II SA/Lu 858/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 października 2024 r., znak: SKO.41/3598/OS/2024 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Z. W. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 października 2024 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 18 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemcach o przyznanie zasiłku na naprawę połowy dachu w budynku mieszkalnym nad jego lokalem. W toku postępowania pracownicy socjalni podjęli bezskuteczną próbę przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy Niemce odmówił Z. W. przyznania specjalnego zasiłku celowego na remont połowy dachu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że wnioskodawca został poinformowany o terminie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. W dniu 24 lipca 2024 r. udali się pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji. Do wywiadu nie doszło, gdyż bramka na posesję była zamknięta. Z wizyty sporządzono notatkę służbową. Organ I instancji wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2024 r. zostało wysłane do wnioskodawcy pismo informujące o braku spełnienia przesłanek w zakresie przedłożenia koniecznych dokumentów i oświadczeń wymienionych w tym piśmie, wyznaczając wnioskodawcy 7 - dniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zwrócił uwagę, że wnioskodawca miał możliwość przedłożyć dowody celem wykazania spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zgodnej z jego żądaniem, jak również mógł poinformować o ewentualnie nowym terminie przeprowadzenia wywiadu. Obowiązku tego nie dopełnił, pomimo osobistej wizyty w Urzędzie Gminy w Niemcach w dniu 9 sierpnia 2024 r. wnioskodawca dołączył do akt sprawy jedynie oświadczenie o odpowiedzialności karnej w przedmiocie sytuacji mieszkaniowej. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że do wnioskodawcy kierowanych jest dwóch pracowników socjalnych w asyście funkcjonariuszy Policji ze względu na fakt, iż Z. W. niejednokrotnie kierował wobec jednego pracownika obraźliwe słowa, pomawiał i oskarżał o kradzież i otrzymywanie prowizji. Ponadto zarzucał fałszowanie wywiadów środowiskowych. Organ I instancji podał, że wnioskodawca systematycznie widywany jest w środowisku robiąc zakupy, jeżdżąc do lekarza, załatwiając nie tylko sprawy swoje w urzędzie ale również i żony. Za środek lokomocji służy mu rower i samochód, którym kieruje. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji w Ośrodku Pomocy Społecznej w Niemcach i informacji w wywiadach środowiskowych wynika, że Z. W. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe od kilkudziesięciu lat, sam dysponuje swoim świadczeniem, żona klienta mieszka w tym samym domu i gospodarstwo domowe prowadzi oddzielnie. Z. W. zajmuje dwa pomieszczenia, pokój i kuchnię. Przedpokój, łazienka i ganek są wspólnie użytkowane. Z. W. z powództwa T. W. ma orzeczoną separację sądową, na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w L. III Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 6 lutego 2004 r. sygn. akt [...], legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 20 kwietnia 2022 r. Nr akt [...], gdzie został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na czas określony do 30 kwietnia 2023 r. i orzeczeniem z 14 marca 2023 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. w stopniu znacznym do 30 września 2027 r. Dochód Z. W. stanowi kwota 1.780,96 zł brutto. Emerytura netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 330,07 zł miesięcznie, świadczeniem uzupełniającym w wysokości 500,00 zł miesięcznie wynosi 2450,74 zł, jest pomniejszana o zajęcie komornicze, którego nie odlicza się od dochodu w wysokości 359,03 zł. Z. W. ma do dyspozycji kwotę 2.091,71 zł. Organ I instancji stwierdził, że analizując dokumentację oraz znany z urzędu stan faktyczny, współdziałanie Z. W. z ośrodkiem przybiera szczególną postać z uwagi na stan zdrowia, jako osoby niepełnosprawnej z powodu schorzeń psychicznych, jak również z braku chęci współpracy. Z dokumentacji wynika, że jest osobą przewlekle chorą, jednak z wpływających informacji ze środowiska, pracowników Urzędu Gminy w N., pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemcach Z. W. nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, komunikowaniem i funkcjonowaniem w środowisku. Organ I instancji stwierdził, że sytuacja dochodowa i bytowa nie pozwala w świetle zgromadzonego materiału dowodowego orzec o występowaniu szczególnie uzasadnionego przypadku. Podkreślił, że osoby znajdujące się w trudniej sytuacji dokumentują ją przedstawiając wszelkie dowody, które tą sytuację potwierdzają. Zdaniem organu I instancji sytuacja dochodowa i bytowa wnioskodawcy nie pozwala w świetle zgromadzonego materiału dowodowego orzec o występowaniu szczególnie uzasadnionego przypadku, a tym samym brak jest przesłanek do przyznania pomocy na remont. W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 4 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało treść przepisów ustawy o pomocy społecznej mających zastosowanie w sprawie oraz wskazało, że jak wynika z poczynionych przez organ I instancji ustaleń skarżący jest osobą przewlekle chorą, legitymuje się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym (okresowe do 2027 r.), jednak z wpływających informacji ze środowiska, pracowników Urzędu Gminy w Niemcach, pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemcach i wiedzy ośrodka, wnioskodawca nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, komunikowaniem i funkcjonowaniem w środowisku. Organ odwoławczy wskazał także, że w przypadku wnioskodawcy zostało przekroczone kryterium dochodowe wynoszące 776,00 zł uprawniające osoby samotnie gospodarujące do udzielenia pomocy, gdyż dysponuje on miesięcznie kwotą przekraczającą ww. kryterium. Następnie Kolegium stwierdziło, że w związku z tym należy dokonać analizy zasadności wniosku w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przez pryzmat występowania szczególnie uzasadnionego przypadku. Zdaniem Kolegium zebrane w aktach sprawy dowody nie dają podstaw do przyjęcia, że Z. W. znalazł się w takiej trudnej sytuacji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że żadne takie nadzwyczajne zdarzenie nie wystąpiło, a zatem wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji nie ma, w ocenie organu odwoławczego cech dowolności. Nadto Kolegium wskazało, że wnioskodawca nie współpracuje z pracownikami socjalnymi, gdyż ani nie wpuszcza pracowników do domu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ani nie dostarcza do organu wymaganych dokumentów, dlatego w żaden sposób nie można wnioskować, że znalazł się w trudnej sytuacji. Powodów do takich ustaleń nie dają też kserokopie dokumentów pozyskanych przez organ z innych postępowań. Kolegium uznało, że nie budzi wątpliwości, że podjęte przez organ czynności w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w miejscu zamieszkania wnioskodawcy okazały się nieskuteczne. Pomimo skutecznego zawiadomienia wnioskodawcy o terminie tej czynności (w tym braku informacji ze strony Z. W., że wyznaczony termin jest nieodpowiedni), nie było możliwe jego przeprowadzenie, nawet w obecności funkcjonariuszy Policji, co wynika z notatki. Podkreślono, że wnioskodawca konsekwentnie, nie współpracuje z organem w tym zakresie, co jest znane Kolegium z urzędu, gdyż analogiczna postawa jest prezentowana w innych postępowaniach administracyjnych. Podjęta w niniejszej sprawie próba sporządzenia wywiadu ze skarżącym w terminie, o którym Z. W. wiedział, świadczy o tym, że wnioskodawca w wywiadzie tym nie chce uczestniczyć. Organ odwoławczy wskazał także, że brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 u.p.s.) i zwróciło uwagę, że ustawodawca przewidział także konsekwencje związane z brakiem współpracy zainteresowanego z organem przyjmując, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 107 ust. 4a u.p.s.). Kolegium podkreśliło, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem, żeby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki. Kolegium stwierdziło, że skarżący konsekwentnie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie otwierając drzwi mieszkania pracownikom socjalnym udającym się na wywiad środowiskowy, nawet w asyście funkcjonariuszy Policji, co potwierdza ww. notatka, przy czym brak kontaktu w tym obszarze nie może być oceniony jako chwilowy, gdyż próby w tym zakresie były podejmowane przez organ od wielu miesięcy. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały przesłanki przewidziane zarówno w art. 11 ust. 2 u.p.s., jak i w art. 107 ust. 4a u.p.s., przemawiające za koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia Z. W., który bez istotnego powodu uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co z kolei nie pozwoliło organowi na dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej Z. W. i należy także oceniać w kategorii braku współpracy. Taka sytuacja powoduje również niemożność dokonania ustaleń co do rzeczywistych potrzeb w zakresie wnioskowanej pomocy i celowości jej ewentualnego przyznania. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom czy rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 u.p.s.), z zaznaczeniem, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń pieniężnych jest zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy (art. 36 pkt 1 lit. c u.p.s.). O przyznanie takiej formy pomocy wystąpił skarżący we wniosku z 18 lipca 2024 r. Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Stosownie zaś do art. 41 pkt 1 u.p.s. – w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że - jak wynika z art. 8 u.p.s. w powiązaniu z zapisami rozporządzenia § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021r.. poz. 1296) - prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie w związku z faktem, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe uprawniające osoby samotnie gospodarujące do udzielenia pomocy, wynoszące 776 zł. W związku na niespełnienie kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego organ rozważył udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wyjaśnić należy, że specjalny zasiłek celowy, tak jak zasiłek celowy przewidziany w art. 39 u.p.s. ukierunkowany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. O tym jednak, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. będą decydowały indywidualne okoliczności każdej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1557/19 i z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 711/17, publ. CBOSA). Specjalny zasiłek celowy powinien zatem być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść wskazanych wyżej przepisów u.p.s., w których ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji publicznej wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy wszechstronność oceny faktów. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja uznaniowa powinna być oparta o wszechstronne ustalenie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie sytuacji materialnej i dochodowej oraz potrzeb wnioskodawcy oraz analizę tej sytuacji w odniesieniu do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 4/22). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z remontem pokrycia połowy dachu w budynku mieszkalnym nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Sąd zwraca uwagę, że sytuacja życiowa skarżącego (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie organ pomocowy w asyście funkcjonariuszy Policji w celu aktualizacji wywiadu środowiskowego udał się do miejsca zamieszkania skarżącego, ale nie zastali nikogo. W myśl art. 107 ust. 1 i ust. 4 u.p.s., rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu; w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych - nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Według natomiast art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że strona wnioskująca o pomoc społeczną ma obowiązek współpracować z organem w ustaleniu sytuacji faktycznej (osobistej, rodzinnej, dochodowej, majątkowej). Odmowa zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, obliguje organ do odmownego załatwienia wniosku, zgodnie z art. 107 ust. 4a u.p.s. (por. przykładowo: wyrok NSA z 29 maja 2020 r., I OSK 1966/19; wyrok WSA w Kielcach z 22 stycznia 2020 r., II SA/Ke 897/19). Ponadto, zgodnie z art. 107 ust. 5 u.p.s., pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może domagać się od osoby wnioskującej o przyznanie pomocy, złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a odmowa złożenia takiego oświadczenia również stanowi podstawę odmowy przyznania świadczenia. Należy także zwrócić uwagę, że sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny ustala się np. na podstawie decyzji właściwego organu w sprawie renty lub emerytury, orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jednakże w przypadku gdy okoliczności sprawy, mające wpływ na prawo do świadczeń, wymagają potwierdzenia innym oświadczeniem lub dokumentem niż wymienionym w ust. 5b, można domagać się takiego oświadczenia lub dokumentu (art. 107 ust. 5d u.p.s.). Sąd podziela pogląd przyjmowany w orzecznictwie, że występując o udzielenie wsparcia na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, skarżący musi akceptować zasady procedowania w tej materii. Oznacza to, że zobligowany jest on do współdziałania z pracownikiem socjalnym. Przejawem owej współpracy jest przedstawienie wszelkich informacji mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy (por. m. in. wyroki WSA w Gliwicach z 27 października 2022 r., II SA/Gl 1629/21 i II SA/Gl 1628/21; wyrok WSA w Warszawie z 30 sierpnia 2023 r., I SA/Wa 757/23). Środki pomocy społecznej nie powinny być kierowane do osób, które nie współpracują z organami w wyjaśnieniu swej sytuacji uniemożliwiając rzetelne rozpatrzenie wniosku o pomoc społeczną. Należy wskazać, że strona ubiegająca się o pomoc społeczną powinna współdziałać z organem już na etapie ustalania czy jej sytuacja spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania wsparcia. Bierna postawa strony, a szczególnie jej negatywne nastawienie do pracowników socjalnych, na etapie postępowania wyjaśniającego wskazuje, że również dalsza współpraca organu z taką osobą nie będzie możliwa. Z akt sprawy oraz wiedzy Sądu posiadanej z urzędu wynika, że skarżący jest negatywnie nastawiony do współpracy z organem pomocowym. Z jednej strony składa szereg pism i systematycznie wnioskuje o pomoc społeczną, a z drugiej strony uniemożliwia organowi pomocowemu ustalenie jego aktualnej sytuacji, odmawiając przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i wykazania swojej sytuacji. Postawa skarżącego ogranicza się do wskazywania swoich oczekiwań w zakresie przyznania pomocy społecznej. Ponownie podkreślić należy, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (nowego lub aktualizacja poprzedniego) jest niezbędne w sprawach dotyczących świadczeń pomocy społecznej, co wynika wprost z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że przeprowadzenie aktualizacji wywiadu jest zbędne, że jest to jedynie element swoistej szykany stosowanej przez pracowników organu. Jest to postawa błędna, co tutejszy Sąd wyjaśniał w wielu orzeczeniach dotyczących skarg wnoszonych przez skarżącego na decyzje w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie ustalono aktualnego stanu rodzinnego, finansowego i zdrowotnego skarżącego wyłącznie z jego winy – gdyż w oczywisty sposób odmówił współpracy z organem. Jak już wyżej podano skarżący nie zgadza się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i skutecznie uniemożliwia wykonanie tej czynności. Ze względu na postawę skarżącego organy zasadnie przy rozstrzygnięciu sprawy wykorzystały dokumentację i wiedzę posiadaną z urzędu na temat sytuacji wnioskodawcy. Mając powyższe rozważania na względzie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszały przepisy u.p.s. Brak jest również podstaw do uznania naruszenia przepisów k.p.a. w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach decyzji organy w sposób dostateczny wykazały, że wszystkie istotne okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w wydanych w sprawie decyzjach argumentacja odmowy przyznania analizowanego świadczenia nakazywała uznać, że ich uzasadnienia spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawierają bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygające sprawę organy się oparły oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Nie można pomijać tego, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w u.p.s. Z uwagi na ograniczoność pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są one upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o nią osób. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2408/16). W ocenie Sądu całokształt okoliczności niniejszej sprawy przemawiał za prawidłowością podjętych przez organy rozstrzygnięć. Należy zwrócić uwagę, że skarżący nie jest zobligowany do ujawniana informacji o swojej sytuacji życiowej, jednakże taka postawa ma wpływ na jego sytuację. Jak już wcześniej wskazano, jeżeli organ nie ma możliwości ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy z uwagi na bierną postawę strony, może z tego względu odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia. W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.