III SA/Lu 140/21
WyrokWSA w Lublinie2021-08-03
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji Bolt, bez posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji Bolt, nawet jeśli nie stanowiło zarejestrowanej działalności gospodarczej, jest traktowane jako faktyczne działanie polegające na przewozie osób, odpowiadające definicji transportu drogowego. Brak wymaganej licencji lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w takiej sytuacji uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie odpłatnego przewozu osób pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego oraz bez wymaganej licencji. Kontrola wykazała, że skarżący przewoził dwie osoby za pośrednictwem aplikacji Bolt, a płatność nastąpiła bezgotówkowo. Skarżący kwestionował status przedsiębiorcy i charakter wykonywanej działalności, twierdząc, że działał na rzecz podmiotu trzeciego. Organy administracji i sąd uznały, że skarżący wykonywał przewóz we własnym imieniu, a brak wymaganych uprawnień uzasadnia nałożenie kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2020 r., nr [...] Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ drugiej instancji lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania P. F. (dalej jako: skarżący) utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zamiennie: organ pierwszej instancji) z dnia 11 lutego 2020 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] grudnia 2019 r. na terenie dworca PKS przy Al. [...] w L. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], którym kierował P. F.. W toku kontroli ustalono, że kierujący wykonywał przewóz dwóch pasażerów z ul. [...] na Al. [...] w L.. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt, zainstalowanej w telefonie. Zapłata za powyższy przewóz nastąpiła poprzez obciążenie karty kredytowej pasażera. W trakcie kontroli skarżący okazał dowód osobisty, prawo jazdy oraz kolorowe ksero licencji Nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną firmie E. P. A. T. z siedzibą w W. oraz kolorowe ksero wypisu z licencji. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]
Zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł za naruszenia, o których mowa w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej jako u.t.d.) – pod lp. 1.1 (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji) i pod lp. 2.11 (wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. ).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego naruszenie tych przepisów doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez organ, że czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz że w chwili kontroli strona miała status przedsiębiorcy. Zdaniem skarżącego naruszenie przepisów postępowania polegało również na tym, że organ pominął jego zeznania w zakresie współpracy z firmą E. P. A. T. z siedzibą w W., co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie. W ocenie skarżącego organ zaniechał ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego osób. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, które polegało na wymierzeniu kary 12.000 zł za naruszenie w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Zarzucił również naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 i lp.2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Organ odwoławczy nie uznał zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał przepisy znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w tym art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u. t. d. w zw. z lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., regulujące kwestie przewozu drogowego osób, koniecznych zezwoleń na wykonywanie tego przewozu oraz kar pieniężnych nakładanych w przypadku wykonywania tego przewozu z naruszeniem obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., których treść określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wykazane w załączniku nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z tym regulacja z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania. W sprawie nie znajdują również zastosowania art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Organ odwoławczy wskazał, że
skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. wykonywał przewóz dwóch osób w imieniu własnym, za odpłatnością. Przewóz osób skarżący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Odpłatność usługi potwierdza protokół kontroli oraz protokół przesłuchania świadka – pasażerki M. W.. Pasażerowie zamówili usługę, za którą mieli zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał więc, że skarżący w dniu kontroli wykonywał odpłatną usługę transportową, dla której wykonania powinien posiadać stosowną licencję. Skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżący okazał jedynie kolorową kserokopię licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz wypis nr [...] z tej licencji wydanej dla E. P. A. T., a w każdym z tych dokumentów widniała nieuprawniona informacja, że licencja przeznaczona jest dla kierowcy P. F.. Zatem słusznie organ nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów art. 92 ust. 1,3 i 7 pkt 1 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest również, że skarżący w dniu kontroli drogowej wykonywał w dniu kontroli drogowej przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ odwoławczy podkreślił, że dla oceny stanu faktycznego istotne jest, że usługę przewozu osoby, zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji Bolt, zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona stosowna opłata. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Okoliczności te wynikają również z zeznań pasażerki i protokołu przesłuchania strony. W ocenie organu, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym argument strony, że przewóz osób wykonywał w imieniu podmiotu trzeciego. Skarżący pomimo wezwania organu nie okazał w toku postępowania administracyjnego umowy o świadczenie usług transportowych z E. P. A. T., jak i żadnej innej umowy na wykonywanie usług przewozowych. Skoro skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób, to powinien legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób. Okazana przez kierowcę kserokopia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż dokument powinien być okazany w oryginale. W związku z tym skarżący nie przedstawił dowodów, że wykonuje przewóz w imieniu innego podmiotu.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie ustalił, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku posiadania statusu przedsiębiorcy, organ wyjaśnił, że nawet prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, nie wyłącza podmiotu wykonującego czynności związane z przewozem drogowym za popełnione naruszenia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest traktowane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym że nie musi stanowić przedmiotu ewidencjonowanej i trwale prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez pozwolenia. Nie został też naruszony art. 5b u.t.d., gdyż czynności podjęte przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego.
Ponadto organ drugiej instancji zaznaczył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje możliwości zastosowania art. 92c u.t.d. zezwalającym na umorzenie postępowania, jeżeli podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działania skarżącego, ponieważ wykonywał usługę przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień. Gdyby skarżący przestrzegał obowiązujących regulacji prawnych, nie doszłoby do naruszenia przepisów u.t.d.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący tak samo jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podniósł zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego naruszenie tych przepisów polegało na: braku ustalenia czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, pominięciu zeznań złożonych przez stronę dotyczących współpracy z firmą E. P. A. T. – co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenia i braku ustaleń, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego. Tak samo jak w odwołaniu skarżący sformułował również zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 i lp.2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. W ocenie skarżącego, podejmowane przez niego czynności nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, wobec czego skarżący nie był obowiązany do legitymowania się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji. Ponadto skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dalej jako rozporządzenie "nr 1073/2009" poprzez uznanie, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Końcowo skarżący zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji.
