III SA/Lu 278/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO del. Robert Hałabis, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. M. K. wystąpiła do Powiatu w Ś. z wnioskiem o stwierdzenie uprawnienia do zwrotu przez organ kwoty 425 zł, stanowiącej część wniesionej opłaty za wydanie karty pojazdu nr [...]. Postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. nr KT.5411.7.51.2.2012 Starosta Ś. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku M. K. w sprawie zwrotu kwoty 425 zł, stanowiącej nadpłatę z tytułu wydania karty pojazdu – ze względu na wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. W uzasadnieniu Starosta Ś. odwołując się do art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wyjaśnił, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu jednostek samorządu terytorialnego pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Opłata za kartę pojazdu stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego (powiatu) w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.) i jest pobierana na podstawie odrębnej ustawy. Wskazaną opłatę należy zatem zakwalifikować jako niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie zaś z art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Według zaś art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, który zgodnie z jej art. 70 wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponieważ opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł uiszczono w dniu 28 lipca 2004 r., zatem okres przedawnienia zobowiązania o zwrot opłaty za kartę pojazdu upłynął w dniu 31 grudnia 2009 r., a skarżąca złożyła wniosek w dniu 20 stycznia 2012 r., a więc po upływie dopuszczalnego terminu. W postanowieniu zawarto pouczenie, że służy na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. Pismem z dnia 9 marca 2012 r. skarżąca wystąpiła do Powiatu w Ś. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie stwierdzenia jej uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. nr [...] Starosta Ś. poinformował, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), do opłat za wydanie karty pojazdu należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym wniosek strony rozpatrzono w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie, a nie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na "czynność materialno-techniczną Starosty Ś. z dnia [...] marca 2012 r. (w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu", w której zakwestionowała m.in. stwierdzenie organu, że wniosek o zwrot opłaty powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym. Powołując się na stanowisko orzecznictwa wywodziła, że sprawy takie podlegają załatwieniu w drodze czynności materialno-technicznej. W odpowiedzi na skargę Starosta Ś. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ podniósł, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, bowiem nie wniosła zażalenia na kwestionowane postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że od pewnego okresu kwestią sporną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest forma rozpoznania wniosku o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu. Generalnie można w tej kwestii wskazać na dwa zasadnicze nurty w orzecznictwie. Pierwszy z nich podąża dotychczasową linią orzeczniczą i nadal przyjmuje, że wnioski o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu powinny być rozstrzygane w formie czynności materialno-technicznej (np. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Bk 149/12; WSA w Gliwicach z dnia 26 marca 2012 r., sygn. II SA/Gl 22/12; WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2012 r., sygn. III SA/Łd 1139/11; WSA w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Ol 219/12; WSA w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Rz 114/12; WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Sz 180/12; WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. VII SA/Wa 1165/11; WSA we Wrocławiu z 9 lutego 2012 r., sygn. III SA/Wr 592/11). Według drugiego nurtu orzeczniczego, do wniosków o zwrot nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu złożonych po dniu 1 stycznia 2010 r. należy stosować tryb postępowania oparty na przepisach k.p.a. oraz działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza konieczność rozstrzygania tych wniosków w formie decyzji administracyjnych (tak w szczególności: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Po 980/11; podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. I SA/Bd 83/12 oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Łd 69/12). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zbędne jest wskazywanie przez Sąd, w jakiej formie organ powinien rozstrzygnąć wniosek skarżącej, a więc która z przywołanych linii orzeczniczych winna zostać zaaprobowana. Reakcją organu na zgłoszone przez skarżącą żądanie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu było bowiem wydanie postanowienia z dnia 1 marca 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Forma czynności organu była zatem oczywista i nie budzi żadnych wątpliwości. Nie było żadnych podstaw, aby uznać – jak zrobiła to skarżąca – że w istocie organ podjął czynność materialno-techniczną, gdy tymczasem wydane zostało przez organ postanowienie. Przedmiotem sporu i skargi do sądu jest zatem postanowienie Starosty Ś., a nie czynność materialno-techniczna. W związku z tym należy mieć na uwadze brzmienie art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skarżąca winna zatem przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wykorzystać środek przysługujący jej na drodze administracyjnej, czyli wnieść zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., o czym była prawidłowo pouczona. Zażalenie nie mogło być zastąpione poprzez wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 9 marca 2012 r.), choćby z tej przyczyny, że wezwanie jest kierowane do tego samego organu, a zażalenie do organu wyższego stopnia. Nie ma więc możliwości potraktowania pisma z dnia 9 marca 2012 r. jako zażalenia na postanowienie z dnia 1 marca 2012 r. W tej sytuacji należało uznać, iż skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej na drodze administracyjnej, co skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe rozważania na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu skargi na wskazanej wyżej podstawie.