II SAB/Lu 366/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu K. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L.) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 14 sierpnia 2014r. R. S. złożył do Sądu skargę na bezczynność Prezesa Sądu .... polegającą na nieudostępnieniu żądanej we wniosku z dnia 21 lipca 2014r. informacji publicznej w postaci wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 045. Skarżący stwierdził, że wyrok sądu jest informacją publiczną, a Prezes Sądu ... ma obowiązek jej udostępnienia bądź wydania decyzji w przypadku odmowy. Zdaniem skarżącego niewykonanie obowiązku stanowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu ... wnosił o jej oddalenie, bowiem wniosek skarżącego nie może być załatwiony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., poz. 782), zwanej dalej "u.d.i.p.", a jedynie w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 31 lipca 2014r. Przepisy art. 9 kpc i art. 525 kpc regulują kwestię dostępu do akt postępowań toczących się i zakończonych (karnych i cywilnych); rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 259) reguluje udostępnianie akt sądowych i dokumentów z akt nie tylko stronom postępowania. Wskazane wyżej przepisy są przepisami szczególnymi w odniesieniu do dokumentów będących informacją publiczną i znajdujących się w aktach spraw, co oznacza, że do tych dokumentów nie maja zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosowną informację Prezes Sądu ...przekazał skarżącemu w piśmie z dnia 31 lipca 2014r., które nie miało charakteru odmowy udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Prezesowi Sądu ... nie można zarzucić bezczynności. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ (lub - jak na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p.") - inny podmiot wykonujący zadania publiczne) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej – a takim jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prezes Sądu ... - ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności (nawet jeśli, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej) - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. (14 dni od dnia złożenia wniosku). Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub 2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. (zaznaczyć należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p.), lub 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeżeli jednak objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę. Poinformowanie to nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Badając skargę stwierdzić należy, że Prezes Sądu ... prawidłowo uznał, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 21 lipca 2014r. (data wpływu 24 lipca 2014r.) nie stanowią informacji publicznej, o czym organ poinformował skarżącego pismem z dnia 31 lipca 2014r. Jak wynika z treści wniosku, skarżący domagał się przesłania mu "wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010 - 2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 045". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżne są stanowiska co do tego czy wyrok sądowy wraz z uzasadnieniem stanowi informację publiczną. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd, że taki wyrok stanowi informację publiczną tylko w zakresie, w jakim dotyczy on spraw publicznych. Wynika to z definicji "informacji publicznej" wskazanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle tego przepisu informacją publiczną jest nie tylko informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także każda inna informacja w zakresie, w jakim dotyczy ona spraw publicznych. Nie każda zatem informacja pochodząca od podmiotu publicznego, w tym informacja przez taki podmiot wytworzona, nosi przymiot informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. zawierają przykładowe wyliczenie danych stanowiących informację publiczną. Są wśród nich dokumenty urzędowe, jednakże wyłącznie o tyle, o ile zawierają one dane publiczne. Wniosek taki wypływa z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 litera a u.d.i.p., który stanowi, że "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych". Z tego względu orzeczenia sądowe, jako dokumenty urzędowe, podlegają obowiązkowi udostępnienia jako informacje publiczne tylko w takim zakresie, w jakim zawierają one dane publiczne. Zakres udostępnienia dokumentu urzędowego, w szczególności wyroku sądu, uzależniony jest więc od tego, w jakiej części dokument ten obrazuje dane publiczne. Wniosek skarżącego dotyczy natomiast wyroków z uzasadnieniami z lat 2010-2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 045. Zgodnie z załącznikiem nr 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS. Nr 5, poz. 22 ze zm.) w repertorium C pod symbolem 045 rejestruje się sprawy dotyczące ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (art. 189 kpc). Skarżący domagał się więc udostępnienia mu informacji publicznej w postaci wyroków z uzasadnieniami wydanych w sprawach cywilnych. Przez "sprawę cywilną" uznaje się sprawę, w której ochrona prawna sprowadza się do wywołania skutku w zakresie stosunku cywilnoprawnego sensu largo, a więc stosunku osobistego, rodzinnego lub majątkowego, którego podmioty – na wypadek sporu – występują jako równoprawni partnerzy. Jeżeli choćby jeden z nich uzyskuje pozycję organu działającego z mocy swej władzy zwierzchniej, to stosunek taki nie jest stosunkiem cywilnoprawnym (J. Gudowski, Komentarz do art. 1 K.p.c. (w:) T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom I, Postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2012, s. 22). Z uwagi więc na istotę postępowania sądowego w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawy cywilne), która sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy równymi wobec siebie podmiotami stosunku cywilnoprawnego, uznać należy, że wynik takiego postępowania – co do zasady – nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie stanowi informacji publicznej. Z tego względu również uzasadnienie takiego wyroku nie stanowi informacji publicznej, tym bardziej, że jego celem jest wyłącznie przekonanie strony sporu co do trafności rozstrzygnięcia i umożliwienie sądowi odwoławczemu jego kontroli. Skoro więc wyrok sądu w sprawach cywilnych nie stanowi informacji publicznej, to i uzasadnienie takiego wyroku nie stanowi takiej informacji. Z tego względu stwierdzić należy, że treść wyroku sądu w sprawie cywilnej stanowi informację publiczną jedynie w takim zakresie, w jakim wyrok ten zawiera dane publiczne, czyli informacje odnoszące się do sfery publicznej. Takich informacji nie zawierają natomiast wyroki w sprawach rejestrowanych w repertoriach pod symbolem C 045, które obejmują sprawy o ustalenie stosunku prawnego lub prawa (art. 189 kpc). Wyrok ustalający dotyczy bowiem stosunków prawnych lub praw o charakterze cywilnym, a więc dotyczących sfery prywatnej stron postępowania, nie może więc być on uznany za informację publiczną. O ile zatem część dokumentów znajdujących się w aktach spraw cywilnych może być uznana za informację publiczną, jeśli zawierają one dane publiczne, tj. np. informację o sądzie, który wydał wyrok, jego składzie, dacie wydania orzeczenia, czy czasie rozpoznania sprawy, o tyle wyroki w tych sprawach, które nie zawierają takich danych, nie stanowią informacji publicznej. Z powyższych względów stwierdzić należy, że Prezes Sądu ...prawidłowo poinformował skarżącego, że żądane we wniosku z dnia 21 lipca 2014r. informacje nie stanowią informacji publicznej, a w konsekwencji nie można zarzucić temu organowi bezczynności. W szczególności wskazać należy, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Jej przepisy nie znajdują bowiem wówczas zastosowania, a tym samym nie może być stosowany art. 16 u.d.i.p. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 188/13,z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 183/13 oraz z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 184/13; I. Kamińska Irena, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 206). Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 145).