III SA/Lu 612/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej spółki zwrócił się z wnioskiem o przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi załączony został urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr". W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podniosła, że ze względu na trudną sytuację materialną spółki i brak środków nie jest w stanie ponieść kosztów tej opłaty. Zdaniem spółki, do takiego stanu rzeczy doprowadziła bezprawna działalność organów celnych. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy był ujemny i wynosił – [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca spółka opłaciła wymagany wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł, a obecnie domaga się zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej, który stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Porównanie obciążeń finansowych związanych z opłaceniem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej do możliwości płatniczych strony prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08; postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza oświadczenia strony zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwala na uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Należy zauważyć, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, która pomimo przynoszenia strat jest kontynuowana. Okoliczność, że koszty uzyskania przychodów były większe niż przychody, co spowodowało, że za ostatni rok obrotowy spółka poniosła stratę księgową rzędu [...] zł, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Mimo ponoszenia strat w prowadzonej działalności, spółka znajduje środki na finansowanie działalności, która jest kontynuowana (jak wynika z dołączonej do skargi kasacyjnej informacji z Krajowego Rejestru Sądowego z 13 marca 2017 r., spółka nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest też objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym). Skoro spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. W ocenie referendarza koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, jak też poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn.. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Z przedstawionego przez spółkę (do sprawy o sygn. III SA/Lu 355/16), aktu założycielskiego z [...] r. (akt notarialny repertorium [...]) wynika, że umowa ta przewiduje możliwość dokonania dopłat przez wspólników na rzecz spółki (§ 15 umowy), a także udzielenia spółce przez wspólników pożyczek (§ 16 umowy). W ocenie referendarza, przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.