II SAB/Lu 98/18
WyrokWSA w Lublinie2018-09-06
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Marta Laskowska-Pietrzak, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej popadł w bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, gdy nie wydał decyzji odmownej, a jedynie dorozumianie odmówił udostępnienia części żądanych dokumentów powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej popada w bezczynność, gdy nie udostępni informacji publicznej ani nie wyda decyzji odmownej, nawet jeśli dorozumianie odmawia jej udostępnienia, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak wydania decyzji uniemożliwia stronie skorzystanie ze środków ochrony prawnej i weryfikację stanowiska organu przez sąd. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie również w sprawach dotyczących zamówień publicznych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych Prawa zamówień publicznych.Stan faktyczny
Spółka zwróciła się do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczących postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym treści najkorzystniejszej oferty. Organ udostępnił część informacji, jednak Spółka zarzuciła, że pełna treść oferty nie została przesłana, a część zasłonięta jako "tajemnica przedsiębiorstwa" bez uzasadnienia. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nieudostępnienie informacji i niewydanie decyzji odmownej. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że przepisy Prawa zamówień publicznych wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy do załatwienia wniosku w zakresie udostępnienia treści najkorzystniejszej oferty w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi it G. Kancelaria Radców Prawnych Spółka partnerska w K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku i. Kancelaria Radców Prawnych Spółka partnerska w K. z dnia [...] lutego 2018 r. w zakresie dotyczącym pkt 4, tj. udostępnienia treści oferty, która została wybrana jako najkorzystniejsza, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz i. Kancelaria Radców Prawnych Spółka partnerska w K. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. [...] Kancelaria Radców Prawnych Sp.p. (dalej jako: Spółka lub skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako: Organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Pismem z [...] lutego 2018 r. Spółka wystąpiła do Organu z wnioskiem o udostępnienie w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.) szeregu informacji związanych z prowadzeniem przez Gminę postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego pn. "Dostawa i montaż instalacji kolektorów słonecznych oraz kotłów na biomasę na terenie Gminy [...]". Spółka zażądała udostępnienia m.in. protokołu postępowania o udzielenie zamówienia; informacji dotyczących osób wykonujących czynności związane z przygotowaniem postępowania o udzielenie zamówienia oraz osób wykonujących czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia; treści wniosku o dofinansowanie projektu ze środków unijnych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, będącego przedmiotem zamówienia; treści oferty, która została wybrana jako najkorzystniejsza; treści umowy zawartej z wykonawcą wraz z załącznikami, w szczególności wskazania imienia i nazwiska kierownika budowy.
Organ udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z [...] marca 2018 r. W ocenie Spółki choć Organ stwierdził, że przesyła treść najkorzystniejszej oferty, nie wskazał, że udostępniona została tylko jej część. Zdaniem Spółki sposób przesłania oferty nie pozwalała na zapoznanie się z treścią oferty. W szczególności część treści została zasłonięta z adnotacją "tajemnica przedsiębiorstwa", bez żadnego uzasadnienia. Ponadto numeracja stron wskazała, że część dokumentu nie została przesłana.
W związku z powyższym Spółka pismem z [...] marca 2018 r. zwróciła się z wnioskiem o ponowne przesłanie dokumentów oraz wyjaśnienie wątpliwości związanych z błędami w przekazaniu żądanych dokumentów. W odpowiedzi udzielonej pismem z [...] marca 2018 r. Organ wskazał na trudności techniczne związane z przesyłaniem pocztą elektroniczną dużych plików zawierających ofertę, wyjaśnił też wątpliwości dotyczące numeracji stron i dat na dokumentach.
W ocenie Spółki pełna treść oferty nadal nie została jej przesłana. W związku z powyższym Spółka wniosła skargą na bezczynność organu, zarzucając mu nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie części treści najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę w trakcie postepowania o udzielenie ww. zamówienia publicznego oraz niewydanie decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Ponadto Spółka zarzuciła, że organ nie poinformował jej, że udostępniona treść oferty nie była kompletna oraz nie wskazał przyczyn takiego działania, jak również nie poinformował, na jakiej podstawie część danych została zasłonięta jako "tajemnica przedsiębiorstwa".
Spółka wniosła m.in. o stwierdzenie bezczynności organu oraz o zobowiązanie go do udostępnienia informacji publicznej, w zakresie w jakim nastąpiła odmowa jej udzielenia, w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiło rozpoznanie skargi, tj. zobowiązania organu do udostępnienia treści oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie ww. zamówienia publicznego oraz dokumentacji technicznej dostarczanego sprzętu, stanowiącej część najkorzystniejszej oferty.
W uzasadnieniu Spółka podniosła, że dokumenty przesłane przez Organ, nawet po ich uzupełnieniu, nie stanowią treści całej oferty, a jej numeracja budzi wątpliwości, czy każda ze stron stanowi element jednej oferty, o której udostępnienie wnosiła Skarżąca. Brak jest dokumentów, które bezpośrednio wiązały się z przedmiotem zamówienia i sposobem jego wykonania, chociażby danych dotyczących kolektorów słonecznych, będących przedmiotem zamówienia.
W ocenie Spółki organ nie miał podstaw do odmowy udostępnienia informacji z uwagi na rzekomą tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca w treści oferty zastrzegł, że dane udostępnione na stronach 18-20 stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Jednym z elementów oferty, które nie zostały Skarżące udostępnione, stanowią dokumenty, których dotyczy zastrzeżenie, w tym dokumenty dotyczące urządzeń proponowanych przez wykonawcę. Zdaniem Spółki, wykonawca mógł dokonać zastrzeżenia w odniesieniu do poszczególnych informacji zawartych w dokumencie, ale nie co do całości dokumentów (stron). Wykonawca nie wykazał ponadto, że był uprawniony do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa wszystkich informacji zawartych na ww. stronach oferty. W okolicznościach sprawy, z uwagi na treść SIWZ dane dotyczące modelu
i producenta dostarczanego sprzętu nie mogą być uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż aktualnie na polskim rynku występuje tylko jeden model kolektora spełniający wymogi SIWZ. Ponadto, nawet gdyby odmowa udostępnienia informacji nastąpiła z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, organ powinien był wydać w tym przedmiocie decyzję. Brak udostępnienia informacji i brak wydania decyzji odmownej świadczy o bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Spółka nie brała udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1579, ze zm.; dalej jako: P.z.p.), dotyczące zasady jawności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, organ wywiódł, że w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie (poprzez art. 96 ust. 3 P.z.p.), wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Złożony przez skarżącą wniosek z [...] lutego 2018 r. nie podlega rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd też do skarg w tym zakresie nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a w konsekwencji również do skarg na bezczynność organów w tym względzie. Samo powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeżeli z całokształtu okoliczności wynika, że wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie. W takim przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2018 r., Spółka zakwestionowała argumentację Organu, wskazując, że w świetle zasady jawności postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, zamawiający jest zobowiązany do udostępnienia oferty wykonawcy. Powołana przez organ argumentacja jest nieadekwatna do sprawy. Przywołane przez organ przepisy wykonawcze w zakresie zamówień publicznych regulują tylko częściowo tryb i formę udostępnienie protokołu, co oznacza, że w pozostałym zakresie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ de facto potwierdził to, udostępniając część żądanych informacji. W pozostałym zakresie popadł w bezczynność przez niewydanie decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Działanie organu pozbawiło Spółkę możności dochodzenia jej praw na drodze postępowania administracyjnego w formie odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, że złożony przez nią wniosek z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie wskazanych tam informacji podlegał rozpatrzeniu z zastosowaniem trybu określonego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji Sąd nie podziela argumentacji organu w zakresie żądania odrzucenia skargi.
Pojęcie informacji publicznej na gruncie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest bardzo pojemne, obejmujące każdą informację o sprawach publicznych. Szeroki jest również krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, obejmujący m.in. władze publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), a zatem również organy jednostek samorządu terytorialnego, jak w rozpoznawanej sprawie.
Szerokość definicji informacji publicznej i zakresu podmiotów obowiązanych do jej udostępnienia jest determinowana standardem konstytucyjnym (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), bowiem wolą ustrojodawcy było zachowanie szerokiej transparentności działań publicznych, a zatem zapewnienie szerokiego (co nie oznacza, że nieograniczonego) dostępu do informacji o sprawach publicznych. Co więcej, katalog zawarty w art. 6 u.d.i.p., określający przedmiot informacji publicznej, podlegający udostępnieniu, nie jest zamknięty, a wymienione tam informacje stanowią jedynie przykładową egzemplifikację, a nie wyczerpujące wyliczenie tego, co mieści się w nader pojemnym pojęciu informacji publicznej.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe kryteria aktualizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości status prawny Wójta [...] jako podmiotu władzy publicznej, obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Ponadto, tego rodzaju dokumenty, jak żądana przez skarżącą treść oferty, która została wybrana w procedurze zamówienia publicznego, spełniają kryteria definicyjne informacji publicznej. Skoro chodzi o wydatkowanie środków na realizację publicznej inwestycji we współpracy z podmiotem wybranym w trybie przetargu publicznego, niewątpliwie żądane informacje dotyczą działalności organu władzy publicznej i dysponowania mieniem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Kluczowym problemem w sprawie jest to, że skarżony organ wadliwie zinterpretował treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje ogólne zasady postępowania w tych sprawach, a jej przepisów nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznych.
Zdaniem organu, charakter takich przepisów szczególnych mają art. 96 ust. 3 P.z.p. i wydane na podstawie art. 96 ust. 5 tej ustawy rozporządzenie wykonawcze. W świetle pierwszego z powołanych przepisów protokół postępowania o udzielenie zamówienia wraz z załącznikami jest jawny. Załączniki do protokołu udostępnia się po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty lub unieważnieniu postępowania, z tym że oferty udostępnia się od chwili ich otwarcia, oferty wstępne od dnia zaproszenia do składania ofert, a wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od dnia poinformowania o wynikach oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. Kwestie "techniczne" związane z udostepnieniem protokołu i załączników określa § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1128).
Przywołane przepisy rzeczywiście stanowią leges speciales w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale w zupełnie innym sensie, niż wywodzi organ. Określają one sposób udostępniania informacji publicznych dotyczących zamówień publicznych. Nie eliminują natomiast uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczących sposobu załatwiania wniosku, tj. m.in. art. 14 ust. 2
i art. 16 ustawy. Szczególny charakter przywołanych przepisów nie oznacza absolutnie, że Prawo zamówień publicznych, poprzez choćby czasowe ograniczenia możliwości udostępniania określonych informacji, odbiera przymiot informacji publicznej innym niż umowy i protokoły, dokumentom posiadającym taki walor, a dotyczącym postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień. Ustawa ta zawiera uregulowania szczególne, które należy uwzględniać przy stosowaniu trybu dostępu do informacji publicznej. Innymi słowy, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosuje przepisy u.d.i.p. przy uwzględnieniu szczególnych unormowań P.z.p. (por. wyroki NSA z 9 października 2009 r., I OSK 322/09 i z 14 grudnia 2012 r.; I OSK 2208/12).
Prawo zamówień publicznych nie wprowadza zatem odrębnego trybu udostępniania informacji, spełniających kryteria definicyjne informacji publicznej, a jedynie wprowadza pewne rozwiązania szczególne, mające wpływ na zakres udostępnienia tych informacji. Takim rozwiązaniem szczególnym niewątpliwie jest art. 96 P.z.p., który dookreśla moment, w jakim treść protokołu z postępowania, wraz ze złożoną ofertą, staje się jawna. Do takich rozwiązań należy również zaliczyć art. 8 P.z.p., dotyczący dopuszczalności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przez oferenta. Treść tych regulacji niewątpliwie musi być uwzględniania przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Nie ulega jednak wątpliwości, że w kwestiach proceduralnych zastosowanie znajduje ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Powołane przez organ orzeczenie (postanowienie WSA w Warszawie z 12 stycznia 2010 r., II SAB/Wa 186/09) dotyczy zupełnie inne stanu faktycznego
i prawnego (dostępu do akt postępowania skargowego, prowadzonego w trybie przepisów działu VIII KPA), podniesiona w nim argumentacja absolutnie nie może znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie
W związku z tym w zakresie objętym skargą, obowiązkiem organu było podjęcie czynności odpowiadającym trybowi postępowania określonemu w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tj. w szczególności, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, udostępnienie informacji publicznej (czynność materialno-techniczna) albo odmowa jej udostępnienia, ale z zachowaniem formy decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.).
Obowiązkowi temu organ nie uczynił zadość.
Treść korespondencji i dokumentów załączonych do skargi może wskazywać, że organ wyłączył dostęp do części informacji składających się na ofertę, z uwagi na zastrzeżenie poczynione przez oferenta, w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, że informacje te są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Taki sposób działania jest sprzeczny z treścią przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy przyznać rację skarżącej Spółce, że zachowanie organu skutkowało odmową udostępnienie informacji publicznej (z powołaniem się w sposób dorozumiany na chroniona tajemnice przedsiębiorstwa, po stronie oferenta). Trafna jest argumentacja Skarżącej, że w tej sytuacji należało wydać decyzję, w tym zatem zakresie organ pozostaje w bezczynności.
Jest to istotne z dwóch względów: po pierwsze, wydanie decyzji umożliwia żądającemu udostepnienia informacji skorzystanie ze środków ochrony prawnej, w tym skargi do sądu administracyjnego, w sposób zdecydowanie bardziej efektywny niż w przypadku skargi na bezczynność. Po drugie, tajemnica przedsiębiorstwa niewątpliwie stanowi przesłankę ograniczenia prawa do informacji publicznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), w tym z uwzględnieniem przepisów szczególnych – jak w rozpoznawanej sprawie – art. 8 ust. 3 P.z.p. (Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa).
Nie ulega jednak wątpliwości, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w tych uwarunkowaniach prawnych wymaga przedstawienia przez organ konkretnej argumentacji i to w sposób otwarty, a nie dorozumiany. W ten sposób podmiot, któremu w sposób dorozumiany odmówiono dostępu, będzie miał możliwość podjęcia skutecznej polemiki z argumentacją organu, który odmówił (de facto, lecz nie de iure) udostępnienia informacji. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, chociaż prawo do uzyskania informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, to ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na wyżej wskazane wartości i podstawy wyłączenia określonych informacji z jawności musi znajdować odbicie w uzasadnieniu decyzji organu, który z powołaniem się na przesłanki ograniczenia tego prawa wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r.,
I OSK 684/17).
W decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, koniecznym jest odniesienie się do żądanych dokumentów, choć oczywiście w zakresie, który nie doprowadzi do ujawnienia ich treści. W przeciwnym wypadku dochodzi bowiem do uzasadnienia decyzji w sposób teoretyczny. Bez szczegółowego wyjaśnienia przez organ tego, jak wskazane we wniosku i w decyzji treści, uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, przekładają się na pojęcie wartości gospodarczej, uzasadnienie decyzji nie będzie posiadało elementu indywidualizującego daną sprawę (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 czerwca 2017 r.,
II SA/Wa 118/17).
Co więcej, należy zauważyć, że art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje tajemnicę przedsiębiorstwa jako przesłankę ograniczenia prawa do informacji publicznej, a nie wyłącza w ogóle stosowanie ustawy w przypadku informacji objętych tajemnica przedsiębiorstwa. Tym bardziej potwierdza to konieczność szczegółowego umotywowania względów, jakimi kierował się organ odmawiając udostępnienia informacji z powołaniem na wskazaną przesłankę.
W tej sytuacji, skoro w zakresie wskazanym w skardze organ nie podjął czynności, do jakich był zobowiązany w świetle ustawy, tj. nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej, pozostaje w bezczynności
W konsekwencji, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] lutego 2018 r. w zakresie dotyczącym punktu 4, tj. udostępnienia treści oferty, która została wybrana jako najkorzystniejsza, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jest to ustawowy termin załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Jest to pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16).
Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Organ w odpowiednim czasie reagował na wniosek i dalsze pisma strony skarżącej. Udostępnił zdecydowaną większość żądanych przez skarżącą informacji. Choć załatwiając wniosek popełnił istotne błędy, odnoszące się do kwestii punktu 4 wniosku, czyli udostępnienia treści oferty, która została wybrana jako najkorzystniejsza, w ocenie sądu zdecydowanie nie można przypisywać im charakteru rażącego.
Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Spółki i zobowiązać organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej, z uwagi na okoliczności sprawy. Dorozumiana (w tej formie oczywiście wadliwa) odmowa udostępnienia informacji była motywowana ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że choć niewątpliwie jest to przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej, tym niemniej jednak konieczne jest podanie konkretnych motywów w kwestii tego, dlaczego w ocenie podmiotu zobowiązanego do udostepnienia informacji konkretne informacje objęte żądanie stanowią tajemnicę. W badanej sprawie, na skutek niezastosowania prawidłowej formy rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnej) organ nie ujawnił motywów odmowy udostępnienia informacji. W efekcie Sąd nie jest w stanie dokonać na tym etapie rozpoznawania sprawy oceny istnienia podstaw do odmowy udostępnienia informacji, nie znając rzeczywistych motywów działania organu. Dopiero ewentualne podanie tych motywów w decyzji odmawiającej udostepnienia informacji (jeżeli w ocenie organu będą uzasadnione prawnie podstawy wydania takiej decyzji) umożliwi ich ewentualną weryfikację przez sąd.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku obowiązkiem organu będzie załatwienie wniosku Spółki w objętym skargą zakresie, tj. dotyczącym punktu 4 – udostępnienia treści oferty, która została wybrana jako najkorzystniejsza, z zastosowaniem właściwych form działania określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do wnikliwej oceny wniosku i analizy wszystkich okoliczności sprawy organ będzie miał obowiązek udostępnić żądaną informację lub wydać decyzję odmowną. W tym drugim przypadku organ musi szczegółowo podać motywy odmowy udostępnienia informacji, przy czym motywy te mają być zindywidualizowane, tj. odniesione do konkretnych okoliczności sprawy, nie zaś podane w sposób abstrakcyjny. Rozważając właściwą drogę załatwienia wniosku organ powinien sięgnąć do poglądów orzecznictwa wyrażanych na tle udostępniania informacji, które mieszczą się w kategorii pojęciowej tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych (w szczególności art. 8 ust. 3) i dopuszczalności zastrzeżenia niejawności takich informacji przez oferenta w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2013 r., I OSK 608/13).
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wprawdzie skarżąca Spółka była reprezentowana przez radcę prawnego, jednakże działał on nie jako pełnomocnik, lecz jako osoba uprawniona do reprezentacji Spółki, zgodnie z treścią wpisu w KRS. Art. 205 § 2 p.p.s.a. nie mógł zatem znaleźć w sprawie zastosowania. Dotyczy on sytuacji, kiedy zachodzi konieczność pokrycia skarżącej kosztów, jakie musiała wydatkować na reprezentację przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie odnosi się do sytuacji takiej, jak zaistniała w sprawie, kiedy adwokat lub radca prawny działa jako reprezentant spółki osobowej, bowiem wówczas tego rodzaju koszty uzyskania "z zewnątrz" profesjonalnej usługi doradztwa prawnego w ogóle nie występują.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło