III SA/Lu 869/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem uczących się dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 150 m2 i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...]złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych brutto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,26 ha, które nie przynosi dochodów, samochodu osobowego (nie wskazanej przez skarżącego marki, roku produkcji ani wartości) oraz ciągnika rolniczego (nie wskazanej przez skarżącego marki, roku produkcji ani wartości). Skarżący oświadczył, że niemal całość dochodu gospodarstwa domowego pochłaniają wydatki na utrzymanie uczących się poza miejscem zamieszkania dzieci oraz gospodarstwa domowego. Przy czym skarżący nie podał jakiej wysokości są to wydatki. Pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. skarżącego wezwano do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych i kont, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, aktualnego zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego informującego o wielkości posiadanych gruntów rolnych w ha przeliczeniowych lub nakazu płatniczego podatku rolnego oraz oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego oraz dokumentów źródłowych potwierdzających te wydatki. Mimo skutecznego doręczenia wezwania skarżący nie wykonał go. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na druku PPF złożonym w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie wykazał bowiem w jakiej wysokości ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego ani nie określił areału gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe. Nie nadesłała informacji o wysokości kosztów utrzymania koniecznego ani informacji o powierzchni gospodarstwa rolnego i wyciągu z posiadanych rachunków i kont bankowych. Tym samym nie wykazał wysokości nie tylko stałych miesięcznych obciążeń wydatkami gospodarstwa domowego ale i jego realnych dochodów. Przesłanką zaś przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Referendarz sądowy nie znając wysokości wydatków gospodarstwa domowego skarżącego ani jego realnych dochodów nie mógł ocenić, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.