Skarga nie jest zasadna . Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie, bądź stwierdzenie jej nieważności.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Zgodnie zaś z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1)samochodem osobowym,
2)pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3)taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, [...] wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do ustawy. Stosownie do lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, sankcjonowane jest pieniężną w kwocie 12.000 zł. Natomiast naruszenie lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. określone jako wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł.
Z prawidłowo zgromadzonego i ocenionego przez organy stanu faktycznego wynika, skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. przewoził pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] dwóch pasażerów z ulicy [...] na A. w L.. W tym dniu dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Braku wymienionych dokumentów skarżący nie kwestionował, ani w odwołaniu, ani w skardze. Nie budzi również wątpliwości fakt wykonywania kontrolowanego przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego wskazanego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Zaistniały spór sprowadza się więc do tego, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli uznać, że wykonywał przewóz drogowy, to podmiotem na rzecz którego transport był wykonywany była firma E. P. A. T. z siedzibą w W., która jest odpowiedzialna za ewentualne naruszenia.
W ocenie sądu, organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu. Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem sądu wątpliwości. Z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2019 r. jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz dwóch pasażerów, których przewoził z ulicy [...] na A. w L.. Jedna z pasażerek M. W. zamówiła kurs za pomocą aplikacji Bolt. Aby zamówić kurs, musiała pobrać aplikację z Internetu, założyć konto i podpiąć do niej swoją kartę kredytową. Skarżący na swój telefon otrzymał zlecenie przyjazdu na ulicę M. i zgodnie ze zleceniem osoby, która zamówiła przejazd, wykonał przewóz na ulicę Aleję T. . Po zakończeniu kursu, aplikacja wygenerowała na koncie pasażerki kwotę [...]zł za przewóz, którą pobrano po zakończeniu kursu z jej karty płatniczej. Nie ma w tej sytuacji znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio. Korzystając bowiem z aplikacji Bolt skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Jak wyjaśnił w protokole przesłuchania z dnia [...] grudnia 2019 r., środki finansowe za takie przewozy otrzymuje na swoje konto od firmy E. P. A. T.. Wynagrodzenie takie otrzymuje raz w tygodniu, za ostatni tydzień była to kwota [...]zł. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości, gdyż wynikają wprost ze zgromadzonych przez organ dowodów: protokołu kontroli, protokołu przesłuchania strony, protokołu przesłuchania świadka, pisma Inspektor Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. i pisma Prezydenta Miasta L. z [...] grudnia 2019 r.
Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest okoliczność, że skarżący nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest bowiem działaniem faktycznym, polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym definiowanemu transportowi drogowemu, przy czym nie musi ono stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2018 r., III SA/Gd 302/18, Lex nr 251682; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 CBOSA).
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów koniecznych do uznania wykonywania przewozu okazjonalnego. Zgodnie z przytoczoną wyżej regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 Lex nr 384423).
Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z dokumentacji (protokołu kontroli z [...] grudnia 2019 r., danych z CEPiK, oraz dokumentacji fotograficznej). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd , którym kierował skarżący tego warunku nie spełniał. Ponadto przewóz ten nie spełniał również warunków opisanych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem warunki przewozu z dnia kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Słusznie zatem organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, stosownie do unormowania art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d..
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że przewóz osób wykonywał w imieniu podmiotu trzeciego – E. P. A. T. z siedzibą w W.. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił bowiem mimo wezwania organu, umowy o świadczenie usług transportowych z wymienionym podmiotem, ani żadnej innej umowy na wykonywanie usług przewozowych. Skarżący nie przedstawił również regulaminu świadczenia usług poprzez aplikację Bolt, jak też regulaminu świadczenia usług przewozowych. Podnieść należy, że aplikacja Bolt jest aplikacją służącą wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania w sposób bezgotówkowy opłaty za przejazd. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Z kolei skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.
Za uznaniem wykonywania przewozu w imieniu podmiotu trzeciego nie przemawia również, przedstawiona przez skarżącego kserokopia licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kserokopia tej licencji, nie może bowiem stanowić dowodu w sprawie. Tak samo należy potraktować kserokopię wypisu Nr [...] z tej licencji wydaną dla E. P. A. T.. Skarżący nie przedstawił zaś innych dokumentów potwierdzających związek z firmą E. P. A. T. z siedzibą w W., które mogłyby wskazywać na wykonywanie przewozów w imieniu i na rzecz tej firmy.
Skoro brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to oznacza, że w dniu kontroli drogowej wykonywał zarobkowo przewóz osób w rozumieniu art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. we własnym imieniu. Stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3, ponosi zatem odpowiedzialność za brak wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, który to brak skutkował nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Niezasadny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 i art. 4 pkt 1 u.t.d. , jak również zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.1. i lp. 2.11 załącznika nr 3 w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d..
Podkreślić należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli odpłatny przewóz osób, był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.
Nie można również zgodzić się z zarzutem strony dotyczącym naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 w zakresie uznania, że przewóz jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów (co najmniej dwóch osób) wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego". Fakt przewożenia dwóch osób wynika z protokołu przesłuchania skarżącego z [...] grudnia 2019 r., w którym zeznał, że przewoził dwie kobiety, jak również ze sporządzonej w toku czynności kontrolnych dokumentacji obejmującej kserokopie dokumentów tożsamości kontrolowanego i przewożonych pasażerek (łącznie 3 osoby).
W ocenie sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7 i 77 § 1 i art. 8 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć , składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia [...] grudnia 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzenie tych nieprawidłowości musiało skutkować nałożeniem odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16, Lex nr 2442913).
Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji odniósł się bowiem merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony, nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z przytoczonych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. do oddalenia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło