III SA/Lu 539/15
WyrokWSA w Lublinie2015-10-29
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądu cywilnego, polegające na opróżnieniu lokalu i wydaniu go wierzycielowi, stanowi podstawę do wymeldowania osoby eksmitowanej, nawet jeśli odbywa ona karę pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądu cywilnego, polegające na opróżnieniu lokalu i wydaniu go wierzycielowi, jest równoznaczne z ustaniem pobytu eksmitowanego w spornym lokalu i stanowi podstawę do jego wymeldowania. Ewidencja ludności ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy, a nie ustalanie uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania skarżącego z pobytu stałego i orzekła o jego wymeldowaniu. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu przez skarżącego (odbywającego karę pozbawienia wolności) nie było dobrowolne. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując, że wykonanie eksmisji na mocy wyroku sądu cywilnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Skarżący zarzucił, że eksmisja została wstrzymana do czasu złożenia oferty lokalu socjalnego i że naruszono prawo przy jej wykonywaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewody, po rozpatrzeniu odwołania [...] [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. (dalej: [...]), uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą wymeldowania D. S. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w L. i orzekając merytorycznie w tej sprawie – wymeldował D. S. z powyższego lokalu..
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] r. wpłynął do organu I instancji wniosek [...] o wymeldowanie D. S. z lokalu przy ulicy [...] w L.. Do wniosku dołączono miedzy innymi odpis wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w L. II Wydział Cywilny z dnia [...] r. sygn. akt. II C 155/13, nakazujący eksmisję D. S. oraz protokół komornika sądowego z dnia [...] r. sporządzony na okoliczność wykonania powyższego wyroku i dokonania czynności przymusowego opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Organ I instancji ustalił, że D. S. przebywa obecnie w Zakładzie Karnym w H., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Wykonywanie kary rozpoczął w dniu [...] r. zaś przewidywany termin zakończenia kary to [...] r.
W dniu [...] r. administrator budynku T. G. wyjaśnił, że po przeprowadzonej eksmisji w dniu [...] r. lokal nr [...] znajduje się w dyspozycji [...] i D. S. nie ma kluczy do tego mieszkania.
Wydział Spraw Mieszkaniowych Urzędu Miasta L. wyjaśnił, że pismem z dnia [...] r. D. S. zwrócił się o złożenie mu oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W dniu [...] r. D. S. poinformował, że został ujęty z lokalu przy ulicy [...] w L. i zamieszkiwał w nim aż do dnia aresztowania, że lokalu nie opuścił dobrowolnie i nie zabrał z niego swoich rzeczy osobistych ani jakichkolwiek innych przedmiotów. D. S. zadeklarował, że po opuszczeniu zakładu karnego zamierza ponownie zamieszkać pod adresem swojego zameldowania do czasu otrzymania lokalu socjalnego i w związku z tym nie wyraża zgody na wymeldowanie.
W tych okolicznościach organ I instancji odmówił wymeldowania D. S. przyjmując, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nie było dobrowolne i w związku z tym nie są spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższej decyzji odwołało się [...], zarzucając naruszenie art. 69 ustawy z dnia [...] r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r. nr 217; poz. 1427 z zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu [...] wyjaśniło, że organ zastosował przepisy tej ostatniej ustawy, zamiast nowej ustawy z 2010 r.
Ponadto [...] wskazało, że w niniejszej sprawie [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym L. - Zachód w L. wykonał eksmisję w drodze postępowania egzekucyjnego, a protokołem z dnia [...] r. wydano [...] opróżniony z rzeczy lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] położonym przy ulicy [...] w L.. [...] podkreśliło, że trudno również zgodzić się z argumentacją organu, że osadzenie w zakładzie karnym do [...] r. D. S. nie stanowi dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania w rozumieniu przepisów ustawy ewidencyjnej z 1974 r.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda uchylił w całości decyzję organu I instancji i wymeldował D. S. ze spornego lokalu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skoro przedmiotowy lokal został opróżniony i wydany wierzycielowi, to wobec D. S. eksmisja została wykonana. Zdaniem Wojewody, wykonanie orzeczonego przez sąd nakazu opuszczenia lokalu zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych jest tożsame z opuszczeniem lokalu w rozumieniu ówcześnie obowiązującego art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organ I instancji przepisów ustawy z 2010 r. obowiązującej od dnia [...] r. i naruszenia jej art. 69, organ odwoławczy wskazał, że zarzut jest bezzasadny, ponieważ organ i instancji wydając decyzję w dniu [...] r. prawidłowo oparł rozstrzygnięcie na przepisach poprzedniej ustawy z 1974 r.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody wniósł D. S. podnosząc, że w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt. II C 155/13 Sąd wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia przez Gminę L. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wojewoda niesłusznie więc przyjął, że D. S. został zobowiązany do opróżnienia lokalu i wydania go [...]. Skarżący zarzucił również, że przy wykonywaniu czynności przez komornika złamano prawo, gdyż eksmisja mogła dotyczyć tylko Z. S., ojca skarżącego, a nie innych osób.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia [...] r., którą po pierwsze, uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. odmawiającą wymeldowania D. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w L., a po drugie, którą wymeldowano skarżącego z powyższego lokalu.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 ustawy z dnia [...] r. o ewidencji ludności. Z przepisu tego wynika, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lokalu lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce czasowego pobytu przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie do przepisu przejściowego zawartego w art. 69 cyt. ustawy, jej unormowania mają zastosowanie do postępowań administracyjnych w sprawach zameldowania i zameldowania wszczętych i niezakończonych na podstawie ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące wymeldowania skarżącego wszczęto na podstawie przepisów tej ostatniej ustawy, która w art. 15 ust. 2 przewidywała, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Decyzja organu I instancji w sprawie o odmowie wymeldowania skarżącego została wydana na mocy art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. Rozstrzygnięcie to – zdaniem WSA w Lublinie - jako nieprawidłowe, słuszne zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez Wojewodę. W sprawie jest poza sporem, że D. S. odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Z akt sprawy wynika ponadto (i jest to okoliczność mająca decydujące znaczenie dla kwestii wymeldowania), że w dniu [...] r. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w L., wykonał orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Zachód z dnia [...] r. sygn. akt. II C 155/13 nakaz opróżnienia lokalu położonego przy ulicy [...] w L.. Nie ulega wątpliwości, że lokal mieszkalny został wydany [...]. Potwierdzają to wyjaśnienia T. G., który wskazał, że po przeprowadzonej eksmisji, lokal znajduje się w dyspozycji [...] [...] w K..
Jak wyjaśnia się w orzecznictwie, w sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu eksmitowanego w spornym lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. akt II OSK 526/11, LEX nr 1216746; z dnia [...] r., sygn. akt II OSK 1515/10, LEX nr 1145560; z dnia [...] r., sygn. akt II OSK 788/07, LEX nr 498351).
W realiach rozpoznawanej sprawy wykonanie prawomocnego wyroku dotyczącego eksmisji z lokalu oznacza, że ustał pobyt skarżącego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w L. i wystąpiły prawne podstawy do wymeldowania skarżącego. Podkreślić należy, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów co do pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. W związku z powyższym zameldowanie i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, czemu sprzeciwia się utrzymywanie fikcji meldunkowej.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy zatem zasadnie uznał, że zachodziła konieczność uchylenia w całości decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten określa, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co istoty sprawy. Orzeczenie Wojewody o wymeldowaniu skarżącego (stanowiące rozstrzygnięcie co do istoty sprawy) znajduje normatywne uzasadnienie w treści art. 35 ustawy z dnia [...] r. o ewidencji ludności (przepisu obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy). W rozumieniu powyższego przepisu, miało miejsce opuszczenie pobytu stałego, wobec udowodnienia faktu eksmisji skarżącego ze spornego lokalu mieszkalnego.
Oceny w przedmiocie legalności zaskarżonej decyzji nie podważały zarzuty i wnioski skargi wywiedzione na tle dokonanej przez skarżącego interpretacji wyroku z dnia [...] r. sygn. akt. II C 155/13, jak też pogląd prawny skarżącego, że eksmisja wobec jego osoby została wstrzymana do czasu złożenia przez Gminę L. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W sytuacji, kiedy lokal został opróżniony i wydany wierzycielowi (PKP), to wobec D. S. eksmisję wykonano.
Ubocznie należy podnieść (odnosząc się do zarzutu, że złamano prawo, gdyż eksmisja mogła dotyczyć tylko Z. S., ojca skarżącego, a nie innych osób oraz że wyrzucono z lokalu rzeczy skarżącego), że kwestia sposobu wykonywania czynności egzekucyjnych przez komornika wykracza poza ramy niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło