III SA/Lu 1019/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia[...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L., po rozpatrzeniu odwołania M. B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej "zespół wibracyjny". Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: Postępowanie w sprawie wszczęte zostało zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] r. u M. B. w postaci zespołu wibracyjnego. W związku z powyższym zgłoszeniem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego ustalono, że skarżący był zatrudniony w następujących zakładach pracy: - od [...] r. do [...] r. w L. Węgiel "[...]." w [...]; - od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. w [...] w Ł. na stanowisku górnik pod ziemią; - od [...] r. do [...] r. i od [...] do [...] r. i od [...] r. do [...] r. oraz [...] do [...] r. w [...] na stanowisku Robotnik pod ziemią. W toku postępowania administracyjnego skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w L. – Poradnia Chorób Zawodowych, który w dniu [...] r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich – ogólnego, oceny neurologicznej, badań pomocniczych oraz analizy całej zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Wykonane badania czynnościowe układu naczyniowego oraz palestezjometria dały wyniki prawidłowe. Wykonane radiogramy stawów łokciowych i nadgarstków, rtg kręgosłupa szyjnego nie wykazały zmian znamiennych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Badanie neurologiczne nie wykazało odchyleń od normy. Biorąc pod uwagę powyższe, mimo potwierdzonego narażenia zawodowego na wibrację na stanowiskach pracy badanego – brak jest podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w dniu [...] r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego wymienionej w poz. 22 wykazu chorób określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na pracę w dotychczas wykonywanym zawodzie. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że lekarze orzecznicy - zatrudnieni w WOMP w L. - na podstawie anamnezy, badania ogólnolekarskiego, oceny neurologicznej, badan dodatkowych - laboratoryjnych i pracownianych, w tym 2 - krotnych badań czynnościowych układu naczynioruchowego kończyn górnych, rtg kręgosłupa szyjnego, stawów łokciowych i nadgarstkowych, karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS w Ł., analizy dostarczonej dokumentacji leczniczej i z badań profilaktycznych - nie rozpoznali u Pana M. B. choroby zawodowej pod postacią "zespołu wibracyjnego". Pan M. B. nie skorzystał z przysługującego mu prawa - zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia - i nie odwołał się od powyższego orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Podsumowując organ stwierdził, że mimo potwierdzonego w miejscu pracy narażenia na wibrację, to z uwagi na zdiagnozowany przez jednostkę orzeczniczą brak schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych w poz. 22 zespół wibracyjny - brak jest podstaw do stwierdzenia u Pana M. B. przedmiotowej choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wyjaśnił, że stan jego zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy w jego zawodzie, a wyczerpujący wywiad w tej sprawie przeprowadzili z nim lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., jak również pracownicy organu I instancji w Ł.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – w postaci zespołu wibracyjnego. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z przepisami prawa - w tym zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), dalej: rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych. Za chorobę zawodową zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia [...] r. – Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z zm.) uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ Kodeksu pracy). W orzecznictwie sądowym i poglądach doktryny przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów: formalnego i materialnego. Elementem formalnym jest określony przez ustawodawcę wykaz chorób zawodowych – tylko choroba zawarta w wykazie może być uznana za chorobę zawodową. Aby jednak choroba mogła być uznana za chorobę zawodową, musi być spełniony element materialny – niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy ( wyroki Sądu Najwyższego: z dnia [...] r., sygn. akt III RN 36/98, z dnia [...] r., sygn. akt III RN 110/98 oraz z dnia [...] r., sygn. akt III RN 188/00). W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej. Wówczas dopiero istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Inaczej mówiąc, jeśli można stwierdzić, że konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia. Ocena zaistnienia powyższych przesłanek następuje w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przybiera formę decyzji administracyjnej wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej – państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W orzecznictwie podkreśla się, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej ( wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II OSK 335/10; wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Bk 602/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Wa 184/05; wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt OSK 1851/04). Opinia lekarska w tego rodzaju sprawach ma charakter opinii biegłego (wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/GL 332/08). Postępowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczy choroby zawodowej wymienionej w pozycji 22 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, tj. zespołu wibracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie ma przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej wobec braku podstaw do rozpoznania u pacjenta choroby wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych – zespołu wibracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był badana w jednostce orzeczniczej, gdzie orzeczono o brak podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich – ogólnego, oceny neurologicznej, badań pomocniczych oraz analizy całej zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Wykonane badania czynnościowe układu naczyniowego oraz palestezjometria dały wyniki prawidłowe. Wykonane radiogramy stawów łokciowych i nadgarstków, rtg kręgosłupa szyjnego nie wykazały zmian znamiennych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Badanie neurologiczne nie wykazało odchyleń od normy. Jak wynika z akt postępowania skarżący nie skorzystał z możliwości odwołania się do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, co spowodowało, że stało się one ostateczne. Powyższe pozwala stwierdzić, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzekające w niniejszej sprawie były związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, co stanowiło przesłankę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to, że organy obu instancji nie mogły dokonać oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania w zakresie choroby zawodowej. Nieustalenie przesłanek choroby zawodowej w orzeczeniu lekarskim, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, skutkować musiało wydaniem orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Podkreślić jeszcze raz w tym miejscu należy, że Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest władny do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Rozstrzygnięcia organów obu instancji należy zatem uznać za odpowiadające prawu. Przekonanie skarżącego, że choruje on na zespół wibracyjny, nie znajduje potwierdzenia w zebranym prawidłowo materiale dowodowym i nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w zgodzie z przepisami prawa i nie ma podstaw do przyjęcia, iż organy sanitarne dokonały ustaleń z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w świetle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. W przeprowadzonym postępowaniu zrealizowana została zasada prawdy obiektywnej, przewidziana w art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jest pełne, objęło wszystkie niezbędne i prawidłowo zgromadzone dowody, których ocena wyrażona w zaskarżonej decyzji jest zgodna z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada w pełni wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Kwestionowana decyzja została też wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego. Należy również pamiętać, że organy inspekcji sanitarnej są bezwzględnie związane orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich w tego rodzaju sprawach, ani też do dokonywania własnych ustaleń, odmiennych od stwierdzonych w w/w orzeczeniu. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).