II SAB/Lu 62/15

P O S [...] A N O W I E N I E Dnia 16 lutego 2016 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych, posiada zadłużenie na karcie kredytowej w kwocie [...] złotych, zadłużenie z tytułu nieopłaconych kosztów sądowych w kwocie [...] złotych oraz zadłużenie z tytułu niepłaconych alimentów w kwocie [...] złotych. Odpowiadając na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r. (k. 92) oświadczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową, żona nie wspiera skarżącego finansowo w zakresie ponoszenia wydatków związanych ze społeczną działalnością, w tym wynikających z udziału skarżącego w postępowania sądowych. Żona skarżącego udziela mu wsparcia w ponoszeniu kosztów leczenia i kosztów utrzymania. Na koszty utrzymania koniecznego skarżącego składają się koszty wyżywienia, zakupu odzieży oraz koszty leczenia. Skarżący podkreślił, że dochody żony nie przekładają się na jego stan majątkowy. Skarżący oświadczył też, że zamieszkuje w biurze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A., w której społecznie pełni funkcję prezesa. Spółka ta jest właścicielem lokalu, w którym skarżący zamieszkuje. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącego składają się wydatki na żywność – [...] złotych, odzież i obuwie – [...] złotych oraz inne wydatki w kwocie [...] złotych. Do pisma skarżący dołączył elektroniczne zestawienie operacji bankowych za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 maja 2015 r., potwierdzenie odbioru/wypłaty z grudnia 2015 r. emerytury żony, z którego wynika, że ma ona wysokość [...] złotych brutto – [...] złotych netto, potwierdzenie odbioru/wypłaty swojej renty z miesiąca grudnia 2015 r., z którego wynika, iż wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz swój PIT – 37 za 2014 r., z którego wynika, że w roku tym skarżący osiągnął dochód w kwocie [...] złotych. Odpowiadając na kolejne wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący w piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r. (k. 99) oświadczył, że posiada rozdzielność majątkową z żoną, koszty utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje ponosi A. Sp. z o.o. oraz, iż w lokalu tym nikt inny nie zamieszkuje, z otrzymywanej przez skarżącego renty inwalidzkiej kwota [...] złotych przekazywana jest żonie tytułem alimentów, zadłużenie z tytułu alimentów powstało ze względu na to, iż skarżący zobowiązany jest do ich płacenia w kwocie [...] złotych, zatem zadłużenie tworzy niepłacona różnica w alimentach otrzymywanych realnie przez żonę skarżącego a kwotą alimentów zasądzonych. Skarżący oświadczył również, że nie otrzymuje pomocy ze strony dzieci oraz, iż nie jest nigdzie zatrudniony ani nie podejmuje prac dorywczych ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia. Do pisma skarżący dołączył elektroniczne zestawieniu operacji za okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia 26 stycznia 2016 r. oraz PIT – 37 żony za rok 2014 r., z którego wynika, że w roku tym osiągnęła dochód w kwocie [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego żona osiągają stałe dochody, które w roku 2014 wyniosły w przypadku skarżącego [...] złotych zaś jego żony [...] złotych oraz mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Nawet jeżeli weźmie się pod uwagę to, że skarżący kwotę [...] złotych przekazuje na rzecz żony w formie alimentów co powoduje, iż jego realny dochód wynosi łącznie [...] złotych netto nie można przyjąć, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy był zasadny. Dla oceny zasadności wniosku skarżącego nie ma bowiem znaczenia umowna rozdzielność majątkowa między skarżącym a jego żoną. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r. (I GZ 47/13 – ONSAiWSA 2014/3, s. 204 - 207) stwierdził, że rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Przepisy prawa rodzinnego nakładają bowiem na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. W myśl art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.; dalej: K.r.o.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W świetle art. 23 K.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów K.r.o. odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, nie odnosi się zaś do ich wzajemnych obowiązków (postanowienie WSA w Lublinie z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II SO/Lu 63/14 oraz postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1006/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Żona skarżącego osiąga miesięczny dochód w kwocie 2.044,15 złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez skarżącego i otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury w kwocie netto). Z dochodu tego wspomaga skarżącego w ponoszeniu kosztów leczenia oraz kosztów utrzymania. Jak wynika zaś z powyższych wywodów nie ma przeszkód, aby wspomagała go w ponoszeniu kosztów sądowych. Dla oceny zasadności wniosku skarżącego istotne jest też to, że zajmuje stanowisko prezesa A. Sp. z o.o. Pełną aktualność odnośnie oceny tej okoliczności faktycznej zachowuje stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r. (sygn. akt II SO/Lu 63/14). Sąd stwierdził w nim, że sprawowanie funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej łączy się co do zasady z otrzymywaniem stosownego wynagrodzenia. Założyć więc należy, że skarżący taki dochód uzyskuje, czego nie wykazał w zawartym w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczeniu, które zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nawet jednak, gdyby skarżący nie uzyskiwał wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu wskazanej wyżej Spółki, to potencjalnie ma on możliwość uzyskania takiego dochodu. Spółka dysponuje bowiem majątkiem, z którego może czerpać korzyści. Nadto, w ocenie Sądu, skarżący działając w ramach wymaganej przeciętnej staranności i dbałości o swój interes powinien był takie dochody zagwarantować sobie, co wydaje się oczywiste mając na uwadze wysokość wykazanych przez niego dochodów oraz wysokość ciążących na nim zobowiązań finansowych, w tym zwłaszcza alimentów na rzecz żony, które są w realiach powszechnych bardzo wysokie. Mając na uwadze to, że skarżący i jego żona osiągają dochody, mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe, skarżący nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania jak i biorcą pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów netto skarżącego i jego żony oraz to, że skarżący sprawując funkcję prezesa nie wykorzystuje w pełni możliwości pozyskania dochodów referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź, aby poniesienie tych kosztów skutkowało uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niego. Zwłaszcza, że koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych zaś minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru na tym etapie postępowania wyniesie 360 złotych (§14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokata – Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Wobec powyższego, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.