III SA/Lu 164/17

WyrokWSA w Lublinie2017-08-24

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o rejestracji pojazdu i odmówić jego rejestracji na podstawie wznowionego postępowania, gdy dokumenty dołączone do wniosku o rejestrację okazały się fałszywe, a fałszerstwo jest oczywiste, mimo braku prawomocnego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić decyzję o rejestracji pojazdu i odmówić jego rejestracji na podstawie wznowionego postępowania, gdy dokumenty dołączone do wniosku o rejestrację okazały się fałszywe, a fałszerstwo jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego, nawet jeśli nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie stwierdzające sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. W takich przypadkach organ jest uprawniony do oceny oczywistości sfałszowania dowodu w ramach postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o rejestrację pojazdu, dołączając dokumenty, w tym fakturę VAT i umowy, w których jako zbywca figurowała osoba o imieniu i nazwisku A. K. Po pewnym czasie organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu, powołując się na podejrzenie, że przedłożono dokumenty wystawione na fikcyjną osobę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ uchylił decyzję o rejestracji i odmówił rejestracji pojazdu, uznając A. K. za osobę fikcyjną. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak prawomocnego orzeczenia o sfałszowaniu dowodu i niewykazanie oczywistości sfałszowania oraz poważnej szkody dla interesu społecznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy", po rozpatrzenia odwołania M. P. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej: "organ I instancji") z [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją z [...] czerwca 2010 r., organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku M. P., dokonał czasowej rejestracji pojazdu marki Mazda 3, VIN [...]. Decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...], organ I instancji zarejestrował wyżej wymieniony pojazd. Rejestracji pojazdu dokonano m.in. na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] maja 2010 r., wystawionej przez T. W. na rzecz A. K., umowy komisu nr [...] z [...] maja 2010 r., zawartej przez [...] w L. z A. K. oraz umowy nr [...] z [...] czerwca 2010 r., w której jako zbywcę wskazano A. K., a jako nabywcę pojazdu – M. P. Postanowieniem z [...] września 2016 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zarejestrowania powyższego samochodu osobowego. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 11257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." i wyjaśnił, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że do rejestracji samochodu przedłożono dokumenty wystawione na nazwisko osoby fikcyjnej. Decyzją z [...] października 2016 r., organ I instancji uchylił w całości decyzję z [...] czerwca 2010 r. o rejestracji pojazdu i odmówił rejestracji. Organ wyjaśnił, że umowa zawarta z nieistniejącymi osobami nie wywarła skutków prawnych, w szczególności nie spowodowała przejścia własności pojazdu na skarżącego. Organ II instancji decyzją z [...] listopada 2016 r., uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że konieczne jest wyjaśnienie, czy A. K., której nazwisko figuruje na umowie sprzedaży i A. K., wymieniona w piśmie Prokuratury Okręgowej w L., osoby to dwie różne osoby, czy też doszło do omyłki pisarskiej. Ponadto wyjaśnienia wymaga, czy samochód, o który chodzi w sprawie był przedmiotem dochodzenia prowadzonego w sprawie M. K. i pozostałych, czy też w innej sprawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji, decyzją z [...] grudnia 2016 r. uchylił w całości decyzję z [...] czerwca 2010 r. w sprawie zarejestrowania pojazdu i odmówił rejestracji wyżej wymienionego pojazdu marki Mazda 3. Organ pierwszej instancji ustalił, że A. K. to osoba fikcyjna. Jest to nowa okoliczność faktyczna, nieznana organowi w dniu wydania decyzji z [...] czerwca 2010 r. o rejestracji pojazdu. Umowa zawarta z fikcyjną osobą nie mogła przenieść własności na skarżącego. Organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym o rejestrację pojazdu organ nie bada dobrej wiary nabywcy ani nie rozstrzyga kwestii nabycia własności od osoby fikcyjnej, gdyż należy to do właściwości sądu powszechnego. Organ podkreślił, że skoro decyzja o rejestracji wydana została w oparciu o dokumenty, które okazały się fałszywe, zaistniała podstawa do jej uchylenia. Decyzją z [...] lutego 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że umowa sprzedaży pojazdu nie mogła być ważna, ponieważ na podstawie przedłożonych do rejestracji dokumentów nie można było ustalić osoby sprzedającego. Z ustaleń organu wynika, że A. K. nie istnieje i nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Zbywca pojazdu był zatem osobą fikcyjną. Organ stwierdził, że dopuszczalne jest wszczęcie postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i zakończenie tego postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ podkreślił przy tym, że art. 145 § 2 k.p.a. pozwala na wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do przyjęcia oczywistości sfałszowania dokumentu, ponieważ ustalono, że A. K. jest osobą fikcyjną, zaś rejestracja pojazdów w oparciu o sfałszowane dokumenty wiąże się z poważną szkodą dla interesu społecznego, bowiem istotną wartością wspólną dla wszystkich kierujących pojazdami jest pewność obrotu prawnego tymi pojazdami. Organ II instancji wskazał także, że rejestracja pojazdów ma charakter masowy, zaś ewentualna konieczność zbadania prawdziwości każdego przedłożonego do rejestracji pojazdu dokumentu w drodze korespondencji z jego wystawcą rozciągnęłaby w czasie proces dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych i ograniczyłaby w ten sposób uprawnienia właściciela do korzystania z rzeczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. P. zaskarżył powyższą decyzję w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 146 i art. 149 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wskazanie w decyzji z 19 grudnia 2016 r. innej podstawy wznowienia niż w postanowieniu o wznowieniu postępowania sprawia, że skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Zdaniem skarżącego, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może nastąpić zanim zapadnie prawomocne orzeczenie właściwego organu stwierdzające sfałszowanie dowodu, zaś organ nie jest uprawniony do oceny tego, czy nastąpiło sfałszowanie dokumentu. Skarżący zarzucił, że w niniejszej sprawie sfałszowanie dowodu nie jest oczywiste, bowiem organ nie przesłuchał osoby, która sprzedała pojazd A. K., jak i właściciela komisu. Ponadto organ nie wykazał poważnej szkody dla interesu społecznego, uzasadniającej zastosowanie art. 145 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy wydaną po wznowienia postępowania decyzję o uchyleniu w całości decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oraz o odmowie rejestracji tego pojazdu. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Jako podstawę wznowieniową wskazano art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Fałsz dowodu, o którym mowa w powyższym przepisie, może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywym dokumentem jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana. Dla spełnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. konieczne jest także, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania. Zasadą jest również, że sfałszowanie dowodu powinno być uprzednio stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Może to być np. wyrok sądu skazujący świadka za fałszywe zeznania (art. 233 § 1 k.k.), biegłego za fałszywą opinię, tłumacza za fałszywe tłumaczenie (art. 233 § 4 k.k.), funkcjonariusza publicznego za poświadczenie w dokumencie nieprawdy (art. 271 k.k.) lub każdą osobę, która podrobiła bądź przerobiła dokument, w celu użycia go za autentyczny (art. 270 k.k.). Wyjątek od powyższej reguły przewiduje art. 145 § 2 k.p.a., stosownie do którego, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć zaistnienie stanu, który jest określany jako brak wątpliwości co do tego, że dowód został sfałszowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2675/13). Okoliczność ta ustalana jest w postępowaniu administracyjnym przy zastosowaniu przepisów o postępowaniu dowodowym, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Oczywistość sfałszowania dowodu dotyczy zatem przypadków, gdy z prostego zestawienia dowodu ze stanem faktycznym wynika, że dowód został sfałszowany. O ile więc organ, na podstawie swobodnej oceny, do której uprawnia go art. 80 k.p.a., ustali okoliczność sfałszowania dowodu w oparciu o dowody zebrane zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., uprawniony jest do zastosowania art. 145 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie organy trafnie przyjęły, wskazując na zgromadzony materiał dowodowy, że zachodziły podstawy do przyjęcia oczywistości sfałszowania dowodu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zbywca pojazdu, widniejący na dołączonych przez skarżącego do wniosku o rejestrację dokumentach – A. K., nr PESEL [...], zamieszkała przy ul. [...] w L. - jest osobą fikcyjną. Okoliczność ta została wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości. Podkreślenia wymaga, że istniejące w tym zakresie wątpliwości, na które zwrócił uwagę organ II instancji uchylając pierwszą decyzję w tej sprawie, zostały wyjaśnione w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ I instancji. Organ sprawdził w bazie danych (rejestrach państwowych), przy użyciu programu "Źródło", czy istnieje osoba o imieniu i nazwisku A. K., ewentualnie osoba lub osoby o nazwisku K. oraz czy prawidłowy jest numer PESEL, wskazany jako PESEL A. K. Z wydruków z systemu "Zródło" na k. 30 - 32 akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że nie istnieje osoba o imieniu i nazwisku A. K., nie odnaleziono także innych osób o tym nazwisku. Również podany numer PESEL jest nieprawidłowy. Co więcej organ ustalił, że pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania A. K. znajduje się dworze kolejowy. Organ uzyskał także informację z Prokuratury Okręgowej w L. (pismo z dnia [...] listopada 2016 r. - k. 35 akt adm.), że w toku śledztwa ustalono, że osoba o tym nazwisku, numerze PESEL i adresie zamieszkania nie istnieje. Z treści pisma Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. wynika, że sprawcy posługują się fikcyjnymi danymi, często powielając dane personalne lub nieznacznie je zmieniając. Prokurator podkreślił, że jest to zamierzone działanie osób zamieszanych w proceder przestępczy. Podanie w jednym z pism prokuratury nazwiska A. K. (na co zwrócił uwagę organ II instancji) nie jest więc omyłką organów ścigania, lecz wynika z takiego właśnie działania osób posługujących się fałszywą dokumentacją dotyczącą pojazdów, przedstawianych do rejestracji. Zauważyć również należy, że w umowach numer [...] i [...] nie wpisano numeru dowodu osobistego A. K., występującej w roli komitenta, ani jej numeru telefonu, mimo że obie umowy sporządzone zostały na formularzach, zawierających odpowiednie rubryki, pozwalające na wpisanie numeru dowodu osobistego oraz numeru telefonu. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Prokuratury Okręgowej w L. z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt [...], umarzające śledztwo w sprawie przeciwko skarżącemu o to, że posługując się poświadczającymi nieprawdę i podrobionymi dokumentami w postaci umowy komisu nr [...] r. z [...] czerwca 2010 r. oraz faktury VAT nr [...] z [...] maja 2010 r., składając wniosek o rejestrację wyłudził poświadczenie nieprawdy co do statusu wyżej wymienionego pojazdu. W postanowieniu tym wskazano, że A. K. jest osobą fikcyjną, a wskazane wyżej dokumenty zostały podrobione. Dokonując jednak oceny zachowania skarżącego organ uznał, że nie można przypisać mu umyślności posłużenia się dokumentem stwierdzającym nieprawdę. W ocenie sądu, biorąc pod uwagę okoliczność, że osoba wskazana w dokumentach jako A. K. to osoba fikcyjna i mając na względzie postanowienie Prokuratury Okręgowej w L. z [...] grudnia 2016 r., należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do przyjęcia oczywistości sfałszowania dowodu. Skoro bowiem osoba wskazana w dołączonych przez skarżącego do wniosku o rejestrację dokumentów nie istnieje, nie można uznać, że dokumenty te są autentyczne. Taka konkluzja wynika z prostego zestawienia wyżej wymienionych okoliczności i znajduje potwierdzenie w postanowieniu Prokuratury Okręgowej w L. z [...] grudnia 2016 r. Zdaniem sądu, organy prawidłowo również przyjęły, że wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że organ nie uzasadnił wystarczająco przesłanki interesu społecznego. Skarżący zarzuca, że organ powołał jedynie abstrakcyjny interes społeczny i nie ocenił, czy interes ten jest zagrożony w tym konkretnym przypadku, gdy zaskarżona decyzja dotyczy jednego, a nie wielu pojazdów. Podnosi ponadto, że od rejestracji minęło 6 lat i w tym czasie obaj posiadacze pojazdu pozostawali w usprawiedliwionym przekonaniu, że są jego właścicielami, a ich dobra wiara nie została podważona. Co więcej, nikt nie rości sobie prawa do samochodu. Z tego względu w ocenie skarżącego nie można mówić o jakiejkolwiek poważnej szkodzie dla interesu społecznego. Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. W doktrynie podkreśla się, że pojęcie "interes społeczny" jest pojęciem niedookreślonym, które winno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa. Organ jest obowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym, badanym przypadku i udowodnić, że interes taki przemawia za wznowieniem postepowania. W analizowanej sprawie zarejestrowanie pojazdu, wbrew jednoznacznym dowodom stwierdzającym nieautentyczność jego cech identyfikacyjnych stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Decyzja o rejestracji takiego pojazdu w praktyce sankcjonowałaby fałsz dowodu, nadając jego właścicielom pewne uprawnienia, np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdza nieprawdziwe dane. W następstwie tego, osoby posługujące się takim dowodem, uchodziłyby za prawowitych właścicieli pojazdu, co nie byłoby prawdą. Konieczne jest w takich przypadkach, aby istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu. Naruszenie tej zasady może również godzić w interesy osób trzecich. Pozostawienie zatem w obrocie prawnym decyzji wydanej w oparciu o stan faktyczny, ustalony na podstawie fałszywych dowodów, stanowiłoby poważną szkodę dla tak rozumianego interesu społecznego (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 134/10, organy Rzeczypospolitej Polskiej tworzą system rejestracji pojazdów i współpracują z organami innych państw - w tym Unii Europejskiej - by zapobiec wprowadzaniu do obrotu pojazdów kradzionych bądź z innych względów niedopuszczonych do obrotu. Wszelkie działania naruszające wymogi prawne w tej materii, a zwłaszcza rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów, wywołują poważną szkodę dla interesu społecznego. Organy administracji zobowiązane do działania w ramach prawa, nie mogą opierać rozstrzygnięć na sfałszowanych dokumentach. Takie działanie godziłoby w istotę państwa prawa. W celu uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego organ był zatem zobowiązany do wznowienia postępowania. Wobec powyższego, w ocenie sądu, prawidłową podstawę wznowienia postepowania stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a fałszywość dowodu jest oczywista, zaś wznowienie postępowania uzasadnione jest interesem społecznym. Ustaleń tych nie zmienia okoliczność, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania, jako podstawę wznowienia organ powołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym wydano decyzję, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W myśl art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Natomiast jak wynika z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak słusznie zauważył organ, powstępowanie wznowieniowe wszczynane jest w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wznowieniowych, natomiast dopiero w trakcie postępowania ustala się istnienie jednej z nich. Organ administracji publicznej umocowany jest bowiem do badania wszystkich podstaw wznowienia, niezależnie od wskazanych w żądaniu. Treść art. 149 § 2 k.p.a. uzasadnia wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4 (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99). Postanowienie o wznowieniu postępowania jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i informuje strony o tym fakcie. W myśl przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, jednym z podstawowych warunków rejestracji pojazdu jest przedstawienie dowodu jego własności (art. 72 ust. 1 pkt 1). Z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., nr 186, poz. 1322 późn. zm.) wynika, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza m.in. dowód własności pojazdu. Nieprzedłożenie właściwych dokumentów powoduje odmowę rejestracji pojazdu. Przedłożenie dokumentu nabycia pojazdu poświadczającego nieprawdę i podrobionego nie spełnia tego kryterium. Taka czynność nie może prowadzić do skutecznego przeniesienia własności. Podmiot występujący o zarejestrowanie pojazdu obowiązany jest przedstawić dowód własności pojazdu, przy czym dowód taki nie może wywoływać wątpliwości ani co do przedmiotu własności, ani też co do podmiotu (podmiotów), którym przysługuje to najszersze prawo rzeczowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że właściwe organy dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, co oznacza, że nie mogą one ani kreować, ani korygować tychże stosunków (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2014 r., I OSK 910/13). Jeżeli więc wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji publicznej obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu. Dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu nie mogą zatem budzić wątpliwości, muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, ale także zgodności ze stanem faktycznym. W rozpoznawanej sprawie organy bezspornie ustaliły oczywistość sfałszowania dokumentów przedłożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu, w których występuje osoba o imieniu i nazwisku A. K., tj.: faktury VAT nr [...] z [...] maja 2010 r., wystawionej przez T. W. na rzecz A. K., umowy komisu nr [...] z [...] maja 2010 r., zawartej przez [...] w L. z A. K. oraz umowy nr [...] z [...] czerwca 2010 r., w której jako komitenta wskazano A. K., a jako nabywcę pojazdu – M. P. Wobec tego organy prawidłowo uznały, że w badanej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa w postaci sfałszowania dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Załączone do wniosku o rejestrację umowy i faktury, jako nieprawdziwe, nie mogły stanowić podstawy rejestracji pojazdu. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że po wznowieniu postępowania należało uchylić jako wadliwą pierwotną decyzję w sprawie rejestracji (z [...] czerwca 2010 r.) oraz odmówić zarejestrowania pojazdu. Za bezzasadne należało również uznać zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, a dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Odnotować też trzeba, że organ II instancji dokonał ponownej merytorycznej oceny sprawy, analizując wszystkie jej istotne elementy, a także odniósł się do podnoszonych przez skarżącego kwestii, prezentując w tym zakresie prawidłowe stanowisko. Organ rejestrujący nie posiada uprawnień do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności. Prawidłowo więc organ nie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych z kolejnymi umowami nabycia przedmiotowego pojazdu. Należy także zauważyć, że organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Uzasadnione było zatem pominięcie dowodu z przesłuchania poprzednich właścicieli pojazdu czy właściciela komisu, w którym sprzedano skarżącemu pojazd. Skarżący zarzuca, że osoby te nie zostały przesłuchane, co powoduje, że nie wykazano dostatecznie oczywistości sfałszowania dokumentu. Należy więc zwrócić uwagę, że skoro osoba o imieniu i nazwisku A. K. nie istnieje, co wykazane zostało w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie analizy baz danych dotyczących obywateli, zbędne było dodatkowe przesłuchiwanie osoby, która rzekomo sprzedała pojazd osobie o takim nazwisku oraz właściciela komisu, który miałby zawrzeć z nią umowę. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wykonał również zalecenia organu II instancji i wyjaśnił okoliczności związane z ewentualną omyłką pisarską w nazwisku zbywczyni pojazdu oraz postępowaniem karnym prowadzonym przez prokuraturę (por. pismo na k. 35 akt adm.). Bezpodstawny jest więc zarzut skarżącego, że organ nie wyjaśnił, czy wpisanie w dokumentach nazwiska A. K. nie było wynikiem omyłki pisarskiej. Dodatkowo zauważyć należy, że imię i nazwisko "A. K." występuje w trzech dokumentach przedstawionych przez skarżącego do rejestracji samochodu. W fakturze nr [...] wszystkie dane wpisane są pismem maszynowym (komputerowym). W pozostałych dwóch dokumentach, wystawionych w innym czasie i przez inne osoby, dane wpisane są pismem ręcznym, drukowanymi literami i są identyczne z danymi wskazanymi w fakturze nr [...]. Trudno mówić więc o jakiejkolwiek oczywistej omyłce. Skarżący nie wskazuje zresztą, na czym ta oczywista omyłka miałaby polegać. Bezpodstawny jest też zarzut, że organ powinien uwzględnić wniosek dowodowy o dołączenie akt IX K 582/15 Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie. Uznanie oczywistości sfałszowania dowodu, wykazane wyżej pozwalało na wydanie decyzji administracyjnej przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie karnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło