III SA/Lu 637/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o. o. z siedzibą w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze strona skarżąca, którą w przedmiotowej sprawie jest spółka z o.o. wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Do skargi strona załączyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" oraz dokumenty finansowe i księgowe za rok 2013 i 2014 (sprawozdania finansowe, bilanse, rachunki zysków i strat, informacje dodatkowe, wydruk z rachunku bankowego spółki z dnia 30 listopada 2015 r.), a także dokumenty potwierdzające istnienie należności wobec organów celnych i protokoły zajęcia i odbioru ruchomości. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że z uwagi na obecną kondycję finansową, nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania przedmiotowej sprawy, wobec czego wnosi o zwolnienie od opłat sądowych w całości. Wskazała, że jedynym środkiem trwałym spółki są automaty do gier, które w większości zostały zatrzymane przez organy celne, co pozbawiło spółkę możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie posiada zdolności kredytowej, a jedyny wspólnik wykluczył możliwość jej dokapitalizowania. W dalszej części wniosku spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Spółka podała, że z końcem [...] r. bank rozwiązał umowę rachunku bankowego z uwagi na brak płatności, a spółka nie zawarła nowej umowy na prowadzenie rachunku bankowego. Dodatkowo spółka podniosła, że wymagalne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych, wymierzonych przez organy celne wynoszą [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od opłat sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca spółka domaga się zwolnienia od opłat sądowych. Do wymaganych na obecnym etapie postępowania opłat sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne opłaty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując oceny możliwości poniesienia przez skarżącą spółkę opłat sądowych w sprawie niniejszej wzięto również pod uwagę wysokość opłat sądowych w pozostałych sprawach, w których skarżąca wniosła skargi i złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy. Porównanie przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającej z nadesłanych dokumentów, sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej spółki do wysokości opłat sądowych w sprawie niniejszej, prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Należy zaznaczyć, że w przypadku skarżącej spółki, istotne znaczenie ma okoliczność, że wniesiona przez spółkę skarga ma ścisły związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, zaś podmiot prowadzący taką działalność powinien uwzględnić konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego i planować wydatki z uwzględnieniem tej zasady. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r., sygn. I SA/GI 219/08 Legalis). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Kapitał zakładowy skarżącej spółki jest niewielki ([...] zł), jednakże według nadesłanych razem z urzędowym formularzem dokumentów spółka posiada środki trwałe znacznej wartości ([...] zł), aktywa obrotowe ([...] zł). Łącznie aktywa spółki według bilansu za 2014 r. wyniosły [...] zł i znacznie wzrosły w stosunku do 2013 r., w którym ich wartość obliczono na kwotę [...] zł (bilans firmy na dzień 31 grudnia 2013 r.). Z przedstawionych rachunków zysków i strat wynika, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi wynosiły w 2013 r. – [...] zł, a w 2014 r. wzrosły do kwoty [...] zł. Jednakże ze względu na wysokie koszty prowadzenia działalności spółka odnotowała straty: w 2013 r. w wysokości [...] zł, zaś w 2014 r. [...] zł. Znaczne rozmiary działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę potwierdzają przedłożone deklaracje dla podatku od towarów i usług, z których wynika, że podstawę opodatkowania tym podatkiem z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług w styczniu 2015 r. stanowiła kwota [...] zł, a w lutym 2015 r. kwota [...] zł (wg. dokumentów złożonych do sprawy III SA/LU 1519/15). W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek działalność gospodarcza przynosiła spółce w ostatnich latach straty, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Oceniając możliwości płatnicze strony należy zaznaczyć, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki, zaś w posiadaniu strony znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, zaś aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2014 r.). Zauważyć również należy, że chociaż spółka ponosi straty, to jednak nie wykazała aby zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby objęta była postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Skoro spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to nawet pomimo trudności finansowych powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. Ponadto w ocenie referendarza skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, bądź z posiadanych aktywów, jak również poprzez poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn.. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13). Okoliczność, że podmiot będący jedynym wspólnikiem spółki wykluczył możliwość jej dokapitalizowania nie uzasadnia udzielenia spółce bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie wszczętych przez nią postępowań sądowych. Skarżąca spółka jako podmiot powołany w celu prowadzenia działalności gospodarczej powinna w procedurze planowania wydatków uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych. Skarżąca spółka nie wykazała zatem spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.