II SA/Lu 995/06

WyrokWSA w Lublinie2007-02-06

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres deportacji do pracy przymusowej, który zakończył się po wyzwoleniu danego terenu, może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80 KPA, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Organ błędnie przyjął, że okres deportacji zakończył się wraz z wyzwoleniem terenu, nie wyjaśniając jednocześnie spornej kwestii co do rzeczywistej miejscowości pobytu i urodzenia skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. ubiegał się o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, argumentując, że jego rodzice zostali deportowani we wrześniu 1943 r., a on sam urodził się w miejscowości P. w czasie deportacji w sierpniu 1944 r. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że okres deportacji zakończył się 31 stycznia 1945 r. (data wyzwolenia powiatu), co skutkowało okresem krótszym niż wymagane 6 miesięcy. Skarżący kwestionował ustalenia organu co do miejscowości pobytu i urodzenia, wskazując na istnienie dwóch miejscowości o tej samej nazwie i przedstawiając dowody, które organ uznał za niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydana na podstawie przepisu art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.) oraz art. 2 i art. 4 ust.1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku E. M. ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] . odmawiającą przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, iż wniosek E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Jak podniesiono wnioskodawca ubiega się o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu urodzenia się i pobytu razem z rodzicami na deportacji w miejscowości P., powiat F.. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. W tym kontekście organ administracji publicznej podniósł, iż wnioskodawcy nie można zaliczyć okresu po 31 stycznia 1945 r. (wyzwolenia powiatu S. .), ponieważ pobyt na deportacji po tym okresie nie stanowi już represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. "a" cyt. ustawy. Jak wskazano, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, datę wyzwolenia tego rejonu ustalono na podstawie opracowania kpt. dypl. B. D., "Indeks dat wyzwolenia niektórych miejscowości polskich w latach 1944-1945 przez Armię Radziecką i Ludowe Wojsko Polskie", dodatek do nr 2/1961 "Wojskowego Przeglądu Historycznego". W tym względzie Kierownik Urzędu odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie sygn. akt SA 3877/00 w odniesieniu do zastosowania przepisu art. 2 pkt 2 lit "a" uznał, że " z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji niemieckiej wykonywana tam przez deportowanych pracowników praca, choćby była nadal wykonywana, np. jako konieczna dla zachowania egzystencji, traciła przymiot przymusowości, jak i przymiot wykonywania jej na terenach okupowanych przez III Rzeszę". Kierownik Urzędu odwołał się również w tym zakresie do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek zamiejscowy Szczecinie (wyrok z dnia 5 lutego 2003 r., w sprawie sygn. akt SA/Sz 1052/2001), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (wyrok z dnia 13 sierpnia 2004 r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 346/04) oraz Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie (wyroki z dnia 29 maja 2002 r., w sprawie sygn. akt V SA 2746/01, z dnia 06 września 2002 r., w sprawie sygn. akt V SA 3193/01). Kierownik Urzędu podkreślił również, że pogląd ten został ugruntowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r., w sprawie sygn. akt II OSK 557/06, którym oddalił skargę kasacyjną w porównywalnej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosząc się do zarzutu strony zawartym we wniosku z dnia 16 maja 2006 r. odnośnie błędnej interpretacji miejscowości urodzenia strony Kierownik Urzędu podniósł, iż zgodnie z przedstawioną uwierzytelnioną kserokopią dokumentu niemieckiego ("Aufenthaltserlaubnis") matka strony pracowała w miejscowości P., K. F. N., gdzie strona urodziła się. Obecne nazwy tych miejscowości to P., powiat S. , co ustalono na podstawie opracowania Stanisława Rosponda "Słownik Nazw Geograficznych Polski Zachodniej i Północnej", Polskie Towarzystwo Geograficzne, Wrocław - Warszawa 1951. W Niemczech znajduje się również miejscowość o nazwie P., leżąca na północny wschód od B. jednak w powiecie E., a więc należy wykluczyć, iż chodzi o tę miejscowość, a ustalenia Urzędu zawarte w decyzji z dnia 12 kwietnia 2006 r. były prawidłowe. W związku z powyższym okres represji E. M. wynosi 5 miesięcy i 10 dni (od 21 sierpnia 1944 r. do 31 stycznia 1945 r.), a więc strona nie spełnia warunku minimum 6 miesięcy zawartego w przywoływanym przepisie ustawy. E. M. odwołał się od decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosił on uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Urzędu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący zarzucał naruszenie przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR oraz przepisów ustawy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 10, jak również art. 80. Podnosił również, iż w jego przekonaniu zaskarżone decyzje naruszają § 2 ust. 2 pkt a i § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W uzasadnieniu skargi E. M. podnosił, iż stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest dla niego krzywdzące gdyż, jak wyjaśniał jego rodzice byli deportowani do pracy przymusowej na teren III Rzeszy przez władze hitlerowskie, do miejscowości P. we wrześniu 1943 roku i pracowali w majątku ziemskim (tak wynika z karty pracy A. M.). Jak podnosił, z relacji jego ojca wynikało, że miejscowość P. była położona 50 kilometrów na północny-wschód od B., a nieżyjący już ojciec skarżącego w majątku ziemskim zajmował się dowozem samochodem codziennie mleka do B.. E. M. podnosił również, iż urodził się w III Rzeszy w czasie pracy przymusowej rodziców w dniu 21 sierpnia 1944 roku w miejscowości P. i tam przebywał do wyzwolenia tych terenów przez Wojsko Polskie i Radzieckie. Do kraju zaś przyjechał wraz z rodzicami do miejscowości Koło. Skarżący wywodził również, iż z jego ustaleń oraz ustaleń Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynika, że istniały dwie miejscowości o nazwie P., jedna położona 50 kilometrów od B. w kierunku północnowschodnim, druga natomiast P. (P. ) na terenie powiatu S. K. w P.. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpatrując jego wniosek wziął pod uwagę miejsce mojego urodzenia P. w powiecie S. . i na podstawie tych ustaleń w oparciu o opracowanie historyczne i geograficzne doszedł do wniosku, że okres jego deportacji wyniósł 5 miesięcy i 10 dni. Zdaniem skarżącego ustalenia te należy zakwestionować, albowiem z jego aktu urodzenia wynika, że urodził się w miejscowości P. (N.). W tym względzie podkreślał również, iż opracowania geograficzno-historyczne nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżący podnosił także, że czas jego represji zakończył się z chwilą powrotu do miejscowości Koło, gdzie został spisany jego akt urodzenia rodziców zameldowania jego rodziców po powrocie z deportacji i gdzie została również spisana karta osobowa, która w rozumieniu przepisów § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej jest dokumentem potwierdzającym pobyt na deportacji. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odwołując się do argumentów przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje. Według Sądu, skarga E. M., o ile wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jest zasada i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż decyzja ta, jak również decyzja ja poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście kontroli zaskarżonej decyzji, formułowanych w stosunku do niej zarzutów należy odwołać się do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Według Sądu, podzielić należy zarzut skarżącego, iż decyzja oparta została na błędnych ustaleniach faktycznych, co nastąpiło w konsekwencji niewyjaśnieni w toku toczącego się postępowania administracyjnego wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym kontekście podkreślić należy zwłaszcza fakt braku ustosunkowania się przez Kierownika Urzędu do podnoszonej przez skarżącego kwestii istnienia dwóch miejscowości o nazwie P.. Ma ona zasadnicze znaczenie z punku widzenia rozstrzygnięcia sprawy z wniosku E. M.. Z treści uzasadniania zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej jednoznacznie wynika, iż organ administracji publicznej bazując na uwierzytelnionej kopii archiwalnego dokumentu niemieckiego ("Aufenthaltserlaubnis"), w świetle którego matka wnioskodawcy pracowała w miejscowości P., K. F. N (k. 2 akt administracyjnych), przyjął aprioryczne założenie, że skarżący w miejscowości tej się urodził i w miejscowości tej wraz ze swoimi rodzicami w czasie deportacji przebywał. Jednocześnie, nie kwestionując faktu, iż w N. znajduje się również miejscowość o nazwie P., leżąca na północny wschód od B. (w powiecie E.), Kierownik Urzędu okoliczność tę skwitował stwierdzeniem, że "[...] należy wykluczyć, iż chodzi o tę miejscowość, a ustalenia Urzędu zawarte w decyzji z dnia 12.04.2006 r. były prawidłowe." Prezentując tego rodzaju stanowisko organ administracji publicznej nie uwzględnił jednak znaczenia argumentu podnoszonego przez skarżącego z punktu widzenia jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również, jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy nie podjął w tej mierze żadnych czynności procesowych zmierzających do bezspornego wyjaśnienia tej kwestii. Według Sądu podjęcie tego rodzaju działań, wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, było jednak nakazane. Nakaz ich podjęcia był i jest podyktowany w szczególności dowodem w postaci skróconego aktu urodzenia skarżącego, z treści którego wynika, iż urodził się on w miejscowości P.położonej w N. (k. 15 akt administracyjnych). Wobec tego, zarzut skarżącego uznać należy za uzasadniony. Jego uwzględnienie skutkuje jednocześnie uznaniem, iż na etapie toczącego się postępowania administracyjnego, w związku z zaniechaniem podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia i skonfrontowania ze sobą - kontekście twierdzeń skarżącego i dowodów w postaci archiwalnego dokumentu niemieckiego i skróconego aktu urodzenia E. M. - okoliczności istnienia dwóch miejscowości o takiej samej nazwie, doszło do naruszenia przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Naruszenie to, o wpływie istotnym dla załatwienia sprawy, polegało zwłaszcza na uchybieniu przepisowi art. 7 kpa – co wyraziło się to w zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy – jak również przepisom art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa – co wyraziło się w podważeniu zasad prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Tym samym, w związku ze wskazanym wyżej ograniczeniem się przez organ administracji publicznej do wyżej przywołanego, niekorzystnego dla strony apriorycznego założenia, iż miejscowością pobytu skarżącego wraz poczynionego rodziną na deportacji była miejscowość P., K. F. N., nie sposób uznać, aby czyniło to zadość normatywnym warunkom uznawania konkretnej okoliczności za udowodnioną. Wskazane uchybienie nakazuje uznać, iż w toku toczącego się postępowania doszło również do naruszenia dyrektywy postępowania wskazanej w przepisie art. 8 kpa. Stwierdzić więc należy, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 kpa stanowiących odpowiednio, iż "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli" oraz, iż "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". W konsekwencji prowadzi to do wniosku o naruszeniu przepisu art. 80 kpa, w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kierownik Urzędu nie sprostał wynikającym z tych przepisów zasadom legalizmu, prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, tym samym na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych. Za dowolne uznać bowiem należy takie ustalenia, które jakkolwiek znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, to jednak w materiale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut ich dowolności niweczą, bowiem dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest warunkiem koniecznym i niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość dyspozycji przepisu art. 7 kpa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r. w sprawie sygn. akt III ARN 55/94, wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt I SA 1768/99). W tym względzie podkreślić zwłaszcza należy fakt zupełnego pominięcia dowodu ze skróconego odpisu aktu urodzenia skarżącego. Zważywszy na jego treść, zwłaszcza zaś dane odnoszące się do miejsca urodzenia E. M. oczekiwać należało podjęcia przez Kierownika Urzędu niezbędnych działań procesowych zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy w tym względzie. Zwłaszcza że przecież również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnosił, iż przebywał w miejscowości P. na terytorium III Rzeszy Niemieckiej, położonej na północ od B.. W związku z tym, zasadnie należało oczekiwać wnikliwej analizy i oceny tych dowodów i skonfrontowania ich z dowodem w postaci archiwalnego dokumentu karty pracy matki skarżącego, z którego wynika, iż przebywała ona w miejscowości P., K. F. N.. Kierownik Urzędu nie poczynił jednak w tym względzie żadnych ustaleń. Tym samym nie dość, że naruszył przywołane przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego, to również przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1999 r. Nr 111, poz. 1300). Przepisy tego rozporządzenia w § od 2 do 4 określają wachlarz środków dowodowych służących wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza fakty podlegania represjom (ich rodzaje, okres i miejsca). Z uwagi na charakter sprawy administracyjnej o przyznanie świadczenia przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy, środki te – dowody z dokumentów oraz osobowych źródeł dowodowych – mają charakter szczególny. Jakkolwiek z przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia wynika, iż to wnioskodawca dołącza do wniosku dokumenty i inne dowody na potwierdzenie faktów dla niego istotnych, to jednak w żadnym razie nie może to prowadzić do wniosku o zwolnieniu organu administracji publicznej z realizacji obowiązków wynikających zasad ogólnych kpa. Poza sporem jest bowiem, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, a z art. 77 § 1 kpa wynika obowiązek organu administracji publicznej do zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 października 2001 r., w sprawie sygn. akt I SA/1110/01; z dnia 4 lipca 2001 r., w sprawie sygn. akt I SA 301/00; z 7 czerwca 2000 r., w sprawie I SA/Kr 638/98). W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, organ administracji publicznej nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie, jak również w żaden sposób nie odwołał się do możliwości zastosowania środków dowodowych określonych przywołanym rozporządzeniem. W tym względzie, abstrahując od analizy poszczególnych z nich, podzielić należy trafność stanowiska skarżącego, że w sprawie z jego wniosku oczekiwać należało przeprowadzenia dowodu z dokumentów ewidencji ludności wytworzonych bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej na podstawie oświadczeń wnioskodawców, a w szczególności kart osobowych i ankiet personalnych z teczek dowodów osobistych. Wskazać również należy, iż skarżący oraz jego ojciec otrzymali odszkodowanie z Fundacji Polsko – Niemieckie Pojednanie. Według Sądu, również i ta okoliczność może być istotna z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku E. M . Konfrontując tak szeroki wachlarz środków dowodowych, ze środkiem dowodowym, do którego w sprawie niniejszej ograniczył się Kierownik Urzędu, nie sposób uznać, aby w ten sposób sprostał on standardowi określonemu w przepisach art. 7, 77 i 80 kpa. Aprioryczne założenie organu administracji publicznej o miejscu pobytu skarżącego w okresie deportacji nie może być więc uznane za pewne i bezdyskusyjne. W żadnym razie bowiem, zważywszy na argumenty podnoszone przez skarżącego, a nie zweryfikowane przez organ administracji, nie można wykluczyć wiarygodności jego wersji. Wszak przecież również dobrze, można założyć, że rodzina E. Ma. była dalej deportowana w głąb III Rzeszy, właśnie do miejscowości P., w powiecie E., leżącej na północny wschód od B., na okoliczność czego organ nie przeprowadził jednak żadnych dowodów, w związku z czym ani nie potwierdził, ani też nie zakwestionował wersji skarżącego. Podnieść również należy, iż rozpatrując sprawę z wniosku E. M. w trybie przepisu art. 154 § 1 kpa, Kierownik Urzędu zupełnie pominął kryteria interesu społecznego i słusznego interesu strony, jako podstawowe dla rozstrzygania sprawy administracyjnej w tym właśnie trybie. Nie sprzeciwia się bowiem, ani interesowi społecznemu, ani słusznemu interesowi strony rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o przyznanie świadczenia przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy sposób uwzględniający jej specyfikę i charakter. Uznać, więc należy, iż z uwagi na wyżej wskazane naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na załatwienie sprawy, rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu w sprawie z wniosku E. M. jest przedwczesne. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. w szczególności kwestia odnosząca się do rzeczywistego miejsca urodzenia i pobytu skarżącego wraz z jego rodzicami w czasie deportacji, nie zostały bowiem ustalone i zweryfikowane w prawidłowy procesowo sposób. W dalszym ciągu bowiem nie jest pewne, czy była to miejscowość P., K. F. N., jak wywodzi to organ, czy też miejscowości P., w powiecie E., jak podaje skarżący. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przeprowadził postępowania w sprawie w sposób czyniący zadość wskazanym przepisom kpa i standardom wynikającym z zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Stąd też zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca podlegały uchyleniu. Ponownie orzekając w sprawie, Kierownik Urzędu przeprowadzi w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i w oparciu o przeprowadzone i ocenione dowody, w tym o ile będzie to konieczne i niezbędne dla rozstrzygnięcia wskazanej wyżej kwestii wykorzysta możliwość sięgnięcia do środków dowodowych określonych rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, po czym wyda rozstrzygnięcie w sprawie. Będzie ono adekwatne do poczynionych ustaleń. Swoje stanowisko w sprawie, organ administracji uzasadni w sposób czyniący zadość wymogom przepisu art. 107 § 3 kpa Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło