II SA/Lu 936/16

WyrokWSA w Lublinie2017-05-11

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę nieskanalizowanego dołu ustępowego, zlokalizowanego w odległości 0,12 m od granicy działki, jest zgodna z prawem, nawet jeśli obiekt istnieje od kilkudziesięciu lat i nie można odnaleźć dokumentacji jego budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nieskanalizowany dół ustępowy, zlokalizowany w odległości 0,12 m od granicy działki, narusza przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w różnych okresach, w tym aktualne rozporządzenie Ministra Infrastruktury. Brak dokumentacji budowlanej nie wyklucza zastosowania trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego, a stwierdzone naruszenie przepisów technicznych uzasadnia nakaz rozbiórki jako jedyne możliwe rozwiązanie zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J. C. rozbiórkę nieskanalizowanego dołu ustępowego zlokalizowanego na jego działce w odległości 0,12 m od granicy sąsiedniej nieruchomości. Obiekt istniał od około 40 lat, a właściciel nie posiadał dokumentów budowy. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki i nakazały rozbiórkę. J. C. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. brak zbadania stanu faktycznego na miejscu i błędne ustalenie odległości od granicy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A.F. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] nakazującą J. C. rozbiórkę dołu ustępowego nieskanalizowanego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości W. R., gmina G. - przy granicy z działką nr ewid.[...] W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L., po przeprowadzeniu kontroli terenowej, w dniu [...] marca 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dołu ustępowego nieskanalizowanego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości W. R., gmina G., stanowiącej własność J. C.. W dniu [...] kwietnia 2016 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. L. przeprowadzili oględziny ww. nieruchomości. W wyniku tych czynności ustalono, że na działce nr ewid.[...], w odległości 0,12 m od granicy z działką nr ewid.[...] stanowiącej lico ścian budynków: mieszkalnego oraz gospodarczego, zlokalizowany jest nieskanalizowany dół ustępowy obudowany konstrukcją drewnianą z dachem jednospadowym pokrytym dachówką cementową, ze spadkiem skierowanym na działkę inwestora. Obudowa dołu ustępowego w rzucie posiada wymiary 1,14 m x 1,25 m i usytuowana jest w odległości 5,92 m od istniejącego na tej działce budynku inwentarskiego. Obecny podczas oględzin J. C. oświadczył, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przez jego ojca - J. C. około 40 lat temu. Właściciel nieruchomości stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów związanych z powstaniem omawianego obiektu. Wyjaśnił również, że przedmiotowy ustęp użytkuje, bowiem nie posiada ubikacji w domu. Raz w roku wywozi zawartość dołu ustępowego z obornikiem na pole. Dół jest wybetonowany. Z kolei A. Ł. (współwłaściciel działki nr ewid.[...], biorący udział w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony) podczas oględzin oświadczył, że dół ustępowy został zrealizowany przez inwestora w latach 1989-1993 w warunkach samowoli budowlanej. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. zwrócił się do Urzędu Gminy G. oraz do Starostwa Powiatowego w J. L. z prośbą o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych tych jednostek znajduje się projekt budowlany oraz pozwolenie na budowę przedmiotowego dołu ustępowego, udzielone J. C. (jako prawdopodobny okres wydania pozwolenia w piśmie skierowanym do Urzędu Gminy wskazano lata 70-te ubiegłego wieku, zaś w piśmie przesłanym do Starostwa – lata 1987-1993). W odpowiedzi Urząd Gminy G. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że w archiwum Gminy nie odnaleziono dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego dołu ustępowego. Analogicznej odpowiedzi udzielił w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wydział Logistyki i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w J. L., wskazując, że w aktach wytworzonych w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym, znajdujących się w zasobach archiwum zakładowego Starostwa Powiatowego w J. L., z okresu 1990-1993 nie odnaleziono dokumentacji budowlanej dotyczącej budowy spornego dołu ustępowego. Mając na względzie rozbieżności dotyczące daty powstania przedmiotowego obiektu organ pierwszej instancji dokonał analizy jego lokalizacji w kontekście stanu prawnego obowiązującego zarówno w okresie wskazanym przez J. C., jak i w okresie podanym przez A. Ł.. Stwierdził, że według przepisów zarządzenia Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...] czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, obowiązującego od roku 1966 do roku 1980 (§ 56 ust. 1 pkt 2 i ust. 6) oraz według przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującego do roku 1994 (§ 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 5), obiekty tego typu powinny być lokalizowane w odległości min. 7,5 m od granicy działki, a w określonych przypadkach przy granicy nieruchomości jeżeli będą przylegać do podobnych zbiorników po przeciwnej stronie granicy oraz co najmniej 1 m od granicy nieruchomości, jeśli mają być wolnostojące. Z uwagi na fakt, iż sporny obiekt zlokalizowany jest w odległości 0,12 m od granicy działki nr ewid.[...], a jego usytuowanie narusza ww. przepisy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nakazał J. C. jego rozbiórkę. W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. wniósł o jej uchylenie w całości, ewentualnie o zmianę zapadłego rozstrzygnięcia. Następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. odwołujący złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. L. pismo, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Utrzymując w mocy powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) decyzję organu pierwszej instancji, L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie podkreślił, że niewątpliwie budowa obiektu będącego przedmiotem sprawy wymagała pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ odwoławczy uznał za zasadne – wobec braku możliwości zweryfikowania w postępowaniu wyjaśniającym, czy takie pozwolenie było wydane – odstąpienie od zakwalifikowania przedmiotowego ustępu jako samowoli budowlanej i zastosowanie trybu przewidzianego w art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca z 1994 r. Prawo budowlane. W ocenie organu drugiej instancji, prowadząc postępowanie w tym trybie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. słusznie stwierdził, że przedmiotowy dół ustępowy został wykonany i usytuowany niezgodnie z warunkami technicznymi obowiązującymi w okresie jego budowy tj. wynikającymi z zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, obowiązującego od 1966 do 1980 roku. Usytuowanie przedmiotowego obiektu, w ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie spełnia też wymogów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującego do 1994 r., a także – jak dodał organ odwoławczy ponad to, co zauważono w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej – wymogów aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis § 36 ust. 2 pkt 2 ostatniego z przywołanych aktów stanowi bowiem, że odległość zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępowych nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej, powinna wynosić co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy lub ciągu pieszego). Zdaniem organu nie ulega zatem wątpliwości, że usytuowanie przedmiotowego dołu ustępowego w odległości 0,12 m od granicy działki narusza powołane wyżej unormowania techniczno-budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji podniósł, że poruszona w nim kwestia usytuowania w granicy działki skarżącego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania. Jako bezzasadny ocenił natomiast zarzut wskazujący, jakoby odległości spornego dołu ustępowego od granicy z działką nr ewid.[...], była większa, niż przyjęta przez organy. Organ podkreślił, że ustalenia w tym zakresie zostały udokumentowane protokołem z oględzin (wraz z dokumentacją fotograficzną) podpisanym w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez J. C.. Odwołujący nie skorzystał przy tym z możliwości składania wyjaśnień, o czym został pouczony w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2016 r. J. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną Inspektor Nadzoru Budowlanego, domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji bez wcześniejszego zbadania "na miejscu" stanu faktycznego. W ocenie skarżącego, nałożony na niego obowiązek rozbiórki jest krzywdzący i niezrozumiały. Skarżący wytknął również, że w toku postępowania w niniejszej sprawie nie zawiadomiono "osoby, na którą figuruje działka [...] - dożywocie C. S.", a także, że protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie został odczytany przed złożeniem pod nim podpisów. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że wbrew ustaleniom przyjętym przez organy nadzoru budowlanego, odległość spornego dołu ustępowego od granicy pomiędzy działkami nr ewid.[...] i nr ewid.[...] wynosi 1,12 m, a nie 0,12 m. Skarżący ponownie podkreślił, że przedmiotowy obiekt istnieje od 40 lat i "nikomu to nie przeszkadzało". W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu [...] maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego - ra F. złożył pismo procesowe oznaczone jako "Załącznik do protokołu z posiedzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu [...] maja 2017 r.", w którym oświadczył, że popiera skargę, przedstawiając w tym względzie określone argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji była ocena legalności oraz (ewentualnie) możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego w postaci dołu ustępowego nieskanalizowanego wraz z obudową, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości W. R., gmina G. – przy granicy z działką nr ewid.[...] Na wstępie rozważań podkreślić trzeba, iż bezspornym w sprawie pozostaje, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany przed dniem [...] stycznia 1995 r. (według oświadczenia A. Ł. - właściciela działki nr ewid.[...] – w latach 1989-1993 r. zaś według oświadczenia skarżącego J. C. – ok. 40 lat temu, tj. w latach 70-tych ubiegłego wieku), a zatem przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) – dalej jako "Pr.bud." Określenie właściwej materialnoprawnej podstawy niniejszego postepowania uzależnione było zatem od ustalenia, czy obiekt ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, czy też w warunkach samowoli budowlanej (w tym ostatnim przypadku - w związku z realizację spornego obiektu bezspornie przed [...] stycznia 1995 r. – stosownie do art. 103 ust. 2 Pr.bud. zastosowanie w sprawie musiałyby bowiem znaleźć przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia [...] października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W tym kontekście organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że ustalenie, iż (obecnie) w zbiorach archiwalnych Starostwa Powiatowego w J. L. oraz Urzędu Gminy G. brak jest pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, jak też, że takim pozwoleniem nie dysponuje skarżący J. C., będący aktualnym właścicielem tej nieruchomości, nie może przesądzać o kwalifikacji spornej inwestycji jako samowoli budowlanej. W świetle bowiem przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., inwestor nie był zobowiązany do archiwizacji takowej dokumentacji, zaś organy architektoniczno-budowlane były zobowiązane dokumentację taką archiwizować jedynie przez okres 5 lat. Niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w odległym czasie nie jest zatem wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez tego pozwolenia. Samowoli budowlanej nie można bowiem domniemywać (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 676/15, LEX nr 1932863; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 402/09, LEX nr 573926). Powyższa okoliczność determinowała konieczność zastosowania w sprawie przedmiotowego obiektu trybu naprawczego uregulowanego w art. 50 i art. 51 Pr. bud. Efektem tego postępowania było nałożenie na J. C. (jako właściciela przedmiotowego budynku, a także inwestora, względnie - w świetle wyjaśnień skarżącego - następcę prawnego inwestora), w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., obowiązku rozbiórki spornego dołu ustępowego. Nałożenie na skarżącego najbardziej dolegliwego obowiązku spośród nakazów przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Pr. bud. uwarunkowane było stwierdzeniem przez organy nadzoru budowlanego, że usytuowanie przedmiotowego obiektu narusza wymogi wynikające z przepisów techniczno-budowlanych (zarówno obowiązujących obecnie, jak i obowiązujących w okresach wskazywanych przez J. C. i A. Ł. jako okres budowy tego obiektu), a w konsekwencji, że doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe. W ocenie Sądu stanowisko organów w tym zakresie jest prawidłowe i wynika z rzetelnie przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego. W szczególności brak jest podstaw do zakwestionowania ustalenia, iż przedmiotowy dół ustępowy usytuowany jest w odległości jedynie 0,12 m od granicy pomiędzy działkami nr [...] Okoliczność tę jednoznacznie potwierdza treść protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz załączony do niego szkic sytuacyjny i dokumentacja fotograficzna (k. 8-11, tom II akt adm. I inst.). Twierdzenie skarżącego, jakoby sporna odległość miała wynosić nie 0,12 m, lecz 1,12 m, uznać natomiast należy za dowolne i gołosłowne, a jednocześnie pozostające w sprzeczności z materiałem dowodowym. Wobec udokumentowania przeprowadzonego dowodu z oględzin w formie protokołu, który następnie został załączony do akt sprawy, całkowicie pozbawiony podstaw pozostaje przy tym zarzut, jakoby zaskarżona decyzja została wydana bez wcześniejszego zbadania stanu faktycznego "na miejscu" (podkreślić w tym miejscy trzeba, że organ drugiej instancji na etapie postępowania odwoławczego, uznając materiał dowodowy za kompletny, a dowód z oględzin przeprowadzony przez organ pierwszej instancji za wiarygodny, nie miał obowiązku ponownego przeprowadzania takiego dowodu). Zauważyć ponadto należy, że powołany wyżej protokół oględzin został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń. Twierdzenie, jakoby przed złożeniem podpisów pod protokołem jego treść nie została stronom odczytana – nawet, gdyby uznać je za prawdziwe – w żaden sposób nie podważa prawidłowości zawartych w nim ustaleń, zwłaszcza, że obowiązkiem pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. L. nie było odczytywanie stronom treści protokołu, a jedynie umożliwienie im zapoznania się z jego treścią, co – wobec faktu, że strony złożyły pod protokołem swe podpisy – należy przypuszczać, że zostało uczynione. Wobec usytuowania spornego ustępu w odległości 0,12 m od granicy nieruchomości prawidłowo uznano, że obiekt ten narusza przepisy techniczno-budowlane. W myśl bowiem z § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1 (tj. m.in. dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4), powinny wynosić co najmniej 2m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Jak zasadnie ubocznie zauważyły organy obu instancji, na lokalizację spornego dołu ustępowego w odległości wynoszącej jedynie 0,12 m od granicy działki, nie pozwalały również przepisy techniczno-budowlane obowiązujące we wskazywanych przez strony postępowania rzekomych okresach realizacji tego obiektu (tj. – jak wskazywał skarżący – w latach 70-tych XX wieku oraz w latach 1989-1993, wskazanych przez A. Ł.). Z przepisu § 56 obowiązującego w okresie od dnia [...] października 1966 r. do dnia [...] grudnia 1980 r. zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz. 44) wynikało bowiem wprost, że odległość zbiorników do gromadzenia nieczystości płynnych, w tym dołów ustępowych, od granicy nieruchomości, powinna wynosić – co do zasady –co najmniej 7,5 m – licząc do najbliższej krawędzi ściany zbiornika (ust. 1 pkt 2), ewentualnie, w przypadku zbiorników wolnostojących, w odległości 1 m od granicy – jeżeli wymagała tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości, i zachowane zostały minimalne odległości względem studzien oraz otworów z pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi lub do przechowywania albo przetwarzania artykułów spożywczych (ust. 6). Dół ustępowy mógł pod rządami ww. zarządzenia zostać zlokalizowany przy granicy nieruchomości jedynie wówczas, gdyby przylegał do podobnego zbiornika po przeciwnej stronie granicy (ust. 6). Podkreślić w tym miejscu należy, że gdyby nawet ostatni z powołanych ustępów interpretować w sposób przedstawiony przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2017 r. (mianowicie, że warunek przylegania do podobnego zbiornika po przeciwnej stronie granicy nie dotyczy dołów ustępowych), i tak nie można byłoby uznać, że lokalizacja spornego dołu ustępowego na działce J. C. spełnia wymogi ww. zarządzenia, skoro obiekt ten nie jest położony bezpośrednio przy granicy, lecz w odległości 0,12 m od niej. Analogiczne wymogi względem lokalizacji obiektów takich jak doły ustępowe nieskanalizowane (w tym konieczność zachowania takich samych odległości względem granicy nieruchomości) przewidywało w § 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), obowiązujące w okresie od dnia 1 stycznia 1981 r. do dnia 2 kwietnia 1995 r. Z powyższych względów zasadnie uznano, że legalizacja przedmiotowego dołu ustępowego nie jest możliwa, bowiem osiągnięcie stanu zgodnego z prawem - z uwagi na usytuowanie tego obiektu pozostające w sprzeczności z regulacjami techniczno-budowlanymi - musi prowadzić do jego rozbiórki. Odnosząc się końcowo do zarzutu skargi dotyczącego niezapewnienia udziału w przedmiotowym postępowaniu S. C., której status strony miałby, według skarżącego, wynikać z ograniczonego prawa rzeczowego do działki nr ewid.[...] w postaci ustanowionej służebności osobistej (dożywocia) – niezależnie od oceny, czy rzeczywiście ustanowiona służebność osobista mogłaby być źródłem interesu prawnego S. C. w przedmiotowej sprawie – należy stwierdzić, że zarzut ten nie mógł być skutecznie podniesiony przez skarżącego J. C.. Zarzut niezapewnienia udziału w postępowaniu może być bowiem skutecznie podniesiony jedynie przez tę stronę, której uchybienie to dotyczy. Inne podmioty, które brały udział w postępowaniu, nie mogą się natomiast skutecznie na tę okoliczność powoływać (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08, LEX nr 509705). Reasumując powyższe wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają norm prawa materialnego i procesowego. W szczególności wydane zostały z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy prawidłowo i rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy i prawidłowo materiał ten oceniły. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji odpowiadają przy tym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 ww. ustawy oraz § 4 ust. 1 i 3 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło