II SAB/Lu 101/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska,, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółki na bezczynność Starosty w przedmiocie zmiany wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej I. stwierdza bezczynność Starosty oraz, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do wydania decyzji; III. zasądza od Starosty na rzecz Spółki kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 stycznia 2014 r. Spółka [...] w B. wystąpiła do Starosty [...] jako organu ewidencyjnego, o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Wniosek Spółki został przekazany do załatwienia Staroście ze względu na wyłączenie Starosty [...]. Pomimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. wniosek Spółki nie został rozpatrzony. W związku z tym Spółka wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uwzględniło zażalenie Spółki i zakreśliło Staroście 2-miesięczny termin do załatwienia sprawy. Pomimo upływu zakreślonego terminu wniosek Spółki pozostał niezałatwiony. Uznając, że wyczerpany został tryb zażaleniowy Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Starosty. W skardze wnosi o zobowiązanie Starosty do rozpatrzenia wniosku i wydania stosownego orzeczenia, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Staroście grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka opisała tok postępowania. Wskazała, że od złożenia wniosku do chwili wniesienia skargi upłynęło ponad 15 miesięcy , a Starosta nadal pozostaje w bezczynności. Ponadto nie zachował on dodatkowego terminu wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.. W ocenie Spółki te okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast wniosek o wymierzenie grzywny jest według strony skarżącej uzasadniony w świetle art. 149 par. 2 w związku z art. 154 par 6 p.p.s.a W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że do załatwienia wniosku Spółki wyznaczony został postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 7 lutego 2014 r. W toku postępowania organ dwukrotnie zawiadomił Spółkę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Natomiast decyzją z dnia 2 lipca 2015 r. odmówił zmiany decyzji ostatecznej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r. Ponadto organ podniósł, że przyczyną naruszenia zasady terminowości w postępowaniu były problemy kadrowe i logistyczne w Starostwie Powiatowym w [...] L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustabilizowany jest pogląd, według którego o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył go stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (m.in. por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 607/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stosownie do art. 149 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) efektem uwzględnienia skargi na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak się powszechnie uważa celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był obowiązany. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że Starosta wydał w sprawie decyzję z dnia [...] r. odmawiającą żądanej przez Spółkę zmiany ostatecznej decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 26 stycznia 1970 r.( [...]) ustalającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie .Zatem sam fakt, iż organ załatwił wniosek, decyduje o tym, że jego bezczynność w tej sprawie, na jej dotychczasowym etapie, została wyeliminowana. Mając powyższe na uwadze, w związku z tym, że bezczynność Starosty ustała w dniu rozpoznawania skargi Spółki, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu administracji do rozpoznania wniosku z dnia 2 stycznia 2014 r. jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 wspomnianej ustawy. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 par. 2 pkt 1-4a– a przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 – opublikowana w ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Ustanie bezczynności Starosty przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie wniosku z dnia 2 stycznia 2014 r. po otrzymaniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, publ. ONSA i WSA 2013/1/7, LEX nr 1271778). Sąd w przedmiotowej sprawie ustalając, że w dniu wniesienia skargi bezczynność istniała i mając na uwadze wymóg sformułowany w zdaniu drugim art. 149 p.p.s.a oraz orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012r., I OSK 2626/12; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013r., I OSK 2325/12; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013r., I OSK 86/13) – stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ostatecznie bowiem wydano w sprawie decyzję merytoryczną, a zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy. Należy bowiem wskazać, że Starosta wyznaczony został do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej Spółki postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. , które doręczono mu w dniu 24 lutego 2014 r. Następnie organ dwukrotnie zawiadamiał stronę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku ( do dnia 31 lipca 2014 r i do dnia 30 września 2014 r.). Na skutek wniesionego przez Spółkę zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wyznaczyło organowi 2-miesięczny termin od daty doręczenia postanowienia. Doręczenie to nastąpiło w dniu 7 stycznia 2015 r. Następnie organ pismem z dnia 20 lutego 2015 r. wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień w sprawie zmiany wykazu uprawnionych we wspólnocie gruntowej, zaś pismem z dnia 24 lutego 2015 r. poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Na pisma te Spółka odpowiedziała w dniu 4 marca 2015 r.( pismo Spółki wpłynęło do organu w dniu 11 marca 2015 r.). Wobec powyższego Sąd, na podstawie wyżej cytowanego art. 149 par. 1 zdanie 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono natomiast w oparciu o art. 200 i art. 205 par. 2 p.p.s.a. ( na koszty te składa się wpis w kwocie [...]zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...]zł oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł).