III SA/Lu 111/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. z dnia 3 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty wynikającej z długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, pismem z 3 marca 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o przyznanie stronie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów postępowania w tej części. Następnie pełnomocnik nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" oraz dodatkowe dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową skarżącej spółki: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2015 r., bilans za 2015 r., rachunek zysków i strat za 2015 r. i styczeń – sierpień 2016 r., informację dodatkową, zapisy na koncie bankowym w okresie luty-sierpień 2016 r., rozrachunki według stanu na 31 grudnia 2015 r. oraz oświadczenie prezesa zarządu spółki z 7 listopada 2016 r. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł oraz że spółka nie posiada środków trwałych według bilansu za ostatni rok, a ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości [...] zł. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wykazywał saldo zerowe. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca spółka domaga się zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę unormowanie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis sądowy od skargi kasacyjnej w zakresie kwoty długu celnego wynosi – [...] zł, a w zakresie podatku od towarów i usług – [...] zł. Porównanie obciążeń finansowych związanych z opłaceniem wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej do możliwości płatniczych strony prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08; postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza oświadczenia strony zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów nie pozwala na uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Należy zauważyć, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, która pomimo przynoszenia strat w 2014 r. i w 2015 r. jest kontynuowana. Wielkość przychodów za 2015 r. wyniosła [...] zł (załącznik nr 1 do informacji dodatkowej za 2015 r.). Okoliczność, że koszty uzyskania przychodów w 2015 r. były większe niż przychody ([...] zł), co spowodowało, że spółka poniosła stratę księgową wielkości [...] zł, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Mimo ponoszenia strat w prowadzonej działalności, spółka nie wykazała, aby zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby objęta była postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Wręcz przeciwnie, jak wynika z informacji dodatkowej za 2015 r. (pkt 5) na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są znane okoliczności i zdarzenia, które świadczyłyby o istnieniu zagrożeń dla kontynuowania działalności gospodarczej spółki. Zauważyć należy, że wbrew oświadczeniu strony złożonemu na urzędowym formularzu spółka posiada aktywa trwałe w kwocie [...] zł, w tym inwestycje długoterminowe w wysokości [...] zł, wynikające z udzielonej pożyczki. Spółka posiada również aktywa obrotowe rzędu [...] zł, w tym zapasy [...] zł i należności krótkoterminowe [...] zł oraz inwestycje krótkoterminowe (środki w pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł (bilans za 2015 r.; pkt 2-5 dodatkowych informacji i objaśnień do informacji dodatkowej za 2015 r.). Kapitał (fundusz) własny skarżącej spółki wynosi [...] zł, a kapitał (fundusz) zapasowy [...] zł (wg. bilansu za 2015 r.). Z kolei w 2016 r. przychody skarżącej spółki ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na koniec sierpnia 2016 r. wyniosły [...] zł (jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora za 2016 r.). Powyższe fakty nie wskazują na brak po stronie skarżącej spółki, środków finansowych na poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z kolei z przedstawionego dokumentu "zapisy na koncie" (skarżący nie przedstawił wyciągu bankowego) wynika, że suma wpłat w okresie luty – sierpień 2016 r. wyniosła [...] zł. Biorąc pod uwagę wielkość przychodów spółki za 2016 r. ([...] zł), fakt tak niskich obrotów na wskazanym rachunku wskazuje, że większość operacji finansowych jest przeprowadzana poza wymienionym kontem. Powyższe, nie świadczy jednak zdaniem referendarza, o braku po stronie skarżącej spółki środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Skoro spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą kasacyjną. W ocenie referendarza, brak jest podstaw aby zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie referendarza, skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, jak też poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Okoliczność, że umowa spółki nie przewiduje dopłat ze strony wspólników (oświadczenie prezesa zarządu spółki z 7 listopada 2016 r.), nie stoi na przeszkodzie by takich dopłat dokonać. W świetle art. 177 § 1 K.s.h., umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, a wysokość i terminy dopłat oznaczane są w miarę potrzeby uchwałą wspólników (art. 178 § 1 zd. 1 K.s.h.). W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość przychodów skarżącej spółki, rozmiar prowadzonej działalności, posiadane aktywa, regulowanie swoich zobowiązań, nie pozwala przyjąć, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.