II SA/Lu 838/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 606/13 w przedmiocie pomocy na dożywianie 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenia w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 606/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie (odmowy przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach rządowego programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania", z uwagi na brak jej współdziałania z pracownikami socjalnymi). Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został w dniu 28 lutego 2014 r. doręczony pełnomocnikowi skarżącej (ustanowionemu w ramach prawa pomocy), który następnie złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji powyższy wyrok nie został zaskarżony i w dniu 1 kwietnia 2014 r. stał się prawomocny. W dniu 16 września 2014 r. T. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem. Do skargi tej załączyła kopię prywatnego aktu oskarżenia z dnia 13 czerwca 2013 r. przeciwko funkcjonariuszowi Policji w [...] R. W. o czyn z art. 157 § 2 k.k. oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego L. – Wschód w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] umarzającego postępowanie karne w przedmiotowej sprawie. W piśmie z dnia 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej adwokat A. S., wykonując zarządzenie Sądu zobowiązujące ją do usunięcia braków formalnych powyższej skargi oświadczyła, że ustawową podstawą wznowienia postępowania jest w niniejszej sprawie art. 273 § 1 pkt 2 w związku z art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.". Wskazała, że skarżąca utrzymuje, iż w wyniku bezprawnego wkroczenia do budynku przez pracowników socjalnych Opieki Społecznej oraz Policję w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego na potrzeby toczącego się postępowania, wskutek przekroczenia uprawnień przez ww. osoby, doznała naruszenia czynności narządu ciała, trwającego nie dłużej niż siedem dni. W wyniku przedawnienia karalności przestępstwa umorzono postępowanie karne. Tym samym – jak stwierdziła pełnomocnik strony – próba przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie doszła do skutku z przyczyn leżących po stronie organu – przekroczenie uprawnień i chęć siłowego przeprowadzenia czynności prz pomocy funkcjonariuszy Policji spowodowały naturalny i niepodważalny opór skarżącej, która czuła się zagrożona. Braku aktualizacji wywiadu nie można więc poczytywać za brak współpracy skarżącej w rozwiązywaniu trudnej dla niej sytuacji. Adwokat A. S. podkreśliła dodatkowo, że skarżąca zachowała termin do złożenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania, albowiem o podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 29 lipca 2014 r., kiedy to doręczono jej załączone do skargi postanowienie o umorzeniu postępowania karnego. Podsumowując w przytoczonym piśmie wyjaśniono, że T. W. żąda zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 606/13, nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić na wstępie należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, lecz o stwierdzenie, czy strona skarżąca wskazała w skardze podstawę wznowienia oraz czy wskazana przez nią podstawa odpowiada jednej z przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia, przewidzianych w przepisach p.p.s.a. W przypadku niespełnienia jednej z tych przesłanek sąd odrzuca skargę. Jeżeli natomiast wskazane wyżej wymogi zostały spełnione, sąd przystępuje do drugiego etapu, wyznaczając rozprawę (por. K. Sobieralski, Glosa do postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 16 maja 2011 r., sygn. akt II SA/GL 82/11, OSP z 2012 r., nr 10, poz. 102a, a także postanowienie NSA z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 2120/13, niepubl., dostępny CBOSA). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie oraz, że została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W związku z powyższym Sąd przeszedł do jej merytorycznej oceny. Odnosząc się w tym zakresie do okoliczności stanowiących, zdaniem skarżącej, przesłanki wznowienia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie wyjaśnić należy, że w myśl art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis ten, jak słusznie zauważyła strona skarżąca – nie stanowi samodzielnej podstawy wznowienia, lecz jest dopełnieniem dyspozycji art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OSK 498/14, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie skarżąca dopatruje się wystąpienia okoliczności, o których mowa w pkt 2 ostatniego z powołanych przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określa restytucyjną podstawę wznowienia postępowania. Stanowi ona przyczynę uchylenia prawomocnego orzeczenia, jeżeli jest ono niesłuszne, to znaczy niezgodne ze stanem faktycznym. Niezbędne jest więc ustalenie związku przyczynowego pomiędzy nim, a treścią prawomocnego orzeczenia. Do strony domagającej się wznowienia postępowania sądowego należy obowiązek wskazania i dowiedzenia, że gdyby rzekomego przestępstwa nie popełniono, decyzja miałaby inną treść (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I GSK 55/07, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że zgłoszona przez stronę skarżącą podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia, a tym samym jest bezzasadna, co stosownie do treści art. 282 § 2 p.p.s.a. uzasadnia oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca powołuje się na postanowienie Sądu Rejonowego L. – Wschód w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...], umarzającego postępowanie karne (z powodu przedawnienia karalności), dotyczące zdarzenia, które miało miejsce w dniu 19 lipca 2012 r. Tymczasem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2013 r., a tym samym również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2014 r., zapadły w sprawie, w toku której do prób przeprowadzenia ze skarżącą wywiadu środowiskowego doszło w dniach: 20 lutego 2013 r., 28 lutego 2014 r. i 14 marca 2014 r. To uniemożliwienia przeprowadzenia ze skarżącą aktualizacji wywiadu w tych dniach (a nie w dniu 19 lipca 2012 r.) stanowiło powód odmowy przyznania skarżącej w powołanej sprawie żądanego świadczenia, w oparciu o dyspozycję art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr [...] poz. 1362 ze zm.), który to przepis znajdujący zastosowanie w przypadku braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji rodzinnej. Nie sposób przy tym przyjąć, by sytuacja zaistniała w dniu 19 lipca 2012 r. stanowiła powód braku współdziałania skarżącej z pracownikami socjalnymi podczas prób przeprowadzenia wywiadu podjętych w dniach 20 lutego 2013 r., 28 lutego 2014 r. i 14 marca 2014 r., skoro - jak wynika z treści uzasadnienia kwestionowanego wyroku - już po dacie opisanej w akcie oskarżenia skutecznie przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy w dniu 20 grudnia 2012 r. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, jednoznacznie wskazują na brak jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy ewentualnym popełnieniem przestępstwa przez funkcjonariusza Policji w dniu 19 lipca 2012 r., a treścią prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 4 lutego 2014 r. Tym samym brak jest podstaw dla uznania, że w sprawie niniejszej wystąpiła powołana przez skarżącą przesłanka wznowieniowa przewidziana w art. 273 § 1 pkt 2 w zw. z art. 274 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 276 i art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).