II SAB/Lu 45/16

WyrokWSA w Lublinie2016-06-29

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos – Janusz, Marta Laskowska – Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia sądów powszechnych w sprawach cywilnych, w tym dotyczących odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji czy Prezes Sądu może być uznany za bezczynny w przypadku odmowy ich udostępnienia na wniosek?
Ratio decidendi
Orzeczenia sądów powszechnych w sprawach cywilnych, w tym dotyczących odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, chyba że zawierają dane publiczne odnoszące się do sfery publicznej. Wnioski dotyczące indywidualnych spraw cywilnych nie mogą być uwzględniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes Sądu nie jest bezczynny, jeśli prawidłowo poinformuje wnioskodawcę o braku waloru informacji publicznej żądanych danych.
Stan faktyczny
R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o przesłanie wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w 2015 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056, 056s (dotyczących odszkodowania za naruszenia dóbr osobistych). Prezes Sądu odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że nie są to informacje publiczne, a dostęp do akt regulują przepisy procedury sądowej. R. S. złożył skargę na bezczynność, argumentując, że nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej włączyła orzeczenia sądów powszechnych do katalogu informacji publicznych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos – Janusz, Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Sygn. akt II SAB/Lu [...] U z a s a d n i e n i e R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego L. - Z. w L. z wnioskiem z dnia [...] r. o przesłanie wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w 2015 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056, 056s. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Rejonowego skierował do wnioskodawcy pismo z dnia [...] r., w którym poinformował go, że uwzględnienie wniosku nie jest możliwe, gdyż wniosek dotyczy orzeczeń w sprawach innych osób fizycznych, a więc nie dotyczy on informacji o sprawach publicznych. Natomiast dostęp do informacji zawartych w aktach sprawy jest regulowany przepisami procedury sądowej (art. 9, art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego) i normami regulującymi prawo wglądu do akt sądowych (§ 103 i nast. Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych, Dz.U. z 2015 r., poz. 2316), nie zaś w trybie ustawy z dnia o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz.2058), co wynika z art. 1 ust. 2 tej ustawy. Z uwagi bowiem na istotę postępowania sądowego w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawy cywilne), które sprowadzają się do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy równymi wobec siebie podmiotami stosunku cywilnoprawnego przyjmuje się, że wynik takiego postępowania co do zasady nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej. Zdaniem Prezesa Sądu Rejonowego L. - Z. z treści wniosku R. S. wynika, że przedmiotem jego zainteresowania nie jest działalność władzy publicznej, lecz indywidualne sprawy innych osób, a taka informacja nie stanowi informacji publicznej. Podstawowym założeniem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie jawności życia publicznego, dlatego jeśli celem wniosku jest uzyskanie wiedzy o podmiotach nie należących do sfery publicznej, to nie może on być uwzględniony w trybie tej ustawy. Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. stwierdził jednocześnie, że R. S. nie wykazał uprawnień procesowych uzasadniających udostępnienia wskazanych orzeczeń sądowych w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W dniu [...] r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego L. - Z. w przedmiocie wniosku z dnia [...] r. kwestionując stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...]. i domagając się stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa ze względu na to, że nastąpiła nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej i obecnie art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy wprost wymienia jako informacje publiczne orzeczenia sądów powszechnych. W obszernej odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. wniósł o umorzenie postępowania, ze względu na to, że skarżącemu została udzielona odpowiedź na piśmie, w ustawowym terminie, ewentualnie wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu, objęte wnioskiem z dnia [...] r. informacje nie stanowią informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust.1 i art. 6 u.d.i.p. Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. podkreślił, że kwestia udostępnienia orzeczeń w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie była jednolicie traktowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podkreślano, że w treści każdego orzeczenia znajdują się dane publiczne tj. oznaczenie organu, który orzeczenie wydał, daty i miejsce jego wydania, sygnatura sprawy, a także inne dane, które nie dotyczą "spraw publicznych", lecz prywatnych stron postępowania. W ocenie organu, wniosek skarżącego dotyczył informacji prywatnych, a nie informacji o danych publicznych, a więc wniosek nie mógł być uwzględniony, o czym skarżącego poinformowano na piśmie. Organ zatem ponownie wskazał, że w jego ocenie, z uwagi na istotę postępowania sądowego w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawy cywilne), która sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy równymi wobec siebie podmiotami stosunku cywilnoprawnego, przyjmuje się, że wynik takiego postępowania - co do zasady - nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej. Wprawdzie do przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. został dodany tiret trzeci (art. 13 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r., Dz.U. z 2014 r., poz.1662, zmieniającej nin. ustawę z dniem stycznia 2015 r.), z którego wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, jednak nie oznacza to, że całe orzeczenia wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną. Prezes Sądu Rejonowego L. - Zachód podniósł, że w uzasadnieniu projektu ustawy (druk sejmowy nr 2606) wskazano, że powyższa zmiana miała na celu jedynie doprecyzowanie u.d.i.p. i wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości dotyczących uznawania orzeczeń sądów i trybunałów za informację publiczną. Według projektodawców, dostępność orzeczeń przyczyni się do zapewnienia transparentności działania sądów i trybunałów oraz pozytywnie wpłynie na merytoryczny poziom wydawanych przez nie rozstrzygnięć, a także na poprawę stanu świadomości prawnej i pewności obrotu prawnego. Udostępnienie orzeczeń sądów i trybunałów będzie następować na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. oraz innych ustaw odmiennie określających zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W świetle powyższego, zdaniem Prezesa Sądu Rejonowego L. - Z., wprowadzona zmiana oznacza, że nie wszystkie orzeczenia sądów stanowią informację publiczną. W treści każdego orzeczenia znajdują się bowiem dane publiczne: np. oznaczenie "organu", który orzeczenie wydał, daty i miejsca jego wydania, sygnatura sprawy, jeśli natomiast chodzi o samo merytoryczne rozstrzygnięcie - zależy to od tego, czy i na ile dotyczy ono "spraw publicznych". Tymczasem z treści wniosku skarżącego nie wynikało, aby żądał on informacji mających charakter informacji publicznej, lecz chodziło mu informacje na temat indywidualnych spraw. Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. wskazał również, że akta sądowe, jako takie w całości, nie stanowią a priori informacji publicznej, a jedynie można traktować je jako zbiór informacji - z których niektóre mogą mieć charakter danych publicznych, a niektóre - niepublicznych. Tym samym, za niestosowaniem przepisów u.d.i.p. do akt sądowych jako całości przemawia wykładnia literalna przepisów tej ustawy, w tym: art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który choć jest katalogiem otwartym odnosi się do informacji, a nie do zbiorów takich informacji. Na podstawie przepisów u.d.i.p. nie można zatem wyprowadzić ogólnego prawa dostępu do akt sprawy i do dokumentów w takich aktach zawartych. Dostęp do akt postępowania sądowego oraz prawo do otrzymywania odpisów regulują natomiast właściwe przepisy procesowe - Kodeksu postępowania cywilnego (w szczególności art. 9 k.p.c., art. 525 k.p.c.) oraz ustawy z dnia [...] r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych - dział III, rozdział 9 pt. "Udzielanie informacji, udostępnianie akt sądowych i dokumentów z akt, przesyłanie akt" (§ 97 i nast.), a więc przepisy te w sposób wyczerpujący regulują dostęp do wszelkich dokumentów znajdujących się w aktach postępowania i ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma tu zastosowania. Prezes Sądu Rejonowego L. - Zachód stanął przy tym na stanowisku, że w trybie wskazanych przepisów procesowych nie mają jednak prawa żądać udostępnienia orzeczeń sądowych podmioty nie będące uczestnikami tych postępowań, co wynika, z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. I OPS [...]. Przepisy te są na ogół adresowane do uczestników postępowania sądowego, a więc skoro dostęp stron i uczestników postępowań (ich przedstawicieli i pełnomocników) do dokumentów procesowych (a zatem także do treści pozwu) jest ściśle określony przepisami stosownych procedur sądowych, to - tym bardziej - takiego samego, a nawet dalej idącego dostępu do takich dokumentów nie mogą mieć osoby trzecie, bez względu na treść innych regulacji prawnych, w tym zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Osoby postronne mają natomiast zasadniczo prawo uczestniczenia w charakterze widza w rozprawach sądowych, co wynika z zasady jawności rozpraw i ogłaszania orzeczeń sądowych (art. 9 i art. 326 § 1 k.p.c.). W konsekwencji, wobec przyjęcia, że żądana przez skarżącego informacja nie ma waloru informacji publicznej (ponieważ nie dotyczy danych publicznych, lecz informacji o indywidualnych sprawach) oraz, że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a organ poinformował o tym skarżącego w piśmie z dnia [...] r., a zatem skarga na bezczynność jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Prezesowi Sądu Rejonowego L. - Z. w L. nie można zarzucić bezczynności. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ (lub - jak na gruncie ustawy z dnia [...] r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p.") - inny podmiot wykonujący zadania publiczne) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej - a takim jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. - ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności (nawet jeśli, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej) - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. (14 dni od dnia złożenia wniosku). Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno - technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub 2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. (zaznaczyć należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p.), lub 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeżeli jednak objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę. Poinformowanie to nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Badając skargę stwierdzić należy, że Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. w L. prawidłowo uznał, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. nie stanowią informacji publicznej, o czym organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] r. Jak wynika z treści wniosku, skarżący domagał się przesłania mu "wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w 2015 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056, 056s." W orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżne są stanowiska co do tego czy wyrok sądowy wraz z uzasadnieniem stanowi informację publiczną. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd, że taki wyrok stanowi informację publiczną tylko w zakresie, w jakim dotyczy on spraw publicznych. Wynika to z definicji "informacji publicznej" wskazanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle tego przepisu informacją publiczną jest nie tylko informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także każda inna informacja w zakresie, w jakim dotyczy ona spraw publicznych. Nie każda zatem informacja pochodząca od podmiotu publicznego, w tym informacja przez taki podmiot wytworzona, nosi przymiot informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. zawierają przykładowe wyliczenie danych stanowiących informację publiczną. Są wśród nich dokumenty urzędowe, jednakże wyłącznie o tyle, o ile zawierają one dane publiczne. Wniosek taki wypływa z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 litera a u.d.i.p., który stanowi, że "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych". Z tego względu orzeczenia sądowe, jako dokumenty urzędowe, podlegają obowiązkowi udostępnienia jako informacje publiczne tylko w takim zakresie, w jakim zawierają one dane publiczne. Zakres udostępnienia dokumentu urzędowego, w szczególności wyroku sądu, uzależniony jest więc od tego, w jakiej części dokument ten obrazuje dane publiczne. Wniosek skarżącego dotyczy natomiast wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w 2015 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056, 056s. Zgodnie z załącznikiem nr 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS. Nr 5, poz. 22 ze zm.) w repertorium C pod symbolem 056 i 056s rejestruje się sprawy dotyczące odszkodowania za naruszenia dóbr osobistych na podstawie art. 448 kc, w tym zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (056) i na cel społeczny (056s). Skarżący domagał się więc udostępnienia mu informacji publicznej w postaci wyroków z uzasadnieniami wydanych w sprawach cywilnych. Przez "sprawę cywilną" uznaje się sprawę, w której ochrona prawna sprowadza się do wywołania skutku w zakresie stosunku cywilnoprawnego sensu largo, a więc stosunku osobistego, rodzinnego lub majątkowego, którego podmioty - na wypadek sporu - występują jako równoprawni partnerzy. Jeżeli choćby jeden z nich uzyskuje pozycję organu działającego z mocy swej władzy zwierzchniej, to stosunek taki nie jest stosunkiem cywilnoprawnym (J. Gudowski, Komentarz do art. 1 K.p.c. (w:) T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom I, Postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2012, s. 22). Z uwagi więc na istotę postępowania sądowego w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (sprawy cywilne), która sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy równymi wobec siebie podmiotami stosunku cywilnoprawnego, uznać należy, że wynik takiego postępowania - co do zasady - nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie stanowi informacji publicznej. Z tego względu również uzasadnienie takiego wyroku nie stanowi informacji publicznej, tym bardziej, że jego celem jest wyłącznie przekonanie strony sporu co do trafności rozstrzygnięcia i umożliwienie sądowi odwoławczemu jego kontroli. Skoro więc wyrok sądu w sprawach cywilnych nie stanowi informacji publicznej, to i uzasadnienie takiego wyroku nie stanowi takiej informacji. Z tego względu stwierdzić należy, że treść wyroku sądu w sprawie cywilnej stanowi informację publiczną jedynie w takim zakresie, w jakim wyrok ten zawiera dane publiczne, czyli informacje odnoszące się do sfery publicznej. Takich informacji nie zawierają natomiast wyroki w sprawach rejestrowanych w repertoriach pod symbolami C 056 i 056s, które obejmują sprawy dotyczące odszkodowania za naruszenia dóbr osobistych na podstawie art. 448 kc, w tym zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (056) i na cel społeczny (056s). Wyroki w tych sprawach dotyczą bowiem ściśle osobistych praw (dóbr osobistych), a więc dotyczących sfery prywatnej stron postępowania, nie mogą więc być one uznane za informację publiczną. O ile zatem część dokumentów znajdujących się w aktach spraw cywilnych może być uznana za informację publiczną, jeśli zawierają one dane publiczne, tj. np. informację o sądzie, który wydał wyrok, jego składzie, dacie wydania orzeczenia, czy czasie rozpoznania sprawy, o tyle wyroki w tych sprawach, które nie zawierają takich danych, nie stanowią informacji publicznej. Pogląd powyższy, jest - zdaniem Sądu - aktualny również obecnie, pomimo dodania - na podstawie art. 13 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 1662) do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p. dodano tiret trzecie, w którym jako dokumenty urzędowe podlegające udostępnieniu w drodze przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wymieniono treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Zmiana ta nie skutkuje - zdaniem Sądu - tym, że od dnia jej wejścia w życie udostepnieniu podlegają wszystkie orzeczenia sądów i trybunałów bez względu na ich treść. W dalszym ciągu dokumenty urzędowe, w tym orzeczenia sądowe, podlegają obowiązkowi udostępnienia jako informacje publiczne tylko w takim zakresie, w jakim zawierają one dane publiczne, co wprost wynika z tego przepisu. Zakres udostępnienia dokumentu urzędowego, w szczególności wyroku sądu, uzależniony jest więc od tego, w jakiej części dokument ten obrazuje dane publiczne. Podkreślić bowiem należy, że prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji, przysługuje obywatelom i obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Szczegółowe warunki realizacji tego prawa Konstytucja pozostawiła ustawodawcy (art. 61 ust. 4). W ocenie Sądu, w procesie orzekania niezbędne jest dokonanie wyboru takiego kierunku wykładni, który w sposób możliwie najpełniejszy będzie uwzględniał normy, zasady i wartości konstytucyjne związane z rozstrzyganym zagadnieniem prawnym. Jeżeli bowiem dojdzie się do przekonania, że każdy z wykluczających się wariantów interpretacyjnych służy ochronie określonych wartości konstytucyjnych, to zadaniem sądu jest - uwzględniając zasadę proporcjonalności - odpowiednie wyważenie tych wartości i udzielenie pierwszeństwa jednej z nich (por. uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12, ONSAiWSA 2013, nr 2, poz. 23). Mając powyższe na uwadze zauważyć trzeba, że ustawodawca w przepisach u.d.i.p. w istocie znacznie rozszerzył zakres przedmiotowy omawianego prawa konstytucyjnego, poprzez uznanie, że informacją publiczną jest nie tylko informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także każda inna informacja w zakresie, w jakim dotyczy ona spraw publicznych (art. 1 ust. 1). Okoliczność tę niewątpliwie należy uwzględnić przy dokonywaniu wykładni przepisów tej ustawy, która jako akt niższego rzędu powinna być zgodna z unormowaniami Konstytucji, stanowiącej najwyższe prawo Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 1 Konstytucji). Z takim też zastrzeżeniem należy przyjmować wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że dostęp do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od tej zasady należy interpretować ścieśniająco. Jest ono o tyle uzasadnione, o ile opiera się na prawidłowo określonym zakresie przedmiotowym pojęcia informacji publicznej. Zdaniem Sądu, nie można bowiem a priori zakładać, że każda informacja pochodząca od podmiotu publicznego, w tym informacja przez taki podmiot wytworzona, nosi przymiot informacji publicznej. Konieczne jest więc rozróżnienie informacji posiadanych przez podmioty wykonujące zadania publiczne, które stanowią informację publiczną od takich, które takiego charakteru nie mają (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2499/13). U.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie danych stanowiących informację publiczną. Są wśród nich dokumenty urzędowe, jednakże wyłącznie o tyle, o ile zawierają one dane publiczne. Wniosek taki wypływa z językowej wykładni przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., który stanowi, że "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych (...), w tym treść orzeczeń sądowych". Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego L. - Z., że orzeczenie sądu stanowi informację publiczną, lecz tylko w zakresie dotyczącym danych publicznych. O ile więc wniosek nie jest nakierowany na uzyskanie takich danych (np. informacji o sądzie, który wyrokował w sprawach, jego składzie, datach wydania orzeczeń, czy czasie rozpoznania spraw), nie może być on uwzględniony w trybie u.d.i.p. Taka sytuacja, jak wskazano, miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący domagał się ogólnie udostępnienia "wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w 2015 r. w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056, 056s". Z uwagi natomiast na istotę postępowania w takich sprawach, która sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności konkretnego podmiotu za naruszenie dóbr osobistych, uznać należy, że wynik takiego postępowania - co do zasady - nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej. Ma to istotne konsekwencje dla oceny charakteru dokumentu, jakim jest uzasadnienie wyroku w sprawie takiego rozstrzygnięcia, bowiem uzasadnienie powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w tej sprawie (ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa). Funkcją uzasadnienia wyroku w sprawie cywilnej jest przekonanie stron o trafności rozstrzygnięcia i umożliwienie sądowi odwoławczemu jego kontroli, co oznacza, że nie zawiera ono informacji o sprawach publicznych. Mając więc na uwadze charakter takiej sprawy, nie sposób przyjąć poglądu, że orzeczenie w niej wydane powinno być udostępnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu, kto tego zażąda. Z powyższych względów stwierdzić należy, że Prezes Sądu Rejonowego L. - Z. w L. prawidłowo poinformował skarżącego, że żądane we wniosku z dnia [...] r. informacje nie stanowią informacji publicznej, a w konsekwencji nie można zarzucić temu organowi bezczynności. Niedopuszczalne było przy tym wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 u.d.i.p., skoro żądana informacja nie jest informacją publiczną. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 188/13,z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 183/13 oraz z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 184/13; I. Kamińska Irena, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 206). Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło