III SA/Lu 1119/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy P. C. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Marszałek województwa L. unieważnił praktyczny egzamin państwowy P. C. w zakresie prawa jazdy kategorii B, który odbył się [...] marca 2014 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. W uzasadnieniu organ stwierdził, że egzaminator K. S. dokonała nieprawidłowej oceny manewru omijania pojazdów zaparkowanych po prawnej stronie drogi, co spowodowało ustalenie negatywnego wyniku egzaminu. Organ pierwszej instancji uznał, że powyższe okoliczności dawały podstawę do uznania, że egzamin był prowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła K. S. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji doręczona została tylko P. C. Skarżąca uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu w niniejszej sprawie wywodzi z przepisów art. 67-74 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), dalej: ustawa o kierujących pojazdami. Skarżąca podniosła, że decyzja nadzorcza podważa kompetencje zawodowe i rzetelność egzaminatora. Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminy państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy. W uzasadnieniu organ podniósł, że możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu przysługuje tylko stronie, której organ doręczył decyzję. Podmiot, któremu nie doręczono decyzji wydanej w postępowaniu z udziałem innej strony, której decyzja została doręczona, bez względu na okoliczność, czy może wykazać się interesem prawnym, jest uprawniony do wniesienia odwołania w terminie otwartym do wniesienia odwołania przez stronę, której decyzję doręczono. Po tym terminie, podmiot ten jest uprawniony wyłącznie do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego – wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. Kolegium uznało, że K. S. odwołanie w niniejszej sprawie złożyła po upływie terminu. Organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji P. C. został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał najpóźniej w dniu 2 czerwca 2014 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. S. zaskarżyła powyższe postanowienie podnosząc, że wydana w sprawie decyzja (o unieważnieniu praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy) dotyczy sfery jej uprawnień jako egzaminatora i z tego tytułu wywodzi swoje uprawnienie do bycia stroną toczącego się postępowania. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła, że o decyzji dowiedziała się przypadkiem, w czasie, którego nie jest w stanie precyzyjnie ustalić. Decyzja nie została doręczona skarżącej, a zatem uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącej. Skarżąca podniosła również, że skoro nie otrzymała decyzji, to nie stała się ona ostateczna dla skarżącej. Odnosząc się do stwierdzenia organu, że właściwy w niniejszej sprawie jest tryb nadzwyczajny, skarżąca stwierdziła, że zbędne jest prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym, skoro jest uprawniona od samego początku do bycia stroną postępowania, a decyzja organu pierwszej instancji nie stała się wobec niej ostateczna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiające K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] maja 2014 r. Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa L. wyżej wymienioną decyzją unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy P. C., który odbył się w dniu [...] marca 2014 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. Decyzję doręczono P. C. w dniu [...] maja 2014 r. i stała się ona ostateczna w dniu [...] czerwca 2014 r. Decyzji tej nie doręczono natomiast egzaminatorowi, K. S. W dniu [...] września 2014 r. K. S. wniosła odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że nie został jej przyznany status strony, co spowodowało pozbawienie jej możliwości działania i obrony. Z kolei we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania K. S. wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona wyłącznie P. C. i tylko jego organ błędnie uznał za stronę postępowania administracyjnego, pomijając, że egzaminator jest stroną niniejszego postępowania, co wynika z treści przepisów art. 67 - 74 ustawy o kierujących pojazdami. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odmówił K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L., bowiem podmiot, który posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a który nie brał udziału w postępowaniu i któremu organ nie doręczył decyzji ani nie ogłosił ma możliwość wniesienia odwołania od decyzji, jednak musi to nastąpić w terminie 14 dni od jej doręczenia. Natomiast po upływie wyżej wskazanego terminu podmiotowi takiemu nie służy odwołanie, nie ma również możliwości skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania od decyzji posiada strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 - 30 k.p.a. W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższych przepisów wynika zatem, że odwołanie od decyzji może wnieść również strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym i której organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji. Jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a., jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego, czternastodniowego terminu. Termin ten liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W przypadku strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Wówczas, jeżeli strona biorąca udział w postępowaniu wniosła odwołanie od decyzji, strona pozbawiona takiego udziału może wnieść odwołanie aż do chwili zapadnięcia decyzji organu odwoławczego (ostatecznej). Natomiast w sytuacji, gdy od decyzji pierwszej instancji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja ta stała się ostateczna na skutek upływu czternastodniowego terminu do jego wniesienia, osoba, która nie brała udziału w postępowaniu nie ma prawa do wniesienia odwołania. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (vide komentarz do art. 129 w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012). W konsekwencji, strona pominięta w postępowaniu i której nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji, nie może również skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W razie niewniesienia przez stronę odwołania decyzja staje się bowiem ostateczna nawet wówczas, gdy organ nie doręczył jej wszystkim stronom, które powinny brać udział w sprawie. Rozwiązanie takie zapewnia realizację wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, dającej uczestnikom obrotu prawnego przekonanie o stabilności załatwienia sprawy administracyjnej. Ponadto, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zapewniałaby stronie udział tylko w postępowaniu odwoławczym, a zatem ograniczony udział w ustaleniu stanu faktycznego tylko w zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego. Podsumowując stwierdzić należy, że strona postępowania administracyjnego, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie, możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję. Powyższe stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2003/12, z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08, z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06) oraz w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnym (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2331/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/WA 849/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 358/07). Wobec powyższego należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] maja 2014 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało uznać za niedopuszczalny, z uwagi na brak doręczenia decyzji wnioskującemu. Okoliczność, czy skarżącej przysługuje w istocie przymiot strony nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, bowiem ocena taka może być dokonana jedynie w postępowaniu wznowieniowym opartym na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja ostateczna może być bowiem wzruszona jedynie w postępowaniu nadzwyczajnym, a takim postępowaniem jest postępowanie o wznowienie postępowania. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).