III SA/Lu 728/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007-2013 postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy, zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca, którą w niniejszej sprawie jest Stowarzyszenie [...] podniosła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, z której mogłaby osiągać korzyści finansowe. Wszelkie przychody są pożytkowane z myślą o ulepszaniu oferty turystycznej i kulturalnej. Stowarzyszenie zajmuje się m.in. organizacją rajdów, wyścigów rowerowych, wyznaczaniem szlaków turystycznych, stawia tablice informacyjne. Stowarzyszenie licząc na otrzymanie dotacji zaciągnęło pożyczkę na organizację tegorocznego rajdu rowerowego na zakup niezbędnych artykułów i usług. Strona podkreśliła, że stowarzyszenie prowadzące działalność nieodpłatną, nie dysponuje dużym zasobem finansowym. W części urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącej majątku stowarzyszenia, strona wskazała, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł (udział we współwłasności nieruchomości). Za ostatni rok obrotowy według bilansu stowarzyszenie osiągnęło zysk w kwocie [...] zł. Strona posiada dwa rachunki bankowe, a wartość środków finansowych na nich zgromadzonych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, wyniosła odpowiednio [...] zł i [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, sytuację majątkową i finansową strony, uznać należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie niniejszej, strona skarżąca złożyła skargi jeszcze w dwóch sprawach (sygn. akt: III SA/Lu 727/11 i III SA/Lu 729/11) i w sprawach tych złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zatem dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę skarżącą w sprawie niniejszej, wzięto pod uwagę również wysokość kosztów postępowania w w/w sprawach. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe niniejszego postępowania na obecnym etapie prowadzenia sprawy składa się wpis sądowy od skargi wynoszący 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Koszt ustanowienia radcy prawnego do prowadzenia sprawy niniejszej wynosi 240 zł netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349/) i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr. 54, poz. 535 ze zm./). Koszty postępowania w sprawach III SA/Lu 727/11 i III SA/LU 729/11 kształtują się identycznie. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, stwierdzić należy, że wykazana przez nią sytuacja majątkowa i finansowa nie daje podstaw do uznania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie rzeczywiście niemożliwe. Z unormowania art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie posiada środków finansowych, ale też, że podjęła wszelkie kroki aby zdobyć fundusze na opłacenie kosztów związanych z tym postępowaniem (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. II OZ 266/08 Legalis). W ocenie referendarza stowarzyszenie chcąc realizować swą statutową działalność, musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność, iż stowarzyszenie działa jako organizacja non profit nie stanowi przesłanki zwolnienia od kosztów postępowania. Organizacje non profit nie są bowiem zwolnione od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory sądowe (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r. II OZ 852/10 Lex nr 743942; postanowienie NSA z 5 sierpnia 2010 r. II OZ 752/10 Lex 663825). Podnieść należy, że w myśl art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. jedn. - Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.), majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie może również prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Fakt, iż cele działalności stowarzyszenia mają charakter niezarobkowy (art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach), oznacza jedynie, że dochód stowarzyszenia nie może być dzielony między członków, lecz musi być przeznaczany na podtrzymywanie statutowych celów stowarzyszenia (art. 34 ustawy Prawo o stowarzyszeniach). Fakt, iż stowarzyszenie zrezygnowało z możliwości uzyskania dochodów w taki sposób, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy i przerzucenia ciężaru kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi na Skarb Państwa. Strona skarżąca nie wykazała zatem spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w całkowitym, jak również częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.