III SA/Lu 498/21
WyrokWSA w Lublinie2021-12-07
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie wykonującym przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy kierowca wykonujący przewóz nie posiadał wymaganych badań lekarskich i psychologicznych oraz wypisu z licencji, niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy?Ratio decidendi
Osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie wykonującym przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za brak wymaganych badań lekarskich i psychologicznych kierowcy oraz brak wypisu z licencji, niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy. Odpowiedzialność ta wynika z faktu, że przedsiębiorca lub osoba zarządzająca transportem jest zobowiązana do zapewnienia spełnienia wymogów dotyczących kierowców i przewozu, a kierowca wykonujący przewóz na rzecz przedsiębiorstwa, nawet jeśli nie jest jego pracownikiem, podlega tym samym przepisom.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. K., osobę zarządzającą transportem w spółce z o.o. spółce komandytowej, za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola wykazała, że kierowca wykonujący przewóz nie posiadał wypisu z licencji oraz wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. M. K. kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że nie miał wpływu na sytuację, jeśli kierowca nie był jego pracownikiem. Organy administracji i sąd administracyjny uznały jego odpowiedzialność, podkreślając obowiązki osoby zarządzającej transportem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Ewa Ibrom, WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], nakładającą na M. K. karę pieniężną w wysokości 2.500 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 16 kwietnia 2019 r. w W. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. M.. W toku kontroli ustalono, że przewóz odbywał się na rzecz przedsiębiorcy E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W.. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych, ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...].
W oparciu o informacje uzyskane z Urzędu Miasta S. W. ustalono, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Pojazd marki [...] o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym nie został zgłoszony do powyższej licencji. Jako osobę zarządzającą transportem wskazano M. K..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. organ I instancji nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 2.500 zł, na podstawie art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 z późn. zm.), dalej powoływanej także jako "u.t.d." za naruszenia określone w:
- lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji (500 zł);
- l.p. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);
- lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł).
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli kierowca wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w W.. Korzystając z aplikacji [...] kierowca zrealizował usługę przewozu osób na rzecz spółki [...], za którą przedsiębiorstwo uzyskało wynagrodzenie. Jak wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta S. W., osobą zarządzającą w spółce [...] był na dzień kontroli skarżący.
Organ wyjaśnił, że kierowca w dniu kontroli nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Do dnia wydania decyzji strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność, że kierowca posiadał takie badania – ważne na dzień kontroli. Organ odwoławczy nie zgodził się przy tym z zarzutami odwołania, że obowiązek kierowania na badania zdrowotne i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców tylko na podstawie stosunku pracy. W konsekwencji organ uznał za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, na podstawie z lp. 4.2. i l.p. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.
Ponadto w trakcie kontroli kierujący pojazdem nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w W.. Jak wynika natomiast z akt sprawy na dzień kontroli spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym z dnia 13 sierpnia 2019 r. Organ wyjaśnił, że zarządzający transportem powinien upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że jest on wyposażony we wszystkie wymagane dokumenty, w tym wypis z licencji. Skarżący nie dopełnił obowiązków w tym zakresie. W związku z powyższym prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł, na podstawie lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d.
Organ odwoławczy uznał również, że brak jest przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na powyższą decyzję M. K. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze spółką [...]
2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń niemających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;
3) naruszenie art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy, poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za niewyposażanie kierowcy w wypis licencji wspólnotowej, w sytuacji, w której istotą zarzutu formułowanego przez organ było niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym
4) naruszenie art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 1.2, 4.2 oraz 4.3 załącznika nr 4 do ustawy w sytuacji, w której w obowiązującym stanie prawnym zniesiony został wymóg legitymowania się przez przedsiębiorcę certyfikatem kompetencji zawodowych w związku z uchyleniem art. 5 c ust 2 pkt 3 u.t.d.;
5) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych;
6) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
7) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;
8) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.t.d.).
Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. wtedy, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Konsekwencją naruszenia wskazanych obowiązków jest nałożenie kary pieniężnej. Stosownie bowiem do art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa natomiast załącznik nr 4 do u.t.d. (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Z kolei niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł (lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d.). Powyższe naruszenia zostały stwierdzone w przedmiotowej sprawie.
Stosownie do art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L nr 300 z 14.11.2009 r., s. 51, ze zm.), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009" - zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) – to jest cieszy się dobrą reputacją oraz posiada wymagane kompetencje zawodowe, i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Jednocześnie art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia.
Przywołane regulacje definiują pojęcie osoby zarządzającej transportem, nakładając na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca, będący osobą fizyczną, nie pełni tej funkcji. Przepisy te wskazują jednocześnie wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, w tym m.in. stosowne doświadczenie i posiadanie wiedzy (certyfikat). Celem ustanowienia funkcji osoby zarządzającej transportem jest dbałość o należyte wykonywanie obowiązków związanych z organizacją i bezpieczeństwem transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi transportu drogowego. Prawodawca wymaga, by osoba pełniąca funkcję zarządzającego transportem posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujących przewoźników. Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest jednocześnie zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia określonych obowiązków w transporcie drogowym.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. skontrolowano wykonywany w imieniu spółki [...] przewóz drogowy osób, przez kierowcę, który nie posiadał badań lekarskich i psychologicznych, o jakich mowa w art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. Kierowca nie okazał również wypisu z licencji, o którym mowa w art. 87 ust.1 u.t.d.
Niesporne jest również, że kierowca wykonywał przewóz w imieniu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w W.. Kierowca przewoził pasażera, który usługę przewozu zamówił przez aplikację [...], za którą przedsiębiorstwo uzyskało wynagrodzenie.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w spółce [...] jest skarżący M. K.. Jak wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta S. W. z dnia 13 sierpnia 2019 r., na dzień kontroli [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 11 kwietnia 2019 r. w trybie zmiany licencji nr [...]. Z informacji tej wynika również, że osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie był M. K., legitymujący się certyfikatem kompetencji zawodowych nr [...]
Skarżący nie kwestionował ustaleń kontroli dotyczących braku orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz nieposiadania przy sobie przez kierowcę i nieokazania do kontroli wypisu z licencji. Problematyczna jest natomiast ocena, czy skarżący jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie [...] mógł w okolicznościach faktycznych sprawy zostać skutecznie obciążony administracyjną karą pieniężną za ujawnione w toku kontroli naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, kiedy organy nie dokonywały szczegółowych ustaleń faktycznych co do formy (podstawy) zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie kierowcy skontrolowanego w czasie przewozu drogowego osób, a w szczególności, czy był on w nim zatrudniony na podstawie umowy o pracę, czy też na innej zasadzie. W ocenie skarżącego, tylko bowiem zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o pracę dawałoby podstawę do nałożenia na niego administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. W innym przypadku kierujący nie był – według strony – w ogóle zobowiązany do posiadania tego rodzaju badań, których brak został w toku kontroli ujawniony.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że to na przedsiębiorcy, a w rozpoznawanej sprawie na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, spoczywała odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Bez znaczenia dla klasyfikacji prawnej odpowiedzialności skarżącego jest to, jaki konkretnie stosunek prawny łączył kierowcę z przedsiębiorcą. Nie sposób bowiem przyjąć, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na przedsiębiorcach zatrudniających kierowców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.) i tym samym nie ma podstaw prawnych do nałożenia na przewoźnika niezatrudniającego kierowcy na podstawie umowy o pracę obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. Odwołanie się w przepisie art. 39j ust. 2 u.t.d. do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle zaś art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. W rozpoznawanej sprawie jednoznacznie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażerów w imieniu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej i na jej rzecz i w konsekwencji zasadnie uznano, że kierowca powinien dysponować stosownymi orzeczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Wskazać należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym za stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego odpowiada przede wszystkim podmiot wykonujący przewóz drogowy, a więc przedsiębiorca lub osoba w jego imieniu zarządzająca transportem i to na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności przedsiębiorca się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Kierowca, który wykonuje tylko czynność faktyczną prowadzenia pojazdu, niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym w rozumieniu ustawy, za które (jako całość) odpowiada przedsiębiorca (lub osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie). Stanowisko takie znajduje aprobatę w orzecznictwie - por. np. wyroki WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 204/13, WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 497/20, WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 826/20, WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 252/20 oraz powoływane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: II GSK 716/10, II GSK 685/15 oraz II GSK 1985/17.
Dlatego za bezzasadne należało uznać wszystkie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności związanych z formą prawną zatrudnienia kierowcy. Okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. odniósł się do zarzutów skarżącego co do konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w spółce [...].
W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Kierowca wykonujący przewóz musi dysponować orzeczeniem lekarskim oraz orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwskazań zdrowotnych/psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada powyższych orzeczeń sankcjonowane jest odpowiednio w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, co wynika z treści art. 92a ust. 8 ustawy, karą w wysokości 1.000 zł za każde naruszenie. W konsekwencji, w świetle przywołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym, zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.
W ocenie sądu, organ prawidłowo również ocenił, że w dniu kontroli doszło do naruszenia określonego w lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji. Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń wynika, że kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w W.. Skarżący nie dopełnił zatem ciążącego na nim, jako zarządzającym transportem, obowiązku wyposażenia kierowcy we wszystkie dokumenty wymagane w związku z wykonywanym przewozem, wobec czego uzasadnione było nałożenie na niego kary na podstawie lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że w l.p. 1.2 załącznika 4 mowa jest o wypisie z licencji, a więc każdej wymaganej przepisami ustawy o transporcie drogowym, a nie tylko o wypisie z licencji wspólnotowej. Zgodnie zaś z wymogami rozporządzenia nr 2016/403 w przypadku licencji wspólnotowej do tego naruszenia przypisana jest grupa i waga naruszenia. W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie określały jednak stopnia naruszenia i jego wagi, które to mogą prowadzić do utraty przez przewoźnika dobrej reputacji. Organ wprost ustalił, że wykonywany przewóz odbywał się bez licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Bezspornym jest, że kierowca w trakcie kontroli takiego wypisu z licencji nie posiadał i nie okazał.
Wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi naruszenia art. 92a ust. 2 i ust. 8 u.t.d., bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostaje zniesienie wymogu legitymowania się przez przedsiębiorcę certyfikatem kompetencji zawodowych w związku z uchyleniem art. 5c ust. 1 pkt 2 u.t.d.
Ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1180), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r., uchylono art. 5c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Powołany przepis miał następujące brzmienie: "licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych". W art. 4 niniejszej ustawy wskazano jedynie, że do postępowań administracyjnych w sprawach udzielenia albo zmian licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 5b ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w brzmieniu na dzień kontroli podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (ust. 1). Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (ust. 2 ). Od 1 stycznia 2020 r. ust. 2 tego przepisu otrzymał brzmienie podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie: 1) rzeczy, 2) osób - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. nie został wyłączony obowiązek przedsiębiorcy wykonującego przewozy osób do wyznaczenia zarządzającego transportem albo osoby fizycznej uprawnionej do wykonywania zadań zarządzającego transportem. Zniesiony jedynie został obowiązek posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych w przypadku przedsiębiorców ubiegających się o uzyskanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego o jakim mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. Przywołana powyżej treść art. 7c pozostała bez zmian. Bez zmian pozostała także treść art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d., zgodnie z którym we wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej należy wskazać między innymi, imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
W dniu kontroli, która miała miejsce i zakończyła się przed wejściem w życie nowej ustawy Spółka [...] miała udzieloną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, zaś skarżący był wskazany jako zarządzający transportem.
Zasadnie organy także przyjęły, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana i nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W szczególności okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. O ile na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś ocena ta znalazła wyraz w szczegółowym uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Nie można zatem dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło