III SA/Lu 1399/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu – w zakresie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 15 września 2015 r. (data wniesienia skargi do organu) P. P. prowadzący Firmę Handlowo-Usługową J. Agencja Celna w J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 sierpnia 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu tego wniosku wyjaśniono, że wykonanie zaskarżonych decyzji podatkowych, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, spowoduje w konsekwencji całkowitą i trwałą utratę płynności finansowej skarżącej. Skutkiem tego dla przedsiębiorstwa T.B. "D. " Sp. z o.o. będzie konieczność zaprzestania dotychczasowej działalności oraz najprawdopodobniej konieczność likwidacji przedsiębiorstwa celem uniknięcia sytuacji pogłębiania się ewentualnego zadłużenia. Konieczność zaniechania produkcji w następstwie wykonania decyzji spowoduje zwolnienie kilkuset zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników, co wywoła trudne do przewidzenia skutki społeczno-gospodarcze, bowiem przedsiębiorstwo to jest podmiotem gwarantującym na terenie swojej gminy największe zatrudnienie. Ponadto utrata płynności finansowej łączyć się będzie z utratą dotychczas wypracowanej opinii podmiotu stabilnego finansowo, rzetelnego i działającego transparentnie w obrocie gospodarczym. Utrata tych atrybutów w oczach kontrahentów może być niemożliwa do naprawienia i spowoduje załamanie niezbędnych dla działania rynków zbytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 in fine p.p.s.a.). Katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Ciężar wykazania, że okoliczności te istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Dlatego to wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06). W orzecznictwie sądowym przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są definiowane w następujący sposób. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o taki uszczerbek, który nie będzie mógł być wynagrodzony przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W szczególności, będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12). Jednocześnie do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Analizując przedstawione we wniosku skarżącego argumenty należy jednoznacznie stwierdzić, że w sprawie tej nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania kwestionowanych przez skarżącego decyzji. Przede wszystkim treść uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji – jest całkowicie chybiona. Argumentacja pełnomocnika skarżącego odnosi się bowiem do zupełnie innego podmiotu niż skarżący – to jest do spółki T.B. D. Sp. z o.o. (w rzeczywistości chodzi o T.B. Fruit D. Sp. z o.o.). Tymczasem spółka ta nie jest nawet uczestnikiem postępowania w tej sprawie, wzmianki o niej pojawiają się jedynie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, była bowiem pośrednio powiązana z czynnościami obrotu towarowego podlegającego należnościom celnym, w związku z którymi wydano zaskarżoną decyzję. W takiej zaś sytuacji należało uznać, że już z tego względu wniosek nie mógł zostać uwzględniony, skoro jego uzasadnienie nie pozostaje w żadnym związku z oceną indywidualnej sytuacji skarżącego. Natomiast brak wskazania jakichkolwiek argumentów odnoszących się do skarżącego i przemawiających za spełnieniem przez niego, a nie przez inny podmiot, określonych w ustawie przesłanek – dyskwalifikuje wniosek w całości, przez co uniemożliwia jego uwzględnienie. Na marginesie trzeba zwrócić uwagę, że w orzecznictwie pojawił się odosobniony pogląd wskazujący na możliwość dokonania oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o okoliczności znane sądowi z urzędu (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 1/16). Gdyby bezwzględnie zaakceptować ten pogląd, do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie możliwe byłoby wykorzystanie informacji zawartych np. we wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożonym w tej samej sprawie. Nie jest to jednak w każdej sytuacji możliwe, gdyż skarżący w tej sprawie już po wniesieniu skargi złożył wprawdzie dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej w ramach zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wobec stwierdzenia, że nie przedstawił swojej sytuacji w sposób wyczerpujący, ale w sposób wybiórczy i zarazem budzący wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy, dokumenty te nie mogły stanowić podstawy w zakresie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanych decyzji. Dodatkowo przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są identyczne z tymi, które stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04 oraz z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 46/15). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.