II SAB/Lu 18/22

WyrokWSA w Lublinie2022-05-10

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy naruszenie prawa miało charakter rażący?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a podane przez organ przyczyny opóźnienia (błędy w obsłudze poczty elektronicznej) nie zwalniały go z tego obowiązku. Sąd stwierdził również, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wielomiesięczną zwłokę i fakt, że impuls do działania organu stanowiła dopiero skarga na bezczynność.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej naborów na dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej i dostępnych środków finansowych w latach 2019-2020. Po nieotrzymaniu odpowiedzi, Fundacja wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy. Organ przyznał, że wniosek został przeoczony z powodu błędów w obsłudze poczty elektronicznej, ale twierdził, że informacje były dostępne w BIP i na stronie internetowej. Ostatecznie organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy do załatwienia wniosku, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził od organu na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy do załatwienia wniosku Fundacji [...] w K. o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r.; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy na rzecz Fundacji [...] w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. We wniosku z dnia 29 maja 2021r. wniesionym drogą elektroniczną Fundacja [...] z siedzibą w K. domagała się od Powiatowego Urzędu Pracy we Włodawie udzielenie informacji dotyczącej ilości prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały, a także o tym, ile w każdym z tych kwartałów było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Pytanie zostało wysłane na adresy [email protected] oraz [email protected], wskazane zarówno na stronie internetowej, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Ponieważ wnioskodawczyni nie otrzymała żadnej odpowiedzi ponownie 11 stycznia 2022r. także drogą elektroniczną przesłała kolejny wniosek o tej samej treści, a następnie 7 lutego 2022r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynności Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy we Włodawie w udzieleniu informacji publicznej. Wskazała, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Tymczasem nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia łub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Podała też, że za wniosek pisemny w myśl ustawy uznać należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08). Natomiast do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post. NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA). Jednocześnie skutki błędów, czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. I OSK 2186/14). Zatem nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r. I OSK 1924/16). Odpowiadając na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy we Włodawie wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o jej oddalenie w całości, z ostrożności procesowej, o stwierdzanie, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz umarzenia postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej i odstąpienie od obciążania kosztami zastępstwa procesowego. Organ przyznał, że nie udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 29 maja 2021 r., co było spowodowane niedopatrzeniem. Wiadomość email wpłynęła na skrzynkę pocztową Urzędu w dniu 29 maja 2021 r., czyli w sobotę. Za obsługę poczty internetowej odpowiedzialny był wtedy nowy pracownik, który musiał obsłużyć znaczną ilość wiadomości, które wpłynęły do Urzędu przez weekend. Znaczna część wiadomości przychodzących to tzw. Spam marketingowy. W związku z powyższym doszło do niezamierzonej omyłki i przeoczenia wniosku Fundacji. Organ podkreślił, że w związku z zaistniałą sytuacją zostały wprowadzone procedury organizacyjne mające na celu wyeliminowanie tego typu zdarzeń w przyszłości, m.in. sprawdzenie poczty wpływającej w danym dniu oraz ponowne jej sprawdzenie w następnym w dniu roboczym, dodatkowa weryfikacja poczty przez drugiego pracownika. Organ wyjaśnił ponadto, że informacje, objęte powyższymi pytaniami z wniosku, są informacjami ogólnodostępnymi, udostępnionymi na stronie internetowej Powiatowego Urzędu Prace we Włodawie (https://wlodawa.praca.gov.pl/) oraz na stronie BIP Urzędu (https://pupwlodawa.bip.lubelskie.pl/). Na wskazanych stronach internetowych co roku publikowane są, w szczególności lecz nie wyłącznie, informacje o tym, że nabór wniosków o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest prowadzony w sposób ciągły, do wyczerpania środków. Fakt o ciągłości naboru za lata 2019 i 2020r. był publikowany również na stronie PUP Włodawa, pod adresem https://wlodawa.praca.gov.pl//rynek-pracy/statystyki-i-. Pod wskazanymi adresami publikowane są miesięczne statystyki z pracy Urzędu. Dla przykładu w raporcie z miesiąca maja 2020r. w rubryce 1.2 Bilans bezrobotnych, pozycja 39 zawarta jest informacja ile osób w wskazanym miesiącu otrzymało dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Analogiczna sytuacja ma miejsce w opublikowanych statystykach za pozostałe miesiące roku 2019 i 2020, co potwierdzają wydruki ze zrzutu ekranu za lata 2019 i 2020. Ponadto na stronie BIP Urzędu pod podanym adresem znajduje się informacja z wykonania planu finansowego z Funduszu Pracy za 2019r. w formie pliku PDF opublikowana w dniu 17 stycznia 2020r. w którym na stronie 19 w dziale B p.100 LP.1 znajduje się informacja, że środki przyznawane na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez bezrobotnego wynosiły 850 995, 00 zł. Analogicznie także pod podanym w odpowiedzi adresem znajduje się sprawozdanie o przychodach i wydatkach Funduszu Pracy za 2020r. oraz informacja z wykonania planu finansowego z Funduszu Pracy za 2020r. Na stronie 20 w dziale B pozycja p-100 LP.1 znajduje się informacja, że środki przyznawane na rozpoczęcie działalności przez bezrobotnego wynosiły 905 889,05 zł. Organ zaznaczył, że na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy udostępniana na wniosek jest tylko informacja, która nie została udostępniona na Biuletynie Informacji Publicznej lub na portalu danych (strona www.wlodawa.praca.gov.pl). W związku z powyższym nie miał obowiązku udzielać odpowiedzi na zadane pytania objęte wnioskiem. Zaznaczył jednak, że w dniu 7 lutego 2022r. oraz w dniu 21 lutego 2022r., odpowiedział na zadane pytania za pośrednictwem wiadomości email. Odpowiedź udzielona została przed przekazaniem skargi do WSA. Organ zwrócił ponadto uwagę, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób, iż jest właścicielem lub ma jakikolwiek inny tytuł prawny do domeny "fdf.org.pl", z której została wysłana wiadomość email. Z dokumentów załączonych do skargi, nie sposób ustalić, czy faktycznie podmiot skarżący był wnioskodawcą, autorem wiadomości email z dnia 29 maja 2021 r. W piśmie z dnia 9 marca 2022r. skarżąca stwierdziła, że wobec udzielenia informacji modyfikuje swoje zadanie w ten sposób, że wnosi o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 29 maja 2021r. , stwierdzenie, że organ dopuści się bezczynności oraz zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przekonanie skarżącej Fundacji o pozostawanie organu w bezczynności ma uzasadnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych stan bezczynności oznacza sytuację, gdy określny podmiot, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest wówczas doprowadzenie do wydania przez niego aktu lub podjęcia czynności, jednakże, co jasne, bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie. W sprawach spraw ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do formacji publicznej ( Dz. U z 2020r. 2176 ) , sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Uważa się, że bezczynność w takiej sprawie ma miejsce wtedy, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 ), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 ), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2). Nie budzi wątpliwości, że do bezczynności nie dochodzi w sytuacji, gdy wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi, a adresat wniosku poinformuje pisemnie wnioskodawcę, że nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła. Trafnie bowiem skarżąca dowodziła, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, sam zaś organ był zobowiązana do jej udzielenia co w konsekwencji doprowadziło do wniosku, że nie udzielając wnioskowanej informacji, pozostaje w bezczynności. Według art. 4 ust. 1 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Jak stanowi art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1100) zadania, o których mowa w ust. 1 (zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej), są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Zadania, jakie wykonują powiatowe urzędy pracy, należą do zadań publicznych. W rozpoznawanej sprawie nie ulega więc wątpliwości, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Wątpliwości nie budzi również publiczny charakter informacji objętych wnioskiem z dnia 29 maja 2021 r., przy czym ocena tej kwestii wydaje się być bezsporna między stronami. W orzecznictwie wielokrotnie już zwracano uwagę, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazane podmioty, ale również takich, których te podmioty używają do zrealizowania powierzonych im prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio ( tak NSA w wyrokach z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08; z dnia 15 września 2016 r., I OSK 343/15 i 25 października 2016 r., I OSK 469/15 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Żądane informacje dotyczą działalności Urzędu związanej z realizacją zadań wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem mieszczą się w ustawowym katalogu informacji publicznych. Obejmują bowiem dane o sposobach załatwiania spraw przez władze publiczne oraz ich stanie (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e), a także informacje o dysponowaniu majątkiem publicznym, w tym o pomocy publicznej (at. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g). Nie można przy tym zgodzić się z organem, ze nie był zobowiązany z udostępnienia informacji z uwagi na zamieszczenie jej w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na jego stronie internetowej. Rzeczywiście stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Przepis ten w żadnym razie nie odnosi się jednak do danych publikowanych na stronach internetowych organu, on sam zaś nie wskazał, aby informacje znajdowały się w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641). Zgodnie z jej art. 2 pkt. 13 przez portal danych rozumie się prowadzony przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, powszechnie dostępny system teleinformatyczny, służący do udostępniania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystywania oraz danych prywatnych w celu wykorzystywania. Jeśli zatem żądana informacja publiczna została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, to nie może mieć zastosowania przepis art.14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem reguluje on właśnie sposób udostępnienia informacji publicznej na wniosek. W orzecznictwie przyjmuje się jednak również, że wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej Biuletynu Informacji Publicznej nie zawsze wyłącza obowiązek udzielenia informacji na wniosek. Jak już wspomniano odesłanie do Biuletynu co do zasady zwalnia podmiot zobowiązany z udostępnienia informacji na wniosek, ale tylko wówczas, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio i konkretnie do meritum żądania, a zatem zwierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. I OSK 844/10 i 21 czerwca 2012 r. I OSK 770/12 opubl. w CBOSA). Przyjmuje się bowiem, że udzielenie informacji innej niż ta, na której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, również świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. I OSK 1513/14, 19 lipca 2018 r I OSK 337/18 i 29 maja 2018 r. I OSK 1998/16 opubl. w CBOSA). Dane ujawnione w BIP dotyczą sprawozdań o przychodach i wydatkach z Funduszy Pracy za 2019r. i 2020r. oraz informację z wykonania planu finansowego z Funduszu Pracy za 2020r. Nie odnoszą się zatem do zagadnień przestawionych we wniosku skarżącej., która wnosiła o podanie ilości środków finansowych, jakie w każdym z kwartałów 2019 i 2020r było do wykorzystania dla potencjalnie składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Rzeczywiście w sprawozdaniu o rynku pracy za okres od 1 maja 2020r. do dnia 31 maja 2020r. wskazanym przez organ znajduje się informacja o ilości osób bezrobotnych które podjęły działalność gospodarczą ( 6 osób ). Według organu dane te zostały uwzględniane w kolejnych miesiącach 2020r jak i poszczególnych miesiącach w roku 2019. Również jednak ta informacja nie pozostaje w związku z wnioskiem, gdzie domagano się informacji nie o ilości osób które otrzymały dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej, ale o ilości prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały. Wydaje się, że wątpliwości w tym zakresie miał również sam organ, który podnosząc zarzut publikacji danych w BIP, ostatecznie przecież udostępnił informacje zgodnie z wnioskiem skarżącej. Słusznie podnosi zatem skarżąca, że organ powinien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i terminie przewidzianym w ustawie o udostępnieniu informacji publicznej. Stosownie do jej art. 13 ust. 1 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji. Organ nie kwestionował, że wniosek z 29 maja 2021r. otrzymał w tym samym dniu drogą elektroniczną na adres mailowy wskazany na stronie internetowej Urzędu Pracy jako adres do korespondencji. Do akt sprawy przedłożono wydruk z poczty elektronicznej organu potwierdzający wskazaną wysyłkę. Z odpowiedzi na skargę wynika jednak, że mail obejmujący wniosek skarżącej omyłkowo trafił do spamu w związku z dużą ilością widomości i został przeoczony. Odpowiedzi na wniosek udzielono dopiero 7 lutego 2022r., a więc w tym samym dniu w którym wpłynęła skarga, co wynika z odpowiedzi na skargę, i ponownie 21 lutego 2022r. Słusznie uważa przy tym skarżąca, że usprawiedliwieniem w opóźnieniu udostępnienia informacji nie mogą być okoliczności związane z zakłóceniami w organizacji podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. W orzecznictwie wielokrotnie już podnoszono, że skoro dopuszczalne jest wnoszenia podań drogą elektroniczną, do obowiązków organów administracji publicznej należy zatem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemów służących do komunikacji z tymi organami. W szczególności wskazuje się, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez niego adres podań. Jeśli na oficjalnej stronie internetowej Urzędu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot. To na organie spoczywa obowiązek zorganizowania komunikacji elektronicznej z obywatelami w taki sposób, aby umożliwić im pewny i bezproblemowy kontakt z organem ( tak NSA w wyroku z dnia 14 kwietnia 2017r. I OSK 2188/16 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA). Skoro zatem skarżąca wysłała wniosek prawidłowo na adres podany przez Urząd na jego oficjalnej stronie internetowej, co potwierdza kopia wydruku z poczty elektronicznej, a organ tych okoliczności nie kwestionuje dodatkowo przyznając, że wniosek trafił omyłkowo do spamu, to organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku w terminach przewidzianych w ustawie. Terminy te nie ulegają wydłużeniu z powodu omyłek i błędów w zakresie przekierowania wiadomości mailowej strony do folderu "spam" poczty Urzędu, gdyż – jak wskazano – wszelkie błędy związane z działaniem oficjalnej poczty elektronicznej organu władzy publicznej nie wpływają na zasady związane z obowiązkiem udostępniania informacji publicznych. Do dnia wniesienia skargi wnioskodawca nie uzyskał żądanych informacji, jak też organ nie podjął żadnych innych działań przewidzianych ustawą w celu rozpoznania wniosku. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi organ załatwił wniosek skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, bowiem udostępnił wnioskowaną informację w sposób, który zaakceptowała skarżąca, to niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 329 ) orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z 29 maja 2021 r. Sąd uznał również za uzasadnione orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a tej ustawy jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Jest oczywiste, że powyższy wniosek uzasadnia wielomiesięczna zwłoka w udzieleniu informacji ( tak NSA w wyroku z dnia 22 września 2021r. III OSK 995/21 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA ). Co więcej, impulsem do podjęcia działań organu nie była weryfikacja przychodzących informacji, ale skarga na bezczynność. Fakt, że organ udzielił pozytywnej odpowiedzi na wniosek skarżącej niezwłocznie po otrzymaniu skargi i stwierdzeniu nieprawidłowości w działaniu poczty elektronicznej niczego w tej ocenie nie zmienia. Powyższa okoliczność wpłynęła na orzeczenie grzywny o której mowa w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie wskazuje się, że wymierzenie grzywny na podstawie tego przepisu jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednak taka sytuacja nie miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ niezwłocznie po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, nie ma przy tym okoliczności wskazujących, że poza kwestiami organizacyjnymi organ celowo unikał udzielenia odpowiedzi. Nie ma zatem potrzeby zdyscyplinować go do dalszego, szybkiego rozpoznania innych tego typu spraw. Co istotne o wymierzenie organowi grzywny nie wnosiła również skarżąca. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Obejmuja one kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na co składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, koszt wynagrodzenia pełnomocnika 480 zł i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło