II SAB/Lu 44/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Z. W. w przedmiocie przewlekłości postępowania Wójta Gminy w sprawie przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi z dnia 31grudnia 2012 r. dotyczącej specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Z. W. w dniu 21 stycznia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy [...] w sprawie przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jego skargi z dnia 31 grudnia 2012 r. dotyczącej ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie 350 zł na dofinansowanie zakupu opału i bojlera. W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...], wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Organ wskazał, iż skarga Z. W. z dnia 31 grudnia 2012 r. została przekazana SKO w [...] pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. Pismo to zostało doręczone Kolegium w dniu 21 stycznia 2013 r., zaś skarżący otrzymał je w dniu 18 stycznia 2013 r. Ponadto pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. Kierownik OPS w [...] udzielił odpowiedzi skarżącemu na jego pismo z dnia 16 stycznia 2013 r. (wpływ do organu w dniu 17 stycznia 2013 r.) stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i przekazania skargi z dnia 31 grudnia 2012 r. do SKO w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a także w art. 37 § 1 K.p.a., ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, wymaganą zasadą szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) lub mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zachodzi więc wtedy, gdy można skutecznie postawić organowi zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie lub też zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario nie można przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednak z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., II SAB/Łd 2/12, Lex nr 1139147). Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 K.p.a., który stanowi, że sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak również skargi na bezczynność organu, nie jest samo stwierdzenie prowadzenia postępowania w sposób przewlekły czy pozostawania organu administracji publicznej w bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., I SAB/Wa 205/07, Lex nr 479291 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SAB/Gl 1/12, Lex nr 1139099). W zdaniu 2 § 1 art. 149 P.p.s.a. przewidziano bowiem stwierdzenie przez sąd czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa jedynie w sytuacji, gdy następuje to jednocześnie z nałożeniem przez sąd obowiązku przewidzianego w zdaniu 1, to jest obowiązku wydania przez organ w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. wyłącza zatem możliwość uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy akt lub interpretacja zostały już przez organ wydane lub czynność została dokonana lub też stwierdzono albo uznano uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy orzeczenie organu zapadło z naruszeniem terminu przewidzianego do jego podjęcia. W sytuacji, gdy skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona po wydaniu przez organ rozstrzygnięcia o treści wskazanej w art. 149 § 1 P.p.s.a., skarga podlegać musi oddaleniu jako nieuzasadniona. Jeżeli natomiast po wniesieniu skargi, a przed dniem orzekania przez sąd, organ wyda akt administracyjny, to mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63, postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II OSK 2108/11, Lex nr 984664 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SAB/Gl 1/12, Lex nr 1139099). Brak jest bowiem podstaw do uznania, że na podstawie art. 149 P.p.s.a możliwe jest wydanie orzeczenia o uwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie było nawet prowadzone w sposób przewlekły, ale już się zakończyło (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r., III SAB/Wa 57/11, niepubl., dostępny w CBOSA). Oznacza to, że nawet gdyby Sąd stwierdził, iż akt lub czynność została podjęta z uchybieniem określonych w K.p.a. terminów załatwienia sprawy, to Sąd nie mógłby – zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. – zobowiązać organu do podjęcia po raz kolejny tego aktu lub czynności w tej sprawie, stwierdzając jednocześnie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle art. 149 § 1 zd. 1 i zd. 2 P.p.s.a. nie ulega bowiem wątpliwości, że brak jest możliwości uwzględnienia skargi na przewlekłość bez jednoczesnego zobowiązania organu do stosownego działania procesowego (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2012 r., II SAB/Bk 87/11, Lex nr 1125237). Z powyższego wynika zatem, że rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w zakresie przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jego skargi z dnia 31 grudnia 2012 r. dotyczącej ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie 350 zł na dofinansowanie zakupu opału i bojlera, wniesiona po przekazaniu przedmiotowej skargi do Kolegium wraz z pismem Kierownika OPS w [...] z dnia 14 stycznia 2013 r., musi podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż analiza przebiegu postępowania prowadzonego przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownika OPS w [...] nie potwierdza zarzutów skarżącego co do przewlekłości tego postępowania. Przedmiotowa skarga datowana na 31 grudnia 2012 r. wpłynęła do organu w dniu 3 stycznia 2013 r. (k. 28-29 akt sąd.). Jak wskazano wyżej została ona przekazana według właściwości SKO w [...] w dniu 14 stycznia 2013 r., a doręczona Kolegium w dniu 21 stycznia 2013 r. Pismo przewodnie do skargi zostało również przesłane do wiadomości skarżącemu – doręczono mu je w dniu 18 stycznia 2013 r. (k. 1 akt adm.). Na ocenę przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie nie może mieć wpływu podnoszony przez skarżącego w postępowaniu sądowym fakt, iż Kolegium pismem przewodnim z dnia 13 marca 2013 r. zwróciło Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przedmiotową "skargę", wskazując na konieczność wezwania skarżącego, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braków formalnych tej "skargi" poprzez sprecyzowanie zakresu żądania strony (k. 37 akt sąd.). Rozpoznawana skarga nie dotyczy bowiem oceny postępowania Kolegium, lecz Wójta Gminy [...]. W tych okolicznościach nie można zatem skutecznie zarzucić Wójtowi Gminy [...] przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).