III SA/Lu 515/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialności w likwidacji na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 21 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków europejskich stanowiących dofinansowanie udzielone na realizację projektu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2024 r., nr [...] Zarząd Województwa Lubelskiego – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (dalej jako "instytucja zarządzająca", "organ" lub w skrócie "IZ RPO"), działając na podstawie art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1 oraz art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 8 pkt 1, ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości (dalej jako "LAWP" lub "organ I instancji") z dnia 4 lipca 2022 r., nr [...], zobowiązującą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji (dalej jako "skarżąca", "spółka" lub "beneficjent") do zwrotu kwoty 1 126 020,00 zł wraz odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi: od kwoty 804 300,00 zł począwszy od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty, od kwoty 321 720,00 zł począwszy od dnia 21 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej [...] października 2016 r. realizowała projekt pod nazwą "Rozwój działalności B+R firmy [...] Sp. z o.o. poprzez zakup modułu do pomiaru parametrów włókien specjalnych". Umowa została zawarta w ramach Działania 1.3: "Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020, w ramach konkursu nr [...] Celem projektu miało być stworzenie laboratorium badawczego, umożliwiającego pomiar następujących charakterystycznych wartości: apertura numeryczna, rozmiar pola modu, dyspersja chromatyczna, straty zgięciowe, tłumienność. We wniosku o dofinansowanie skarżąca podała, że całkowita wartość projektu wynosić będzie 2 826 540,00 zł, z czego 2 298 000,00 zł stanowić miały wydatki kwalifikowalne. Łączna kwota dofinansowania miała wynosić 1 608 600,00 zł. W trakcie oceny projektu, skarżąca została wezwana do wyjaśnień dotyczących treści wniosku o dofinansowanie w zakresie spełniania kryterium wyboru projektu pn. "Racjonalność, efektywność, zasadność i zgodność z celami Działania ponoszonych wydatków". Miała w szczególności wykazać, na jakiej podstawie oszacowano koszt planowanego do zakupu modułu, a także wskazać jego parametry techniczne. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła wyjaśnienia i uzupełniła wniosek o dofinansowanie. Skarżąca oświadczyła, że podana we wniosku cena za moduł odpowiada cenie rynkowej modułu wynikającej z analizy rynku oraz otrzymanej oferty cenowej. Wyjaśniła dodatkowo, że zakupiony "moduł" zostanie zbudowany specjalnie na zlecenie. Do wyjaśnień strona dołączyła specyfikację techniczną oraz ofertę cenową na "moduł" sporządzoną przez podmiot M. S. S.A. i datowaną na 3 lutego 2016 r. Jako potencjalnych dostawców "modułu", skarżąca wskazała L. Sp. z o. o., A. P. Sp. z o. o., F. Sp. z o. o., M. S. S.A. oraz [...] T. Przed zawarciem umowy o dofinansowanie, skarżąca oświadczyła, że jest małym przedsiębiorcą i pozostaje w stosunku powiązania z następującymi podmiotami: I. Sp. z o.o., I. P. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. S. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., P. C. F. i Ś.. Wszystkie powiązane ze sobą podmioty należały do K. F. i Ś. (do którego należały również: P. I., M. S. S.A., [...] Sp. z o.o., C. Sp. z o.o.). W dniu 28 października 2016 r. skarżąca zawarła z LAWP umowę o dofinansowanie projektu. Z postanowień umowy wynikało, że wydatek mógł zostać uznany za kwalifikowalny, jeśli spełniał m.in. następujące warunki: został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinasowanie; został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Według § 12 umowy o dofinansowanie, obowiązkiem strony było ponoszenie wydatków w sposób celowy i oszczędny oraz przy zachowaniu zasady przejrzystości polegającej na zagwarantowaniu wszystkim potencjalnym oferentom odpowiedniego poziomu upublicznienia informacji. W § 12 ust. 3 umowy o dofinansowanie postanowiono, że strona zobowiązana była ponosić wydatki przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji, co powinno przejawiać się w szczególności przez: a) ustanowienie niedyskryminacyjnego opisu przedmiotu zamówienia, b) ustanowienie i ujawnienie wobec potencjalnych oferentów procedur wyboru najkorzystniejszej oferty oraz stosowanie ustanowionych procedur w ten sam sposób wobec wszystkich oferentów, c) ustanowienie terminów na złożenie ofert, umożliwiających wnikliwe zapoznanie się przez potencjalnych oferentów z treścią ogłoszenia oraz przygotowanie oferty. Strona zobowiązana była ponosić wydatki w sposób zapewniający uniknięcie konfliktu interesów, który zgodnie z umową – istniałby wówczas, gdy bezstronne i obiektywne rozstrzygnięcie procedury wyboru najkorzystniejszej oferty jest zagrożone m.in. z uwagi interes gospodarczy lub jakiekolwiek inne interesy wspólne z oferentem (§ 12 ust. 5 umowy). W celu uniknięcia konfliktu interesów, podmiotom powiązanym kapitałowo lub osobowo ze stroną, nie mogły być udzielane zamówienia (§ 12 ust. 6 umowy). W dniu 23 grudnia 2016 r. na stronach portalu Baza Konkurencyjności skarżąca zamieściła ogłoszenie nr 1015576 dotyczące zamówienia na dostawę modułu do pomiarów parametrów światłowodów specjalnych i mikrostrukturalnych. Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 5 stycznia 2017 r. W odpowiedzi na zapytanie ofertowe wpłynęła tylko jedna oferta, złożona przez L. Sp. z o.o. z ceną 2 298 000,00 zł netto (2 826 540,00 zł brutto), identyczną z wartością projektu określoną w umowie o dofinansowanie i odpowiadającą kwocie wydatków kwalifikowalnych, a kwota brutto odpowiadała całkowitej wartości projektu. Cena oferty L. Sp. z o.o. była równa z ceną wcześniejszej oferty cenowej M. S. S.A., (złożonej na etapie oceny wniosku o dofinansowanie). Następnie w dniu 15 stycznia 2017 r. skarżąca dokonała wyboru oferty L. Sp. z o.o. i zawarła umowę na wykonanie dostawy modułu. W umowie przewidziano, iż dostawa podzespołów modułu oraz wypłata wynagrodzenia będzie odbywać się etapami. Okres gwarancji na moduł ustalono na 60 miesięcy licząc od podpisania protokołu odbioru końcowego. Czas reakcji serwisowej oraz czas naprawy określono zgodnie z wymaganiami zapytania ofertowego. L. Sp. z o.o. zadeklarował również udostępnienie całodobowej linii serwisowej pod numerem telefonu. Cały moduł miał zostać dostarczony do dnia 31 maja 2017 r. Wniosek skarżącej o płatność za okres od 1 stycznia 2017 r. do 26 stycznia 2017 r. został zweryfikowany pozytywnie i w dniu 8 marca 2017 r. LAWP wypłaciła dofinansowanie w kwocie 804 300,00 zł. Kolejnym wnioskiem skarżąca wniosła o płatność za okres od 1 stycznia 2017 r. do 7 kwietnia 2017 r. Przedmiotowym wnioskiem skarżąca dokonała rozliczenia zaliczki wypłaconej w dniu 8 marca 2017 r. Wniosek o płatność został zweryfikowany pozytywnie wobec czego LAWP uznała zaliczkę za rozliczoną. W dniu 5 maja 2017 r. beneficjent złożył kolejny wniosek o płatność, wnosząc o wypłatę zaliczki w kwocie 321 720,00 zł. LAWP zweryfikowała wniosek pozytywnie i zatwierdziła do wypłaty kwotę 321 720,00 zł. Przelew środków został wykonany w dniu 21 czerwca 2017 r. Następnie w dniu 13 lipca 2017 r. strona złożyła wniosek o płatność za okres od 6 maja 2017 r. do 13 lipca 2017 r., w którym dokonała rozliczenia zaliczki wypłaconej w dniu 21 czerwca 2017 r. oraz w którym zawnioskowała o wypłatę dofinansowania w kwocie 21.280,00 zł. Weryfikacja przedmiotowego wniosku o płatność została wstrzymana z uwagi na kontrolę doraźną. Pismem z dnia 31 lipca 2017 r. skarżąca została poinformowana o planowanej kontroli realizacji projektu, która miała zostać przeprowadzona w dniach 2-3 sierpnia 2017 r. W toku kontroli wnioskiem o płatność końcową z dnia 30 sierpnia 2017 r. skarżąca wniosła o wypłatę dofinansowania w kwocie 461 300,00 zł. W dniu 26 lutego 2018 r. LAWP poinformowała skarżącą o zamiarze przeprowadzenia kontroli w miejscu realizacji projektu. Zakres kontroli zaplanowanej na 28 lutego 2018 r. miał obejmować wykonanie oględzin środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych zakupionych w ramach projektu. Czynności kontrole LAWP przeprowadzała z udziałem eksperta, którym był A. T.. W dniu 16 kwietnia 2018 r. ekspert A. T. sporządził ekspertyzę dotyczącą następujących zagadnień: a) ocena czy z okazanej przez stronę dokumentacji, wizji lokalnej oraz dokumentów znajdujących się w posiadaniu LAWP, możliwe jest stworzenie urządzenia odpowiadającego specyfikacji przedstawionej we wniosku o dofinansowanie; b) ustalenie czy cena zakupu poszczególnych elementów "modułu" (2 298 000,00 zł netto) odpowiadała wartości rynkowej oraz czy wartość całkowita urządzenia zawarta w ofercie L. Sp. z o. o. może odpowiadać wartości rynkowej tego typu urządzenia. W dniu 17 maja 2018 r. sporządzona została przez LAWP Informacja pokontrolna nr [...] zawierająca ustalenia dotyczące niezgodność dostarczonego sprzętu z wymaganiami zapytania ofertowego w zakresie zestawu selektywnych szerokopasmowych detektorów wąskopasmowych na różne długości fali (element podzespołu B). Dostarczono bowiem światłowodowe siatki Bragga na różne długości fali oraz cyrkulator światłowodowy. Światłowodowa siatka Bragga stanowi pasywny element bierny zaliczany do filtrów i nie spełnia wymagań dla detektora. W dalszej kolejności LAWP ustaliła, że skarżąca opisała przedmiot zamówienia z użyciem jednego kodu CPV (38500000-0 "aparatura kontrolna i badawcza"), co uznano za niewystarczające w sytuacji, gdy w skład "modułu" wchodzą inne urządzenia posiadające odrębne kody CPV. LAWP zwrócił również uwagę, że na części dokumentów (m.in. umowa z L. Sp. z o. o.) brak jest wymaganych logotypów promocyjnych. Występuje także rozbieżność między datą wpływu oferty L. Sp. z o. o. odnotowaną w protokole postępowania (3 stycznia 2017 r.), a datą widniejącą na samej ofercie (4 stycznia 2017 r.). W informacji pokontrolnej LAWP wskazała także na fakt dostarczenia przez L. Sp. z o. o. profilometru wiązki światła Thorlabs BP209-IR/M razem z rozszerzeniem M2MS, którego nie uwzględniono ani w ofercie, ani w żadnej z faktur VAT wystawionych przez L. Sp. z o. o. Skarżąca nie dostarczyła także dokumentów potwierdzających przeszkolenie pracowników w wymiarze przewidzianym w zapytaniu ofertowym. LAWP zwróciła uwagę, że wybrana oferta opiewa na ogólną kwotę bez wskazania na wysokość kosztów ubocznych w postaci serwisu i zobowiązała spółkę do określenia ich wartości podnosząc, iż wydatki przeznaczone na ten cel stanowią koszt niekwalifikowalny projektu. Ustalono również, iż zafakturowana wartość "modułu" (2 298 000,00 zł) jest znacząco wyższa od jego wartości rynkowej (665 400,00 zł). W efekcie LAWP ustaliła, iż projekt jest realizowany nieprawidłowo i zobowiązała stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie stwierdzonych uchybień. W dniu 16 lipca 2018 r. LAWP sporządziła ostateczną informację pokontrolną, w której podtrzymano ustalenia zawarte w pierwszej wersji informacji pokontrolnej, dotyczące niespełniania wymagań zapytania ofertowego i samej oferty w zakresie zestawu selektywnych szerokopasmowych detektorów wąskopasmowych na różne długości fali. Niespełnienie wymagań LAWP potraktowała jako przesłankę uznania wydatku za niekwalifikowalny. Informacja wskazywała także jako nieprawidłowość fakt dostarczenia w ramach projektu (podzespół C) profilometru wiązki światła Thorlabs BP209-IR/M razem z rozszerzeniem M2MS, jaki nie znajduje sią w ofercie, ani żadnej fakturze. Zdaniem LAWP zaakceptowana została oferta, w której nie ma urządzenia do pomiaru parametru M2 (co było wymogiem zapytania ofertowego) oraz brak było dokumentów potwierdzających sprzedaż. Wyjaśnienia spółki w tym obszarze uznano za niewystarczające. LAWP podtrzymała stanowisko dotyczące uznania kosztów ubocznych serwisu (ponadstandardowych usług serwisowych) za niekwalifikowalne, a wyjaśnienia skarżącej określiła jako niewystarczające. W treści ostatecznej informacji podkreślono po raz kolejny różnicę między wyceną "modułu" dokonaną przez eksperta, a kwotą zafakturowaną w projekcie. Stanowisko LAWP w tym zakresie nie uległo zmianie. Podsumowując, projekt uznano za realizowany nieprawidłowo. Skarżąca odniosła się do ustaleń zawartych w ostatecznej informacji pokontrolnej (podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko i zakwestionowała ustalenia dotyczące wystąpienia nieprawidłowości w projekcie). W dniu 21 grudnia 2018 r. LAWP złożyła oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie. Podstawą rozwiązania umowy były nieprawidłowości opisane w ostatecznej informacji pokontrolnej, w tym w szczególności ustalenia dotyczące dostarczenia elementów jakie nie spełniają wymagań zapytania ofertowego w zakresie zestawu selektywnych detektorów wąskopasmowych na różne długości fali, czyli światłowodowych siatek Bragga. Zwrócono uwagę również na dostarczenie profilometru wiązki światła, który nie znajdował się w ofercie, ani na żadnej fakturze oraz na ponadstandardowe usługi serwisowe, jakie nie wpisują się do katalogu kosztów kwalifikowalnych. Jako podstawę rozwiązania umowy wskazano fakt zawyżenia wartości "modułu" w stosunku do jego realnej wartości. LAWP stwierdziła również, że w postępowaniu mającym na celu wybór dostawcy "modułu" doszło do zapewnienia przewagi konkurencyjnej firmie L. Sp. z o. o., co stanowiło naruszenie zasady konkurencyjności. Wśród okoliczności mających świadczyć o takim naruszeniu LAWP wskazała m.in. na wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na składanie ofert (13 dni obejmujących 8 dni roboczych), fakt iż cena oferty L. Sp. z o. o. była identyczna z wartością "modułu" wskazaną we wniosku o dofinansowanie, a sama oferta została złożona po upływie 6 dni roboczych od publikacji ogłoszenia. LAWP wskazała również, że podobne nieprawidłowości wystąpiły także w trakcie realizacji projektów, których beneficjentami były podmioty powiązane ze stroną tj. I. Sp. z o. o., I. A. Sp. z o. o., I. P. Sp. z o. o., I. S. Sp. z o. o., I. A. Sp. z o. o. oraz P. C. F. i Ś.. Mając na uwadze powyższe okoliczności LAWP wezwała skarżącą do zwrotu dofinansowania w kwocie 1 126 020,00 zł, wyznaczając termin 14 dni licząc od daty otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 24 stycznia 2019 r. Zakreślony stronie termin zwrotu środków upłynął bezskutecznie, wobec czego pismem z 13 lutego 2019 r. strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Postanowieniem z 13 czerwca 2019 r. organ I instancji dopuścił dowód z zeznań świadków P. M. i K. P.. Natomiast postanowieniem z 17 grudnia 2019 r. LAWP dopuściła również dowód z zeznań A. T.. W charakterze strony przesłuchany został R. B. – Prezes Zarządu I. Sp. z o.o. Postanowieniem z 6 maja 2022 r. organ I instancji uzupełnił akta postępowania administracyjnego o szczegółowo wymienione dokumenty, w tym m.in. dokumentacją dotyczącą projektów zgłoszonych przez podmioty grupy [...] w konkursie [...], a także wydruki zapytań ofertowych publikowanych przez podmioty grupy [...] na stronach portalu Baza Konkurencyjności w latach 2016 - 2021, których przedmiotem była dostawa lub najem urządzeń oraz dowody zgromadzone w postępowaniu karnym w tym m.in. protokoły przesłuchania świadków, a także postanowienie o przedstawieniu zarzutów R. B., opinię biegłego M. D. sporządzoną w trakcie postępowania karnego, a także protokół zatrzymania rzeczy, spis i opis rzeczy tj. urządzeń tworzących "moduł", protokoły oględzin. Decyzją z 4 lipca 2022 r. organ I instancji określił kwotę środków przypadających do zwrotu w wysokości 1 126 020,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych: - od kwoty 804 300,00 zł począwszy od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 321 720,00 zł począwszy od dnia 21 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu dofinansowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej. I. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od powyżej decyzji. Decyzją z 21 maja 2024 r. Zarząd Województwa Lubelskiego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wstępie, że prowadzone postępowanie ma na celu zweryfikowanie istnienia podstaw do zwrotu dofinansowania wypłaconego skarżącej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na podstawie umowy o dofinansowanie z 28 października 2016 r. "Rozwój działalności B+R firmy I. Sp. z o.o. poprzez zakup układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych.". Organ stwierdził, że sporny jest stan faktyczny, w zakresie w jakim dokonano oceny rzetelności i prawidłowości prowadzenia przez skarżącą projektu i naruszenia przez stronę procedur. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ w pierwszej kolejności podkreślił, że strona miała zapewniony dostęp do akt sprawy na każdym etapie, o czym dobitnie świadczy fakt, że zapoznawała się z zebranym materiałem dowodowym oraz aktywnie uczestniczyła w toku całego postępowania. W ocenie organu bezpodstawne są zarzuty, skierowane przeciwko osobie eksperta A. T. oraz sporządzonej przez niego ekspertyzie. Skarżąca wskazała na brak doświadczenia eksperta w zakresie światłowodów specjalnych, których dotyczył projekt. Jednak ekspert, jak podkreślił organ, od kilkunastu lat wykonuje ekspertyzy dotyczące wyceny maszyn, urządzeń i technologii informatycznych. W zawartej umowie pomiędzy ekspertem, a LAWP, ekspert potwierdził, że posiada wiedzę i doświadczenie z zakresu wyceny maszyn, urządzeń, technologii informatycznych oraz, że posiada niezbędne kwalifikacje do prawidłowego i należytego wykonania zleconych czynności. Ponadto wartości szeregu urządzeń dostarczonych w ramach "modułu" zostały w realiach sprawy wykazane nie tylko przez wycenę eksperta, ale również poprzez ustalenie rzeczywistych kosztów ich nabycia przez L. Sp. z o.o., wykazując wartości zasadniczo zbieżne. Zatem jakiekolwiek zarzuty dotyczące wycen dokonanych przez A. T. są w realiach sprawy pozbawione przedmiotu i mają wyłącznie na celu zdyskredytowanie osoby eksperta, który w ramach ekspertyzy ujawnił szereg okoliczności obiektywnie niekorzystnych dla strony. Organ podkreślił również, że w aktach sprawy znajduje się opinia biegłego sporządzona w postępowaniu karnym, autorstwa dr inż. M. D., pracownika naukowego Wojskowej Akademii Technicznej - Wydział Nowych Technologii i Chemii. Pomiędzy opiniami A. T. i M. D. nie ma istotnych różnic w zakresie dotyczącym identyfikacji urządzeń. Biegły wskazał także, iż "nie ma podstaw by sądzić, że większość podzespołów / układów została w jakikolwiek sposób zmodyfikowana". Biegły potwierdził również, iż w przypadku części urządzeń parametry podawane przez producentów nie są zgodne z wymaganiami zapytania ofertowego. Biegły stwierdził także, iż wartość zakupionych środków trwałych odbiega od ich wartości rynkowej. Wyliczona przez biegłego wartość wszystkich elementów z uwzględnieniem 40% marży to 545 440,00 zł netto. Ponadto w materiale dowodowym sprawy znajdują się faktury dokumentujące rzeczywisty koszt zakupu przez L. Sp. z o.o. szeregu urządzeń tworzących "moduł". Organ podkreślił, że rzeczywiste parametry osiągane przez "moduł" pozostawałaby bez wpływu na wynik sprawy i treść rozstrzygnięcia. Nawet bowiem w przypadku, gdyby każdy element "modułu" (oraz moduł jako taki) osiągał deklarowane przez skarżącą parametry, w żadnym zakresie nie eliminowałoby to stwierdzonych w sprawie uchybień skutkujących koniecznością zwrotu całości przyznanego dofinansowania, polegających w szczególności na zakupie urządzenia od wykonawcy osobiście i kapitałowo powiązanego z Beneficjentem. To samo dotyczy wartości poszczególnych elementów "modułu" - zakaz zakupu od podmiotu powiązanego z Beneficjentem nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z wartością przedmiotu nabycia - zakazem tym jest objęte zarówno nabycie po cenie rynkowej, jak i po cenie zaniżonej - w obu przypadkach ze skutkiem w postaci konieczności zwrotu 100% otrzymanego dofinansowania. Organ podniósł, że strona ubiegając się o dofinansowanie i realizując projekt bezspornie nie posiadała statusu podmiotu samodzielnego, lecz była powiązana w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej: rozporządzenie 651/2014) z szeregiem innych podmiotów gospodarczych. Do tej grupy już na etapie ubiegania się o udzielenie dofinansowania strona zaliczyła: I. S. Sp. z o.o., I. P. Sp. zo.o. I. A. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o. oraz P. C. F. i Ś.. Wyżej wymienione podmioty łączyły w szczególności osoby: 1) T. N. - prezesa zarządu oraz większościowego wspólnika spółki I. , która to spółka jest wspólnikiem posiadającym całość udziałów spółek I. A., I. P., oraz I. S.; 2) R. B. - P. Zarządu oraz większościowego wspólnika Strony, a aktualnie jej likwidatora; 3) T. T. - prezesa zarządu I. P. w okresie ubiegania się o dofinansowanie projektu i jego realizacji, członka Rady Fundacji P. C. F. i Ś., kierującego działem rozwoju biznesu dla grupy I. ; 4) K. P. - większościowego wspólnika oraz prezesa zarządu spółki C. , należącej wspólnie ze skarżącą oraz wszystkimi podmiotami powiązanymi do K. F. i Ś. oraz obsługującej proces realizacji projektu skarżącej oraz pozostałych podmiotów z grupy I. , jak również współpracującej równolegle z wybranym przez skarżącą wykonawcą (. Sp. z o.o.). Dodatkowo K. P. pełniła również funkcję prezesa zarządu P. C. F. i Ś.. Organ ustalił, że w ogłoszonym przez LAWP w roku 2015 konkursie nr [...] skarżąca oraz wszystkie wyżej wymienione podmioty z nią powiązane złożyły łącznie 7 projektów o łącznej wartości 24 560 148,00 zł i łącznej wartości wnioskowanego dofinansowania wynoszącej 13 977 320,00 zł. W odniesieniu do tych projektów zostały zawarte umowy o dofinansowanie i wypłacone zostało dofinansowanie. Oprócz tego skarżąca oraz podmioty z nią powiązane w ramach RPO WL ubiegały się o dofinansowanie wielu innych projektów, w ramach innych konkursów realizowanych przez LAWP. Ścisłe relacje osobiste i gospodarcze wyżej wymienionej grupy powiązanych przedsiębiorstw, w skład której wchodziła skarżąca, obejmowały również L. , która następnie została wyłoniona jako wykonawca w 6 z 7 projektów złożonych przez członków grupy. Organ zauważył, że L. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 12 kwietnia 2016 r., a pomysłodawcami i inicjatorami powstania L. Sp. z o.o. był T. N. oraz K. P.. Nazwę L. Sp. z o.o. wymyśliła K. P. oraz W. W., który negocjował wysokość swojego wynagrodzenia jako Prezesa Zarządu z T. N., z którym uzgadniał rzeczywisty przedmiot działalności tej spółki (zakup i dostawa sprzętu na rzecz spółek T. N., tj. na rzecz skarżącej i wyżej wymienionych podmiotów z nią powiązanych). W. W., pomimo że nominalnie był Prezesem Zarządu spółki, nie podejmował decyzji zarządczych w spółce, które były podejmowane przez T. N. i K. P.. Według organu, zbieżność kwot oferty L. z wartościami zawartymi we wniosku o dofinansowanie złożonym przez skarżącą nie ograniczała się przy tym do etapu ubiegania się o zamówienie. Z faktur wystawianych przez L. wynikało, że cząstkowe wyceny poszczególnych pozycji w fakturach były zasadniczo identyczne ze szczegółowymi wartościami poszczególnych pozycji wskazywanymi w przedłożonej przez skarżącą, na etapie oceny projektu, wycenie dokonanej przez M. S.A. W 2016 r. spółka L. wypracowała przychód netto ze sprzedaży towarów i materiałów w wysokości 477 053,50 zł netto i zysk w kwocie 14 292,23 zł. Natomiast w roku następnym, w którym zaczęła uzyskiwać i realizować zamówienia w ramach projektów realizowanych przez skarżącą i podmioty z nią powiązane, spółka ta osiągnęła przychód na poziomie 20 324 641,16 zł i zysk w kwocie 584 395,00 zł. L. została w roku 2017 "zwrotnie" obciążona przez C. , I. oraz P. C. F. i Ś. fakturami "zwrotnymi" w kwocie 12 936 970,55 zł netto, co stanowiło 63,6% przychodów spółki w 2017 r. Jednocześnie obrót z L. stanowił w 2017 r. aż 97,4% przychodów P. C. F. i Ś. (podmiotu powiązanego ze skarżącą). Z powyższych ustaleń wynika zatem, że spółka L. nie była podmiotem samodzielnym, lecz podmiotem, który został utworzony na potrzeby obsługi przedsiębiorstw skarżącej oraz podmiotów z nią powiązanych, zarządzanych przez T. N., i w praktyce pełniła taką właśnie rolę. Spółka L. nie formułowała samodzielnie ofert, nie dokonywała ani wyboru nabywanych urządzeń, ani nie wykonywała ich montażu, ani też nie świadczyła jakichkolwiek usług serwisowych. Organ stwierdził, że skarżąca i podmioty z nią powiązane, w ramach udzielanych zamówień, dążyły do tego, by zamówienia w ramach projektów wybranych w konkursie nr [...] uzyskała właśnie spółka L. , poprzez wyznaczenie nieproporcjonalnie krótkiego terminu na składanie ofert, wadliwy opis przedmiotu zamówienia, jak również poprzez zawarcie w zapytaniu ofertowym szeregu warunków mających na celu wyłącznie zniechęcenie do złożenia ofert potencjalnych innych oferentów. Efektem takich zabiegów strony był rezultat przez nią oczekiwany – w postępowaniu została złożona wyłącznie jedna oferta pochodząca od L. . Według organu, w świetle reguł logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego zbieżność przedstawionych okoliczności nie może być dziełem przypadku, dlatego muszą być one kwalifikowane jako wyraz uzgodnionej strategii skarżącej oraz pozostałych powiązanych z nią beneficjentów konkursu nr [...], mającej na celu udzielenie zamówień w projektach uprzednio uzgodnionym podmiotom (L. Sp. z o.o. oraz M. S. S.A.). Skarżąca przeprowadziła zatem w istocie pozorne postępowanie o udzielenie zamówienia, które obliczone było nie na rzeczywiste pozyskanie z rynku konkurencyjnych ofert od wykonawców zainteresowanych wykonaniem zamówienia, ale na "wybór" oraz zawarcie umowy z konkretnym preferowanym przez stronę wykonawcą (L.). Uprzywilejowanie przez stronę tej spółki nie ograniczało się przy tym do odpowiednio "zniechęcającego" sformułowania wymagań zapytania ofertowego, ale obejmowało również etap składania ofert, a następnie realizacji zamówienia. Organ za trafny uznał wywód LAWP, że z uwagi na treść zakazu zawartego w § 12 ust. 5 umowy o dofinansowanie, L. powinna zostać wykluczona z postępowania o udzielenie zamówienia i wybór oferty pochodzącej od tego podmiotu nie powinien mieć miejsca. Zawarcie z tym podmiotem umowy w ramach procedur realizacji projektu było niedopuszczalne. Podmiot ten był podmiotem osobowo i kapitałowo powiązanym z zamawiającym, a zatem obiektywnie nie spełniał warunku, o którym mowa w treści zapytania ofertowego. Skarżąca udzieliła L. szeregu preferencji, nieprzewidzianych w zapytaniu ofertowym, bezpodstawnie wydłużając termin wykonania zamówienia oraz wyrażając zgodę na dokonanie na rzecz L. płatności częściowych. Gdyby efektem projektu miało być w rzeczywistości osobne urządzenie, wyprodukowane na zlecenie strony, jego odbiór potwierdzający zgodność z wymaganiami zapytania ofertowego mógłby nastąpić dopiero po dostarczeniu wszystkich jego komponentów oraz wykonaniu przez wykonawcę urządzenia końcowego. Na takim założeniu oparto warunki zapytania ofertowego "uzewnętrznione" potencjalnym wykonawcom, które jakichkolwiek płatności częściowych ani częściowych odbiorów w ogóle nie przewidywały. Po wyborze wykonawcy powiązanego, sposób odbioru i płatności zostały całkowicie zmodyfikowane, poprzez wprowadzenie częściowych odbiorów i płatności dotyczących poszczególnych urządzeń, których konfiguracja i montaż były prowadzone przez pracowników należących do pomiotów I. Organ stwierdził ponadto, że wdrożenie mechanizmu częściowych płatności na rzecz L. było mechanizmem niezbędnym do sukcesywnego transferowania uzyskiwanej przez L. "nadwyżki" na rzecz P. C. F. i Ś. oraz spółki I. . Płatności częściowe na rzecz L. (i powiązane z nimi cykliczne wypłaty dofinansowania na rzecz strony), umożliwiały L. dokonywanie następnie cyklicznych płatności na rzecz wyżej wymienionych podmiotów powiązanych ze skarżącą, co organ I instancji trafnie określił jako synchronizację przez podmioty grupy I. procesu wystawiania wniosków o płatność (identyczne proporcje wnioskowanych płatności – 50%, a następnie 20% i 30% wartości przyznanego dofinansowania przypadającego na dany projekt) oraz otrzymywania płatności z tytułu dofinansowania, z terminami wystawiania faktur w odniesieniu do L. przez podmioty powiązane ze stroną. Preferencyjne traktowanie przez skarżącą wykonawcy przejawiało się również w przyjęciu od tego wykonawcy jednego z dostarczonych urządzeń, które nie spełniało wymagań zapytania ofertowego. Za prawidłowe instytucja zarządzająca uznała ustalenia organu I instancji dotyczące kwalifikacji działań skarżącej, towarzyszących procesowi składania wniosku oraz jego uzupełniania. Organ odwoławczy stwierdził, że sam sposób prezentowania przedmiotów projektów we wnioskach o dofinansowane oraz udzielania odpowiedzi na pytania LAWP dotyczące uszczegółowienia ich przedmiotów i wyceny, był procesem koordynowanym i uzgadnianym przez skarżącą i pozostałych powiązanych z nią wnioskodawców w konkursie nr [...] Wyceny poszczególnych modułów oraz zapewnienia o konieczności ich wybudowania na indywidualne zamówienie były składane przez stronę oraz podmioty z nią powiązane na przełomie sierpnia i września 2016 r. W dacie składania tych wycen i oświadczeń istniał już podmiot (L. Sp. z o.o. – wpisana do rejestru w dniu 16 kwietnia 2016 r.), którego powołanie było realizacją uzgodnionej przez powiązanych wnioskodawców strategii utworzenia "własnego", kontrolowanego przez siebie przyszłego dostawcy urządzeń. W odstępie kilku miesięcy (w styczniu 2017 r.), L. złożyła stronie i innym podmiotom powiązanym łącznie 6 ofert, których kwoty (brutto i netto) były identyczne, jak wartości zawarte w ofertach przedkładanych na etapie oceny projektów. Rzeczywista rola L. ograniczała się wyłącznie do pełnienia roli pośrednika w zakupie urządzeń, a firma ta ani nie dokonywała ich wyboru, ani też ich konfiguracji i montażu u skarżącej oraz u pozostałych powiązanych z nią beneficjentów. Nie opracowywała również dokumentacji towarzyszącej procesowi składania ofert oraz przekazania "modułu". Tym zajmowali się samodzielnie pracownicy grupy [...], zaś L. była z tego tytułu obciążana przez podmioty powiązane, wielomilionowymi kosztami. W rzeczywistości sposób realizacji projektu skarżącej i podmiotów z nią powiązanych wyglądał w ten sposób, że L. wyłącznie pośredniczyła w zakupie urządzeń, zaś cały proces "koncepcyjny" dotyczący modułów (ich skład, dokumentacja oraz montaż) dokonywał się wewnątrz grupy powiązanych beneficjentów konkursu nr [...] Zwrócono też uwagę, że faktury dokumentujące ceny, za jakie wykonawca (L. ) nabył szereg urządzeń, które potem zbył stronie i porównanie tych cen z cenami sprzedaży, nie pozostawiają wątpliwości, że wartość szeregu urządzeń została wielokrotnie przeszacowana oraz ich wartość "wyceniona" na etapie aplikowania, odzwierciedlona następnie przez L. w ofercie i fakturach, jest istotnie zawyżona względem ich rzeczywistej wartości rynkowej. Różnice w cenach zakupu przez L. oraz ich późniejszej sprzedaży na rzecz beneficjenta różnią się o kilka rzędów wielkości. Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji analizując poprawność wyceny modułu słusznie zwrócił uwagę, że rzeczywistymi elementami kosztotwórczymi nie mogły być ani koszty know-how oraz ich montażu lub szkoleń (gdyż ze strony L. jakiegokolwiek transferu know-how na rzecz strony nie było, jak również wykonawca nie wykonywał jakiegokolwiek montażu ani usług szkoleniowych na rzecz strony), ani też koszty gwarancji (wykonawca nie posiadał kadry ani zaplecza zdolnego do świadczenia usług gwarancyjnych w zakresie objętym zapytaniem ofertowym i w rzeczywistości takiej gwarancji nie świadczył, ani świadczyć nie zamierzał). Organ podniósł, że na całokształt okoliczności sprawy dotyczących rzetelności i wyceny składają się również okoliczności dotyczące analogicznych wycen dokonywanych przez podmioty powiązane ze stroną, wybrane do dofinansowania w konkursie nr [...] W konsekwencji, w ocenie organu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwalała ustalić, w jakim celu zostało dokonane zawyżenie wartości i w jaki sposób zostało ono zdyskontowane przez grupę przedsiębiorstw powiązanych, w skład której wchodziła skarżąca. Wnioskowana wartość dofinansowania jest każdorazowo pochodną wartości całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, mierzoną procentem wyznaczającym tzw. "intensywność pomocy" (§ 5 umowy o dofinansowanie, gdzie w przypadku strony było to 70%). Aby zatem zagwarantować sobie wysoką kwotę możliwego do uzyskania dofinansowania, strona już na etapie aplikowania dążyła do odpowiednio wysokiego oznaczenia całkowitej wartości projektu i kwoty jego wydatków kwalifikowalnych. W typowym przypadku beneficjent rzetelnie realizujący projekt, kierujący się racjonalnym rachunkiem ekonomicznym, dąży do tego, aby rzeczywiste wydatki kwalifikowalne projektu były na możliwie najniższym poziomie. W jego bezpośrednim interesie majątkowym leży, aby objęte projektem roboty, dostawy lub usługi pozyskać z rynku po możliwie najbardziej konkurencyjnej cenie. Wówczas beneficjent angażuje w realizację projektu własne środki w odpowiednio niższym zakresie. Beneficjent ma obowiązek samodzielnie sfinansować różnicę pomiędzy całkowitą kwotą wydatków kwalifikowalnych, a otrzymanym dofinansowaniem (w stanie faktycznym sprawy to 30% tych wydatków) oraz pokryć wszystkie wydatki niekwalifikowalne w projekcie, stanowiące różnicę pomiędzy całkowitą wartością projektu, a kwotą wydatków kwalifikowalnych (§ 4 umowy o dofinansowanie). Założenie o racjonalności gospodarczej i rynkowej adekwatności ponoszonych w projekcie wydatków upada w przypadku, gdy wedle zamiaru beneficjenta zamówienia w ramach projektu mają zostać powierzone z góry ustalonemu wykonawcy, po znacząco zawyżonych cenach, zaś wypracowana "nadwyżka" ma zostać zaabsorbowana bądź przez samego beneficjenta, bądź przez podmioty pozostające z nim w ścisłych relacjach gospodarczych lub osobowych. Wówczas beneficjent będzie dążył do celu przeciwnego, a więc do tego, aby zakontraktować infrastrukturę projektu po cenach jak najwyższych, najlepiej równych kwotom założonym w budżecie projektu i tylko wówczas będzie mógł – przynajmniej od strony formalnej – wystąpić o wypłatę całości przyznanego mu dofinansowania. Instytucja zarządzająca wskazała, że oferty L. były ofertami identycznymi z kwotami przewidzianymi w budżecie projektu skarżącej (oraz pozostałych powiązanych z nią podmiotów), co pozwalało tym podmiotom, od strony formalnej, wystąpić o wypłatę całości dofinansowania przewidzianego w umowie o dofinansowanie. W rzeczywistości spółka L. , działając pod kierownictwem tej grupy podmiotów, ponosiła kilkukrotnie niższe koszty nabycia infrastruktury projektu (znacznie niższe nie tylko od całkowitej wartości projektu, ale także od kwoty przyznanego stronie dofinansowania). Tym sposobem L. osiągała liczone w milionach złotych nadwyżki, wynikające z różnic pomiędzy kosztami zakupu, a kwotami płaconymi przez stronę i podmioty z nią powiązane i finansowanymi w ramach projektów. Następnie nadwyżki te były "wewnętrznie" dystrybuowane pomiędzy podmiotami powiązanymi ze stroną. I. , P. C. F. i Ś. oraz C. wystawiły w 2017 r. w stosunku do spółki L. faktury na kwotę wynoszącą niemal 13 milionów złotych netto, zaś przedmiotem usług, jak wynika z treści tych faktur, było opracowywanie dokumentacji technicznej modułów oraz prowadzenie procedur ich uruchomienia oraz prowadzenie szkoleń w zakresie montażu, uruchomienia i utrzymania modułów, wycenianie na kwoty (w odniesieniu do pojedynczych faktur) sięgające setek tysięcy złotych. W efekcie zysk L. za rok 2017 został zredukowany do kwoty wynoszącej 584 395 zł, zaś P. C. F. i Ś. osiągnęło z tytułu "współpracy" z L. przychód na poziomie 10 611 042,72 zł, co stanowiło 97,4% całego przychodu tego podmiotu w 2017 roku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, "nieprawidłowością" jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W nawiązaniu do poglądów prezentowanych w judykaturze, organ wskazał, że dla ustalenia, że dane naruszenie prawa stanowi nieprawidłowość, nie jest konieczne przesądzenie, że w jego następstwie szkoda zaistniała, ani tym bardziej ustalenie jej wysokości. Wystarczające jest natomiast, aby dane działanie lub zaniechanie beneficjenta prowadziło do możliwości powstania szkody, a faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego dla budżetu UE nie jest przesłanką konieczną dla zakwalifikowania danego zachowania jako nieprawidłowości. Do przesłanek nieprawidłowości nie należy też wina beneficjenta czy też jego zła wiara, gdyż przestanki te mają charakter wyłącznie obiektywny (oderwane od winy beneficjenta) oraz oparte są na konstrukcji szkody potencjalnej. Ujęcie przesłanek nieprawidłowości stanowi wyraz zasady, że Unia Europejska dąży do finansowania przedsięwzięć zrealizowanych w pełnej zgodności z prawem. Organ stwierdził, że szczególną postacią nieprawidłowości, popełnianą z winy umyślnej, jest tzw. "nadużycie finansowe" (art. 72 lit. h oraz art. 125 ust. 4 lit. c rozporządzenia 1303/2013). Konwencja z dnia 26 lipca 1995 r. o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską, w art. 1 ust. 1 określa pojęcie nadużycia finansowego naruszającego interesy finansowe Wspólnot Europejskich. Rażącym naruszeniem umowy o dofinansowanie, zgodnie z jej § 18, są w szczególności działania nakierowane na obejście ustanowionych zasad kwalifikowania wydatków lub tworzenie sztucznych warunków w celu wykazania wobec LAWP, że dany wydatek spełnia warunki kwalifikowalności. W razie stwierdzenia, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości, obowiązkiem właściwej instytucji jest w każdym przypadku obciążenie beneficjenta korektą finansową, polegającą na wycofaniu całości lub części dofinansowania. Zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013, państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. W krajowym porządku prawnym instrumentem prawnym służącym do odzyskiwania kwot objętych korektami finansowymi jest decyzja administracyjna, o której mowa w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Umowa o dofinansowanie wymagała, aby wydatki w projekcie ponoszone były z zachowaniem określonych procedur. Umowa obligowała stronę do przedstawiania LAWP wiarygodnych informacji, niezbędnych do prowadzenia ustaleń, czy zostały spełnione warunki do przyznania pomocy wynikające z umowy o dofinansowanie oraz przepisów prawa. Powyższe oznacza, że dążenie do zrealizowania celu projektu musi odbywać się w ściśle sformalizowanym trybie. Z judykatury wynika zaś, że celem przepisów o zamówieniach publicznych harmonizowanych na poziomie prawa unijnego (oraz zasad udzielania zamówień ustanowionych w umowie o dofinansowanie) jest z jednej strony dążenie do otrzymania przez zamawiającego oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, a z drugiej, dążenie do zapewnienia transparentnego transferu na rynek środków publicznych, w szczególności z poszanowaniem zasady przejrzystości, konkurencyjności oraz równego traktowania wykonawców. W celu urzeczywistnienia tych zasad, w umowie o dofinansowanie przewidziano bezwzględny zakaz udzielania jakichkolwiek zamówień w projekcie na rzecz podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo ze stroną. Organ odwoławczy podkreślił, że umowa o dofinansowanie bezwzględnie zakazywała stronie udzielania jakichkolwiek zamówień na rzecz podmiotu powiązanego osobowo lub kapitałowo. Ubiegając się o dofinansowanie w ramach konkursu nr [...] skarżąca działała nie jako podmiot samodzielny, lecz w grupie podmiotów powiązanych, w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014. Do tej grupy już na etapie ubiegania się o udzielenie dofinansowania strona zaliczyła: I. S. Sp. z o.o., I. P. Sp. z o.o. I. A. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o. oraz P. C. F. i Ś.. Instytucja zarządzająca podzieliła ustalenia LAWP, że w grupie podmiotów będących łącznie ze skarżącą beneficjentami konkursu [...], powiązanych ze skarżącą, wiodącą rolę sprawowała spółka I. , której właścicielem oraz Prezesem Zarządu był T. N.. Za prawidłowe organ odwoławczy uznał również ustalenia wskazujące, że L. była poddana dominującemu wpływowi spółki I. , a zatem nie była podmiotem samodzielnym, lecz podmiotem powiązanym z I. . Związki te przejawiały się zarówno w okolicznościach utworzenia L. , jak i w sprawowaniu nad tym podmiotem w toku jego bieżącego funkcjonowania ścisłej kontroli przez T. N.. W ramach uzgodnień poczynionych przez grupę powiązanych beneficjentów konkursu nr [...], w skład której wchodziła skarżąca, spółka L. uzyskała zamówienia w sześciu z siedmiu projektów objętych umowami o dofinansowanie (w tym w projekcie skarżącej). Jednocześnie, w ramach uzgodnionego przez grupę podmiotów powiązanych podziału ról, [...] była równolegle obciążana przez C. (podmiot zajmujący się obsługą projektu), P. C. F. i Ś. oraz I. wielomilionowymi fakturami "zwrotnymi" z tytułu wykonania projektów modułów, ich uruchomienia oraz usług szkoleniowych. Wbrew treści oferty złożonej skarżącej i wbrew treści zawartej ze skarżącą umowy, spółka L. nie dokonywała ani opracowania dokumentacji, ani też doboru urządzeń wchodzących w skład zamówionego przez stronę modułu, ani wreszcie nie wykonywała ich montażu oraz nie świadczyła usług gwarancyjnych przewidzianych w tej umowie. Tym zajmowali się samodzielnie pracownicy grupy powiązanych beneficjentów konkursu nr [...] Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził nieprawidłowość polegającą na udzieleniu zamówienia na rzecz podmiotu powiązanego osobowo i kapitałowo ze skarżącą w rozumieniu § 12 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie i to w tak ścisły sposób, że spółka L. wyczerpuje przesłanki uznania jej za podmiot powiązany w rozumieniu art. 3 ust. 3 lit. c Załącznika I do rozporządzenia 651/2014 z grupą przedsiębiorstw powiązanych będących beneficjentami konkursu nr [...], do której to grupy należała też skarżąca. Nieprawidłowość ta wyczerpuje przy tym przesłanki zakwalifikowania jej jako nadużycie finansowe, w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. a Konwencji, gdyż miała charakter umyślny, stanowiąc dodatkowo element uzgodnionego przez skarżącą i powiązanych z nią beneficjentów konkursu sposobu postępowania. Za osobną nieprawidłowość organ uznał nieprawidłowości związane z procesem wyboru wykonawcy. Niezależnie od faktu, że spółka L. była podmiotem powiązanym ze skarżącą, w toku postępowania uzyskała od skarżącej szereg preferencji, w celu zmaksymalizowania szans tego wykonawcy na uzyskanie zamówienia. Preferencje te polegały na ustaleniu nieracjonalnie krótkiego terminu składania ofert, w którym skarżąca oczekiwała od potencjalnego wykonawcy nie tylko doboru urządzeń mających stanowić moduł, ale także sporządzenia jego projektu i złożenia go razem z ofertą w połączeniu z niejednoznacznym opisem przedmiotu zamówienia, zniechęcającymi warunkami realizacji zamówienia, w szczególności dotyczącymi gwarancji jakości oraz miejsca realizacji dostawy. Taki sposób sformułowania zapytania ofertowego naruszał § 12 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Kolejne preferencje na rzecz wymienionego wykonawcy dotyczyły etapu realizacji zawartej z nim umowy i polegały na nieuprawnionej, dokonanej wbrew § 15 lit. i umowy o dofinansowanie, zmianie pierwotnych warunków realizacji zamówienia, poprzez dopuszczenie płatności częściowych, wydłużenie terminu wykonania zamówienia, odbiór modułu bez wykonania testów akceptacyjnych oraz przyjęcie infrastruktury projektu, która częściowo nie spełniała wymagań postawionych przez skarżącą w zapytaniu ofertowym. Instytucja zarządzająca zgodziła się z organem I instancji, że zamieszczenie ogłoszenia o zamówieniu w Bazie Konkurencyjności miało w istocie na celu stworzenie zewnętrznego pozoru przeprowadzenia procedury konkurencyjnej w celu wyboru wykonawcy. W rzeczywistości wybór wykonawcy został przez stronę dokonany jeszcze przed zamieszczeniem zapytania ofertowego, zaś jego kształt miał w praktyce uniemożliwić innym wykonawcom złożenie ofert. Charakter podporządkowania L. i zakres jej rzeczywistego udziału w realizacji zamówienia udzielonego przez stronę oraz pozostałych powiązanych z nią beneficjentów konkursu, polegający wyłącznie na pośrednictwie w zakupie urządzeń, z jednoczesnym pozostawieniem grupie powiązanych beneficjentów czynności w postaci doboru urządzeń tworzących moduł, sporządzania dokumentacji dotyczącej modułu oraz dokonania montażu zakupionych urządzeń i kwestii szkoleń, prowadzi do wniosku, że "wydelegowanie" L. do udziału w postępowaniach, jako podmiotu rzekomo niepowiązanego, miało na celu ukrycie rzeczywistego udziału podmiotów powiązanych ze stroną objętych jej oświadczeniem z 7 października 2016 r. Strona musiała zdawać sobie z tego sprawę, że powierzenie P. C. F. i Ś., czy też I. , usług w postaci opracowania dokumentacji modułu, czy też jego montażu, było wprost zabronione przez umowę o dofinansowanie (§ 12 ust. 5 i 6 umowy). Skarżąca angażując spółkę L. do realizacji zamówienia zmierzała do obejścia zakazu udzielania zamówień na rzecz podmiotów powiązanych osobowo i kapitałowo, co oznacza tworzenie przez nią "sztucznych warunków" w celu uzyskania dofinansowania, w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, a zatem w celu obejścia reguł kwalifikowania wydatków określonych w umowie o dofinansowanie. Zachowanie strony polegające na złożeniu niezgodnych z prawdą oświadczeń dotyczących charakteru projektu oraz jego wartości na etapie ubiegania się o dofinansowanie, ma charakter "tworzenia sztucznych warunków" w celu uzyskania dofinansowania. Było ono ukierunkowane na "sztuczne" (zawyżone) ustalenie wartości projektu na poziomie znacznie wyższym, niż uzasadniała to rzeczywista rynkowa wartość infrastruktury projektu, a pośrednio na umożliwienie stronie, po zawarciu umowy o dofinansowanie, uzyskania wyższego dofinansowania, niż potrzebne do sfinansowania takiego projektu. Wystąpienie powyższych nieprawidłowości nakładało na organ I instancji obowiązek obciążenia strony korektą finansową polegającą na wycofaniu całości lub części dofinansowania pochodzącego z budżetu UE. Organ I instancji uznał, że w stanie faktycznym sprawy korekta musi polegać na wycofaniu całości przyznanego stronie dofinansowania, bez możliwości jakiegokolwiek miarkowania jej wysokości. Organ rozważając wagę i charakter popełnionych przez stronę nieprawidłowości wskazał, że obejmują one zarówno proces ubiegania się o dofinansowanie, jak i proces realizacji projektu. Strona konsekwentnie, w ramach strategii realizowanej zgodnie z pozostałymi powiązanymi z nią beneficjentami konkursu nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15, podjęła skoordynowane działania zmierzające najpierw do zawyżenia wartości projektu, a następnie do udzielenia jedynego zamówienia na rzecz podmiotu powiązanego osobowo i kapitałowo ze stroną, zaś ostatecznie do zdyskontowania wygospodarowanej "nadwyżki" przez tę grupę powiązanych beneficjentów. Narzędziem do realizacji tego ostatniego etapu był transfer nadwyżek wygospodarowanych przez L. z powrotem do grupy powiązanych beneficjentów, zaś narzędziem tego transferu były wielomilionowe faktury wystawiane na rzecz L. przez P. C. F. i Ś. oraz I. Organ podkreślił, że były to nieprawidłowości o najpoważniejszym możliwym charakterze i wadze, charakteryzujące się dodatkowo przesłanką umyślności, co nadaje im charakter nadużyć finansowych. Zatem waga i charakter popełnionych przez skarżącą nieprawidłowości, jak również ich liczba, kategorycznie sprzeciwiają się jakiemukolwiek obniżaniu wartości korekty finansowej. W takich okolicznościach ewidentną stratą poniesioną przez budżet UE (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) jest dofinansowanie wypłacone na poczet sfinansowania zamówienia udzielonego przez stronę, w kwocie 1 126 020,00 zł, które ostatecznie okazało się zaprzeczeniem zasady przejrzystości, konkurencyjności oraz równego traktowania wykonawców. Organ podkreślił, że w okolicznościach sprawy o jakimkolwiek miarkowaniu wysokości korekty nie może być mowy, tym bardziej wówczas, gdy popełnione nieprawidłowości swoim zakresem obejmują nie tylko fakt udzielenia zamówienia podmiotowi powiązanemu, ale dodatkowo dotyczą również etapu ubiegania się o dofinansowanie, formułowania zapytania ofertowego oraz etapu realizacji tego zamówienia, a dodatkowo stanowią wyraz uzgodnionej przez skarżącą i innych powiązanych z nią beneficjentów konkursu skoordynowanej strategii działania. Organ doszedł do wniosku, że nagromadzenie uchybień dotyczących postępowania o udzielenie zamówienia oraz realizacji zamówienia implikuje wniosek, że przeprowadzone przez stronę postępowanie zmierzające do wyboru wykonawcy miało w swych założeniach celowe stworzenie jedynie zewnętrznego pozoru postępowania konkurencyjnego, a zachowanie tego pozoru przez stronę było konieczne z uwagi na wymagania wynikające z umowy o dofinansowanie, wynikające w szczególności z postanowień § 12 ust. 1-3 oraz § 14 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do jakiegokolwiek obniżenia wysokości korekty finansowej i wobec tego argumentacja skarżącej w przedmiotowym zakresie kwalifikuje się jako oczywiście bezzasadna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji zaskarżyła w całości decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, poprzez: 1) naruszenie art. 77 w związku z art. 7 i w związku z art. 84 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako "k.p.a.") poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności oparcie decyzji na ekspertyzie sporządzonej w toku postępowania administracyjnego przez A. T., poprzez uznanie, że sporządzona ekspertyza jest rzetelna i prawidłowa, wobec czego stanowi dowód w sprawie, podczas gdy w toku postępowania nie zostały uwzględnione żadne uwagi składane do nadmienionej ekspertyzy przez spółkę, w sytuacji gdy ekspertyza zawiera nieprawidłowości i nieścisłości w zakresie przyjętej metody wyceny modułu, oszacowania prac, udzielonej gwarancji jakości i serwisowania, a przede wszystkim zastosowanych rozwiązań technicznych, w szczególności w zakresie zastosowania światłowodowej siatki Bragga oraz jej charakteru i funkcjonalności oraz błędnego uznania zastosowania detektora w tym zakresie, czego skutkiem jest bezkrytyczne przyjęcie ustaleń i twierdzeń A. T., bez uwzględniania istotnej kwestii braku doświadczenia eksperta w tego typu rozwiązaniach, które zastosowane zostały w ramach projektu; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, zgromadzonego w sposób niepełny i niewyczerpujący, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu środków stanowiących dofinansowanie udzielone na realizację projektu pn. "Rozwój działalności B+R firmy I. Sp. z o.o. poprzez zakup układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych" wobec ustalenia nieprawidłowości i umyślności w zakresie tych nieprawidłowości spółki, podczas gdy organ nie uwzględnił okoliczności przedmiotowej sprawy poprzez nieuwzględnienie w swojej ocenie zeznań świadków, w tym w szczególności świadka P. M., a także zeznań składanych przez przedstawiciela spółki - R. B., a także informacji zebranych w toku wielu prowadzonych postępowań, gdzie stroną jest skarżąca, które wskazują na iluzoryczny charakter współpracy, brak świadczenia i wykonywania umów, wykorzystywanie Spółki przez podmioty związane z grupą [...] oraz osoby nimi zarządzające; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, zgromadzonego w sposób niepełny i niewyczerpujący poprzez pominięcie de facto okoliczności faktycznych mogących mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, które zostały przedstawione przez R. B. w sprawie, z których wynika bezpośrednio, że spółka została w zupełności wykorzystana przez powoływane w uzasadnieniu decyzji podmioty i prowadzone przez nie spółki, pozbawiona jakiegokolwiek majątku, a działania podejmowane przez te podmioty w imieniu spółki odbywały się poza wiedzą i akceptacją zarządu, który nie był o niczym informowany i nie posiadał dostępu do rachunków bankowych spółki; 4) błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegający na uznaniu, że spółka i jej Zarząd w osobie R. B. znała podmiot L. Sp. z o.o. i była podmiotem powiązanym ze spółką Longintech Sp. z o.o. wobec faktu, że powołana spółka znajdowała się pod bezpośrednim nadzorem i faktycznym kierownictwem T. N. i K. P., podczas gdy z okoliczności faktycznych w żaden sposób nie wynika, że spółka wcześniej znała podmiot L. Sp. z o.o., a poznała spółkę dopiero na etapie zawierania umowy w związku z dofinansowaniem na dostawę modułu. Ponadto Zarząd spółki nie miał i nie mógł mieć wiedzy na temat celowego kontrolowania i ukrytego prowadzenia przez N. i P. tej firmy i innych firm z grupy [...]; 5) błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ mający wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegający na uznaniu, że spółka to podmiot powiązany osobowo i kapitałowo ze spółką I. Sp. z o.o. oraz całą grupą [...], podczas gdy skarżąca, zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez Zarząd spółki, nie była powiązana z tymi podmiotami, jedynie R. B. znał N. i P. z lat studiów i stypendium w Belgii, nie była podmiotem powiązanym w swych działaniach z tzw. grupą [...], przyjmując terminologię zastosowaną w zaskarżonej decyzji, ponieważ Zarząd spółki nie miał i nie mógł mieć wiedzy na temat celowego kontrolowania i ukrytego prowadzenia przez N. i P. tej firmy i innych firm z grupy [...]; 6) błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegający na uznaniu, że spółka działała w sposób zamierzony, umyślny, realizując wcześniej przygotowany schemat działania, podczas gdy z okoliczności sprawy oraz zeznań reprezentanta spółki oraz świadków powołanych w zaskarżonej decyzji wynika bezpośrednio, że to nie spółka była podmiotem działającym w opisany przez organ sposób, a N. oraz P. i kierowane oraz nadzorowane przez nich podmioty, natomiast spółka, a w szczególności jej zarząd, nie miała żadnej świadomości co do działań i decyzji spółki, które de facto podejmowane były wyłącznie przez wskazane podmioty, tj. przez N. , P. oraz firmy z grupy [...]; 7) błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegający na uznaniu, że ogłoszone przez spółkę zamówienie wykonania układu zawierało szereg wymienionych w uzasadnieniu decyzji nieprawidłowości i stanowiło zamówienie sporządzone preferencyjnie na potrzeby działalności L. Sp. z o.o. podczas gdy wskazane zarzuty w zakresie opisu urządzenia, terminu złożenia oferty, procedury zamówienia, określenia miejsca dostawy, wymagań dotyczących gwarancji jakości i serwisowania, etapów wykonania prac w ramach projektu de facto stanowią odzwierciedlenie praktyki w ramach wyspecjalizowanych podmiotów i świadczenia usług tego typu, były od początku akceptowane przez organ oraz mieściły się w warunkach i zasadach wynikających z umowy na dofinansowanie oraz wynikających z powoływanych przez organ przepisów; 8) błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, polegający na uznaniu, że projekt którego dotyczy przedmiotowa sprawa odnosił się do zakupu i zestawienia produktów, które były wyprodukowane seryjnie, podczas gdy na stworzenie urządzenia składa się złożenie często licznych podzespołów, a podzespoły tworzone są poprzez ich skonstruowanie z dostępnych często na rynku produktów, wytwarzanych czasem także seryjnie, jednak ogólne stworzenie urządzenia poprzez stworzenie podzespołów i ich odpowiednie i prawidłowe połączenie wymaga odpowiednich kwalifikacji, umiejętności i bezsprzecznie wiedzy specjalnej w tym zakresie, wobec czego zgodnie z treścią projektu dotyczył on utworzenia urządzenia o charakterze unikatowym i wyspecjalizowanym; 9) naruszenie art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych poprzez nieprawidłowe uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia powołanego powyżej przepisu i nieprawidłowości w ramach procedury uzyskania dofinansowania, podczas gdy z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika, że spółka podejmowała czynności na etapie składania wniosku o dofinansowanie, ogłaszania zamówienia, realizacji projektu zgodnie z wytycznymi określonymi w przepisach oraz umowie z organem na dofinansowanie, projekt został zrealizowany poprzez wykonanie urządzenia, które w swojej funkcjonalności w pełni spełnia funkcję i przeznaczenie przewidziane i zamierzone w projekcie, a skarżącą, w tym w szczególności Zarząd spółki, w żadnym zakresie nie działał umyślnie na szkodę, jak również w pełnym przekonaniu działał mając na celu rozwój nauki, bez jakichkolwiek faktycznych powiązań osobowych czy kapitałowych, które są zarzucane i na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji; 2) zażądanie i dopuszczenie dowodu z całości akt administracyjnych w sprawie o sygn. [...] (akta administracyjne postępowania odwoławczego) oraz [...] (akta administracyjne postępowania pierwszoinstancyjnego); 3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu fotowoltaiki, światłowodów specjalnych, siatki Bragga, celem ustalenia wartości wykonania przedmiotowego modułu w ramach projektu pn. "Rozwój działalności B+R firmy [...] Sp. z o.o. poprzez zakup układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych", realnych kosztów wykonania z uwzględnieniem kosztów materiałów, kosztów pracy, kosztów gwarancji oraz wszystkich składowych tego przedsięwzięcia z uwzględnieniem specyfiki takiej pracy i wykonania urządzenia na zamówienie, zasadności i możliwości zastosowania różnych rozwiązań oraz określenia uzyskania rozwiązania będącego celem projektu w ramach zastosowanych rozwiązań w urządzeniu - na okoliczność zastosowanych rozwiązań technicznych, w szczególności w zakresie zastosowania światłowodowej. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła argumentację stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą zarówno w skardze jak i na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżoną decyzją organ zobowiązał skarżącą do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w łącznej kwocie 1 126 020,00 zł z odsetkami. Jest poza sporem, że skarżąca realizowała projekt pod nazwą "Rozwój działalności B+R firmy I. Sp. z o. o. poprzez zakup układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych", na podstawie umowy z 28 października 2016 r. nr [...]. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie i czy były to naruszenia uzasadniające rozwiązanie z nią umowy o dofinansowanie, a w konsekwencji, czy zaistniała podstawa do zwrotu całości środków przekazanych jej na realizację projektu – jako wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że podstawy prawne realizacji programów operacyjnych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wynikają zarówno z przepisów prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego państw członkowskich. Ogólne zasady dotyczące funduszy strukturalnych zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE Seria L z 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 320 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie 1303/2013". Zgodnie z art. 143 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013, odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. W przypadku nieprawidłowości systemowej państwo członkowskie rozszerza zakres swego dochodzenia w celu objęcia nim wszystkich operacji, których nieprawidłowości te mogą dotyczyć. Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu (art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013). Użyte w powołanym wyżej przepisie pojęcie nieprawidłowości zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W konsekwencji wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo. Skarżąca realizowała projekt w latach 2016 – 2018. W krajowym porządku prawnym aktem, który określał zasady realizacji programów w tym okresie była ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.), dalej jako "ustawa wdrożeniowa". Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, instytucją zarządzającą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy wdrożeniowej, do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w przepisach o finansach publicznych. Przepis 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.), dalej jako "u.f.p." lub "ustawa o finansach publicznych", stanowi, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, jeżeli są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184; 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p., w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do zwrotu środków (pkt 1) lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (pkt 2), w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (ust. 9). Naruszenie procedur, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie należy rozumieć szeroko, jako naruszenie zarówno przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz obowiązujących bezpośrednio przepisów prawa Unii Europejskiej (w tym rozporządzenia 1303/2013), jak i postanowień regulaminu konkursu, postanowień umowy o dofinansowanie i wytycznych będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że procedurami, w rozumieniu przepisu art. 184 ustawy o finansach publicznych są w szczególności prawa i obowiązki stron wynikające z umowy o dofinansowanie. Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Terminem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia określonej sprawy. Wobec tego "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p., oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Zaznaczyć przy tym należy, że w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta dofinansowania. Wzór umowy o dofinansowanie jest elementem systemu realizacji programu operacyjnego, a zarazem częścią dokumentacji konkursowej. Potencjalny beneficjent ma tym samym możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. Umowa o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem, reguluje natomiast również procedurę realizacji projektu. Procedura ta mieści się w pojęciu określonym w art. 184 u.f.p., gdyż nadanie mu innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. byłoby wyłączone w przypadku naruszenia procedury realizacji projektu, w tym braku jego zrealizowania zgodnie z warunkami umowy. Taka zaś sytuacja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami udzielenia dofinansowania ze środków publicznych. Oceniając konieczność zwrotu środków należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do naruszenia procedur w powyższym rozumieniu oraz jakie były skutki tego naruszenia (zgodnie z wymogiem art. 143 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013), aby ustalić, że mamy do czynienia z nieprawidłowością, o jakiej mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, powodującą konieczność zwrotu środków. Podkreślić przy tym należy, że szkodą w interesach finansowych UE jest także finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku. Przepis art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 za nieprawidłowość uznaje jakiekolwiek naruszenia prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego. Nie uzależnia zatem uznania konkretnego naruszenia prawa za nieprawidłowość od rodzaju naruszonego przepisu lub przepisów, wagi naruszenia, liczby naruszonych przepisów, ani też charakteru działania podmiotu, które spowodowało naruszenie przepisów. Wystarczy wykazanie, że określone naruszenie prawa mogłoby spowodować szkodę. Przepis ten ma na celu zapobieżenie nieprawidłowemu wydatkowaniu środków finansowych przeznaczonych na projekty finansowane z funduszy unijnych. Dlatego obejmuje także szkodę potencjalną (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, z 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1820/19, z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Białymstoku z 9 września 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 117/20 i Szczecinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 436/20 i powołane tam orzecznictwo). W ocenie sądu instytucja zarządzająca prawidłowo ustaliła, że w sprawie doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, co w konsekwencji uzasadniało żądanie od skarżącej zwrotu środków w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 30 listopada 2015 r. Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości ogłosiła konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej 1: Badania i innowacje, Działania: 1.3: Infrastruktura badawczo-rozwojowa w przedsiębiorstwach, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020. Skarżąca I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 18 lutego 2016 r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Rozwój działalności B+R firmy I. Sp. z o. o. poprzez zakup układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych", któremu nadano numer [...] Celem projektu miało być stworzenie laboratorium badawczego umożliwiającego pomiar następujących charakterystycznych wartości: apertura numeryczna, rozmiar pola modu, dyspersja chromatyczna, straty zgięciowe, tłumienność. Jak wskazała spółka zamierzenie inwestycyjne było rezultatem dostrzeżenia luki podażowej na usługi charakteryzacji podstawowych parametrów światłowodów. Skarżąca analizując rozwiązania konkurencyjne występujące na rynku międzynarodowym, stwierdziła, iż podobne rozwiązania na rynku międzynarodowym nie występują, co skłoniło ją do rozpoczęcia procedury sprawdzenia czystości patentowej. Spółka w ramach projektu zaplanowała realizację tylko jednego zadania polegającego na zakupie "układu do pomiaru parametrów włókien specjalnych", który miał pozwalać na szerokopasmową charakteryzację podstawowych parametrów światłowodów. Planowany do zakupu "układ" skarżąca podzieliła na trzy zasadnicze zintegrowane ze sobą części - 1) generatory światła w zakresie długości fal od 400 nm do 2000 nm, które mają na celu pokrycie najczęściej wykorzystywanych zakresów w telekomunikacji, sensoryce bądź laserach światłowodowych; 2) elementy opto-mechaniczne i optyczne pozwalające na wykonywanie pomiarów apertury numerycznej, pola modu, dyspersji chromatycznej, tłumienności czy strat zgięciowych dla włókien specjalnych; 3) zintegrowane detektory pozwalające na pomiar mocy optycznej dla wybranej długości fali oraz dla zakresu spektralnego. We wniosku o dofinansowanie skarżąca podała, że całkowita wartość projektu wynosić będzie 2 826 540,00 zł, z czego 2 298 000,00 zł stanowić miały wydatki kwalifikowalne. Łączna kwota dofinansowania wynosić miała 1 608 600,00 zł. W dniu 4 października 2016 r. spółka przedłożyła oświadczenie o statusie małego-średniego przedsiębiorcy (MŚP) wskazujące, że spółka jest małym przedsiębiorcą i pozostaje w stosunku powiazania z innymi podmiotami: I. Sp. z o.o., I. P. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. S. Sp. z o.o., P. C. F. i Ś., I. A. Sp. z o.o. W dniu 28 października 2016 r. LAWP zawarła ze stroną umowę o dofinansowanie projektu nr [...] Według postanowień umowy, wydatek mógł zostać uznany za kwalifikowalny, jeśli spełniał m.in. następujące warunki (§ 11 umowy): został faktycznie poniesiony w okresie wskazanym w umowie; został dokonany w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego; został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Według § 12 ust. 1 umowy, obowiązkiem strony było ponoszenie wydatków w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem zasad określonych w art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz przy zachowaniu zasady przejrzystości, polegającej na zagwarantowaniu wszystkim potencjalnym oferentom odpowiedniego poziomu upublicznienia informacji (§ 12 ust. 1 – 2 umowy). Przewidziano również (§ 12 ust. 3 umowy), że skarżąca zobowiązana była wydatkować środki finansowe przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji, co powinno przejawiać się w szczególności przez: a) ustanowienie niedyskryminacyjnego opisu przedmiotu zamówienia; b) ustanowienie i ujawnienie wobec potencjalnych oferentów procedur wyboru najkorzystniejszej oferty oraz stosowanie ustanowionych procedur w ten sam sposób wobec wszystkich oferentów; c) ustanowienie terminów na złożenie ofert, umożliwiających wnikliwe zapoznanie się przez potencjalnych oferentów z treścią ogłoszenia oraz przygotowanie oferty. Strona zobowiązana była ponosić wydatki w sposób zapewniający uniknięcie konfliktu interesów. Taki konflikt występuje, gdy bezstronne i obiektywne rozstrzygnięcie procedury wyboru najkorzystniejszej oferty jest zagrożone przykładowo z uwagi interes gospodarczy lub jakiekolwiek inne interesy wspólne z oferentem (§ 12 ust. 5 umowy). Podmiotom powiązanym kapitałowo lub osobowo skarżąca nie mogła udzielić zamówienia, co wynikało wprost z § 12 ust. 6 umowy. W odpowiedzi na ogłoszenie skarżącej z dnia 23 grudnia 2016 r., opublikowane w portalu Baza Konkurencyjności, dotyczące zamówienia na dostawę modułu do pomiarów parametrów światłowodów specjalnych i mikrostrukturalnych i zapytanie ofertowe wskazujące na termin składania ofert, wyznaczony na dzień 5 stycznia 2016 r. – ofertę złożyła jedynie spółka L. . Z tym wykonawcą w dniu 15 stycznia 2017 r. skarżąca podpisała umowę w przedmiocie dostarczenia (za wynagrodzeniem w kwocie 2 298 000,00 zł netto) działającego modułu opisanego we wniosku o dofinansowanie. W umowie przewidziano m.in., że dostawa podzespołów modułu oraz wypłata wynagrodzenia będzie odbywać się etapami (§ 1 ust. 6 oraz § 3 ust. 2 umowy), z okresem gwarancji modułu wynoszącym 60 miesięcy, licząc od podpisania protokołu końcowego przekazania (§ 1 ust. 10 umowy). Wybrany wykonawca zobowiązał się zapewnić nieodpłatny serwis. Czas reakcji serwisowej określono na 24 godziny, licząc od dnia zgłoszenia awarii lub usterki. Awaria lub usterka powinna być usunięta w czasie 72 godzin od chwili jej stwierdzenia. W przypadku niemożności wykonania naprawy wykonawca zobowiązany był dostarczyć zamawiającemu sprawną część i usunąć awarię. Skarżąca uznała, że wykonawca spełniał wymagania realizacji zamówienia dotyczące: wykonania montażu całego modułu i jego uruchomienia "we wskazanym przez zamawiającego miejscu na terenie Polski", przeprowadzenia szkoleń z obsługi podzespołów w wymiarze 40 godzin, zapewnienia pomocy technicznej w postaci całodobowej linii serwisowej w języku polskim przez cały okres gwarancji, świadczenia serwisu z dojazdem do zamawiającego poniżej 24 godzin od zgłoszenia, dostarczenia i montażu sprzętu zastępczego o takich samych lub lepszych parametrach w czasie poniżej 72 godzin licząc od zgłoszenia awarii, udzielenia gwarancji na okres minimum 60 miesięcy, dostarczenia wraz z ofertą projektu modułu oraz poszczególnych podzespołów, przeprowadzenia prezentacji funkcjonalności podzespołów modułu zgodnie ze szczegółowymi wymaganiami przedstawionymi w zapytaniu ofertowym, dostarczenia całości informacji, jakie są niezbędne do korzystania z modułu, wraz z jej szczegółowym opisem oraz wszelkimi danymi niezbędnymi do jej wykorzystywania. Wypłata dofinansowania i sposób rozliczeń przebiegał następująco. W dniu 26 stycznia 2017 r. skarżąca złożyła do LAWP wniosek o płatność zaliczkową za okres od 1 stycznia 2017 r. do 26 stycznia 2017 r., w którym wystąpiła o wypłatę zaliczki w kwocie 804 300,00 zł. W części sprawozdawczej poinformowała, że w dniu 15 stycznia 2017 r. zawarła umowę z L. Sp. z o. o. W trakcie weryfikacji wniosku o płatność skarżąca dokonywała jego uzupełnień i poprawek przedkładając fakturę pro-forma nr [...] na kwotę 1 149 000,00 zł netto, wystawioną przez L. Sp. z o. o. w dniu 10 lutego 2017 r. Pierwszy wniosek o płatność został zweryfikowany pozytywnie, w związku z czym, w dniu 8 marca 2017 r. wypłacono skarżącej dofinansowanie w kwocie 804 300, 00 zł. W dniu 7 kwietnia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność za okres od 1 stycznia do 7 kwietnia 2017 r., w którym dokonywała rozliczenia zaliczki wypłaconej w dniu 8 marca 2017 r. Do wniosku załączono m.in. trzy faktury VAT oraz związane z nimi protokoły odbioru. Wniosek o płatność rozliczający wypłaconą skarżącej zaliczką został zatwierdzony przez LAWP w dniu 7 czerwca 2017 r. W dniu 5 maja 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność za okres od 8 kwietnia 2017 r. do 5 maja 2017 r. wnosząc o wypłatą zaliczki w kwocie 321 720,00 zł. Do wniosku załączyła przedłożoną już poprzednio m. in. fakturą pro forma [...] Wniosek o płatność został zweryfikowany pozytywnie, w związku z czym w dniu 21 czerwca 2017 r. skarżącej wypłacono zaliczkę w kwocie 321 720,00 zł. Pismem z dnia 31 maja 2017 r. skarżąca zawnioskowała o wydłużenie okresu realizacji projektu o jeden miesiąc tj. do 31 lipca 2017 r., podnosząc, że ma to związek m.in. z aktualnie prowadzonymi procedurami konfiguracji modułu oraz przygotowaniem do procesu odbioru technicznego, w tym oczekiwaniem na pozostałe elementy. W dniu 13 lipca 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność za okres od 6 maja 2017 r. do 13 lipca 2017 r., w którym dokonała rozliczenia zaliczki wypłaconej w dniu 21 czerwca 2017 r. oraz w którym zawnioskowała o wypłatę dofinansowania w kwocie 21.280,00 zł (w formie refundacji wydatków). Do wniosku o płatność załączyła fakturę VAT nr [...] wystawioną przez L. Sp. z o. o. w dniu 11 lipca 2017 r., na kwotę 490 000,00 zł netto. Weryfikacja przedmiotowego wniosku o płatność została wstrzymana z uwagi na kontrolę doraźną. W dniu 30 sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o płatność końcową wnosząc o wypłatę dofinansowania w kwocie 461 300,00 zł. Do wniosku załączyła fakturę nr [...] z dnia 24 lipca 2017 r. wystawioną przez L. Sp. z o.o. na kwotę 659 000,00 zł netto. Do faktury przedłożyła również protokół odbioru z dnia 24 lipca 2017 r., końcowy protokół przekazania z dnia 31 lipca 2017 r. oraz protokół z rozruchu, instalacji i wdrożenia sprzętu z dnia 31 lipca 2017 r. W związku z kontrolą doraźną weryfikacja przedmiotowego wniosku o płatność została również wstrzymana. Po przeprowadzeniu kontroli z udziałem eksperta A. T. LAWP stwierdziła, że wystąpiły istotne nieprawidłowości uzasadniające rozwiązanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym oraz stanowiące podstawę do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania. Stanowisko to zostało ostatecznie zaakceptowane w zaskarżonej przez skarżącą decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza żadnych przepisów prawa, ani powołanych w skardze reguł proceduralnych, ani też wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim zaskarżona decyzja zawiera bardzo skrupulatne i szczegółowe uzasadnienie, obszernie przedstawiony prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, który wynika z przeprowadzonych dowodów i ma w nich pełne odzwierciedlenie, wobec prawidłowo dokonanej przez Zarząd Województwa Lubelskiego pełnej i kompleksowej oceny dowodów, której nie sposób zarzucić dowolności. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie natomiast z art. 7 k.p.a. – wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest norma zawarta w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tym celu – na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Kodeks postępowania administracyjnego precyzuje również, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lutego 2022 r. (sygn. akt II OSK 531/19) wyjaśnił, że dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem oznacza, że mogą to być m.in. dokumenty, zeznania świadków, oględziny czy też opinie biegłych, a więc także dowody wytworzone poza prowadzonym danym postępowaniem administracyjnym. Dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem, umożliwia bowiem realizację zasady prawdy obiektywnej. Na otwarty katalog dowodów w postępowaniu administracyjnym zwrócono też uwagę w wyroku NSA z 8 lipca 2021 r. (sygn. akt II GSK 1336/18), w którym stwierdzono również, że nie ma obowiązku przeprowadzenia określonego rodzaju dowodu. W orzecznictwie zwraca się także uwagę, że w świetle art. 84 § 1 k.p.a. powołanie przez organ biegłego należy uznać za uzasadnione, jeśli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oceny w tym zakresie dokonuje jednak organ administracji uwzględniając okoliczności danej sprawy, wymagany zakres ustaleń, stopień ich skomplikowania, a także kwalifikacje własnego zasobu kadrowego (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., III OSK 6189/21). Finalnie – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. – organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia osobnego dowodu z opinii biegłego, bowiem ustalenia zawarte w ekspertyzie A. T. oraz w opinii biegłego M. D., sporządzonej w postępowaniu karnym, w zestawieniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. W swojej ekspertyzie A. T. wskazał, m.in. analiza ogólnego opisu funkcjonalnego modułów i schematu połączeń podzespołów pozwala stwierdzić, że zaprojektowane układy pozwalają realizować funkcje wyspecyfikowane w zapytaniu ofertowym. Jednak ekspert zaznaczył, że w zapytaniu ofertowym w minimalnym zakresie zdefiniowano parametry metrologiczne, a w niektórych miejscach wręcz pozostawiono swobodę w ich doborze dostawcy, co miało miejsce w przypadku układu Detektory, gdzie wyspecyfikowano konieczność dostarczenia detektorów wąskopasmowych bez określenia ich roboczej długości fali. Z drugiej strony zapytanie ofertowe narzuca bardzo dużo zapisów dotyczących np. minimalnej liczby elementów składowych konkretnych podzespołów, co w żaden sposób nie wpływa na wartość metrologiczną układów, a znacząco ogranicza liczbę potencjalnych dostawców. Ekspert zwrócił również uwagę, że w ofercie nie znajduje się profilometr wiązki optycznej pomimo, że L. Sp. z o.o. potwierdziła możliwość wykonywania tego pomiaru przy użyciu oferowanego modułu. Ekspert wskazał również, że na etapie składania oferty L. Sp. z o.o. nie przedstawiła konkretnych wartości poszczególnych elementów podzespołu, lecz posługiwała się zapisami o parametrach minimalnych z Zapytania ofertowego. Jest to konwencja niespotykana na rynku ofert komercyjnych. Ponadto dostarczone oprogramowania S. firmy O. O. nie jest już rozwijane przez producenta, a w konsekwencji ograniczony jest okres wsparcia dla tego oprogramowania. Ekspert na podstawie informacji rynkowych ustalił, że wartość rynkowa netto zakupu przedmiotowego modułu wynosi 554 500 zł i jest znacząco niższa niż zafakturowana kwota 2 298 800 zł. Nadmienił, że wycena wartości rynkowej została dokonana z uwzględnieniem transportu, cła i rozsądnej marży integratora. Przyjmując premię gwarancyjną 20% wycena osiąga poziom 665 400 zł. Natomiast z opinii biegłego M. D. wynika, że większość zakupionych podzespołów/układów nie została w jakikolwiek sposób zmodyfikowana, są to standardowe wersje urządzeń oferowanych przez ich producentów oraz dystrybutorów, z ewentualną możliwością wyboru typu/wersji lub dodania dodatkowego wyposażenia bezpośrednio przez producenta. Jedynie niektóre z tych podzespołów/układów mogły zostać specjalnie zaprojektowane i wykonane na zamówienie. Do wytworzenia lub modyfikacji elementów w postaci zestawu światłowodowych siatek Bragga oraz cyrkulatora światłowodowego, zestawu światłowodów mikrostrukturalnych oraz metalowych stożków do symulacji makrozgięć niezbędne jest profesjonalne zaplecze technologiczne, którym dysponują jedynie niektóre instytucje badawcze lub firmy specjalistyczne w Polsce, do których L. Sp. z o.o. z całą pewnością nie należy. Jedynymi elementami, które mogły zostać stworzone bądź zmodyfikowane i dostosowane do potrzeb skarżącej przez L. Sp. z o.o. mogą być oprogramowanie sterujące układem do pomiaru apertury numerycznej oraz oprogramowanie sterujące układem do pomiaru dyspersji. Biegły zaznaczył, że bazując jedynie na samej analizie zakupionych podzespołów/układów, bez uruchamiania zestawionych modułów i przeprowadzenia odpowiednich testów nie jest możliwe stwierdzenie w pełni o zgodności parametrów i funkcjonalności dostarczonych elementów ze specyfikacją. O ile możliwym jest potwierdzenie parametrów deklarowanych przez producenta danego urządzenia, o tyle funkcjonalność całego modułu może być oceniona jedynie podczas jego pracy. W ogólności biegły stwierdził, że zakupione elementy nie spełniają formalnie wszystkich parametrów ze specyfikacji zamówienia (światłowodowe siatki Bragga nie są detektorami). Jednak przy pewnych modyfikacjach (dodanie faktycznego detektora w postaci np. spektrometru) i założeniu, że funkcjonalność pozostałych elementów odpowiada tej deklarowanej w specyfikacji, możliwa byłaby realizacja założeń projektu przyjętych we wniosku o dofinansowanie. Biegły M. D. analogicznie jak ekspert A. T. podał, że wartość zakupionych środków trwałych, materiałów oraz oprogramowania komputerowego odbiega od ich wartości rynkowej. Wyliczona wartość rynkowa netto wszystkich wymienionych elementów po uwzględnieniu 40% narzutu firmy dostarczającej (uwzględniającego dostawę, montaż, szkolenie oraz rozszerzoną gwarancję) wynosi 545 440 zł, natomiast wartość netto według projektu, a także dostarczonych faktur, wynosi 2 298 000 zł. Należy podkreślić, że dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie. Przy czym przedmiotem postępowania nie jest wycena czy prawidłowość funkcjonowania modułu, ale ustalenie czy w toku realizacji projektu skarżąca dopuściła się nieprawidłowości. W sytuacji, gdy w sprawie organy miały do dyspozycji dwie niezależne opinie specjalistów z danej branży to zasadnie brak było podstaw do powołania kolejnego biegłego do sprawy. Słusznie zwraca uwagę organ – w odpowiedzi na skargę, że w materiale dowodowym znajdują się faktury zakupowe poszczególnych urządzeń, zabezpieczone w toku postępowania karnego w L. Sp. z o.o. Z ich analizy, w porównaniu z wartościami ujętymi w fakturach wystawionych następnie przez L. na rzecz skarżącej, wynikają znaczne przeszacowania wartości tych urządzeń. Nie są wymagane wiadomości specjalne do porównania wysokości kwot zawartych w fakturach zakupowych firmy L. z kwotami za tożsame urządzenia, zawartymi w fakturach wystawionych przez L. na rzecz skarżącej. Wobec powyższego zarzuty skargi sprowadzające się do wadliwego zgromadzenia materiału dowodowego, z uwagi na niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. są zupełnie chybione. Skarżąca zarzuca również, że została w zupełności wykorzystana przez T. N. oraz K. P. i prowadzone przez nich spółki, pozbawiona jakiegokolwiek majątku, a działania podejmowane przez te podmioty w imieniu skarżącej odbywały się poza wiedzą i akceptacją zarządu, który nie był o niczym informowany. Skarżąca w istocie sama przyznaje, że R. B. – Prezes Zarządu był jedynie tzw. "słupem", którym posługiwały się wskazane osoby - T. N. i K. P.. Jego praca i wiedza w sposób bezpośredni zostały wykorzystane celem osiągnięcia korzyści majątkowych przez wskazane osoby. Co więcej skarżąca podnosi, że R. B. pomimo pełnienia od początku istnienia spółki funkcji Prezesa Zarządu nie posiadał faktycznego dostępu do żadnego konta bankowego spółki oraz dokumentacji spółki. Taki dostęp uzyskał dopiero w listopadzie 2021 r. Jednocześnie z akt sprawy wynika bezspornie, że R. B. posiada wyższe wykształcenie. W 1999 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk fizycznych na Politechnice Warszawskiej oraz stopień naukowy doktora nauk technicznych na Vrije Universiteit Brussel w Belgi. W 2012 r. uzyskał natomiast stopień naukowy doktora habilitowanego nauk fizycznych na Uniwersytecie Warszawskim. Brał udział w wielu międzynarodowych projektach badawczych, jak również w wielu krajowych projektach badawczych. Uzyskiwał liczne najwyższe międzynarodowe i polskie wyróżnienia wynikające z prowadzenia badań naukowych. Jest współautorem czterech patentów, jak również licznych publikacji naukowych w czasopismach naukowych międzynarodowych. Ukończył również w 2013 r. studia podyplomowe w Szkole Głównej Handlowej w zakresie "Pozyskiwania i zarządzania środkami publicznymi przeznaczonymi na innowacje" z wynikiem bardzo dobrym (k. 77-93 akt adm. Tom I). Wobec takich osiągnięć naukowych, licznych aktywności na polu zawodowym, ciągłego rozwoju zawodowego oraz współpracy z innymi naukowcami, w tym także w ramach współpracy międzynarodowej – w ocenie sądu – nie można uznać, że R. B. został wykorzystany – jako "słup" – przez znanych sobie osobiście T. N. i K. P.. R. B. był jednocześnie większościowym wspólnikiem spółki I. Sp. z o.o. jak również jej Prezesem Zarządu. Wobec tego ponosił on pełną odpowiedzialność za działania spółki. Okoliczność, że - jak twierdzi był jedynie "słupem" w żadnym razie nie zwalnia spółki od odpowiedzialności za zwrot kwoty uzyskanego dofinansowania. Okoliczności sprawy przeczą bowiem argumentacji skarżącej, że została niejako "wplątana" w mechanizm pozyskiwania środków przez spółki z grupy [...], w szczególności z samego oświadczenia spółki z dnia 4 października 2016 r. wynika, że jest ona powiązana z szeregiem spółek z grupy [...], w tym z podmiotami kontrolowanymi przez T. N.. Także zeznania R. B. złożone w przedmiotowej sprawie dnia 4 listopada 2019 r. wskazują, że jako Prezes Zarządu miał on pełną kontrolę nad działalnością spółki. W żadnym momencie R. B. nawet nie sygnalizował, że mógł "paść ofiarą" działalności podmiotów z grupy [...] i powiązanych z T. N. i K. P.. Z akt sprawy wynika bowiem, że aktywnie uczestniczył w całym przedsięwzięciu. W związku z powyższym, w ocenie sądu, argumentacja skargi sprowadzająca się do próby wykazania, że to właśnie spółka I. jest pokrzywdzona w tym procederze i nigdy nie była powiązana z podmiotami z grupy [...] – jest poczyniona jedynie na potrzeby obrania pewnej strategii procesowej i w żadnej mierze nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo organ stwierdził, że skarżąca nie posiadała statusu podmiotu samodzielnego, lecz była powiązana z innymi podmiotami, w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L z 2014 r. nr 187, str. 1). Zgodnie z art. 1 Załącznika I, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. Stosownie do art. 3 ust. 1 załącznika, przedsiębiorstwo samodzielne oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3. Natomiast z treści art. 3 ust. 3 Załącznika I do omawianego rozporządzenia wynika, że przedsiębiorstwa powiązane to przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w ust. 2, również uznaje się za powiązane. Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych. Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego. Według art. 3 ust. 5 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, przedsiębiorstwa mogą złożyć oświadczenie o swoim statusie prawnym przedsiębiorstwa samodzielnego, przedsiębiorstwa partnerskiego lub przedsiębiorstwa powiązanego, załączając dane dotyczące pułapów określonych w art. 2. Oświadczenie można złożyć nawet wtedy, gdy kapitał jest rozdrobniony w stopniu uniemożliwiającym określenie właściciela, w którym to przypadku przedsiębiorstwo w dobrej wierze oświadcza, że w sposób prawnie uzasadniony może przyjąć, iż 25% lub więcej jego kapitału nie jest w posiadaniu innego przedsiębiorstwa ani we wspólnym posiadaniu większej liczby powiązanych przedsiębiorstw. Oświadczenia takie nie wykluczają kontroli i postępowań wyjaśniających przewidzianych w przepisach krajowych lub unijnych. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz krajowych sądów administracyjnych, mając na uwadze relacje powiązań i istotę udzielenia pomocy, podmioty funkcjonujące w ramach grupy formalnie odrębnych jednostek gospodarczych, w których wstępują stosowne korelacje, czy to na tle osobowym, logistycznym, transportowym, wspólnych klientów, czy pokrewnego rynku, należy traktować jako jedną całość (por. wyrok TSUE z 27 lutego 2014 r. w sprawie C-110/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 772/20). Powyższe oznacza, że prawidłowe jest stanowisko organu, że przepis art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 nie wymaga, aby porozumienie zawarte pomiędzy przedsiębiorstwami pozwalające taki wpływ wywierać, zostało w jakikolwiek sposób sformalizowane. Porozumienie takie z istoty rzeczy ma odformalizowany charakter, przejawiający się w poszczególnych postaciach oddziaływań jednego przedsiębiorstwa na drugie, że przedsiębiorstwa poddane dominującemu wpływowi i taki wpływ wywierające na potrzeby realizacji projektów finansowanych w oparciu o przepisy o pomocy publicznej nie mogą być uznawane jako odrębne przedsiębiorstwa, lecz powinny być traktowane jako jeden organizm gospodarczy. Z akt sprawy wynika bezspornie, że już na etapie udzielenia dofinansowania skarżąca podała, że jest przedsiębiorstwem powiązanym z: I. Sp. z o.o., I. P. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. S. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o. oraz P. C. F. i Ś.. Ponadto w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w grupie podmiotów będących łącznie ze skarżącą beneficjentami konkursu nr [...], powiązanych ze skarżącą, wiodącą rolę sprawowała spółka I. , której właścicielem (większościowym wspólnikiem) oraz Prezesem Zarządu był T. N.. Natomiast po stronie L. Sp. z o.o. jedynym Członkiem Zarządu samodzielnie uprawnionym do składania w imieniu przedsiębiorstwa oświadczeń woli był W. W.. Spółka L. była zaś ewidentnie poddana dominującemu wpływowi I. Sp. z o.o., której Prezesem był T. N., dlatego nie była podmiotem samodzielnym, lecz podmiotem powiązanym z I. Sp. z o.o. Związki te przejawiły się zarówno w okolicznościach utworzenia L. , jak i w sprawowaniu nad tym podmiotem w toku jego bieżącego funkcjonowania ścisłej kontroli przez T. N.. W ramach uzgodnień poczynionych przez grupę powiązanych beneficjentów konkursu, w skład której wchodziła skarżąca, L. Sp. z o. o. uzyskała na wyłączność zamówienia w sześciu z siedmiu projektów objętych umowami o dofinansowanie (w tym także w projekcie skarżącej). W ramach uzgodnionego przez grupę podmiotów powiązanych podziału ról, L. była obciążana przez P. C. F. i Ś. oraz spółkę I. – wielomilionowymi fakturami "zwrotnymi" z tytułu wykonania projektów modułów, ich uruchomienia oraz usług szkoleniowych. Wbrew treści oferty złożonej skarżącej i wbrew treści zawartej ze skarżącą umowy (jak również wbrew treści ofert i umów zawartych z pozostałymi beneficjentami powiązanymi ze stroną), L. nie dokonywała ani opracowania dokumentacji, ani doboru urządzeń wchodzących w skład zamówionego przez skarżącą modułu, ani też nie wykonywała ich montażu oraz nie świadczyła usług gwarancyjnych przewidzianych w zawartej umowie. Tym zajmowali się samodzielnie pracownicy grupy powiązanych beneficjentów konkursu nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15. W okolicznościach tej sprawy ostatecznie nie sposób nie dostrzec, że zgodnie z treścią zapytania ofertowego sformułowanego przez samą skarżącą, wykonawca powiązany ze skarżącą osobowo i kapitałowo podlegać powinien wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia. Pomimo tego, że sama skarżąca już w ofercie ustanowiła wskazane kryterium wykluczenia, to jednak w ogóle nie zastosowała go do powiązanego wykonawcy. W konsekwencji nie jest wadliwy wniosek organu, że stało się tak w sposób celowy i zamierzony. Instytucja zarządzająca prawidłowo powyższe działanie skarżącej zakwalifikowała jako ujawnioną nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/13. Stwierdzona nieprawidłowość polega na udzieleniu zamówienia w projekcie na rzecz podmiotu powiązanego osobowo i kapitałowo ze skarżącą w rozumieniu § 12 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie, do tego w tak wyraźny i silny sposób, że również spółka L. wyczerpuje przesłanki uznania jej za podmiot powiązany w rozumieniu art. 3 ust. 3 lit. c Załącznika I do rozporządzenia 651/2014 – z grupą przedsiębiorstw wykazanych już jako powiązane, będących beneficjentami konkursu RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15, do której to grupy należała też skarżąca. Jednocześnie nieprawidłowość powyższa stanowi nadużycie finansowe, w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. a Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej w dniu 26 lipca 1995 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 208, poz. 1603), gdyż miała charakter umyślny i stanowiła uzgodniony przez skarżącą i powiązanych z nią beneficjentów konkursu sposób postępowania. Trzeba podkreślić, że skarżąca przed złożeniem wniosku o dofinansowanie złożyła wobec LAWP całkowicie niezgodne z prawdą oświadczenia, że moduł zostanie zbudowany specjalnie na jej zlecenie (podczas gdy w rzeczywistości składał się on z urządzeń w znacznej większości produkowanych seryjnie) oraz nieprawdziwe informacje dotyczące sposobu ustalenia wartości projektu. Działanie skarżącej powielane przez wszystkie powiązane z nią podmioty, składające wnioski w ramach konkursu, trafnie organy zakwalifikowały ostatecznie jako nieprawidłowość w postaci nadużycia finansowego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. a Konwencji. Należało w konsekwencji zgodzić się ze stanowiskiem organu, że spółka L. była podmiotem poddanym dominującemu wpływowi I. Sp. z o.o., która to spółka była z kolei powiązana ze skarżącą. Skarżąca zleciła spółce L. jako wykonawcy dostawę modułu. Prawidłowo stwierdził organ, że L. Sp. z o.o. nie była podmiotem działającym samodzielnie na rynku, ale przedsiębiorstwem powiązanym z I. Sp. z o.o., a samo powołanie do życia L. Sp. z o.o. wynikało z przyjętej przez spółki powiązane strategii, na co wskazuje materiał dowodowy sprawy, w tym przede wszystkim operacje i wyniki finansowe tej spółki w okresie jej działalności. Słusznie podkreśla organ, że pomysłodawcami utworzenia spółki L. jako dostawcy urządzeń objętych projektami byli T. N. i K. P.. Ostatnią grupą zarzutów skargi o charakterze procesowym jest w istocie kwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez organy. Należy przypomnieć, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie dokonując swobodnej oceny dowodów, nie jest związany ustalonymi prawnie sztywnymi regułami dowodowymi, powinien się natomiast odwoływać do konkretnych kryteriów: zasad wiedzy, reguł logiki dotyczących wnioskowania, dowodzenia, przekonywania, uzasadniania oraz zasad doświadczenia życiowego (zasad zdrowego rozsądku) (por. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 197). Okoliczność, że skarżąca kwestionuje przeprowadzoną przez organ ocenę materiału dowodowego, nie uzasadnia, że taka ocena jest wadliwa. Aby skutecznie podważyć wnioski wyprowadzone z materiału dowodowego, skarżąca winna wykazać, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza ustalonego stanu faktycznego, a wnioskowanie organu jest obarczone błędami logicznymi. Zdaniem sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Ustalenie organu, że skarżąca udzieliła zamówienia podmiotowi powiązanemu z nią kapitałowo lub osobowo (czego wprost zakazywał § 12 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie), a następnie zakupiła moduł od wykonawcy osobiście i kapitałowo powiązanego z zamawiającym, zostało dokonane na podstawie dowodów zarówno z dokumentów jak również z zeznań świadków. W tej materii organ poddał analizie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym dokumentację finansową – księgową w postaci faktur) i rozpatrzył wszystkie dowody w ich wzajemnym powiązaniu. Organ z prawidłowym przytoczeniem danych finansowych (wynikających z rachunku zysków i strat), należycie i logicznie wyjaśnił mechanizm transferu środków finansowych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Taki transfer byłby niemożliwy bez udowodnionych relacji – o charakterze powiązań – między przedsiębiorstwami wystawiającymi względem siebie faktury, w nieprzypadkowej wysokości. Na ich podstawie dokonywano płatności. Powtarzanie szczegółowych wywodów organu w tym zakresie byłoby czynnością zupełnie zbędną, w sytuacji, kiedy sąd wywody te całkowicie podziela. Ocena, że wartość spornego modułu została zawyżona wynika jednoznacznie z opinii zarówno A. T. jak i biegłego M. D.. Wnioski z tych opinii są zbieżne, a skarżąca nie wykazała, aby w tym zakresie organ wadliwie ocenił ustalenia biegłych. Podsumowując, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że, skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie w dniu 18 lutego 2016 r., natomiast spółka L. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 12 kwietnia 2016 r. (zaledwie dwa miesiące wcześniej), z minimalnym dopuszczonym prawem kapitałem zakładowym wynoszącym 5000 zł. Wspólnikiem spółki oraz Prezesem jej Zarządu został W. W., który wówczas miał zaledwie 27 lat. Skarżąca nawiązała więc współpracę obejmującą ponad dwumilionowy kontrakt z podmiotem zupełnie nowym na rynku, który nie był w stanie wykazać żadnego doświadczenia z realizacji podobnych projektów. Skarżąca takiemu właśnie podmiotowi udzieliła zamówienia na – jak podkreśla – wysokospecjalistyczny, powszechnie niedostępny na rynku produkt, wymagający posiadania fachowej wiedzy i doświadczenia zawodowego w budowie tego typu urządzeń. Skoro skarżąca zdecydowała się na taką współpracę z kontrahentem zupełnie nowym na rynku i nieznanym dotychczas, to albo wykazała się zupełnym lekceważeniem potencjalnego ryzyka niewywiązania się przez L. z umowy, albo wręcz przeciwnie – doskonale zdawała sobie sprawę z tego, że podmiot ten jest jedynie pośrednikiem w zorganizowanej i koordynowanej działalności grupy powiązanych ze sobą przedsiębiorstw. Z treści zapytań ofertowych zawartych w aktach sprawy wynika również, że skarżąca i powiązani z nią beneficjenci konkursu nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15 ogłosili zapytania ofertowe w zakresie wyboru wykonawców w okresie świąteczno-noworocznym przełomu lat 2016-2017 r., wyznaczając wykonawcom niezwykle krótki czas na składanie ofert, wymagając jednocześnie złożenia wraz z ofertą projektu modułu, który skarżąca określiła jako innowacyjny, skomplikowany i wysoce zaawansowany technicznie. Termin na złożenie ofert przypadał w dniach od 23 grudnia 2016 r. (piątek) do 5 stycznia 2017 r. i obejmował 8 dni roboczych, przypadających między okresami świątecznymi. Skarżąca i podmioty z nią powiązane w treści zapytań ofertowych zawarły szereg warunków utrudniających złożenie ofert, o charakterze zniechęcającym dla potencjalnych wykonawców: nie wskazały bowiem precyzyjnie miejsca dostawy (teren Polski), wymagały udzielenia wieloletniej gwarancji o niezwykle restrykcyjnych warunkach realizacji oraz wymagały złożenia wraz z ofertą projektu modułu. W ocenie sądu taka zbieżność oferty z kwotami wskazanymi w projekcie skarżącej nie jest zwykłym przypadkiem. Takie sytuacje w rzeczywistości gospodarczej nie występują. Zdaniem sądu potwierdza to jedynie ustalenia organów, że skarżąca i L. Sp. z o.o. były podmiotami powiązanymi razem z pozostałymi spółkami. Z dokumentacji postępowań o udzielenie zamówienia zgromadzonej w aktach administracyjnych wynika, że we wszystkich postępowaniach, o których mowa powyżej, złożono wyłącznie po jednej ofercie. W sześciu przypadkach (na siedem) była to oferta pochodząca od L. Sp. z o.o., która w każdym przypadku została wybrana. Każda oferta pochodząca od spółki L. była identyczna z kwotami wskazanymi w budżetach wszystkich projektów złożonych przez powiązanych ze stroną beneficjentów konkursu nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15. Z dokumentów finansowych ujętych w aktach sprawy wynika, że w 2016 r. spółka L. wypracowała przychód netto ze sprzedaży towarów i materiałów w wysokości 477 053,50 zł netto i wypracowała zysk w kwocie 14 292,23 zł. Natomiast już w następnym roku, w którym zaczęła uzyskiwać i realizować zamówienia w ramach projektów realizowanych przez skarżącą i pozostałe podmioty powiązane, spółka ta osiągnęła przychód wynoszący 20 324 641,16 zł i zysk w kwocie 584 395,00 zł, co oznacza, że przychody wykonawcy wzrosły ponad 40-krotnie. Przeszło 70% wskazanej kwoty przypadało wyłącznie na zamówienia uzyskane od strony i podmiotów z nią powiązanych, udzielane w projektach wybranych w konkursie nr RPLU.01.03.00.-IP.01.06-001/15. Z treści zapytania ofertowego i umowy, zawartej z wykonawcą umowy oraz dokumentacji dotyczącej parametrów dostarczonego sprzętu wynika, że w toku realizacji zamówienia na rzecz strony, spółka L. uzyskała od strony szereg preferencji, nieprzewidzianych w warunkach zapytania ofertowego, a mianowicie bezpodstawnie wydłużono temu wykonawcy termin wykonania zamówienia oraz wyrażono zgodę na dokonywanie na jego rzecz płatności częściowych, wraz z dostarczaniem poszczególnych urządzeń nieprzewidzianych w warunkach zapytania ofertowego. Ponadto część urządzeń dostarczonych przez spółkę L. nie spełniała niektórych parametrów wymaganych w treści zapytania ofertowego, co wynika wprost z ekspertyzy A. T. oraz opinii M. D.. Z faktur dokumentujących koszt nabycia przez wykonawcę urządzeń sprzedanych następnie skarżącej spółce wynika, że łączny koszt zakupu urządzeń dostarczonych skarżącej przez L. Sp. z o.o. był kilkukrotnie niższy, niż ceny, za które te urządzenia zostały następnie sprzedane stronie, przy czym w odniesieniu do niektórych urządzeń różnice cen są liczone w tysiącach procent. Z treści faktur wynika, że L. Sp. z o.o. została w 2017 r. "zwrotnie" obciążona przez C. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o. oraz P. C. F. i Ś. fakturami zwrotnymi w kwocie 12 936 970,55 zł netto, co stanowiło 63,6% przychodów L. Sp. z o.o. w tym roku. Przedmiotem faktur wystawianych przez te podmioty było w szczególności opracowywanie dokumentacji modułów oraz ich uruchamianie. Jednocześnie obrót ze spółką L. stanowił w tym roku aż 97,4% przychodów P. C. F. i Ś. – podmiotu powiązanego ze stroną. Wreszcie, z treści komunikacji e-mailowej, stanowiącej załącznik do protokołu przesłuchania W. W. – Prezesa Zarządu L. Sp. z o.o. wynika, że przed opublikowaniem ogłoszenia o zamówieniu w dniu 23 grudnia 2016 r. przez skarżącą, miały miejsce osobiste kontakty K. P., T. T., T. N. i W. W., dotyczące projektów realizowanych przez skarżącą i podmioty z nią powiązane. Z korespondencji w formie e-mail z dnia 25 października 2016 r. wynika, że K. P. zapraszała na spotkania wykonawcę oraz T. N. – Prezesa I. Jest poza sporem, że skarżąca jako beneficjentka dofinansowania, zobowiązana była ponosić wydatki w sposób zapewniający uniknięcie konfliktu interesów. Bezstronne i obiektywne rozstrzygnięcie procedury wyboru najkorzystniejszej oferty zostało jednak zagrożone, ponieważ doszło do sfinansowania wydatków w sytuacji, kiedy udzielono wcześniej zamówienia L. Sp. z o.o., podmiotowi powiązanemu (w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz § 12 ust. 7 umowy o dofinansowanie). Według § 12 ust. 6 umowy, w celu uniknięcia konfliktu interesów, podmiotom powiązanym kapitałowo lub osobowo ze stroną, nie mogły być udzielane zamówienia. Prawidłowo zatem stwierdził organ, iż był to bezwzględny zakaz udzielania przez stronę jakichkolwiek zamówień na rzecz podmiotu powiązanego osobowo lub kapitałowo. Z powyższych rozważań wynika zaś, że L. Sp. z o.o. nie była podmiotem samodzielnym i została stworzona na potrzeby obsługi skarżącej spółki oraz innych podmiotów powiązanych, co podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, argumentując zasadnie, że jakikolwiek "zewnętrzny" wykonawca, nie działający w porozumieniu ze stroną, nie byłby w stanie w terminie 8 dni roboczych sporządzić projektu modułu, dokonać jego wyceny, oraz sporządzić i złożyć stronie ofertę, mając dodatkowo na względzie bardzo rygorystyczne wymagania podane w zamówieniu. Stąd wniosek organu, że skarżąca przeprowadziła pozorne postępowanie o udzielenie zamówienia, które nie zmierzało w istocie do pozyskania z rynku konkurencyjnych ofert, zasługiwał na akceptację, podobnie zresztą jak i wyrażona ocena o wystąpieniu w sprawie nie tylko nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/13, ale również o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania pomocy, a to pozwalało nawet na ocenę o nadużyciu finansowym, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. a Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot, który stanowi, ze nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskich polegają na: a) w odniesieniu do wydatków, jakimkolwiek umyślnym działaniu lub zaniechaniu dotyczącym: - wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez, Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu, - nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu, - niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane. Umyślny charakter działania lub zaniechania, określonego w ustępie 1 i 3 może zostać wywnioskowany na podstawie obiektywnych, faktycznych okoliczności (art. 1 ust. 4 Konwencji). Podzielić należy ocenę organu, że działanie skarżącej wyrządziło szkodę w budżecie UE, gdyż ubiegała się ona o dofinansowanie projektu, które otrzymała, jednakże na pokrycie wydatku niekwalifikowalnego w świetle reguł konkursowych oraz umowy o dofinansowanie. Według postanowień umowy, wydatek mógł zostać uznany za kwalifikowalny, gdyby został faktycznie poniesiony w okresie wskazanym w umowie, został dokonany w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego oraz został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Warunki te nie zostały spełnione, a w konsekwencji zachodziły uzasadnione postawy do orzeczenia przez właściwe organy obowiązku zwrotu przez beneficjenta dofinansowania całości środków pomocowych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Prawidłowe jest stanowisko organu, że brak było jakichkolwiek podstaw do obniżenia nałożonej na skarżąca korekty finansowej. Jak słusznie zauważa organ, udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu stanowi bardzo poważne naruszenie, zobowiązujące organ do nałożenia korekty w wysokości 100 %, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r. poz. 2179), w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji projektu. Popełnione nieprawidłowości swoim zakresem obejmują nie tylko fakt udzielenia zamówienia podmiotowi powiązanemu, ale dodatkowo dotyczą etapu ubiegania sią o dofinansowanie, formułowania zapytania ofertowego oraz etapu realizacji tego zamówienia, a dodatkowo stanowią wyraz uzgodnionej przez stronę i innych powiązanych z nią beneficjentów konkursu RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15 skoordynowanej strategii działania. Podzielić także należy stanowisko organu, że nagromadzenie uchybień dotyczących postępowania o udzielenie zamówienia oraz realizacji zamówienia implikuje wniosek, iż przeprowadzone przez stronę postępowanie zmierzające do "wyboru" wykonawcy miało w swych założeniach celowe stworzenie jedynie zewnętrznego pozoru postępowania konkurencyjnego. W ocenie sądu nie doszło w toku postępowania do naruszenia przepisów postępowania. Organ podjął wszelkie czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo i był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny, jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ bardzo szczegółowo i wnikliwie przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny, zgodnej z art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i odnosi się do wszystkich dowodów. Organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz prawidłowe podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W świetle dokonanych przez organ ustaleń zaskarżona decyzja nakładająca na skarżącą obowiązek zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem omówionych wyżej procedur jest prawidłowa. Zarzuty skarżącej są nieuzasadnione i nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak trafnie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, strona, wraz z grupą powiązanych beneficjentów Konkursu nr RPLU.01.03.00-IP.01-06-001/15, opracowały i wdrożyły wewnętrznie koordynowaną strategię, której efektem miało być udzielenie zamówień na rzecz z góry wyłonionego "zaprzyjaźnionego" podmiotu (L. Sp. z o.o.), nabycie infrastruktury projektu po rażąco zawyżonych cenach, a następnie "odprowadzenie" nadwyżki przez L. Sp. z o.o. z powrotem na rzecz grupy podmiotów powiązanych (poprzez zwrotne obciążenie spółki L. wielomilionowymi fakturami przez I. Sp. z o.o. oraz C. F. i Ś.). Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim bezprzedmiotowe były wnioski z pkt 2 i pkt 3 skargi, bowiem akta administracyjne zarówno organu I jak i II instancji zostały przez organ dołączone do sprawy. Wniosek z pkt 4 skargi jest niedopuszczalny. Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że uregulowane tym przepisem postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, a więc np. dowodu z opinii biegłego, jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1614/22). Natomiast dokumenty złożone na rozprawie pochodzą z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również nie mają w ocenie sądu żadnego istotnego waloru dowodowego, gdyż w istocie są stanowiskiem samej skarżącej prezentowanym w postępowaniu przed Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Na koniec należy wskazać, że sądowi z urzędu wiadomym jest, że w przypadku I. S. Sp. z o.o., I. P. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. A. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o. skargi na decyzje Zarządu Województwa Lubelskiego w sprawach o zwrotu środków europejskich stanowiących dofinansowanie udzielone na realizację projektu, zostały oddalone odpowiednio wyrokami o sygnaturze III SA/Lu 270/23, III SA/Lu 107/24, III SA/Lu 370/24, III SA/Lu 391/24, III SA/Lu 102/24. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).