III SA/Lu 1162/20
WyrokWSA w Lublinie2021-08-24
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Ewa Ibrom, Agnieszka Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, skierowane do osoby zmarłej, jest dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, skierowane do osoby zmarłej, jest dotknięte wadą nieważności, ponieważ zmarły nie posiada zdolności prawnej, a wydanie aktu administracyjnego wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa. W pozostałej części, gdy decyzja administracyjna była przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę, organ zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, gdyż kwestie te zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.Stan faktyczny
Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania stypendium szkolnego dla jej synów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych oraz że kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu. W toku postępowania przed WSA ustalono, że jeden z synów, dla którego wnioskowano o stwierdzenie nieważności decyzji, zmarł przed wydaniem postanowienia przez SKO. WSA częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność postanowienia w zakresie dotyczącym zmarłego syna, a w pozostałej części skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania A. D. stypendium szkolnego; oddalił skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania A. D. stypendium szkolnego; II. oddala skargę w pozostałej części.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. dla R. D. oraz A. D..
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. M. D., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna A. D. oraz jako pełnomocnik syna R. D., wniosła o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania stypendium szkolnego dla synów na okres [...].
Następnie w piśmie złożonym w dniu [...] czerwca 2019 r. M. D. wniosła o potraktowanie pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nieprawidłowo ustalona została wysokość dochodu rodziny.
W ocenie organu zachodziła przewidziana w art. 61a k.p.a. podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Organ wskazał, że decyzją [...] września 2013 r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. dla P. D., [...], R. D. oraz A. D..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Następnie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 960/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium szkolnego P. D. i P. D., a w pozostałej części oddalił skargę. Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami skargi i z urzędu brał pod uwagę, czy nie doszło do naruszeń prawa. Na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd orzekł o nieważności decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium szkolnego P. D. i P. D., ponieważ decyzja została skierowana do M. D., która ze względu na uzyskanie przez synów pełnoletniości nie była stroną postępowania. Sąd zaznaczył, że taką wadą nie była dotknięta decyzja w pozostałej części, dotyczącej odmowy przyznania stypendium R. D. oraz A. D..
Organ zauważył, że w skardze do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2013 r., nr [...], M. D. podnosiła zarzuty tożsame ze sformułowanymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, dotyczące składu osobowego oraz wysokości dochodu rodziny.
Z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie III SA/Lu 960/13 wynika, że Sąd w wymienionej sprawie badał, czy zaskarżona decyzja nie narusza dyspozycji ar. 90d ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, określających przesłanki warunkujące nabycie prawa do stypendium szkolnego. Sąd ocenił jako prawidłowe ustalenia dotyczące miesięcznej wysokości dochodu rodziny oraz jej składu osobowego, stwierdzając, że skoro dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, nie zostały spełnione przesłanki warunkujące prawo do stypendium szkolnego wymienione w art. 90d ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a decyzja odmawiająca przyznania stypendium szkolnego dla uczniów R. D. i A. D. od dnia [...] września 2013 r. nie narusza prawa.
Kolegium podniosło, że w sytuacji zgłoszenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż oddalenie skargi oznacza, że decyzja jest zgodna z powszechnie obowiązującym prawem i nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję administracyjną zamyka możliwość pozbawienia tej decyzji mocy wiążącej w takim zakresie, w jakim przyczyny wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] wniósł R. D., w imieniu którego jako pełnomocnik działała M. D.. W uzasadnieniu skargi podniesiono przyjęcie za podstawę decyzji z dnia [...] września 2013 r., nr [...], błędnego ustalenia dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w wysokości innej, niż podana we wniosku o przyznanie stypendium. W skardze wskazano również na brak w zaskarżonym postanowieniu odniesienia do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 454/19.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W świetle treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obliguje sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga podlega częściowemu uwzględnieniu, aczkolwiek z innych względów, niż w niej podniesione.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. dla R. D. oraz A. D..
Zgodnie z treścią zaskarżonego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało rozstrzygnięcie po rozpoznaniu wniosku M. D. – przedstawiciela ustawowego A. D. oraz pełnomocnika R. D.. Treść kontrolowanego postanowienia, a także jego uzasadnienia nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcie skierowano do R. D., w którego imieniu działała M. D. jako pełnomocnik, jak i w stosunku do A. D., który miał być reprezentowany przez M. D. jako przedstawiciela ustawowego.
Natomiast, jak wynika z treści skróconego odpisu aktu zgonu nr [...], którego kopia została nadesłana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia akt administracyjnych, A. D. zmarł w dniu [...] września 2015 r. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2020 r., w części dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], odmawiającej przyznania stypendium szkolnego A. D., zostało skierowane do osoby zmarłej. W konsekwencji zaskarżone postanowienie we wskazanej części dotknięte jest wadą nieważności.
Wymaga podkreślenia, że przymiot strony osoby fizycznej w postępowaniu administracyjnym jest ściśle związany z kategorią zdolności prawnej. Przepis art. 30 § 1 k.p.a. stanowi, że zdolność prawną ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta trwa nieprzerwanie do chwili jego śmierci. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest utrwalone stanowisko, zgodnie z którym skierowanie decyzji administracyjnej (innego aktu administracyjnego) do strony zmarłej, a więc do osoby, która nie miała już w istocie przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Stanowi to konsekwencję utraty zdolności prawnej wskutek śmierci osoby fizycznej. Z tej przyczyny wydanie decyzji wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 251/19 oraz z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1389/17, a także J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2012, str. 202). Powyższe znajduje zastosowanie również w odniesieniu do postanowień.
Z omówionych przyczyn Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia we wskazanej wyżej części, dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania stypendium szkolnego A. D..
Natomiast w pozostałej części skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, w zakresie odmawiającym uwzględnienia wniosku R. D. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania skarżącemu stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r., nie narusza przepisów prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Zatem w świetle art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest uzasadniona zarówno w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, jak również w sytuacji wystąpienia "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte.
W ocenie Sądu wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że w niniejszej sprawie wystąpiła uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania R. D. stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r.
Niewątpliwie istotne znaczenie dla powyższej oceny ma okoliczność, iż decyzja ta była poddana kontroli sądu administracyjnego.
Jak wskazano wcześniej, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. dla P. D., [...], R. D. oraz A. D.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 960/13 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium szkolnego P. D. i P. D., natomiast w pozostałej części skargę oddalił.
Okoliczność oddalenia przez sąd administracyjny skargi w zakresie dotyczącym odmowy przyznania stypendium szkolnego dla R. D. została w niniejszej sprawie prawidłowo oceniona przez organ, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych trafnie uznał, że prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję stanowi przeszkodę we wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w takim zakresie, w jakim przyczyny wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.
W omawianej kwestii przede wszystkim należy wskazać na stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Zgodnie z treścią powołanej uchwały żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu, albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji.
Powołana uchwała dotyczyła co prawda nieobowiązującego już art. 157 § 3 k.p.a., przewidującego formę decyzji dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ale niewątpliwie pozostaje aktualna w odniesieniu do obowiązującego obecnie przepisu art. 61a k.p.a.
W ocenie Sądu analiza treści pism działającej jako pełnomocnik skarżącego M. D. z dnia [...] marca 2019 r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r., w zestawieniu z treścią uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie III SA/Lu 960/13, wskazuje na słuszność stanowiska organu o powołaniu we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tożsamych okoliczności i zarzutów, które były już przedmiotem badania Sądu w ostatnio wymienionej sprawie, obejmującej kontrolę decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej przyznania R. D. stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. Za podstawę odmowy organ przyjął przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia, obliczanego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), stanowiącego warunek przyznania stypendium szkolnego przewidziany w art. 90d ustawy o systemie oświaty.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że dochód za lipiec 2013 r. w rodzinie składającej się z 6 osób wyniósł [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie wynoszący [...] zł przekraczał kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ucznia. Organ wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne określona jest na kwotę [...]zł.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. M. D., działająca jako pełnomocnik R. D., zarzucała, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. przyjął wyższe dochody rodziny, niż te, które rodzina posiada w rzeczywistości.
Jak wskazano już wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalił skargę wniesioną w sprawie III SA/Lu 960/13 między innymi w zakresie dotyczącym odmowy przyznania stypendium szkolnego R. D..
Uzasadniając oddalenie skargi Sąd stwierdził, że decyzja odmawiająca przyznania stypendium szkolnego R. D. od dnia [...] września 2013 r. nie narusza prawa. Sąd ocenił jako prawidłowe ustalenie organu odwoławczego odnośnie miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie uczniów, których dotyczył wniosek o przyznanie stypendium szkolnego. Sąd wskazał, że za lipiec 2013 r. dochód w rodzinie wyniósł [...] zł, która to kwota dzielona przez ilość członków rodziny (6 osób) daje dochód na osobę [...] zł. Sąd wskazał, że dochód ten przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ucznia, gdyż stosownie art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), obowiązującym od dnia [...] października 2012 r. zweryfikowane kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, stanowiące miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniającą do ubiegania się o stypendium szkolne, określone jest na kwotę [...]zł. Jednocześnie Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzuty dotyczące sposobu ustalenia dochodu rodziny, wskazując na bezzasadność żądania odliczenia od dochodu innych niż brane pod uwagę przez organ potrąceń, którymi obciążone jest wynagrodzenie otrzymywane przez męża M. D. J. D..
W świetle przywołanej wyżej treści uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie III SA/Lu 960/13, a także mając na względzie, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, a kontrola sądu obejmuje akty lub czynności wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.p.s.a.), przy czym sąd uwzględnia zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a także ewentualne podstawy nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), uznać należy, że w sprawie III SA/Lu 960/13 zostały rozpoznane i prawomocnie rozstrzygnięte te zagadnienia, na których został oparty wniesiony obecnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Z treści pism M. D. z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r. wynika bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji także uzasadniono powołując się na wadliwość polegającą na błędnym ustaleniu przez organ stanu faktycznego sprawy w zakresie dochodu rodziny, w wysokości odmiennej od wskazywanej przez M. D., a w następstwie ustaleniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie przekraczającego kryterium dochodowe.
W konsekwencji, w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, iż brak jest możliwości dokonania merytorycznej oceny zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, co skutkowało koniecznością wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego nie może podważyć organ administracji prowadząc po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 311/07).
Zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu w treści skargi wniesionej w niniejszej sprawie, w zakresie dotyczącym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania stypendium skarżącemu R. D. nie chodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego opartego na treści art. 61a p.p.s.a. Analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje bowiem na zasadność stanowiska organu, iż postępowanie w tym zakresie nie może być wszczęte. Zauważyć także należy, że w treści skargi ponownie podniesiono zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia dochodu rodziny w decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r. Z przyczyn omówionych wyżej zarzuty te nie mogły podważyć prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje także akcentowana w skardze okoliczność pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w dniu [...] stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu [...].
Wskazanym wyrokiem, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło wszczęte postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., a także uchylił postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, podstawą uchylenia decyzji i postanowienia było zagadnienie legitymacji strony żądającej wszczęcia postępowania.
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], odmawiającej przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] września 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. dla R. D., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nie pozostaje zatem w sprzeczności z prawomocnym orzeczeniem Sądu w sprawie III SA/Lu 454/19, które poprzedzało wydanie zaskarżonego postanowienia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę orzekł jak w sentencji wyroku. W punkcie I sentencji Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast w punkcie II sentencji Sąd oddalił skargę w pozostałej części stosownie do art. 151 p.p.s.a., gdyż skarga w tej części nie zawierała uzasadnionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło