II SA/Lu 893/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia; w zakresie skargi kasacyjnej z dnia 13 marca 2015 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 893/13 postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 893/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. W dniu 10 października 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku, który został jej doręczony w dniu 26 listopada 2014 r. (k. 44 akt sądowych). Dwa dni później skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r. przyznał G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. wyznaczyła tym pełnomocnikiem adwokata D. P. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył wniosek o doręczenie wyroku WSA w Lublinie z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 893/13 wraz z uzasadnieniem, który został mu doręczony w dniu 12 lutego 2015 r. Następnie w dniu 16 marca 2015 r. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 178 tej ustawy skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i ten został jej ustanowiony (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt I OZ 776/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jakkolwiek art. 175 § 1 powołanej ustawy przewiduje przymus adwokacko-radcowski, jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 tej ustawy. Tym samym, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 341/13, Lex nr 1319055). Jednakże wniosek taki nie został w niniejszej sprawie złożony. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast wstrzymania biegu terminów ustawowych. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest to terminem ustawowym, zawitym, a jego przekroczenie powoduje, że dokonana czynność już po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Termin ten nie może zostać skrócony ani wydłużony, a jedynie - na wniosek strony zainteresowanej - może zostać przywrócony na zasadach ogólnych. Zatem także postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu oraz do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Ponadto wskazać należy, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma takie same prawa i obowiązki, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem. W przedmiotowej sprawie – co jest bezsporne - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 26 listopada 2014 r., zaś profesjonalny pełnomocnik skargę kasacyjną wniósł dopiero w dniu 16 marca 2015 r., a więc po terminie określonym w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w przypadku ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na skutek wniosku strony złożonego po wydaniu orzeczenia, które w drodze skargi kasacyjnej zamierza ona zakwestionować, momentem miarodajnym do oceny, czy wnoszący środek odwoławczy, zachował ustawowy termin jest upływ 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o ustanowieniu pełnomocnika urzędu, względnie upływ 30 dni, od kiedy pełnomocnik ów miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże, warunkiem koniecznym – którego zabrakło w niniejszej sprawie - otwierającym możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w tym terminie, jest złożenie jej wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 85/13, LEX nr 1282803 oraz z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 1039/12, LEX nr 1240758). W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.