II SO/Lu 14/21

II SO/Lu 14/21 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Staroście Opolskiemu za nieprzekazanie w terminie skargi p o s t a n a w i a I. wymierzyć Staroście Opolskiemu grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Starosty Opolskiego na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. M. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący"), pismem z dnia 16 grudnia 2021r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., pos. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Staroście Opolskiemu grzywny za nieprzekazanie ww. Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W treści wniosku zawarto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu 21 listopada 2021 r., za pomocą platformy epuap, złożył do Starosty Opolskiego skargę na bezczynność tego organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej poprzez brak realizacji jego wniosku z 1 października 2021 r. dotyczącego projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] Wnioskodawca wyjaśnił, że pomimo ustawowego obowiązku przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, który to termin upłynął 6 grudnia 2021 r., organ – jak ustalił skarżący - nie przekazał skargi do sądu. Według informacji uzyskanej telefonicznie dnia 15 grudnia 2021 r. w sekretariacie WSA w Lublinie, przedmiotowa skarga do tego dnia nie wpłynęła do Sądu. Wobec powyższego, wnioskodawca uznał za zasadne, skierowanie do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie przedmiotowej skargi. W odpowiedzi na wniosek, organ wniósł o jego nieuwzględnienie. Wyjaśnił, że bezpośrednio po otrzymaniu w dniu 22 listopada 2021 r. skargi wnioskodawcy, w dniu 24 listopada 2021r. udostępnił skarżącemu przedmiotową informację w sposób wskazany we wniosku, w konsekwencji uznając, że sprawa ta została przez organ załatwiona. Organ wskazał, że po udostępnieniu wnioskodawcy przedmiotowej informacji pozostawał w przekonaniu (w ocenie organu uzasadnionym wobec załatwienia wniosku skarżącego), iż właściwym terminem na przekazanie do Sądu akt sprawy wraz ze skargą jest ogólny 30-dniowy termin określony przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem organu, termin ten został dochowany, gdyż skarga wraz z aktami sprawy została wysłana do Sądu w dniu 17 grudnia 2021 r. Organ zwrócił także uwagę, że już przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie kary grzywny, przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Sądu, gdyż o przedmiotowym wniosku dowiedział się dopiero w dniu 7 stycznia 2022 r. po otrzymaniu wezwania Sądu. Mając na uwadze powyższe, organ podniósł, że wymierzenie wnioskowanej przez skarżącego grzywny nie jest konieczne dla osiągnięcia skutku prewencyjnego i represyjnego stanowiących przesłanki wymierzenia grzywny, gdyż postępowanie organu po otrzymaniu skargi w żaden sposób nie było prowadzone w sposób przywlekły, czy tez zmierzający do utrudnienia skarżącemu realizacji prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny, albowiem Starosta Opolski nie zachował ustawowego terminu przy przekazywaniu skargi J. M. z dnia 21 listopada 2021 r. na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 1 października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do treści § 2 cytowanego artykułu, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis szczególny art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako "u.d.i.p."). Sposób realizacji przez organy obowiązku przekazania skargi sądowi został doprecyzowany w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1003, dalej jako "rozporządzenie"). I tak, z § 3 tego rozporządzenia wynika, że skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2). W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 2, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kopię skargi lub odpowiedzi na skargę, w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnia się kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (ust. 4). Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Jakkolwiek regulacja zawarta w przytoczonym wyżej przepisie zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (zob. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA 2006/6, poz. 156; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008/3, poz. 42, s. 24). Nadto, oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, grzywna taka pełni również rolę prewencyjną, albowiem służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Oznacza to, że wniosek o wymierzenie grzywny w tym trybie może zostać uwzględniony również w sytuacji, gdy przed jego złożeniem doszło do przekazania sądowi skargi, jednak czynności tej dokonano po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi bowiem do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09, LexPolonica nr 2299926; z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10, LexPolonica nr 2281264; z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11, LexPolonica nr 2620325). Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny – w sytuacji, gdy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu – może mieć natomiast wpływ na określenie wysokości grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien bowiem ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także właśnie, czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy nie uwalniają jednak od konsekwencji, o jakich stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a. Co istotne i wymaga pokreślenia w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dopiero zaś sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna, a w konsekwencji - czy zasadna. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący J. M. w dniu 21 listopada 2021 r. wniósł za pośrednictwem Starosty Opolskiego skargę na bezczynność tego organu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 1 października 2021 r. Jak ustalono na podstawie akt sprawy o sygnaturze II SAB/Lu 134/21, w której przedmiotowa skarga jest przedmiotem rozpoznania, skargę tę skarżący złożył we wskazanej wyżej dacie w formie dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem platformy ePUAP. Przedmiotową skargę organ otrzymał w dniu 22 listopada 2021 r. (dzień 21 listopada 2021 r., był dniem ustawowo wolnym od pracy), co potwierdza pieczęć wpływu na wydruku ze skrzynki epuap (k. 3 akt sprawy II SAB/Lu 134/21). Przekazanie powyższej skargi Sądowi nastąpiło natomiast dopiero w dniu 17 grudnia 2021 r. (data nadania – k. 6 akt sprawy II SAB/Lu 134/21), przy czym należy zauważyć, że przekazując skargę w tej dacie organ nie zachował prawidłowej, tj. zgodnej z art. 54 § 2 p.p.s.a. i § 3 ust. 2 rozporządzenia formy przekazania, albowiem pomimo tego, że skarga została sporządzona w formie dokumentu elektronicznego i złożona do elektronicznej skrzynki podawczej organu, a więc winna zostać przekazana w tej samej postaci do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (wraz z odpowiedzią na skargę w formie dokumentu elektronicznego), organ do sądu przekazał wydruk skargi z odpowiedzią na skargę w postaci papierowej, przesyłając te dokumenty za pośrednictwem operatora pocztowego. Powyższe ustalenia potwierdzają zatem, że organ przekroczył termin do przekazania skargi, który - w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. upływał z dniem 7 grudnia 2021 r. Okres zwłoki w przekazaniu skargi wyniósł w tym wypadku 10 dni, co w konsekwencji doprowadziło do niemal dwukrotnego wydłużenia okresu przewidzianego na przekazanie skargi. Z tych względów wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało uznać za zasadny. Ustalając wysokość grzywny Sąd z jednej strony uwzględnił opisaną wyżej skalę uchybienia organu oraz fakt, że poza przekazaniem skargi z naruszeniem przewidzianego dla tej czynności terminu, organ dodatkowo nie zachował prawidłowego trybu przekazania skargi, co - jak wynika z akt sprawy II SAB/Lu 134/21 – skutkowało koniecznością wezwania go do ponownego przesłania skargi w jej pierwotnej postaci, tj. jako dokumentu elektronicznego, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, zaś konieczność wystosowania tego wezwania niewątpliwie skutkowała dodatkowym wydłużeniem okresu niezbędnego dla rozpoznania skargi. Okoliczności te – w ocenie Sądu – uniemożliwiały ustalenie wysokości grzywny w granicach jej dolnego wymiaru, a tym bardziej odstąpienie od jej wymierzenia. Z drugiej zaś strony Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia przedstawione przez organ w odpowiedzi na wniosek, w świetle których uchybienie terminowi do przekazania skargi nie wynikało z lekceważącego podejścia do tego obowiązku, a z przeoczenia faktu, iż termin ten w niniejszej sprawie jest skrócony z mocy przepisu szczególnego art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W tym kontekście należało dostrzec, że organ przekazał skargę z zachowaniem standardowego – trzydziestodniowego terminu dla takiej czynności, wyznaczonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a przy tym dokonał tej czynności nie wiedząc o złożonym przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny, a więc z własnej inicjatywy, nie zaś dopiero pod wpływem przedmiotowego wniosku. Zestawiając te okoliczności Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 100 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia tak jej dyscyplinującego i represyjnego, jak i prewencyjnego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczyły się do uiszczonego wpisu od wniosku w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.