III SA/Lu 317/11
WyrokWSA w Lublinie2011-09-27
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z prawem i Konstytucją, mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z prawem i Konstytucją, nawet jeśli utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu nie wpływa na jego niekonstytucyjny charakter, a sądy mają obowiązek odmowy zastosowania przepisów niezgodnych z prawem, w tym prawa unijnego, które ma pierwszeństwo przed prawem krajowym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej w 2005 roku na podstawie przepisu rozporządzenia, który później został uznany za niezgodny z prawem i Konstytucją. Organ odmówił zwrotu, argumentując, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem, którego utrata mocy została odroczona. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po jego bezskuteczności wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, uznał uprawnienie J. R. do zwrotu części opłaty w kwocie 425 zł i zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie WSA Ewa Ibrom, SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na czynność Prezydenta Miasta L. z dnia [...] 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. uznaje uprawnienie J. R. do zwrotu części opłaty w kwocie 425 zł (czterysta dwadzieścia pięć złotych) za kartę pojazdu wydaną dla samochodu marki "Ford Sierra", nr rejestracyjny [...]; III. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego J. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., skierowanym do Prezydenta Miasta , J. R. wniósł o zwrot kwoty 425 zł nadpłaconej opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu dla samochodu F. nr rej. [...].
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], organ odmówił zwrotu części opłaty stwierdzając, że czynność jej pobrania była zgodna z prawem – przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.). Przepis ten na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., wydanego w sprawie o sygn. U 6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119), utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 roku. Natomiast do tego czasu starostowie i prezydenci miast zobowiązani byli pobierać opłaty za wydanie kart pojazdów w wysokości określonej w powołanym wyżej rozporządzeniu, to jest w kwocie 500 zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. J. R., powołując się na normę art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności z dnia [...] kwietnia 2011 r. - odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną w dniu [...] czerwca 2005 roku dla samochodu marki F., nr rej. [...] ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. Z 2003 roku, Nr 58, poz. 515) oraz zwrot na rzecz skarżącego powyższej nadpłaty wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta nie zmienił wyrażonego wcześniej stanowiska.
W dniu 30 maja 2011 roku J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący domagał się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną w dniu [...] czerwca 2005 roku dla samochodu marki F., nr rej. [...] ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. Z 2003 roku, Nr 58, poz. 515), zwrotu na rzecz skarżącego powyższej nadpłaty wraz z odsetkami ustawowymi od dnia [...] czerwca 2011 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że opłata za kartę pojazdu wydaną w dniu [...] czerwca 2005 r. została pobrana na podstawie § 1 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U nr 137 poz. 1310 ze zm.). Wskazany przepis rozporządzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, ponieważ określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł nie uwzględniała wytycznych ustawowych co do określenia wysokości tej opłaty i była zbyt wysoka. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było wydanie przez Ministra Transportu i Budownictwa rozporządzenia z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którego § 1 ust. 1 ustalono wysokość opłaty na kwotę 75 zł. W ocenie skarżącego opłata w wysokości przekraczającej 75 zł, to jest w zakresie 425 zł, pobrana została nienależnie, a odmowa zwrotu nadpłaconej przez skarżącego opłaty za wydanie karty pojazdu nałożonej na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jest niezgodna z prawem. Skarżący podniósł przy tym, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. miało na celu jedynie umożliwienie ustawodawcy dokonania zmian w prawie w kierunku wskazanym przez Trybunał, natomiast w żaden sposób nie wpływa na niekonstytucyjny charakter zakwestionowanego przepisu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, że przytoczonym w skardze wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z ustawą i Konstytucją przepis stanowiący podstawę pobierania opłat za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, tj. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Organ zwrócił jednak uwagę, że Trybunał Konstytucyjny jednocześnie w punkcie II sentencji wyroku określił datę utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu na dzień 1 maja 2006 r.
Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego co do skutków odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny przepisu, organ podniósł, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu wyraża jednocześnie stanowisko Trybunału o prospektywnym działaniu takiego orzeczenia. Jednocześnie, skoro art. 190 Konstytucji uprawnia Trybunał Konstytucyjny do określenia terminu, kiedy nastąpi pozbawienie mocy obowiązującej określonego aktu normatywnego, to inne organy państwa, w tym także sądy, nie mogą traktować tego aktu jako pozbawionego skutków prawnych i muszą go stosować. Innymi słowy, odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej wadliwej normy oznacza, że zachowuje ona moc przez okres wskazany w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego i powinna być stosowana. Jej pominięcie w tym okresie oznaczałoby w istocie przekreślenie sensu odroczenia, a więc i art. 190 ust. 3 Konstytucji. Nadto organ podkreślił, że przyczyną odroczenia w czasie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu było uwzględnienie skutków finansowych wyroku dla powiatów, które byłyby obarczone koniecznością ewentualnych zwrotów opłat.
W konkluzji organ stwierdził, że w dacie pobrania przedmiotowej opłaty od skarżącego organ rejestrujący związany był treścią § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r., aż do czasu utraty jego mocy obowiązującej określonej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego na dzień 1 maja 2006 r. Stwierdzenie niekonstytucyjności z odroczeniem terminu utraty mocy prawnej przepisu powoduje, że do czasu, gdy to nastąpi, działania organów, dla których przepis stanowił podstawę, nie są bezprawne. W stanie niniejszej sprawy pobranie opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł znajdowało oparcie w § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, które w świetle art. 87 Konstytucji stanowiło źródło prawa i w przeciwieństwie do sądów, wiąże organ administracji publicznej.
Organ zauważył również, że przedmiotem skargi jest uchylenie zaskarżonej czynności, w związku z czym żądanie skarżącego zwrotu odsetek od dnia pobrania opłaty nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto organ zwrócił się o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniem prejudycjalnym o następującej treści: "Czy wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zasady bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego i pierwszeństwa tego prawa przed prawem krajowym należy rozumieć w ten sposób, że ustanawiają obowiązek zwrotu przez powiat opłat za kartę pojazdu pobranych niezgodnie z prawem wspólnotowym, jeśli podmiot pobierający opłatę nie miał wpływu na jej ustanowienie i stanowi osobę prawną odrębną od państwa członkowskiego, które tę opłatę ustanowiło?".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że podstawę prawną do określenia wysokości opłaty za kartę pojazdu stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.) W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego artykułu kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ust. 2 pkt 2 cytowanego przepisu ustawodawca zamieścił delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu, zastrzegając, że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5 art. 77 ustawy).
W wykonaniu powyższej delegacji Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.). W § 1 ust. 1 rozporządzenia określono, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł.
Wymienione rozporządzenie zostało uchylone z dniem 15 kwietnia 2006 roku rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), w którego § 1 ust. 1 określono, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł.
Wcześniej, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. U 6/04 (OTK-A 2006/1/3), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny: a) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, b) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, oraz, że niekonstytucyjny przepis rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia, normującego wysokość opłaty, z ustawą Prawo o ruchu drogowym polega na tym, iż przez zawyżenie wysokości opłaty za kartę pojazdu wykracza ona poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust 5 ustawy. Rozporządzenie bowiem, niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Tym samym § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, szczegółowego upoważnienia ustawy, które nie może być oparte tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej. Wydanie rozporządzenia następuje w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.
W oparciu o przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z Konstytucją, jak i ustawą, pobrana została od skarżącego J. R. opłata w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu dla samochodu F. nr rej. [...].
Przy tym, mimo, że utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu została odroczona do 1 maja 2006 r., był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku jego obowiązywania. Należy zaś podkreślić, że analiza przepisu art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi do wniosku, iż sędziowie zachowują uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami przy okazji rozpoznawania spraw, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie. Odmowa zastosowania niezgodnego z ustawą podustawowego przepisu normatywnego wynika z nałożonego na sędziego obowiązku stosowania wyłącznie ustaw. Przytoczone stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., sygn. OPS 3/00, ONSA 2000/4/136; z dnia 15 grudnia 2000 r., sygn. OPK 20/00, ONSA 2001/3/104; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2008 roku, III KK 475/07, LEX nr 388535 oraz z dnia 26 września 2007 roku, III KK 206/07, LEX nr 307755; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 roku, III SA/Wa 256/06, LEX nr 256457 oraz z dnia 29 grudnia 2005 roku III SA/Wa 3017/05, LEX nr 188452).
Zarazem trzeba wskazać, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został uznany za niezgodny z prawem unijnym. Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z przepisami unijnymi stała się przedmiotem wydanego w trybie prejudycjalnym postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C 134/07, w którym stwierdzono, że art. 90 akapit 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską sprzeciwia się opłacie takiej, jaką ustalono w § 1 powyższego rozporządzenia, a która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam zarejestrowany.
W relacji prawa wspólnotowego i prawa krajowego obowiązuje zasada nadrzędności (pierwszeństwa) prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Oznacza to, że sąd krajowy ma kompetencję niestosowania sprzecznych z prawem wspólnotowym przepisów prawa krajowego, niezależnie przy tym od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który odracza utratę mocy obowiązującej tych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 roku, III CZP 37/10, LEX nr 578583).
Z przytoczonych wyżej względów w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że czynność organu administracji polegająca na odmowie zwrotu zawyżonej części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako wydana bez podstawy prawnej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008, I OSK 52/07, LEX nr 516648, z dnia 15 lutego 2010 roku, I OSK 842/09, LEX nr 591320, z dnia 17 lutego 2010 roku, I OSK 590/09, LEX nr 591293 oraz z dnia 17 lutego 2010 roku, I OSK 591/09, LEX nr 591294).
W rozpoznawanej sprawie prowadzi to do uznania, że czynność Prezydenta Miasta polegająca na odmowie zwrotu kwoty 425 zł, jako zawyżonej części opłaty pobranej od skarżącego J. R. za wydanie karty pojazdu, została podjęta bez podstawy prawnej, co, w oparciu o art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności (pkt I wyroku Sądu).
Ponieważ uprawnienie skarżącego do zwrotu opłaty ponad kwotę wynikającą z przepisów prawa ma charakter bezpośredni, a nie podlegało ono konkretyzacji w formie indywidualnego aktu prawnego, zachodziła potrzeba uznania tego uprawnienia w treści orzeczenia sądu administracyjnego (§ 2 art. 146 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie II wyroku.
Natomiast w związku z zawartym w skardze żądaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu odsetek ustawowych od kwoty 425 zł wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu czy czynności z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W zakresie kognicji sądów administracyjnych nie mieści się natomiast orzekanie o prawach i obowiązkach stron, w szczególności zaś zasądzanie żądanych kwot i rozstrzyganie w przedmiocie odsetek. Z tego też względu ostatnio wymienione roszczenie skarżącego nie mogło być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. O zasadności takiego roszczenia rozstrzyga sąd powszechny. Nadto trzeba zauważyć, że odsetki nie stanowiły przedmiotu wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 roku, z jakim skarżący wystąpił do organu w niniejszej sprawie, a który wyznaczał granice działań organu. O zapłatę odsetek skarżący wnioskował dopiero w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Odnosząc się do wniosku organu o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Sprawiedliwości Sąd stwierdza, że nie zachodziły ku temu podstawy.
Po pierwsze, należy stwierdzić, że wadliwość przepisów, które stanowiły podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu w zawyżonej wysokości została potwierdzona nie tylko wspomnianym wyżej wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-134/07, ale także – już wcześniej wyrokiem polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Niezgodność opłaty z prawem wspólnotowym jest istotnym argumentem w sprawie, ale nawet w braku orzeczenia TS istniałaby sprzeczność przepisów stanowiących podstawę pobierania opłaty z krajowym, wewnętrznym porządkiem prawnym, na czele z Konstytucją.
Po drugie, nie ma podstaw do zadania pytania prejudycjalnego o żądanej przez organ treści, gdyż tak sformułowane pytanie wykraczałoby poza zakres kognicji Trybunału. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:
a) o wykładni Traktatów;
b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii.
Zagadnienie zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest regulowane prawem unijnym, którego wykładnią mógłby się zająć Trybunał w trybie prejudycjalnym. W orzeczeniu w sprawie C-134/07 Trybunał orzekł o niezgodności przepisów stanowiących podstawę pobierania opłaty w zawyżonej wysokości z prawem unijnym. Kwestia likwidacji skutków powstałych w wyniku naruszenia prawa unijnego należy do wewnętrznych regulacji państw członkowskich, przy założeniu, że środki te powinny mieć charakter efektywny i niedyskryminujący (por. wyrok TS z 9 listopada 1983 r., sygn. 199/82, LEX nr 131685). Ponadto, jak wspomniano, bezpodstawność pobierania opłaty wynikała także z niezgodności rozporządzenia z polskim prawem wewnętrznym – na czele z Konstytucją.
Po trzecie, wnioskowane przez organ pytanie dotyczy w istocie rozkładu ciężaru zwrotu nienależnie pobieranych opłat pomiędzy organami państwa. Należy zwrócić uwagę, że w prawie międzynarodowym, w zakresie ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie tego prawa, państwo pojmowane jest jednolicie, jako całość, niezależnie od tego, jaki konkretnie organ dopuścił się naruszenia. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego i odpowiedzialności państwa jego wewnętrzny ustrój nie ma znaczenia. Nieskuteczny jest argument o odrębności podmiotowej powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego od państwa, gdyż taka odrębność obejmuje sferę prawa prywatnego, a nie publicznego. Zgodnie z zasadą jednolitości państwa wyrażoną w Konstytucji (art. 3), samodzielność samorządu gwarantowana konstytucyjnie nie oznacza jego autonomii od państwa. Ponadto przychylenie się do argumentacji organu w istocie zrzucałoby ciężar wadliwie ustalonych opłat na barki jednostek, co byłoby nie do zaakceptowania w państwie prawnym.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło