II SAB/Lu 41/22
WyrokWSA w Lublinie2022-06-09
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Bogusław Wiśniewski, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy Michów pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród i premii przyznanych pracownikom Urzędu Gminy w 2021 roku, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wójt Gminy Michów pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ udzielił jedynie częściowych odpowiedzi na wnioski Fundacji, a decyzję odmowną wydał z opóźnieniem. Jednakże, sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ podejmował pewne czynności i udzielał odpowiedzi, a opóźnienie wynikało z przyczyn technicznych związanych z funkcjonowaniem systemu elektronicznego. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się do Wójta Gminy Michów o udostępnienie informacji dotyczącej nagród i premii przyznanych pracownikom Urzędu Gminy w 2021 roku. Po otrzymaniu niepełnych odpowiedzi, Fundacja ponowiła wnioski, a następnie złożyła skargę na bezczynność Wójta. Wójt Gminy Michów argumentował, że opóźnienie wynikało z przyczyn technicznych związanych z systemem elektronicznym i że część informacji dotyczy sfery prywatnej pracowników niepełniących funkcji publicznych. Wójt wydał decyzję odmowną w części po otrzymaniu skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Michów do załatwienia wniosków, stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy Michów nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Wójta Gminy Michów na rzecz Fundacji kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Wójta Gminy Michów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Michów do załatwienia wniosku Fundacji [...] z dnia 10 stycznia 2022 r ., z dnia 28 stycznia 2022 r. i z dnia 10 marca 2022 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Michów nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Michów na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 10 stycznia 2022r. nadanym drogą elektroniczną, Fundacja [...] zwróciła się do Urzędu Gminy w Michowie o udostępnienie informacji dotyczącej wysokości przyznanych nagród w roku 2021 wszystkim osobom zatrudnionym w Urzędzie Gminy wraz z uzasadnieniem z podziałem na poszczególne tytuły tj. premie regulaminowe, uznaniowe, z okazji dnia samorządowca itd. oraz informacji, czy pracownikom Urzędu zostały przyznane tzw. premie świąteczne w jakiejkolwiek formie (i w jakiej kwocie), w tym także te wypłacane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W piśmie z dnia 24 stycznia 2022r. Wójt Gminy poinformował Fundację , że w 2021r. zostały wypłacone nagrody uznaniowe w łącznej kwocie 8000,00 zł brutto. Fundacja uznając, że udzielona jej informacja jest niepełna kolejnym pismem z dnia 28 stycznia 2022r. wniosła o przekazanie wykazu nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom zatrudnionym w Urzędzie Gminy wraz z podaniem stanowiska służbowego, kwoty i uzasadnieniem w przypadku przyznania nagrody uznaniowej, samorządowej i jubileuszowej. W odpowiedzi Wójt podał listę osób którym w 2021r. zostały wypłacone nagrody uznaniowe i jubileuszowe. W kolejnym piśmie z dnia 10 marca 2022r. Fundacja wezwała o wydanie decyzji lub realizację wniosku w całości. Podała, że wniosek dotyczył podania imion i nazwisk wszystkich pracowników, którym wypłacono nagrody. Ponieważ Wójt nie odpowiedział, Fundacja w dniu 1 kwietnia 2022r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy Michów w udostępnieniu informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo skarżąca przekonywała, że wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Informacja o wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników, finansowanych ze środków publicznych, w tym również dodatkowych nagród, stanowi informację publiczną. Każde wydatkowanie środków publicznych jest sprawą publiczną, bez względu na cel w jakim jest realizowane.
Odpowiadając na skargę Wójt Gminy Michów wniósł o jej oddalenie, ewentualnie, w razie uwzględnienia o uznanie, że jego bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ opisał tok postępowania w sprawie i wyjaśnił, że pismo z 10 marca 2022 r. zostało podpięte pod wiadomość z dnia 10 stycznia 2022 r. w systemie elektronicznym i zostało odebrane dopiero w dniu 6 kwietnia 2022 r., bowiem nie wyświetlała się jako nowa wiadomość i dopiero po otworzeniu pierwotnego wniosku z dnia 10 stycznia 2022r., można było odczytać wiadomość z dnia 10 marca 2022 r. , co potwierdza zrzut z ekranu - system ePUAP Gminy Michów. Organ zaprzeczył, aby złożone pisma z dnia 10 stycznia 2022 r. i 28 stycznia 2022 r. dotyczyły wniosku o wskazanie z imienia i nazwiska osób, którym przyznano nagrody. Dopiero w tym piśmie (10 marca 2022) wnioskodawca wskazał, że żąda przekazania informacji imiennych, bowiem wcześniejszy wniosek dotyczył podziału na poszczególne tytuły przyznanych nagród, a także wskazania wykazu nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom, zatrudnionym w Urzędzie Gminy wraz z podaniem stanowiska służbowego, kwoty i uzasadnieniem przypadku przyznania nagrody uznaniowej, samorządowej i jubileuszowej. Wykaz ten został przesłany w dniu 8 lutego 2022 r. Organ zwrócił uwagę, że każde z pism posiadało odrębną treść i żądanie, które było wielokrotnie konkretyzowane w sposób odmienny, niż w pierwotnym wniosku z 10 marca 2022 r. Wniosek z 10 marca 2022 r. ma odrębny charakter i żądanie, a zatem powinien zostać złożony jako odrębny wniosek, a nie kontynuacja korespondencji z dnia 10 stycznia 2022r. Takie działanie prowadziłoby do bieżącego odczytania wiadomości i przekazania odpowiedzi w terminie 14 dni. Wójt zaznaczył, że w odpowiedzi na w/w pismo, w dniu 7 kwietnia 2022 r. wydał decyzję, w której częściowo odmówił przekazania informacji, w zakresie jakim godziły one w sferę prywatną pracowników Urzędu Gminy, niepełniących funkcji publicznych. Decyzja ta zostałaby wydana wcześniej gdyby mógł zaznajomić się z treścią pisma z dnia 10 marca 2022 r. W związku z powyższym na dzień przekazywania skargi do Sądu, sprawa została już załatwiona w całości poprzez częściowe przekazanie informacji żądanych i wydanie decyzji odmownej w zakresie, w którym złożony wniosek nie podlegał uwzględnieniu na podstawie treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie organu treść wniosku z dnia 10 marca 2022 r. wykracza poza zakres udostępnienia informacji publicznej, jakim związany jest organ administracji publicznej, bowiem ingeruje w sferę prywatną pracowników Urzędu Gminy, którzy nie pełnią funkcji publicznych i nie mają związku z ich pełnieniem zatem wniosek taki na podstawie treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie podlega uwzględnieniu. W decyzji z dnia 7 kwietnia 2022 r. wskazano z imienia i nazwiska osoby pełniące funkcje publiczne , co wystarcza na ustalenie (w kontekście pisma z dnia 8 lutego 2022 r.), jakie nagrody otrzymały osoby pełniące funkcje publiczne w Gminie. W kontekście terminu na udostępnienie informacji publicznej lub odmowy jej udostępnienia organ wskazał, że wobec załączenia wniosku z dnia 10 marca 2022 r. do wiadomości z dnia 10 stycznia 2022 r. (stanowiącej w jego ocenie odrębny de facto wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wobec odmiennych treści i żądań w nich zawartych), dopiero przy czynnościach porządkowania dokumentów wpływających do Urzędu Gminy pracownik zauważył pismo z dnia 10 marca 2022 r., bowiem nie było ono złożone odrębnie i nie figurowało w systemie jako nowa korespondencja z datą jej przesłania. Tylko z w/w przesłanek nie przesłano w terminie 14 - dniowym odpowiedzi na w/w pismo, przy czym nie było jego wolą w ogóle nie odpowiadać na pismo, a jedynie z przyczyn technicznych związanych z funkcjonowaniem systemu do składania pism podpisanych elektronicznie, nie był w stanie powziąć informacji o złożeniu takiego pisma. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, bowiem odpowiedź została przesłana do wnioskodawcy z niewielkim opóźnieniem, nie wynikającym z odmowy wydania odpowiedzi, a jedynie z przyczyn technicznych. Organ wskazał, że wnioskodawca złożył w jednym terminie 12 skarg tożsamych w treści z niniejszą skargą, a odnoszących się do czynności organów wykonawczych wszystkich gmin w Powiecie Lubartowskim. Wnioskodawca we wszystkich przypadkach załączał pismo z wnioskiem o wydanie decyzji odmownej do "starej" korespondencji, co skutkowało brakiem zauważenia tej korespondencji przez organy Gmin z powiatu Lubartowskiego i nieznacznym przekroczeniem terminów na odpowiedź. Wobec złożenia skargi już kilka dni po upływie na udzielenie odpowiedzi, w odniesieniu do 12 jednostek samorządu terytorialnego, wydaje się prawdopodobne, że Fundacja miała na celu osiągnięcie efektu w postaci spełnienia się przesłanki do złożenia skargi, a nie faktyczne uzyskanie odpowiedzi na zadane pytania. Takie działanie, w ocenie organu, byłoby przekroczeniem skorzystania z uprawnień ustawowych, nie zasługującym na ochronę prawną.. Wójt zaznaczył, że wobec załatwienia sprawy w dniu 7 kwietnia 2022 r. na moment przekazywania dokumentacji, a tym bardziej rozpatrzenia skargi, jawi się ona jako bezprzedmiotowa, wobec czego powinna podlegać oddaleniu. Odpowiedzi na pytania zadawane przez wnioskodawcę od 10 stycznia 2022 r. zostały przekazane z wyłączeniem odpowiedzi, które ingerują w sferę prywatną pracowników Urzędu Gminy Michów, niepełniących funkcji publicznych.
W piśmie z dnia 5 maja 2022r. Fundacja podała, że otrzymała decyzję z 7 kwietnia 2022r. i złożyła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest trafna. W orzecznictwie wielokrotnie już oceniano, że przez stan bezczynności rozumie sytuację, gdy określny podmiot, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest wówczas doprowadzenie do wydania przez niego aktu lub podjęcia czynności, jednakże, co jasne, bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań.. W sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do formacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Uważa się, że bezczynność w takiej sprawie ma miejsce wtedy, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2). Nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy, jako organ władzy publicznej jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy ). Trafna jest również uwaga skarżącej co do publicznego charakteru żądanej informacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. W orzecznictwie już wielokrotnie podkreślano, że jest nią zatem każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Jeśli informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, to niewątpliwie taki charakter ma również informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych z których pochodzą m.in. wynagrodzenia, dodatki do wynagrodzenia, oraz nagrody i premie osób zatrudnionych w organach administracji publicznej, w tym w jednostkach samorządu terytorialnego. W wyroku z dnia 5 grudnia 2019 r. ( I OSK 1783/18 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd zwrócił uwagę, że zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi określa również art. 33 ustawy o finansach publicznych wskazując, iż wydatkowanie środków publicznych jest jawne. W orzecznictwie kwestia ta nie budzi większych kontrowersji również w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, co resztą potwierdzają przytoczone w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 15 grudnia 2021r. ( III OSK 4266/21 opubl. W CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przekonująco wyłożył, że informacja o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych na rzecz osób zatrudnionych w urzędzie gminy mieści się w pewnym sensie także w pojęciu zasad funkcjonowania organu władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej ) w odniesieniu do ciężarów publicznych ponoszonych na utrzymanie aparatu administracyjnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h). Wynagradzanie pracowników obrazuje bowiem jeden z aspektów funkcjonowania organu związany ze sposobami motywowania pracowników do pracy w urzędzie, nagradzania ich za ponadstandardowe zaangażowanie lub osiągnięcia. System nagradzania pozwala na formułowanie ocen dotyczących efektywność aparatu administracyjnego przez zestawienie jego wyników oraz ponoszonych nakładów finansowych. W tych ramach można zatem żądać szczegółowych danych dotyczących wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także składników takiego wynagrodzenia. Słusznie natomiast organ zwrócił uwagę, że nie wszystkie informacje dotyczącej wynagrodzeń, premii, czy nagród podlegają udostępnieniu. Ograniczenie wprowadza już art. 2 ust. 1 ustawy, który zapewniając każdemu przysługuje, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej", czyni to z zastrzeżeniem art. 5. Art. 5 ust. 2 ustawy stanowi zaś jasno, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, jednak ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne pod warunkiem, że informacje te mają związek z pełnieniem tych funkcji, w tym warunkami powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Nie ulega wątpliwości, ze wynagrodzenie, premie czy nagrody wchodzą w sferę prywatności, istotne jest zatem rozróżnienie pomiędzy osobami pełniącymi w organie funkcje publiczne, a pozostałymi pracownikami. Z powołanego unormowania wynika bowiem , że obowiązkiem organu jest udzielenie informacji dotyczącej każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub wykonuje powierzone mu państwowe lub samorządowe zadania, nawet jeżeli nie wyraził on zgody na udzielenie takiej informacji. Obowiązek ten nie obejmuje natomiast informacji dotyczących pracowników niepełniących funkcji publicznych, mających związek z pełnieniem tych funkcji, gdyż w tym przypadku podlegają one prawnej ochronie, a ich udostępnienie może nastąpić jedynie za zgodą danego pracownika. Brak takiej zgody wyklucza udostępnienie informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia osoby pełniącej funkcji publicznej. Osobą pełniącą funkcję publiczną jest niewątpliwie funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. ale pojęcie to na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy w orzecznictwie rozumie się znacznie szerzej. Uważa się bowiem osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne lub inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Funkcję publiczną pełnią także osoby, które wykonują powierzone zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze indywidualnym lub ogólnospołecznym. Osobą pełniącą funkcje publiczne będzie zatem każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Wskazanie, czy określona osoba pełni funkcję publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej ( obszerny wywód w tej kwestii zawiera wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2022r. III OSK 1291/21 opubl. w CBOSA ). Wobec tego organ ma obowiązek takiej informacji udzielić bądź wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, jeżeli uznaje, że wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona ze względu na dobra prawnie chronione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, lecz wówczas należy wydać decyzję administracyjną ( tak NSA w powołanym wyroku z dnia wyroku z dnia 15 grudnia 2021r. III OSK 4266/21 i podane tam orzecznictwo ). Warto przy tym zaznaczyć, że jeżeli wynagrodzenie zawiera składanki nie związane z pełnieniem funkcji przez daną osobę, dotyczące jej sytuacji osobistej, również ta okoliczność ma znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 ustawy ( tak NSA w wyrokach z dnia 18 lutego 2015 r. I OSK 695/14 i 24 kwietnia 2013 r. I OSK 123/13 opubl. w CBOSA). W tym świetle nie można odmówić racji skarżącej co do pozostawania organu w bezczynności. We wniosku z dnia 10 stycznia 2022r. skarżąca wniosła o udzielenie informacji o wysokości przyznanych nagród w 2021r. wszystkim osobom zatrudnionym w Urzędzie Gminy wraz z uzasadnieniem z podziałem na poszczególne tytuły tj. premie regulaminowe, uznaniowe, z okazji dnia samorządowca itd. oraz informacji, czy pracownikom Urzędu zostały przyznane tzw. premie świąteczne w jakiejkolwiek formie (i w jakiej kwocie), w tym także te wypłacane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W odpowiedzi z 24 stycznia 2022r. organ ograniczył się do wskazania jedynie kwoty wypłaconych nagród uznaniowych, co jasne nie wyczerpywało treści wniosku. Z tego też powodu skarżąca ponownie 28 stycznia 2022r. wniosła o przekazanie wykazu nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom zatrudnionym w Urzędzie Gminy wraz z podanie stanowiska służbowego, kwoty i uzasadnieniem w przypadku przyznania nagrody uznaniowej, samorządowej i jubileuszowej. Rzeczą organu było zatem już wówczas udzielenie informacji bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, jeżeli uznaje, że wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona ze względu na dobra prawnie chronione. W odpowiedzi z 8 lutego 2022r. organ udzielił informacji wskazując, że w 2021r. zostały wypłacone nagrody uznaniowe i jubileuszowe, z podaniem stanowisk, kwot i uzasadnienia. Nie podano jednak nazwisk i imion pracowników, o co wnosiła skarżąca, mimo, że organ nie uznał za właściwe zastosowanie w takim razie ochrony z art. 5 ust.2 ustawy. Z treści odpowiedzi na skargę wnosić należy, że wszystkie te osoby pełniły funkcję publiczną, nawet kierowca samochodu osobowego i autobusu szkolnego. W stosunku do pozostałych osób zatrudnionych w organie, nie pełniących takich funkcji, organ wydał natomiast decyzję dopiero 7 kwietnia 2022r. , po otrzymaniu kolejnego wniosku skarżącej z 10 marca 2022r., w którym wniosła o realizację wniosku z 10 stycznia 2022r. Dodatkowo wniesiono o udzielenie informacji, czy pracownikom urzędu zostały przyznane tzw. premie świąteczne w jakiejkolwiek formie i w jakiej kwocie, w tym także wypłacone z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Zaznaczono, że wniosek dotyczył podania imion i nazwisk wszystkich pracowników którym wypłacono nagrody. Także na te pytania organ odpowiedział w decyzji z 7 kwietnia 2022r. , zaznaczając przy tym, że wspomniany fundusz nie przewiduje wypłat premii. Skoro organ udzielił informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, w stosunku zaś do pozostałych pracowników wydał decyzję, postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Michów do załatwienia wniosków skarżącej należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 ust.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 329 ). Wydanie decyzji nie kończyło jednak kwestii bezczynności organu. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt. 1 tej ustawy, środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 §1 pkt. 3 ustawy, ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a. Zgodzić należy się ze skarżącą, że organ w terminach wyznaczonych ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielił jedynie częściowych informacji, co jednak nie zwalnia go z bezczynności ( wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022r. III OSK 4455/21 opubl. w CBOSA ). Odmowa decyzji z powołaniem się na art. 5 ust. 2 ustawy została wydana dopiero 7 kwietnia 2022r. a więc po trzech miesiącach od złożenia wniosku z 10 stycznia 2022r. Nie można przy tym podzielić stanowiska organu, według którego każde ze składanych pism należało traktować jako odrębny wniosek o udostępnienie informacji. Skarżąca za każdym razem nawiązywała bowiem do swojego wniosku z 10 stycznia 2022r., uważając, że organ nie udzielił jej wyczerpujących informacji. Nie można zatem podzielić zdania, że przy ocenie bezczynności organu należało uwzględniać tylko okres od złożenia wniosku z 10 marca 2022r. Zresztą po otrzymaniu tego wniosku organ nadał pozostawał w bezczynności, wydając decyzję dopiero 7 kwietnia 2002r. Organ jako usprawiedliwienie swojej bezczynności wskazał brak wniosku skarżącej z 10 marca 2022r. , który nie został odnotowany w jego skrzynce mailowej, właściwie jak to określono, podpiął się pod wniosek z 10 stycznia 2022r. W orzecznictwie wielokrotnie jednak podnoszono, że skoro dopuszczalne jest wnoszenia podań drogą elektroniczną, do obowiązków organów administracji publicznej należy zatem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemów służących do komunikacji z tymi organami. W szczególności wskazuje się, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez niego adres podań. Jeśli na oficjalnej stronie internetowej Urzędu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot. To na organie spoczywa obowiązek zorganizowania komunikacji elektronicznej z obywatelami w taki sposób, aby umożliwić im pewny i bezproblemowy kontakt z organem ( tak NSA w wyroku z dnia 14 kwietnia 2017r. I OSK 2188/16 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA). Skoro zatem skarżąca wysłała wniosek prawidłowo na adres podany przez Urząd na jego oficjalnej stronie internetowej, czemu organ nie zaprzeczał,, to był zobowiązany do rozpoznania wniosku w terminach przewidzianych w ustawie. Terminy te nie ulegają wydłużeniu z powodu omyłek i błędów w zakresie przekierowywania wiadomości mailowej poczty Urzędu, gdyż – jak wskazano – wszelkie błędy związane z działaniem oficjalnej poczty elektronicznej organu władzy publicznej nie wpływają na zasady związane z obowiązkiem udostępniania informacji publicznych. Żaden przepis ustawy nie zobowiązuje ponadto składającego wniosek do dopytywania się o stan jego rozpoznania i wywierania nieustannej presji na dochowanie terminów do jego załatwienia, jak uważa organ. Należało natomiast uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2021 r. Il OSK 151/21, 23 marca 2021 r., II OSK 2439/20 opubl. w CBOSA). Słusznie przyjmuje się, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność organu (por. wyrok NSA z 14 października 2020 r. II OSK 3661/19 opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie trudno jednak zarzucić organowi oczywistego braku załatwienia wniosku skarżącej, skoro na każde jej pismo składał odpowiedzi. Wprawdzie powołana okoliczność braku odczytania wniosków , jak już wspomniano nie mogła zwolnić od zarzutu bezczynności, miała jednak znaczenie dla jej kwalifikacji. Skoro bowiem organ udzielił informacji nie można mu zarzucić oczywistego i lekceważącego stosunku do wniosku skarżącej. Bezzasadne są natomiast rozważania organu co do motywów wystosowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Warto
zaznaczyć, że stosowanie do art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W wyroku z dnia 2 marca 2018r. ( I OSK 2160/17 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej motywy jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania nie mają żadnego znaczenia. Ustawa nie wymaga ich podawania, a co więcej zabrania nawet podmiotowi do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 ustawy stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Dana informacja obiektywnie albo przynależy do katalogu rodzajów informacji publicznej określonym w art. 6, bądź ma jej cechę (dotyczy sprawy publicznej), albo nie. Klasyfikacja informacji czy jest ona publiczna czy nie, nie zależy zatem od celu jej uzyskania, czy sposobu jej wykorzystania. Dany fakt czy wiedza albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada. Warto przy tym zaznaczyć, że w orzecznictwie zwraca się uwagę, iż motywy, jakimi kieruje się wnioskodawca nie mają znaczenia w sytuacji żądania informacji prostej. Inna sytuacja jest w przypadku żądania informacji przetworzonej, kiedy to stosownie do art. 3 ust.1 pkt. 1 udostępnienie jej musi być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wówczas istotne jest, czy żądanie jest motywowane względami prywatnymi, czy publicznymi (wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. I OSK 2820/19 opubl. w CBOSA ). W tej jednak sprawie sporu co do charakteru informacji nie było. Jedynie wtedy, gdy nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej w swej istocie służy do załatwienia indywidualnego interesu wnioskodawcy podmiot zobowiązany może uznać, iż wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Należy przy tym odróżnić pojęcie "nadużycia prawa do informacji publicznej" od aktywności wnioskodawcy (nawet nadmiernej) Nadużycie takie może być stwierdzone tylko w konkretnym stanie faktycznym sprawy, nie zaś z uwagi na osobę wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. ( I OSK 799/12 opubl. w CBOSA ) , trafnie zaznaczył, że taka ocena winna być stosowana niezwykle rzadko, w sytuacjach wyjątkowych i tylko gdy ze stanu faktycznego w sposób oczywisty wynika, że wnioskodawca nadużywa przysługującego mu prawa do uzyskania informacji publicznej. Sama duża liczba wniosków złożonych przez dany podmiot nie może być podstawą do uznania, że chodzi o nadużycie prawa do informacji publicznej ( tak NSA w wyroku z dnia 8 października 2020r. I OSK 1969/18 opubl. w CBOSA ).
Z tych powodów należało orzec jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 wspomnianej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obejmują one zwrot wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło