III SA/Lu 102/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję L. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u W.S. choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej pod poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż W.S. od grudnia 1986 r. do 30 września 2008 r. pracował na stanowisku ślusarza – mechanika w [...] S.A., a od 1 października 2008 r. do chwili obecnej pracuje w Przedsiębiorstwie [...] S.A. Do obowiązków W.S. w czasie pracy w wymienionych przedsiębiorstwach należały różnorodne prace ślusarskie związane z remontem maszyn i urządzeń, które jak wynika z ich opisu nie powodowały nadmiernego obciążenia kończyn górnych. Prace bowiem przy remoncie elementów o wadze do 35 kg wspomagane były przy pomocy urządzeń mechanicznych np. wózki elektryczne lub przy pomocy drugiego pracownika. W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniu lekarskim nr [...] w oparciu o dokumentację medyczną ustalono, że początek dolegliwości zgłaszanych przez W.S. był nagły, spowodowany urazem (stłuczenie), a więc nie może być wiązany ze sposobem wykonywania pracy i nie daje podstaw do rozpoznania przewlekłej entezopatii kłykcia zewnętrznego kości ramiennej prawej. W wydanym dnia [...] lutego 2011 r. orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy, nr [...] potwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Lekarz orzecznik podniósł, że po przeanalizowaniu całości dokumentacji lekarskiej w tej sprawie, narażenia zawodowego oraz wyników konsultacji ortopedycznej nie znaleziono podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej. W badaniu ortopedycznym przeprowadzonym w Klinice Instytutu nie stwierdzono u skarżącego cech przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej prawej. W orzeczeniu podkreślono, że analiza czynności wykonywanych przez W.S. wskazuje, iż pracując na swoim stanowisku nie wykonywał on ruchów, które mogłyby przyczynić się do rozwoju choroby układu ruchu pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Do powstania tej choroby usposabia wykonywanie czynności, którym towarzyszą powtarzalne ruchy z użyciem siły palców, nadgarstka i przedramienia, silne chwytanie z równoczesnym odwracaniem i nawracaniem przedramienia, szczególnie przy kończynach górnych zgiętych do przodu lub ustawionych w odwiedzeniu przez większość czasu pracy w ciągu zmiany roboczej. Z wywiadu i uzyskanych informacji wynika, że skarżący wykonywał różnorodne czynności w trybie naprzemiennym, które nie predysponowały go do choroby zawodowej układu ruchu. Organ odwoławczy podniósł, że wykaz chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) nie wymienia schorzenia "przeciążenie tkanek miękkich", ani "choroby przeciążeniowej", tj. schorzeń wskazanych w odwołaniu wniesionym przez W.S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . W konkluzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że mając na uwadze stwierdzony brak narażenia na wykonywanie ruchów, które mogłyby przyczynić się do rozwoju choroby pod postacią "przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej", zgodne orzeczenia lekarskie z jednostek orzeczniczych I i II stopnia o braku podstaw do rozpoznawania choroby zawodowej, a także przepisy art. 2351 i art. 2352 kodeksu pracy oraz przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. ustalający, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika oraz orzeczeniu lekarskim, którym organ inspekcji sanitarnej jest związany, uznać należało, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] jest prawidłowa. W skardze wniesionej przez W.S. na decyzję ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 roku skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2011 r. Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie: - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy prowadzące do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżący wykonywał czynności zawodowe w trybie naprzemiennym, które nie predestynowały go do powstania choroby zawodowej układu ruchu, zaś sam początek dolegliwości zdrowotnych skarżącego związany jest z nagłym zdarzeniem (urazem), a nie sposobem wykonywanej pracy, a tym samym błędnym ustaleniu, że u skarżącego brak jest choroby zawodowej; - art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na treść decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w toku postępowania administracyjnego wielokrotnie informował organy, iż dolegliwości chorobowe będące przedmiotem oceny nie były wywołane nagłym urazem i występowały już przed [...] lutego 2009 r. – pojawiły się już około 1998 r. w okresie pracy w [...]. W lutym 2009 r., w trakcie prac przy maszynie do cięcia blachy skarżący informował swoich współpracowników o nasileniu się dolegliwości bólowych prawej ręki. Po około 10 dniach pracy przy maszynie, w dniu 12 lutego 2009 r., w godzinach pracy, w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych, u skarżącego pojawił się obrzęk prawego ramienia oraz ból w okolicy nadkłykcia bocznego. Skarżący zgłosił się do chirurga, który w rozpoznaniu wpisał uraz kończyny górnej prawej. U skarżącego, pomimo zaprzestania pracy i długotrwałego leczenia oraz rehabilitacji, w dalszym ciągu występowały silne dolegliwości bólowe w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, promieniujące do dłoni i okresowo do prawego barku, drętwienie i omdlewanie prawej kończyny górnej, osłabienie siły mięśniowej ręki skutkujące upuszczaniem przedmiotów oraz zaburzenia czucia palców prawej ręki. W.S. podniósł, że organy, powołując się na rzekomą małą czytelność, nie uwzględniły dostarczonej przez skarżącego archiwalnej dokumentacji chorobowej, poddając ocenie jedynie dokumenty powstałe po 2009 r. i całkowicie pomijając stan zdrowia skarżącego sprzed 2009 r. Ponadto, jeszcze przed doręczeniem skarżącemu decyzji organu odwoławczego W.S. złożył wniosek dowodowy o zażądanie od [...] dokumentacji medycznej na okoliczność choroby zawodowej. Organy nie wypełniły jednakże obowiązku dokonania wnikliwej analizy oceny kompletności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w aspekcie rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego. Skarżący zarzucił, że przy analizie charakterystyki stanowiska pracy organy oparły się wyłącznie na dowodach z dokumentów, pomijając dowody osobowe. Jednocześnie lekarze orzecznicy pominęli charakter czynności zawodowych i sposób wykonywania pracy w [...], opierając się wyłącznie na analizie czynności zawodowych skarżącego u ostatniego pracodawcy – Przedsiębiorstwa [...] S.A. Zdaniem skarżącego organy nie tylko nie zebrały prawidłowo materiału dowodowego w sprawie, ale także nie informowały go o możliwości składania wniosków dowodowych na okoliczności mogące mieć wpływ na treść decyzji, np. dotyczących charakterystyki faktycznych czynności zawodowych podejmowanych przez skarżącego i sposobu wykonywania pracy. Skarżący zaznaczył również, że orzeczenie lekarskie jest dowodem, który podlega ocenie organu administracji wydającego na jego podstawie decyzję administracyjną. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej budzącej wątpliwości, wydanej w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i uznając za nieuzasadnione sformułowane w skardze zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Za chorobę zawodową zgodnie z dyspozycją art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie sądowym i poglądach doktryny przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów: formalnego i materialnego. Elementem formalnym jest określony przez ustawodawcę wykaz chorób zawodowych – tylko choroba zawarta w wykazie może być uznana za chorobę zawodową. Aby jednak choroba mogła być uznana za chorobę zawodową, musi być spełniony element materialny – niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS 1999/6/192, z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00, LEX nr 558332, a także R. Celeda w "Kodeks pracy. Komentarz" pod red. L. Florka, Warszawa 2011, str. 1068). Wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, przedmiotem badania organów sanitarnych powinny być okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, w tym w stanie niniejszej sprawy ustalenie czy w przypadku W.S. sposób wykonywania pracy mógł bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana została w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869; dalej jako "rozporządzenie"). Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Obowiązkiem organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgromadzenie, przed skierowaniem pracownika na badania lekarskie we właściwej jednostce orzeczniczej, dokumentacji, o jakiej mowa w § 6 rozporządzenia. Dodatkowo w ust. 5 § 6 przewidziano, że jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w punktach od 1 do 5 ustępu 5 § 6 rozporządzenia, w tym do: lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - w zakresie dokonania uzupełniającej oceny narażenia zawodowego oraz o udostępnienie dokumentacji medycznej wraz z wynikami przeprowadzonych badań profilaktycznych (pkt 2), lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - o udostępnienie dokumentacji medycznej w zakresie niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej (pkt 3), właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego, zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej oraz informacji udostępnianej na jego wniosek przez odpowiednie jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej i służby medycyny pracy w odniesieniu do zakładów pracy, które uległy likwidacji (pkt 4 ust. 5 § 6 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 § 8 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1998 r., II SA/Wr 1980/97, z dnia 19 lutego 1999 roku, II SA/Wr 1452/97, opubl. ONSA 2000/2/63, z dnia 5 listopada 1998 roku I SA 1200/98, LEX nr 45833 oraz z dnia 25 sierpnia 2011 r., II OSK 991/11, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2011 r., IV S.A./Wr 242/11, LEX nr 8817990). W świetle tego, co powiedziano wyżej, podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. W szczególności niezbędne jest zgromadzenie pełnej dokumentacji lekarskiej, jak również dowodów pozwalających na ustalenie warunków wykonywanej pracy i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej. Temu celowi służą opisane wyżej uprawnienia organów sanitarnych i jednostek orzeczniczych. Jednocześnie przepis art. 10 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, w celu między innymi umożliwienia stronie zgłoszenia wniosków dowodowych, ma ważkie znaczenie z punktu widzenia wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady podejmowania przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W niniejszej sprawie poddane sądowej kontroli postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w opisany, prawidłowy sposób. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w postępowaniu przed organem drugiej instancji nie zawiadomiono będącego stroną tego postępowania W.S. o uprawnieniach przysługujących zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. także na etapie postępowania odwoławczego i nie wskazano terminu, w którym strona, realizując te uprawnienia, mogłaby podjąć stosowne czynności. W konsekwencji skarżący już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a przed jej doręczeniem, w piśmie z dnia 10 stycznia 2012 r. zgłosił wniosek dowodowy o zażądanie przez organ dokumentacji medycznej od [...] S.A. Oddział [...]. Wskutek naruszenia przepisów postępowania polegającego na pominięciu normy art. 10 § 1 k.p.a. oraz braku stosownego pouczenia wymaganego przepisem art. 9 k.p.a. wniosek dowodowy skarżącego nie został rozpoznany przed wydaniem decyzji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż jednostki orzecznicze i rozstrzygający następnie w przedmiocie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej organ administracji winny dysponować pełną dokumentacją lekarską. Wymaga również podkreślenia, że orzeczenie lekarskie wydane przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą, które stanowi zasadniczy dowód w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej winno być uzasadnione w sposób rzeczowy, zrozumiały i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Orzeczenie lekarskie jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych nie jest aktem administracyjnym, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., w związku z czym nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Kontroli sądów administracyjnych podlega jedynie decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową lub orzekająca o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Badając legalność takiej decyzji sąd może jednak zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, np. z uwagi na jego niepełne lub niejasne uzasadnienie, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji odwołały się do negatywnych orzeczeń lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy. Organy nie zwróciły jednak uwagi na odmienności w uzasadnieniu orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych obu stopni. Mianowicie, w treści orzeczenia lekarskiego z WOMP z dnia [...] października 2010 r., którego wnioski zostały podtrzymane w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., w oparciu między innymi o badanie ortopedyczne rozpoznano u W.S. przewlekłą entezopatię kłykcia zewnętrznego kości ramiennej prawej. Jednakże stwierdzono, że początek dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta był nagły, spowodowany stłuczeniem, w związku z czym nie może być wiązany ze sposobem wykonywania pracy. Natomiast w orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia zaakcentowano brak stwierdzenia u pacjenta badaniem ortopedycznym cech przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej prawej. W piśmie z dnia [...] września 2011 r. wskazano, że u W.S. nie stwierdzono przebycia takiej choroby. Jednocześnie zaznaczono, że skarżący w pracy zawodowej nie wykonywał ruchów, które mogłyby przyczynić się do rozwoju choroby układu ruchu w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Zatem orzeczenia z jednostek orzeczniczych I i II stopnia różnią się w zakresie powodów, dla których uznano, że nie zachodzą podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Organy sanitarne i nie podjęły jednak czynności w celu wyjaśnienia odmienności w uzasadnieniach wymienionych orzeczeń. Jest to zaś okoliczność istotna, jeśli się zważy, że skarżący w postępowaniu administracyjnym, w toku przesłuchania w dniu [...] maja 2011 r., powoływał się na występowanie dolegliwości już przed wypadkiem w pracy, który miał miejsce w 2009 r. W.S. podnosił, że pierwsze dolegliwości zaczął odczuwać około 1998 r., wskazywał również na fakt wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udostępnienie książeczki zdrowia z wykazem zwolnień lekarskich w okresie zatrudnienia. W orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia ustalono wystąpienie u W.S. dolegliwości w lutym 2009 r. po okresie nadmiernego obciążania prawej ręki podczas pracy z 2 – kilogramową maszyną do cięcia blachy. Ustalenie to zostało podzielone w uzasadnieniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Jednakże organ sanitarny nie wyjaśniając opisanej wyżej odmienności w uzasadnieniach orzeczeń z jednostek orzeczniczych obu stopni nie zwrócił się również o uzupełnienie uzasadnień orzeczeń lekarskich przez wypowiedzenie się czy ustalone obciążenie ręki podczas pracy w lutym 2009 r., ewentualnie następstwa wypadku, nie mogły ujawnić zachodzącego już wcześniej procesu przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, o ile takie schorzenie rozpoznano by u skarżącego, jak to stwierdzono w orzeczeniu wydanym w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy . Dążąc do wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy organ sanitarny powinien również zwrócić się do jednostek orzeczniczych o jednoznaczne wyjaśnienie czy mimo wykonywania przez skarżącego w pracy różnych czynności, ich rodzaj, sposób i czas wykonywania poszczególnych czynności nie mogły pozostawać w związku z przewlekłym zapaleniem nadkłykcia kości ramiennej, w przypadku, gdyby ostatecznie u W.S. rozpoznano takie schorzenie. W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazującego wyłącznie na okoliczność wspomagania pracy skarżącego przy remoncie elementów o wadze do 35 kg, nie można odmówić słuszności zarzutowi pominięcia charakteru czynności i sposobu wykonywania pracy w [...], w której wedle karty oceny narażenia zawodowego skarżący wykonywał czynności remontowe elementów o wadze około 60 kg. Analogicznie należało ocenić orzeczenie lekarskie z jednostki orzeczniczej II stopnia, w którego treści nie wymieniono np. czynności wykonywanych przez skarżącego w związku z obsługą elf elektrycznych w [...]. Pisma nadesłane z jednostek orzeczniczych w uzupełnieniu ich uzasadnień nie odnoszą się też w sposób szczegółowy do obszernie uzupełnionej karty oceny narażenia zawodowego w każdym z zakładów pracy. Sąd zważył również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w sprzeczności z uzupełnioną kartą oceny narażenia zawodowego z dnia [...] czerwca 2011 r. ustalił, że W.S. pozostaje w zatrudnieniu, podczas gdy w treści karty wskazano, iż skarżący pracował w Przedsiębiorstwie [...] S.A. do 1 września 2010 r. Ponadto, wprawdzie decyzje organów sanitarnych w przedmiocie choroby zawodowej wydawane są w oparciu o orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 6 rozporządzenia i stanowiące zasadniczy dowód w sprawie, niemniej organy są uprawnione i zobowiązane do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów i rozpatrzenia ich zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. oraz ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego okoliczności faktycznych sprawy, jak przewiduje to art. 80 k.p.a. Mając to na względzie, niewystarczające było w ramach przesłuchania skarżącego odebranie od niego wyłącznie stwierdzenia o wcześniejszym, w latach 90 – tych występowaniu dolegliwości bólowych prawej ręki, ale należało szczegółowo przesłuchać skarżącego na okoliczność częstotliwości, okoliczności występowania tych dolegliwości, a także placówek medycznych, do których skarżący miał się zgłaszać w związku z powoływanymi dolegliwościami. Organ winien również poczynić własne, a nie oparte wyłącznie na wywiadzie lekarskim ustalenia co do istotnych w sprawie okoliczności, w jakich doszło do obciążenia ręki skarżącego w lutym 2009 r., a także mającego następnie miejsce wypadku w pracy. Organy obu instancji nie przesłuchały jednak W.S. na wymienione okoliczności. Należy także zauważyć, że widniejący w protokole przesłuchania zapis o małej czytelności przedstawionej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej dotyczącej leczenia przed 2009 r. oraz o niestwierdzeniu przez organ czy ma ona związek ze sprawą nie pozwala przyjąć, iż organ dostatecznie wnikliwie dokonał oceny wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, a zwłaszcza uzupełnień uzasadnień orzeczeń zawartych w pismach z dnia [...] sierpnia 2011 r. i [...] września 2011 r. Wskazać natomiast należy, że w myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Z wyżej omówionych względów poddane kontroli sądowej decyzje organów obu instancji, w których nie wypowiedziano się co do wszystkich okoliczności istotnych w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, podjęte z powołaniem się na orzeczenia lekarskie różniące się w zakresie przyczyn nierozpoznania u W.S. choroby zawodowej oraz bez wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, a także bez umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu na wszystkich jego etapach, należało ocenić jako wydane z naruszeniem przepisów: art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzje organów sanitarnych były bowiem oparte na niepełnym materiale dowodowym. Natomiast wyczerpujące zebranie i rozważenie całego materiału dowodowego stanowi podstawę dla poczynienia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i właściwego zastosowania norm prawa materialnego. Rozpoznając sprawę ponownie organy przeprowadzą postępowanie kierując się przedstawionymi wcześniej wskazaniami Sądu. Wydając decyzje organy mieć będą na względzie, iż uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a zatem zawierać, w ramach uzasadnienia faktycznego, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z tych wszystkich względów i na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.