III SA/Lu 152/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 30 października 2012 r. nr KTK-p-1352-SP-95/2012 w przedmiocie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz D. S. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Rektora [...], Prokretor ds. Kształcenia [...] dr hab. B.H., prof. nadzw. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego D. S. z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. W uzasadnieniu podniesiono, że zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, przysługuje nie więcej niż 30% puli najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, uprawnionych do ubiegania się o jego przyznanie. W przypadku III roku stacjonarnych studiów doktoranckich w zakresie językoznawstwa i literaturoznawstwa dla mgr neofilologii, stypendium zostało przyznane czterem pierwszym osobom z listy rankingowej sporządzonej przez Komisję stypendialną, na podstawie regulaminu ustalonego przez Rektora. D. S. zajęła miejsce [...], które nie mieści się w ww. limicie 30%. Wszystkie wniesione podania zostały ponownie przebadane, w wyniku czego nie stwierdzono istotnych uchybień w procesie oceniania wniosków stypendialnych, które mogłyby przyczynić się do zmiany miejsc w rankingu punktów, a w konsekwencji doprowadzić do przyznania stypendium innym osobom niż te, które je obecnie pobierają. Nie stwierdzono żadnego przypadku przyznania punktów za osiągnięcia przypadające na okres przed rokiem akademickim 2011/2012, co zarzuciła D. S. w odwołaniu. Zasady punktacji, ustalone przed rozpoczęciem roku akademickiego, zostały opublikowane na stronie internetowej z opóźnieniem. Poza drobnymi korektami redakcyjnymi i wyszczególnieniem rodzajów punktowanych publikacji, nie uległy jednak zmianie w porównaniu z poprzednimi latami. Sposób przyznawania punktów był zatem znany dla osób składających wnioski. Ponadto dokument był dostępny u Kierownika Studiów Doktoranckich, o czym doktoranci zostali poinformowani. Przyjęte zasady punktacji za osiągnięcie naukowe odrębnie uznają złożenie pracy naukowej do druku (maks. 7 pkt.), a odrębnie jej publikację (maks. 10 punktów) w kolejnym roku akademickim. Oznacza to, że ocena publikacji jest rozłożona w czasie i można na przestrzeni dwu lat uzyskać za nią maks. 17 pkt. Rozwiązanie takie podyktowane jest faktem, że cykl publikacyjny jest długotrwałym procesem i za osiągnięcie naukowe uznać należy zarówno przygotowanie tekstu do druku, jak i doprowadzenie do publikacji. Ta zasada była stosowana również w poprzednich latach przez poprzednie komisje, jednolicie wobec wszystkich uczestników postępowania. W skardze sądowej na powyższą decyzję D.S. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioski o zwiększenie stypendium doktoranckiego rozpatrywane były wyłącznie na podstawie wypełnionego formularza, bez weryfikacji zawartych w nim danych w oparciu o dokumenty potwierdzające osiągnięcia doktoranta, co stanowi rażące naruszenie art. 7 k.p.a. Skarżąca podniosła także zarzuty w odniesieniu do przyznanej jej punktacji w zakresie pkt 3 wniosku – publikacje naukowe (opublikowane i złożone do druku) w ciągu poprzedniego roku akademickiego (od ostatniego wniosku) oraz pkt 4 - udział w konferencjach naukowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazany przepis sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Przyczyną inicjującą wszczęcie postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji był wniosek skarżącej o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2012/2013. Zgodnie z art. 200a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.; dalej jako ustawa) zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin ustalony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 5 października 2011 r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2011 r., Nr 225, poz.1351). Zgodnie z § 23 rozporządzenia zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych przyznaje rektor uczelni, po zaopiniowaniu przez komisję wniosków o przyznanie zwiększenia. Należy mieć na uwadze treść art. 207 ust. 1 ustawy, który stanowi, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 60 ust. 6 ustawy organami monokratycznymi uczelni są: rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. W myśl art. 66 ust. 1 Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Ze Statutu [...] (§ 55) wynika, że w Uniwersytecie jest czterech prorektorów. Rektor ustala zakres obowiązków prorektorów oraz zakres ich kompetencji do podejmowania decyzji. Ogólne określenie obowiązków następuje w chwili zgłaszania kandydatów na te stanowiska. Rektor może też ustanawiać swoich pełnomocników. Zatem Rektor [...], jako organ administracji publicznej, sam załatwia sprawy należące do jego kompetencji. Może też upoważnić określonych pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie. Upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu przez podejmowanie czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Jest do tego wyznaczony któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi, a nie sam piastun funkcji organu, czyli osoba, która powołaniem na to stanowisko jest umocowana do wykorzystywania kompetencji (B. Adamiak, J Borkowski (w:) Komentarz do K.P.A. 11 wydanie, Wyd. C.H. Beck, W - wa 2011 r., str. 745). Osoba upoważniona do wykonywania kompetencji organu, nie staje się przez to organem administracji, ponieważ wykonuje tylko kompetencje innego organu, lecz ich nie posiada. Działania podmiotu upoważnionego zaliczane są na rachunek organu upoważniającego i traktowane są jako rozstrzygnięcia organu upoważniającego. W myśl art. 207 ust. 2 ustawy decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a także przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.). Ponadto organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, zawartych w Dziale I Kodeksu zatytułowanym "Przepisy ogólne". Zatem organy zobowiązane są także przestrzegać przepisów dotyczących wyłączenia pracownika. I tak w świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że takie brzmienie wskazany przepis uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r., w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 ustawy, do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a., dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 129/12; wyrok WSA w Opolu z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 219/12; wyrok WSA w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r., II SA/Op 192/12). Podobne stanowisko wyraził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 180/12 oraz WSA w Lublinie w wyroku z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 415/12). Podkreślić należy, że przepisy dotyczące wyłączenia pracownika mają na celu zapewnienie obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy. Gwarancje takie powinny również być zapewnione stronie postępowania prowadzonego przez organ, w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że niedopuszczalne było wydanie obu decyzji w przedmiotowej sprawie (decyzji z dnia [...] października 2012 r., jak i decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.) przez tę samą osobę, tj. Prokretor ds. Kształcenia [...] dr hab. B.H., prof. nadzw. Prorektor nie jest organem uczelni. Działa ona z upoważnienia Rektora [...] wydanego w dniu [...] grudnia 2012 r. i w jego imieniu wydaje decyzje. Należy ją uznać za pracownika tego organu (rektora). Zatem w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega ona wyłączeniu na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzone naruszenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Dostrzeżona wada powoduje, że sąd nie może ocenić merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę – Rektor [...] lub osoba przez niego upoważniona (inna niż dr hab. B.H., prof. nadzw.) wyda stosowną decyzję, na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.