III SA/Lu 248/08
WyrokWSA w Lublinie2008-10-23
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie niepełnych i nieuzasadnionych opinii lekarskich jednostek orzeczniczych, które nie odniosły się do całości materiału dowodowego i nie wyjaśniły wątpliwości medycznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy administracji publicznej oparły swoje rozstrzygnięcie na niepełnych i niewystarczająco uzasadnionych opiniach lekarskich. Opinie te nie wyjaśniły typowych objawów choroby zawodowej, nie odniosły się do potencjalnego wpływu stwierdzonych nieprawidłowości neurologicznych na rozpoznanie choroby zawodowej, a także nie uwzględniły istotnych dokumentów, takich jak orzeczenie z 1979 r. o przeciwwskazaniach do pracy ze środkami ochrony roślin. Naruszenie to stanowi istotne uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J.W. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zatrucia substancjami chemicznymi, z którymi miał kontakt pracując jako ślusarz i mechanik w latach 1971-1980. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie potwierdziły występowania objawów charakterystycznych dla tej choroby. Skarżący kwestionował prawidłowość tych orzeczeń i decyzji, wskazując na swoje długotrwałe dolegliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., Nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.
Z zebranego przez organy administracji publicznej materiału dowodowego wynika, że J. W. w okresie od 22 stycznia 1971r. do 26 sierpnia 1980r. pracował na stanowiskach ślusarza oraz mechanika-ślusarza remontowego w Zakładzie Naprawczo-Produkcyjnym Mechanizacji Rolnictwa w L., przeniesionym w 1974r. do Spółdzielni Kółek Rolniczych w E.. Do obowiązków skarżącego należała naprawa i remonty sprzętu mechanicznego używanego do dozowania i opryskiwania plantacji roślin uprawnych chemicznymi środkami ochrony roślin i nawozami sztucznymi. Jak ustalono w toku postępowania zmierzającego do oceny narażenia zawodowego, w czasie pracy skarżący był narażony na kontakt z zawartymi w środkach ochrony roślin czynnikami o działaniu neurotoksycznym (Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, sporządzona przez Kierownika Sekcji Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w L.).
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. orzekł o nie stwierdzeniu u J. W. choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego i przewlekłego substancjami chemicznymi oraz następstw tych zatruć. W uzasadnieniu swojej decyzji organ powołał się na orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. oraz wydane na skutek wniosku J. W, o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W obydwu orzeczeniach lekarskich, na podstawie wywiadu chorobowego, specjalistycznych badań diagnostycznych lekarskich oraz dokumentacji medycznej, stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi lub jego następstw. W ocenie organu I instancji, z uwagi na fakt, iż u J. W. nie rozpoznano schorzenia, które figuruje w wykazie chorób zawodowych, pomimo oceny warunków pracy potwierdzającej narażenie na substancje chemiczne, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Od decyzji powyższej J. W. wniósł odwołanie, żądając wydania sprawiedliwej opinii, opartej na historii jego choroby. Odwołujący się wskazał, że na objawy świadczące o występowaniu u niego schorzeń mających postać choroby zawodowej uskarża się już od lat 70-tych ub. wieku, a zatem jeszcze od czasu pracy w miejscu, w którym był narażony na kontakt ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2008r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z późn. zm.; dalej jako: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych) do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika muszą być spełnione nierozłączne warunki, a mianowicie rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, przyczyną zaś tej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Organ stwierdził dalej, iż jak wynika z orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia, ani Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., ani Instytut Medycyny Pracy w Ł., nie stwierdziły występowania u J. W. objawów charakterystycznych dla choroby zawodowej w postaci przewlekłego zatrucia chemicznymi środkami ochrony roślin. W tym stanie rzeczy zdaniem organu należy przyjąć, iż nie zostały spełnione określone w rozporządzeniu wymagania niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej, co oznacza że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zatem należało utrzymać ją w mocy.
Od decyzji organu II instancji J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdzając, że zarówno decyzje organów administracji publicznej, jak i orzeczenia jednostek orzeczniczych obydwu stopni zawierają nieprawdziwe i sprzeczne z zasadami logiki stwierdzenia i informacje. Skarżący powtórzył przytaczaną już w odwołaniu argumentację, iż na schorzenia świadczące o występowaniu u niego choroby zawodowej leczył się już w latach 70-tych i 80-tych ub. wieku.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne w Polsce sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 175 i art. 184 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r., Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm. oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), przy czym kryterium tej kontroli jest legalność, czyli zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
Istotne znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny ma również treść art. 134 § 1 p.p.s.a., w świetle którego sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny winien objąć zakresem kontroli zgodność z prawem zaskarżonego aktu czy czynności w kontekście całokształtu mających zastosowanie w sprawie regulacji procesowych i materialnoprawnych, a nie tylko ograniczać się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze.
Treść orzeczenia sądu uwzględniającego skargę na decyzję administracyjną może być różna w zależności od uchybień, jakich dopuścił się organ administracji publicznej, co wynika z art. 145 p.p.s.a. Sąd badając niniejszą sprawę dopatrzył się w działaniach organów obydwu instancji naruszeń przepisów postępowania, które pozostawały w istotnym związku z treścią zaskarżonych decyzji, co oznacza wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., w świetle którego sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne [niż wskazane w lit b i c cytowanego przepisu] naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, z późn. zm.; dalej jako: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Z przepisu tego wynika, co słusznie przyjął organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (por. dla przykładu uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2007 r., VII SA/Wa 2467/06, LEX nr 334115). Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obydwu instancji, zasadniczym argumentem, który zadecydował o odmowie stwierdzenia u J. W. choroby zawodowej, były zgodne orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia, tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł., w których nie stwierdzono występowania u J. W. objawów charakterystycznych dla choroby zawodowej w postaci przewlekłego zatrucia chemicznymi środkami ochrony roślin.
Należy w tym miejscu wskazać, że w świetle poglądu wyrażanego w orzecznictwie, który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego. Opinia ta oprócz konkluzji powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. Orzeczenie lekarskie jest dowodem, o którym mówi art. 84 § 1 k.p.a. i w związku z tym musi być szczegółowo uzasadnione, a zgodnie z art. 80 k.p.a. podlega ocenie organu administracji, który wydaje na jego podstawie decyzję administracyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2006 r., I SA/Wa 1221/04, LEX nr 194428). Niewątpliwie ocena stanu zdrowia osoby, co do której zachodzi podejrzenie występowania choroby zawodowej, wymaga specjalistycznej wiedzy, którą nie dysponują ani orzekające w sprawie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani sąd administracyjny, kontrolujący zgodność z prawem rozstrzygnięć podjętych przez te organy. Zaistnienie takiej sytuacji wymaga zasięgnięcia opinii biegłych, których funkcję w postępowaniu w sprawie stwierdzenia występowania choroby zawodowej pełnią określone w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jednostki orzecznicze. Jak słusznie podkreślił WSA w Gliwicach w wyroku z 28 sierpnia 2008r. (IV SA/Gl 332/08, LEX nr 423427): orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych musi być przekonywające i czytelne, pozostawać w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a przede wszystkim uzasadnione w taki sposób, by wyjaśnić wszelkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny.
Oceniając zgodność z prawem decyzji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, należy zwrócić uwagę, że w świetle art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) są one zobowiązane do podjęcia w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i do załatwienia sprawy oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (zasada prawdy obiektywnej).
W ocenie Sądu badającego niniejszą sprawę organy administracji publicznej obydwu instancji wydając decyzje nie dopełniły obowiązków wynikających z zasady prawdy obiektywnej. Jest to uchybienie na tyle istotne, że daje podstawy do uchylenia decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej powoduje ryzyko niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, to zaś oznacza istnienie prawdopodobieństwa, że treść rozstrzygnięcia mogłaby być inna gdyby do naruszeń nie doszło, a sprawa została należycie wyjaśniona.
Aby organ mógł w zgodzie z zasadami prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów ocenić w pełni wartość dowodową opinii biegłego opinia ta musi być sporządzona w sposób jasny i wyczerpujący, zawierać jednoznaczną ocenę badanego faktu i w pełni tą ocenę uzasadniać. Konieczne jest zatem wskazanie i wyjaśnienie w opinii przesłanek, które doprowadziły biegłego (biegłych) do przedstawionych konkluzji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 marca 1994r. (SA/Wr 147/94; Prok i Pr. 1995, nr 2, s. 27): "Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych, musi nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., zatem nie może ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego".
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia, które stały się podstawą przyjęcia przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej za udowodniony faktu niewystępowania u J. W. objawów choroby zawodowej, nie odpowiadają w pełni wyżej przedstawionym wymogom opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie podjęły przy tym wystarczających kroków celem uzupełnienia opinii i wyjaśnienia wątpliwości, jakie na ich tle się pojawiają.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. wskazał w swojej opinii, że u J. W. stwierdzono "niewielkie ograniczone uszkodzenie OUN, bez deficytu funkcji poznawczych oraz chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa C5-C6, przewlekły napięciowy ból głowy". W ocenie biegłego "Niewielkie organiczne uszkodzenie OUN występuje najprawdopodobniej od dzieciństwa, o czym świadczy wpis w Książeczce wojskowej (...) – a więc przed podjęciem pracy zawodowej". W konkluzji biegły stwierdza: "Obraz niespecyficznych dolegliwości, brak udokumentowanego narażenia zawodowego oraz analiza całej dokumentacji leczniczej – to wszystko nie daje podstaw do rozpoznania u pacjenta choroby zawodowej z punktu 1 wykazu chorób zawodowych [zatrucie ostre lub przewlekłe oraz ich następstwa wywołane przez substancje toksyczne".
Również Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdza w swoim orzeczeniu, iż "Na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej oraz badań i konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. (...) nie znaleziono podstaw do rozpoznania w chwili obecnej u badanego przewlekłego zatrucia chemicznego bądź jego następstw". Biegli stwierdzają jednak w dalszej części, iż badany wymaga dalszej wnikliwej diagnostyki neurologicznej, w tym wykonania badania MRI [rezonansem magnetycznym] głowy w celu wyjaśnienia obserwowanych nieprawidłowości w zakresie układu nerwowego. W ich ocenie "Rozpoznawany w badaniu psychiatrycznym zespół rzekomoneuresteniczny na podłożu organicznego uszkodzenia O.U.N. nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". W związku ze stwierdzeniem zawartym w opinii orzekający w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. zażądał wyjaśnienia okoliczności, czy wspomniana w opinii Instytutu dalsza diagnostyka neurologiczna potrzebna w celu wyjaśnienia u J. W. nieprawidłowości w zakresie układu nerwowego, może mieć znaczenie w sprawie rozpoznania u w/w choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia substancjami neurotoksycznymi lub jego następstw. W odpowiedzi na to żądanie Instytut Medycyny Pracy w Ł. wyjaśnił, iż "Zalecone przez konsultującego lekarza badanie MRI głowy ma posłużyć wyjaśnieniu neurologicznych odchyleń od stanu prawidłowego u Pana W. i ewentualnemu leczeniu w/w", a wynik tego badania nie wpłynie na stanowisko Instytutu odnośnie braku podstaw do rozpoznania u Pana W. choroby zawodowej.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie opinie te są niezupełne z uwagi na brak należytego uzasadnienia. Przede wszystkim należy wskazać, że biegli nie wyjaśnili w ogóle, jakie objawy chorobowe są typowe dla schorzenia w postaci przewlekłego zatrucia substancjami neurotoksycznymi. Jednostki orzecznicze nie udzieliły również jednoznacznej odpowiedzi, czy występujące u skarżącego nieprawidłowości w zakresie układu nerwowego, nie są zmianą wtórną zatrucia substancjami chemicznymi. Na podstawie orzeczeń, na których oparły się organy administracji, nie można stwierdzić jaki wpływ na nierozpoznanie choroby zawodowej przewlekłego zatrucia substancjami neurotoksycznymi lub jego następstw, mają aktualnie prawidłowe wartości enzymów wątrobowych, wskaźniki wydolności nerek, jonogramu i morfologii. Nie zostało ustalone i wykazane, czy te wartości te w okresie narażenia jak i późniejszym pozostawały prawidłowe – nie odniesiono się w orzeczeniach lekarskich do dokumentacji lekarskiej, przedstawionej przez J. W. Stąd stwierdzenie, iż dolegliwości stwierdzone u badanego nie stanowią objawów charakterystycznych dla tego schorzenia nie pozwala na właściwą jego ocenę. Ani organy administracji publicznej wydające decyzje, ani sąd kontrolujący ich legalność, nie dysponują należytą wiedzą fachową aby ocenić, czy stwierdzone u badanego objawy chorobowe mieszczą się czy nie mieszczą się w zakresie dolegliwości specyficznych dla choroby zawodowej, w związku z którą wszczęto postępowanie. Opinia biegłych, jaką są orzeczenia lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie, powinna zawierać uzasadnienie pozwalające ocenić trafność oceny biegłych nawet laikowi nie mającemu należytej wiedzy w danej dziedzinie. Tak zaś w badanej sprawie nie jest. Uzasadnienie jest zdecydowanie zbyt skromne aby można było ocenić wartość dowodową opinii biegłych w świetle zasad logiki, doświadczenia życiowego i pozostałego materiału dowodowego w sprawie.
Ponadto należy wskazać, iż uzasadnione wątpliwości wywołuje stwierdzenie zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. o "braku udokumentowanego narażenia zawodowego", skoro w "Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowe", wydanej przez Kierownika Sekcji Higieny Pracy Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w sposób jednoznaczny stwierdzono, iż "są podstawy do potwierdzenia narażenia zawodowego Pana J. W. na czynniki o działaniu neurotoksycznym".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie zwraca również uwagę na fakt, iż w opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. jest następujące stwierdzenie: "23.05.1979r. w trakcie przeprowadzonych badań w Specjalistycznym Przemysłowym Zespole Opieki Zdrowotnej w L. stwierdzone zostało u badanego istnienie przeciwwskazań do pracy w kontakcie ze środkami ochrony roślin". Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu odnoszącego się do wspomnianego orzeczenia z 1979r. Ponadto – ani orzeczenia lekarskie stanowiące dowód z opinii biegłych w niniejszej sprawie, ani uzasadnienia decyzji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie zawierają jakiegokolwiek odniesienia się do tegoż dokumentu. Skoro już w 1979r., a więc jeszcze w trakcie pracy na stanowisku, na którym, występowało oddziaływanie szkodliwych substancji chemicznych, stwierdzono u J. W. przeciwwskazania do pracy w kontakcie ze środkami ochrony roślin, to jest to okoliczność na tyle istotna dla wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że obowiązkiem zarówno biegłych, jak i organów prowadzących postępowanie administracyjne było wyjaśnienie, z jakich przyczyn stwierdzono wspomniane przeciwwskazania i jakie znaczenie ma orzeczenie lekarskie z 1979r. dla oceny występowania u skarżącego choroby zawodowej. Z akt sprawy nie wynika, aby podjęto w tej kwestii jakiekolwiek czynności wyjaśniające.
W konkluzji Sąd rozpoznający niniejszą skargę stwierdza, iż organ Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. wydający w sprawie decyzje w trybie odwoławczym oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnych i wymagających wyjaśnienia i uzupełnienia opiniach biegłych, czym naruszył wynikający z zasady prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie. Organ dopuścił się tym samym jednocześnie naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), ocena ta bowiem musi bazować na właściwie zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie organ drugoinstancyjny winien przede wszystkim podjąć kroki w celu uzupełnienia występujących w sprawie opinii biegłych oraz wyjaśnienia wszystkich wskazanych wyżej wątpliwości co do ich treści. Organ wydając decyzje w sprawie powinien bazować nie tylko na wskazanych opiniach, ale odnieść się również do pozostałego materiału dowodowego w sprawie i oprzeć rozstrzygnięcie na jego wnikliwej i wszechstronnej analizie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje za zasadne odniesienie się również do kwestii skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008r. (P. 37/08; OTK ZU 2008, nr 5A, poz. 82), w którym to Trybunał stwierdził niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP:
- art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (t. jedn. Dz. U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, z późn. zm.
Oceniając skutki wyroku TK dla niniejszej sprawy Sąd zwraca przede wszystkim uwagę na to, że Trybunał Konstytucyjny, mając na uwadze powstanie luki prawnej w wyniku stwierdzenia niezgodności przepisów z Konstytucją, skorzystał z kompetencji przyznanych mu w art. 190 ust. 3 Konstytucji i odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów na okres 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Biorąc zatem pod uwagę treść punktu II sentencji wyroku oraz uwzględniając okoliczności, iż natychmiastowe usunięcie z systemu prawnego wadliwego rozporządzenia spowodowałoby brak podstaw prawnych do orzekania w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej, a ponadto, iż TK zakwestionował nie merytoryczną treść rozporządzenia, lecz wadliwość upoważnienia ustawowego do jego wydania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do pominięcia przy rozpoznawaniu sprawy przepisów niekonstytucyjnego aktu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło