II SA/Lu 894/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2024 r., znak: [...] w przedmiocie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę. Decyzją z 21 października 2024 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) w związku z art. 2, art. 3 ust. 1-4, art. 11 ust. 2, art. 50 ust. 1-4, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 107 ust. 1, 4 i 4a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Z. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 24 września 2024 r., znak: [...] odmawiającą przyznania Z. W. usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Stan sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem datowanym na 7 sierpnia 2024 r. Z. W. zwrócił się do organu o "przyznanie – przedłużenie" usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r. (doręczonym wnioskodawcy 23 sierpnia 2024 r.) organ pierwszej instancji poinformował Z. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych w miejscu zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i wyznaczył termin na dzień 30 sierpnia 2024 r. Czynność miała odbyć się w asyście funkcjonariuszy Policji. Jednocześnie organ zaznaczył, że w przypadku, gdyby ten termin nie odpowiadał wnioskodawcy, oczekuje poinformowania o tym osobiście, telefonicznie lub listownie. W aktach postępowania znajduje się notatka służbowa z 30 sierpnia 2024 r. sporządzona przez pracownika organu pierwszej instancji z przebiegu czynności mających na celu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Z. W.. Pracownicy socjalni udali się tam w asyście dwóch funkcjonariuszy Policji. Jak wynika z treści notatki służbowej, przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe, ponieważ nikt z domowników nie otworzył drzwi pomimo pukania i dzwonienia dzwonkiem. W aktach sprawy znajdują się ponadto kopie następujących dokumentów: wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 6 lutego 2004 r., III C 2326/03 orzekającego separację T. W. i Z. W.; orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 20 kwietnia 2022 r., nr [...], że Z. W. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30 kwietnia 2023 r.; orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z siedzibą w L. z 14 marca 2023 r. zaliczającego Z. W. do stopnia niepełnosprawności znacznego do dnia 30 września 2027 r.; informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. z dnia 5 kwietnia 2024 r. z której wynika, że Z. W. za kwiecień 2024 r. otrzymał świadczenie w kwocie netto 2.091,71 zł. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że Z. W. jest osobą przewlekle chorą i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym (okresowe do 2027 r.), jednak z informacji ze środowiska, pracowników Urzędu Gminy w [...] i pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], a także z wiedzy posiadanej przez członków Kolegium z urzędu z innych spraw Z. W. wynika, że wnioskodawca nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, komunikowaniem i funkcjonowaniem w środowisku. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej Kolegium wskazało, że przyznanie wnioskowanych usług opiekuńczych następuje po przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego o potrzebie wykonania usług i ustalenia zakresu czynności i to w interesie wnioskodawcy leży dostarczenie zaświadczenia lekarskiego, gdyż od prawidłowych i jak najpełniejszych ustaleń zależy nie tylko, czy pomoc zostanie przyznana, ale także zakres tej pomocy. Takiego obowiązku Z. W. nie dopełnił. Także podjęta przez organ czynność w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy okazała się nieskuteczna. Pomimo skutecznego zawiadomienia wnioskodawcy o terminie wywiadu wyznaczonego na 30 sierpnia 2024 r., w tym braku informacji ze strony Z. W., że wyznaczony termin jest nieodpowiedni, nie było możliwe jego przeprowadzenie, nawet w obecności funkcjonariuszy Policji, co wynika z notatki. Nadto Z. W. nie współpracuje z pracownikami socjalnymi, gdyż ani nie wpuszcza pracowników do domu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ani nie przedstawia wymaganych przez organ dokumentów, składając dokumenty według własnego uznania. Organ odwoławczy wskazał, że podjęta w niniejszej sprawie próba sporządzenia wywiadu z odwołującym (jedna z wielu takich nieskutecznych prób - w zestawieniu z innymi sprawami znanymi Kolegium z urzędu) w terminie, o którym Z. W. był powiadomiony, świadczy o tym, że wnioskodawca w tym wywiadzie nie chce uczestniczyć. Kolegium podkreśliło następnie, że brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 u.p.s.). Kolegium zwróciło uwagę, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 107 ust. 4a u.p.s.). Kolegium wyjaśniło, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Aby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki, zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną, jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. Uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Z treści przepisów § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 893) wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania, świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia bowiem organowi dokonanie analizy i diagnozy sytuacji danej osoby, w oparciu o którą formułuje się wnioski z nich wynikające, stanowiące podstawę wnioskowanej pomocy. Ta forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z przyczyn leżących po stronie Z. W. skutkuje tym, że nie jest możliwe rozpoznanie jego aktualnej sytuacji. Takie zachowanie strony dowodzi, w ocenie Kolegium, o braku współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, co może skutkować odmową przyznania wnioskowanej pomocy w świetle powołanego art. 11 ust. 2 u.p.s. Analiza dowodów z akt sprawy potwierdza, że wnioskodawca został prawidłowo pouczony, że uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy. Wnioskodawca konsekwentnie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie otwierając drzwi mieszkania pracownikom socjalnym udającym się na wywiad środowiskowy, nawet w asyście funkcjonariuszy Policji, co potwierdza notatka zamieszczona w aktach sprawy, przy czym brak kontaktu w tym obszarze nie może być oceniony jako chwilowy, gdyż próby w tym zakresie były podejmowane przez organ od wielu miesięcy. Reasumując, w ocenie Kolegium, zaistniały przesłanki przewidziane zarówno w art. 11 ust. 2 u.p.s., jak i w art. 107 ust. 4a u.p.s., przemawiające za koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia osobie, która bez istotnego powodu uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co z kolei należy także oceniać w kategorii braku współpracy. Taka sytuacja powoduje też niemożność dokonania ustaleń co do rzeczywistych potrzeb w zakresie wnioskowanej pomocy i celowości jej ewentualnego przyznania. W zakresie przedmiotowym regulacji art. 107 ust. 4a u.p.s. mieszczą się nie tylko sytuacje wyraźnej odmowy przeprowadzenia wywiadu przez podmiot ubiegający się o świadczenie, ale także zachowania, które w okolicznościach faktycznych danej sprawy mogą być odczytane jako utrudnienie lub uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu. W tym obszarze znajdą się zatem takie sytuacje, w których podmiot ubiegający się o świadczenie w bezzasadny sposób lekceważy kierowane do niego wezwania, nie podejmując próby kontaktu z organem pomimo kierowanych do niego próśb (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2022 r., IV SA/Wr 257/22). Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione, gdyż stanowią jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem organu i zawierają pozamerytoryczne uwagi Z. W. (zresztą powielane w innych środkach zaskarżenia) skierowane do organów administracji i treści wydawanych w sprawach wnioskodawcy rozstrzygnięć. W skardze na decyzję Kolegium Z. W. zarzucił celowe odmawianie mu przez organy pomocy, "zachowania patologiczne w celu zaoszczędzenia w budżecie gminy i wojewody na usługach opiekuńczych (4 formy)", napad z Policjantami. Wskazał, że nie uczestniczy w aktualizacji wywiadu środowiskowego od 2007 r., że jego sytuacja życiowa znana jest z urzędu i od kwietnia 2023 r. nie było istotnych zmian. Zarzucił też organom, że wymagają uczestniczenia jego osoby w przestępstwach uzyskiwania danych. Do skargi załączył dwa wymienione w niej załączniki. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 i 2 u.p.s.) Przedmiotem kontrolowanych rozstrzygnięć jest zaś odmowa przyznania skarżącemu pomocy w tej właśnie postaci. Podstawą odmowy przyznania skarżącemu żądanego świadczenia jest brak współdziałania z jego strony w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w tym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak woli współpracy skarżącego z organem pomocy społecznej jest samodzielną i wystarczającą przesłanką odmowy przyznania żądanego świadczenia, zarówno w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s., w którym ogólnie mowa o braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym jako przesłance odmowy przyznania świadczenia, jak i w świetle art. 107 ust. 4a u.p.s., który wprost stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Treść art. 107 ust. 4a u.p.s. jest uzasadniona szczególnym charakterem wywiadu środowiskowego jako dowodu w postępowaniu w sprawie o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie zasiłku celowego. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od wnioskodawcy czynnego udziału, postępowanie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej toczy się bowiem w jego interesie. Nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi, wnioskodawca musi się zatem liczyć z koniecznością bycia aktywnym podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego (por. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., I OSK 1308/16). Powyższy przepis został wprowadzony przez ustawodawcę przez art. 1 pkt 20 lit. b/ ustawy z dnia 22 lutego 2013 r. (Dz.U. poz. 509) zmieniającej ustawę o pomocy społecznej z dniem 11 maja 2013 r. i od tego momentu stanowi samodzielną podstawę wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia w razie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Jedynie w okresie obowiązywania stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego organy były zwolnione z ustalania sytuacji osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze bezpośredniego kontaktu, osobiście, a więc w toku wywiadu środowiskowego i w tym okresie możliwe było dokonanie ustaleń jedynie na podstawie dokumentów pisemnych. Z dniem 1 lipca 2023 r. odwołano jednak na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz. U. poz. 1118), a zatem rozpoznanie wniosku skarżącego z 7 sierpnia 2024 r. wymagało przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Obowiązek współdziałania wnioskującego o pomoc z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 u.p.s. Konstrukcja tej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu problemów życiowych. Pomoc społeczna powinna być udzielana jednostce czy rodzinie dopiero w sytuacji, gdy dana osoba wykorzysta własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale i właściwości psychofizyczne, kwalifikacje zawodowe, aktywność jednostki w rozwiązywaniu własnych i rodzinnych problemów oraz gotowość współdziałania w tym celu. Celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych na zaspokajanie własnych potrzeb, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji pod rygorem odmowy przyznania świadczenia. Nie mogą odmówić udzielenia żądanych w trakcie wywiadu środowiskowego informacji czy też przedstawienia stosownych dokumentów. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy, zwłaszcza połączony z antagonistycznym i roszczeniowym nastawieniem do pracowników socjalnych, stanowią jednoznaczną przesłankę odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej (por. wyroki NSA z 28 października 2016 r., I OSK 431/15, z 19 grudnia 2016 r., I OSK 2186/16; wyrok WSA w Krakowie z 13 grudnia 2016 r., III SA/Kr 975/16). Należy przy tym podkreślić, że brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu ustalenia terminu jego przeprowadzenia, czy też uniemożliwianiu pracownikowi socjalnemu kontaktu ze stroną w jej miejscu zamieszkania (por. wyroki NSA z 9 czerwca 2017 r., I OSK 405/17; z 27 lutego 2018 r., I OSK 2761/17). Rodzinny wywiad środowiskowy, stosownie do art. 107 ust. 1 u.p.s., przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia oraz korzystających ze świadczeń. O doniosłości i znaczeniu dokonywania istotnych ustaleń w sprawach z zakresu pomocy społecznej w drodze bezpośredniego kontaktu z osobą ubiegającą się o pomoc, a więc w formie wywiadu środowiskowego, świadczy również ustawowy obowiązek dokonywania wywiadów aktualizacyjnych (art. 106 ust. 4). Z woli ustawodawcy, w każdym wypadku, gdy upłynie pewien okres od poprzedniego wywiadu, organ powinien - niezależnie od innych źródeł dowodowych - dokonać ustaleń w drodze bezpośredniego kontaktu ze świadczeniobiorcą w jego środowisku. ("W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej oraz w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi - nie rzadziej niż co 12 miesięcy"). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy odmowa przyznania skarżącemu usług opiekuńczych jest uzasadniona tym, że skarżący nie współdziałał z organem w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, w tym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r. (doręczonym 23 sierpnia 2024 r., k. 4-5) zawiadomiono go, że w dniu 30 sierpnia 2024 r. w godzinach od 9.00 do 10.00 zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy. W piśmie zawarto pouczenie, że gdyby ten termin skarżącemu nie odpowiadał, to powinien zawiadomić o tym organ osobiście, telefonicznie lub listownie. Jednocześnie organ pouczył skarżącego o treści art. 107 ust. 3a, art. 107 ust. 3b i art. 107 ust. 4a u.p.s., które przewidują m.in., że przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik socjalny oraz funkcjonariusz Policji. W notatce służbowej z dnia 30 sierpnia 2024 r. (k. 6) wskazano, że w wyznaczonym dniu w miejscu zamieszkania skarżącego stawili się pracownicy socjalni Ośrodka - E. W. i A. D. w asyście dwóch funkcjonariuszy Policji. Wywiad środowiskowy nie został jednak przeprowadzony, ponieważ nikt nie otworzył drzwi pomimo pukania i dzwonienia dzwonkiem. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego usprawiedliwionego powodu odmowy udzielenia wywiadu. W zawiadomieniu z 2 września 2024 r. organ pierwszej instancji poinformował Z. W. w trybie art. 79a k.p.a., że nie przedstawił on oświadczenia o odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, decyzji o wysokości emerytury, dowodów potwierdzających wydatki oraz zaświadczeń lekarskich, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (k. 8). Organ pouczył skarżącego, że w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia może on przedłożyć wymienione wyżej dokumenty. Wraz z zawiadomieniem organ przesłał skarżącemu formularze: oświadczenia o odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zaświadczenia lekarskiego – usługi opiekuńcze, zaświadczenia lekarskiego – specjalistyczne usługi opiekuńcze, zaświadczenia lekarskiego – specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zawiadomienie wraz z załącznikami zostało doręczone skarżącemu 10 września 2024 r. (k. 8 verte). Wskazany w zawiadomieniu termin na przedłożenie dowodów upłynął bezskutecznie. Skarżący z jednej strony kieruje liczne żądania przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej, z drugiej jednak strony nie wyraża woli współpracy, wręcz przeciwnie, przyjmuje antagonistyczną postawę, zarzucając pracownikom socjalnym celowe działanie na jego niekorzyść (m.in. zarzut "zachowań patologicznych", "napadu z Policjantami", nakłanianie go do "uczestniczenia w przestępstwach uzyskiwania danych"). Już nawet z samej treści skargi wynika, że skarżący zdaje sobie sprawę ze znaczenia wywiadu środowiskowego dla rozstrzygnięcia w zakresie jego żądań, jednak świadomie odmawia współpracy (wskazał, że nie uczestniczy w aktualizacji wywiadu środowiskowego od 2007 r., że jego sytuacja życiowa znana jest z urzędu i od kwietnia 2023 r. nie było istotnych zmian). W takiej sytuacji podważony zostaje cały sens świadczeń z pomocy społecznej oparty na zasadzie subsydiarności wymagającej od otrzymującego wsparcie przynajmniej minimum dobrej woli i współpracy w rozwiązywaniu swoich problemów. Wyłącznie roszczeniowa postawa skarżącego nie może znaleźć akceptacji Sądu. Usprawiedliwieniem postawy skarżącego, który nie wpuścił pracowników socjalnych do swojego domu celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie może być obecność funkcjonariuszy Policji, ponieważ taką możliwość wprost dopuszcza art. 107 ust. 3a u.p.s., w myśl którego rodzinny wywiad środowiskowy może odbywać się w asyście funkcjonariusza Policji. Decyzja kierownika ośrodka pomocy społecznej w przedmiocie wystąpienia do komendanta Policji o wytypowanie asysty funkcjonariuszy Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego nie została obwarowana przesłankami, a zatem stwierdzić należy, że dostrzeżenie w danej sprawie przez kierownika ośrodka pomocy społecznej potrzeby asysty Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego i nałożony na Policję obowiązek uwzględnienia wniosku o zapewnienie asysty funkcjonariusza Policji przy przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego oznacza, że wnioskujący o pomoc społeczną ma obowiązek znoszenia obecności policjanta przy czynności przeprowadzania wywiadu niezależnie od tego, jak osobiście odbiera obecność policjanta. Niewyrażenie przez stronę postępowania ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracowników socjalnych w asyście funkcjonariusza Policji jest równoznaczne z niewyrażeniem zgody na wywiad w ogóle (zob. wyroki WSA w Białymstoku z 30 maja 2023 r., II SA/Bk 203/23; z 16 kwietnia 2019 r., II SA/Bk 27/19; z 24 stycznia 2019 r., II SA/Bk 690/18 oraz wyrok NSA z 6 czerwca 2019 r., I OSK 3596/18). Zasadnie zatem organy uznały, że zachowanie skarżącego uniemożliwiło przeprowadzenie z nim wywiadu, co uzasadniało odmowę przyznania mu usług opiekuńczych z powodu braku zaangażowania w sprawie rozpatrzenia jego wniosku. Należy podkreślić, że organ przed wydaniem decyzji informował skarżącego, że wobec braku dostatecznych dowodów pozwalających na ustalenie sytuacji dochodowej i osobistej skarżącego, może zapaść niekorzystna dla niego decyzja. Mimo to skarżący nie przedstawił wskazanych dowodów. Charakter schorzeń skarżącego (w tym typu "P") pozwala mu na kontakty z pracownikami socjalnymi. Brak współpracy skarżącego z organem polegał nie tylko na odmowie udziału w wywiadzie, ale także na tym, że nie przedstawił organowi dokumentów potwierdzających jego aktualną (w dacie rozpatrywania sprawy przez organ) sytuację. Wprawdzie wyłącznym powodem odmowy przyznania skarżącemu usług opiekuńczych nie mogło być to, że nie nadesłał on wypełnionych dokumentów, w tym wypełnionych formularzy zaświadczeń lekarskich przygotowanych przez organ (ponieważ formularze zostały sporządzone w wykonaniu zarządzenia Kierownika GOPS i mają charakter wewnętrzny), to jednak biorąc pod uwagę, że mają one służyć urzędnikom do ustalenia stanu faktycznego sprawy (zakresu i rodzaju koniecznych usług), ich brak - w połączeniu z brakiem danych z wywiadu środowiskowego - faktycznie uniemożliwił ustalenie aktualnej sytuacji skarżącego i oceny, w jakim zakresie należy mu przyznać świadczenie. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.