III SA/Lu 72/10
WyrokWSA w Lublinie2010-05-06
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Dudek, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 7 dni na zgłoszenie gotowości podjęcia służby przez policjanta, przywróconego do służby wyrokiem sądu administracyjnego, rozpoczyna bieg od daty ogłoszenia wyroku przez sąd pierwszej instancji, czy od daty jego uprawomocnienia się?Ratio decidendi
Termin 7 dni na zgłoszenie gotowości podjęcia służby przez policjanta, przywróconego do służby wyrokiem sądu administracyjnego, rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku, a nie od daty jego ogłoszenia. Dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne i reaktywuje stosunek służbowy, co jest podstawą do rozpoczęcia biegu terminu na zgłoszenie gotowości podjęcia służby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia P. Ś. ze służby w Policji. Po uchyleniu przez WSA pierwszego rozkazu o zwolnieniu, organ ponownie wydał rozkaz o zwolnieniu, powołując się na niezgłoszenie przez P. Ś. gotowości podjęcia służby w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku WSA. WSA oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących biegu terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby oraz nieuwzględnienie orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji, jednocześnie określając, że akty te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. Ś. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienie ze służby w Policji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]; II. określa, że akty wymienione w pkt I wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], zwalniający P. Ś. ze służby w Policji z dniem 31 maja 2008 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący nie zgłosił w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 8/08, uchylającego wcześniejszy rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzający go rozkaz Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2007 r. w sprawie zwolnienia P. Ś. ze służby w Policji z dniem 13 listopada 2007 r., gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Natomiast zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm. – dalej jako ustawa o Policji) w sytuacji, kiedy zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Ten zaś przepis określa, iż policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył P. Ś., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że wyrok uchylający rozkaz o zwolnieniu ze służby ma takie znaczenie, że z chwilą uprawomocnienia się – stosunek służbowy podlega reaktywowaniu. W ocenie skarżącego, bieg terminu określonego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji rozpoczyna się dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 8/08. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 6 czerwca 2008 r., zaś skarżący w dniu 9 czerwca 2008 r. złożył raport, zgłaszając gotowość podjęcia służby. W tych warunkach – zdaniem skarżącego, nie było podstaw do zastosowania art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Nadto skarżący zwrócił uwagę, że orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 13 lutego 2008 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Powyższe orzeczenie zostało zatwierdzone orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 328/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd podzielił stanowisko organów, że w dniu ogłoszenia wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu nastąpiło przywrócenie do służby. W związku z powyższym, z dniem 13 marca 2008 r. roku przysługiwało skarżącemu prawo powrotu do służby na stanowisko równorzędne. Z tym też dniem rozpoczął się bieg terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby. Tym samym nie podzielił argumentów P. Ś., że nieprawomocny wyrok nie wywołuje skutków prawnych. Podniósł, że w sytuacji, gdy policjant w terminie 7 dni nie zgłosił gotowości niezwłocznego podjęcia służby, Komendant Wojewódzki Policji zasadnie stwierdził, że wystąpiły określone w art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji warunki do zwolnienia skarżącego ze służby, bez potrzeby oczekiwania na uprawomocnienie się wyroku sądu.
Na skutek kasacji wniesionej przez P. Ś., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 235/09, uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie organy - wbrew istniejącym przesłankom nie rozważyły możliwości zastosowania przepisów art. 43 ust. 1 oraz art. 43 ust. 3 ustawy o Policji co było następstwem błędnej wykładni art. 42 ust. 2 zaakceptowanej przez sąd I instancji. Sąd podkreślił, że zakreślony w tym ostatnim przepisie termin, rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy niezależnie od tego czy skarżący był obecny na rozprawie poprzedzającej jego wydanie i czy wyrok ten zawierał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 152 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę ponadto, że skarżący w dniu 10 marca 2008 r. został (ostatecznie) uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji co oznacza, iż nie mógł w terminie wskazanym przez organy zgłosić w sposób skuteczny gotowości niezwłocznego podjęcia służby, bowiem całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza w ogóle, a nie tylko czasowo możliwość jej pełnienia. W przedmiotowej sprawie orzeczenie potwierdzające całkowitą niezdolność skarżącego do służby nie tylko nie mogło być pominięte, ale i obligowało organ do rozważenia potrzeby zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Rozpatrując skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie był związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) i przyjął zaprezentowany pogląd prawny dotyczący naruszenia art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Poza sporem pozostaje, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 8/08, wydany w sprawie ze skargi P. Ś. na rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2007 r., reaktywował stosunek służbowy i P. Ś. przysługiwało prawo powrotu do służby na stanowisko równorzędne.
Stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast data reaktywacji stosunku służbowego skarżącego, który to stosunek służbowy został następnie rozwiązany zaskarżoną decyzją z dniem 31 maja 2008 r.
W ocenie organu, na mocy wyroku sądu skarżący został przywrócony do służby w Policji z datą jego ogłoszenia tj. z dniem 13 marca 2008 r. Z tym też dniem przysługiwało mu prawo do powrotu do służby i rozpoczął się bieg 7 dniowego terminu do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby.
Powyższe stanowisko organu, w świetle orzeczenia NSA jest jednak nietrafne. Skoro obie decyzje o zwolnieniu skarżącego ze służby zostały wyeliminowane z obiegu prawnego wyrokiem sądu, skarżący w istocie rzeczy został przywrócony do służby w Policji. Jednak termin określony w art. 42 ust. 2 ustawy nie rozpoczął biegu, począwszy od dnia wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Lu 8/08, tj. od dnia 13 marca 2008 r., niezależnie od okoliczności na które powołuje się organ – wiedza skarżącego o treści zapadłego wyroku.
Z przepisu art. 168 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyrok sądu administracyjnego wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jego prawomocności, a zatem z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej lub z dniem ogłoszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji.
Przewidziany w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji skutek, polegający na przywróceniu funkcjonariusza do służby (w wyniku wyroku uchylającego rozkaz personalny o zwolnieniu z niej), następuje w dacie jego prawomocności, albowiem dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy, zgodnie z art. 170 p.p.s.a
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2008 r. uprawomocnił się w dniu 6 czerwca 2008 r. W wyniku reaktywacji stosunku służbowego obowiązkiem skarżącego było zgłoszenie gotowości pełnienia służby w siedmiodniowym terminie, liczonym od dnia 7 czerwca 2008 r. Termin ten upływał zatem z dniem 13 czerwca 2006 r.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący raportem z dnia 9 czerwca 2008 r. zgłosił gotowość podjęcia służby, co wyklucza zastosowanie w jego sprawie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Zatem dotychczasowe postępowanie prowadzone na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji powinno zostać zakończone w sposób procesowy poprzez wydanie decyzji o umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.).
Jeżeli organ stwierdzi istnienie innych przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, należy je wszcząć, a następnie wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. Jednakże postępowanie w tym zakresie nie może stanowić kontynuacji dotychczasowego postępowania. Może być ewentualnie kolejnym, nowym postępowaniem administracyjnym.
Jeżeli organ uzna konieczność zastosowania w sprawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, to będzie miał na uwadze regulację zawartą w art. 43 ust. 1 tej ustawy. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło