II SA/Lu 832/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. G. [...]/R. [...] w L. , reprezentowanej przez zarządcę sądowego J. L. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 19 sierpnia 2024 r. znak: ZOA-VII.7721.9.1.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r., znak: ZOA-VII.7721.9.1.2024 – po rozpatrzeniu zażalenia Ł. L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 28 maja 2024 r., znak: PNB.IO.I.5141.4.2021, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową klatki schodowej na działce nr ewid. [...] oraz nadbudową budynku na działce nr ewid. [...], przy ul. G. [...] w L. , prowadzonych przez spółkę [...] Sp.j. z siedzibą w L. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że Ł. L. nie jest uprawniony do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji, albowiem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie przysługuje mu przymiot strony. Wspólnota Mieszkaniowa ul. G. [...]/R. [...] w L. (dalej jako "skarżąca" lub "Wspólnota"), reprezentowania przez zarządcę sądowego J. L., pismem z dnia 7 października 2024 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, tj. oceny, czy w sprawie nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."). Skarga Wspólnoty podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Niedopuszczalność skargi w rozumieniu powyższego przepisu może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi (por. uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04; wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. I OSK 1222/19). Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest więc od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego wyraża się w tym, że podmiot ten działa we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego nań obowiązku (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2017, s.322). Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10). Podmiot wnoszący skargę musi, zatem wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 355/14). Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ ten, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., umorzył postepowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem Ł. L.. W ocenie Sądu, Wspólnota nie posiada interesu prawnego uprawniającego ją do zaskarżenia ww. postanowienia, albowiem dotyczy ono wyłącznie praw i obowiązków procesowych wnoszącego zażalenie Ł. L.. Postanowienie umarzające postepowanie zażaleniowe nie jest zdolne wpłynąć w jakikolwiek sposób na sferę praw i obowiązków podmiotów innych, niż tylko podmiot wnoszący zażalenie, albowiem rozstrzyga tylko co do legitymacji wnoszącego zażalenie (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 820/23). Zaskarżone postanowienie nie dotyczy zatem w żadnym razie praw i obowiązków skarżącej Wspólnoty. Jednocześnie Wspólnota nie wykazała, by istniał przepis prawa, który uprawniałby ją do skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego ww. postanowienia. Zaznaczyć należy, że brak legitymacji do wniesienia skargi co do zasady stanowi przesłankę materialnoprawną powodującą oddalenie skargi, jednakże – jak wskazano na wstępie - w sytuacji, gdy już na wstępnym etapie postępowania sądowego brak legitymacji skargowej skarżącego jest oczywisty i nie zachodzi potrzeba szerszego badania jego interesu prawnego, skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. W niniejszej sprawie, już tylko z uwagi na przedmiot zaskarżonego postanowienia, brak po stronie Wspólnoty legitymacji do wniesienia skargi jest oczywisty, tzn. możliwy do stwierdzenia a limine, a zatem zasadne jest odrzucenie skargi z tego powodu, za czym dodatkowo przemawia zasada ekonomii procesowej (art. 7 p.p.s.a.). Ubocznie wypada wyjaśnić, że wobec stwierdzenia niedopuszczalności skargi wynikającej z przedstawionych powyżej powodów, Sąd odstąpił od wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi (poprzez podpisanie skargi i nadesłanie odpowiedniej ilości jej odpisów). Czynności te - jako zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy - należało bowiem uznać za bezcelowe. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.