III SA/Lu 878/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 października 2024 r. nr [...] Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego M. F., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 12 lipca 2024 r., nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu 22 lipca 2021 r. lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawił formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym wskazał, że córka skarżącego D. F., urodzona w dniu [...] 2014 r., nie została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. pismem z dnia 2 września 2021 r. poinformował skarżącego o konieczności realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka oraz o podstawie prawnej tego obowiązku. W odpowiedzi nadesłane zostało oświadczenie M. F. i K. F., iż stawią się na badanie kwalifikacyjne po odwołaniu w Polsce stanu epidemii. W dniach 7 grudnia 2021 r. oraz 21 kwietnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. uzyskał informacje z S. P. Z. O. Z. w P., że D. F. nie została poddana zaległym szczepieniom oraz, że brak dokumentacji medycznej potwierdzającej wystąpienie przeciwwskazań do wykonania szczepień. W dniu 26 kwietnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wystawił upomnienie, w którym wezwał ojca dziecka M. F. do wykonania zaległych szczepień ochronnych u córki D. F. przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, streptococcus pneumoniae, błonicy-tężcowi-krztuścowi, poliomyelitis oraz odrze-śwince-różyczce. Pismem z dnia 12 maja 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego, że pomyłkowo wezwano go do poddania córki szczepieniu przeciwko streptococcus pneumoniae, ponieważ szczepienie to było dla dziecka skarżącego szczepieniem zalecanym, a nie obowiązkowym. Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do SPZOZ w P. o udzielenie informacji w sprawie poddania się D. F. zaległym szczepieniom ochronnym. W odpowiedzi SPZOZ w P. poinformował, że dziecko do chwili obecnej nie zostało poddane zaległym szczepieniom ochronnych oraz, że brak przeciwwskazań do wykonania szczepień. Pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji ponownie zwrócił się do SPZOZ w P. o udzielenie informacji w sprawie poddania dziecka zaległym szczepieniom ochronnym. W odpowiedzi SPZOZ w P. poinformował, że dziecko obecnie jest w konsultowane, a matka dziecka zobowiązała się do dostarczenia stosownego zaświadczenia o rozpoczęciu lub nie zaległych szczepień. Pismem z dnia 7 lutego 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. po raz kolejny zwrócił się do SPZOZ w P. o udzielenie informacji w sprawie poddania się zaległym szczepieniom ochronnym D. F.. W odpowiedzi podmiot medyczny wskazał, że dziecko do chwili obecnej nie zostało poddane zaległym szczepieniom ochronnych oraz, że brak przeciwwskazań do szczepień. Nadto podmiot medyczny poinformował, że rodzice dziecka poprosili o niekontaktowanie się z nimi w sprawie szczepień. W związku z dalszym brakiem wykonania szczepień u dziecka, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w dniu 8 marca 2024 r. wystawił w stosunku do skarżącego M. F. tytuł wykonawczy [...], obejmujący obowiązek poddania małoletniej córki skarżącego D. F. szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, odrze, śwince, różyczce, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi i krztuścowi. Organ pierwszej instancji wystąpił do Wojewody Lubelskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 5 czerwca 2024 r., skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, wskazując na brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenie postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. oddalił zarzuty skarżącego, uznając je za nieuzasadnione. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W wyniku rozpatrzeniu zażalenia Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 7 października 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"). Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określają przepisy tej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie" lub "rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r."). Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy, który stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Oznacza to, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. O szczepieniach, które powinny zostać podane dziecku, decyduje każdorazowo lekarz, kierując się aktualną wiedzą medyczną. Jedynie lekarz dysponujący wiedzą medyczną (w określonym stanie faktycznym) jest w stanie ustalić wynikające ze stanu zdrowia i aktualnej wiedzy medycznej przeszkody lub przesłanki, aktualizujące prawny obowiązek wynikający wprost z przepisów ustawy, nie zaś rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych. Niestawienie się do placówki medycznej z dzieckiem w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego do szczepienia lub odmowa zgody na przeprowadzenie wyżej wymienionego badania uniemożliwiają wykonanie szczepienia, co jest równoznaczne z odmową poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się informacja o braku przeprowadzenia szczepień ochronnych u D. F.. Wierzyciel otrzymał tę informację od lekarza z podmiotu leczniczego S. P. Z. O. Z. w P.. Lekarz, przesyłając formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych (pierwszy z dnia 22 lipca 2021 r.), stwierdził upływ terminu do wykonania szczepień ochronnych przy jednoczesnym braku występowania przeciwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Nietrafny jest zatem zarzut strony dotyczący niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgromadzony w sprawie materiał pozwala stwierdzić, że D. F. nie miała wykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych, które powinna otrzymać w ustawowo ustalonym terminie. Organ odwoławczy uznał też za niezasadny zarzut strony dotyczący braku kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie uchylania się od szczepień ochronnych. Odnosząc się do złożonego w postępowaniu zażaleniowym pisma strony z dnia 10 września 2024 r. organ odwoławczy wyjaśnił między innymi, że podnoszona przez stronę okoliczność nieotrzymania pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach z dnia 2 września 2021 r., wysłanego zwykłą przesyłką pocztową, nie miała wpływu na możliwość wykonania przez zobowiązanego szczepień ochronnych u dziecka. Organ wyjaśnił również, że brak jest podstaw do umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skarżący M. F. zarzucił: 1) brak wymagalności obowiązku; 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach, zasądzenie kosztów postępowania oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, ponieważ jego dziecko nie ukończyło jeszcze 11 roku życia. Moment wymagalności dla szczepienia przeciwko gruźlicy wystąpi dopiero w 15 roku życia, a dla pozostałych szczepień w 19 roku życia. Ponadto obowiązek nie może być wymagalny, jeżeli istnieje realna obawa o zagrożenie zdrowia lub życia dziecka. Skarżący zauważył, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce, bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Informacje zawarte w komunikacie mogą być traktowane jedynie jako wskazówki techniczne dotyczące wykonywania szczepień ochronnych, ale nie mogą stanowić określenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Skarżący wskazał również, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego jego dziecko nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego, które w ustawie nie zostało określone jako obowiązkowe. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta skarżącemu przysługuje prawo do odmowy wykonania tego badania. W ocenie skarżącego w związku z brakiem aktualnego badania kwalifikacyjnego i brakiem zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonania szczepienia, obowiązek szczepienia jest niewykonalny. Ponadto skarżący podniósł, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje możliwości wydania decyzji dotyczących szczepień ochronnych. Brak jest więc władczego rozstrzygnięcia organu inspekcji sanitarnej (powiatowego inspektora sanitarnego) w formie decyzji administracyjnej, które nakazywałoby poddać małoletnie dziecko szczepieniu ochronnemu. W związku z tym brak jest podstaw do uznania, aby organem właściwym do prowadzenia egzekucji powyższego obowiązku niepieniężnego w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji był powiatowy inspektor sanitarny. Organem posiadającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Z tego powodu, w ocenie skarżącego, niniejsze postępowanie było prowadzone przez niewłaściwy organ. W odpowiedzi na skargę Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Po dokonaniu według powyższych zasad kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do jego uchylenia. Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie oddalające zarzuty skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącego od obowiązku poddania małoletniej córki D. F., ur. [...] 2014 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."), egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 8 marca 2024 r. przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącego D. F. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny wyjaśnić należy, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku szczepień ochronnych jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Zgodnie zaś z art. 20 §1 pkt 1 u.p.e.a. organem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda. Jednakże na mocy porozumienia zawartego w dniu 18 kwietnia 2024 r. pomiędzy Wojewodą Lubelskim a Lubelskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2024 r. poz. 2436), zadania organu egzekucyjnego w zakresie obowiązków o charakterze niepieniężnym dotyczące poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym od dnia 1 czerwca 2024 r. powierzone zostały Lubelskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Skarżący został o tym poinformowany w piśmie Wojewody Lubelskiego z dnia 14 maja 2024 r. w związku z doręczeniem skarżącemu tytułu wykonawczego. Przy tym z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uzasadnia swój zarzut także stwierdzeniem, iż ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje wydania decyzji dotyczących szczepień ochronnych, gdyż obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika wprost z przepisów ustawy. W związku z tym, jak podnosi skarżący, brak podstaw do uznania, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji w okolicznościach niniejszej sprawy jest powiatowy inspektor sanitarny. Skarżący błędnie wywodzi, że organem prowadzącym egzekucję w okolicznościach niniejszej sprawy jest powiatowy inspektor sanitarny. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Puławach jest zgodnie ze swoimi kompetencjami wierzycielem obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wydając postanowienie z dnia 12 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Puławach działał na podstawie powołanego w postanowieniu art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie zaś do § 2 art. 34 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut (pkt 1), uznaje zarzut w całości lub w części (pkt 2), albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu (pkt 3). W świetle powyższego, sformułowany w skardze zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny jest bezzasadny. Także pozostałe podniesione w skardze argumenty nie podważają skutecznie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, które znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany o konieczności wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u córki D. F. pismem z dnia 2 września 2021 r. Wprawdzie skarżący twierdzi, że nie otrzymał tego pisma, wysłanego listem zwykłym, jednak przeczy temu treść pisma M. F. i K. F. z dnia 4 października 2021 r. (k. 5 akt administracyjnych), które jednoznacznie stanowi odpowiedź na wezwanie w sprawie szczepień ochronnych córek D. i K.. Skarżący miał zatem wiedzę o tego rodzaju wezwaniu. Z uwagi zaś na nieskuteczność przesłanej informacji, wierzyciel wystosował w dniu 26 kwietnia 2022 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącego do wykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2022 r. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego skarżący pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. wniósł zarzuty. Upomnienie zostało wystosowane wobec uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku szczepień ochronnych. Jak wynika z akt sprawy, zgłoszenie o uchylaniu się przez rodziców/prawnych opiekunów dziecka od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u D. F. ur. [...] 2014 r. wystosowane zostało 22 lipca 2021 r. przez Samodzielny P. Z. O. Z. w P. (k. 1 akt adm.). W treści zgłoszenia podano, że u dziecka nie wykonano wymaganych szczepień. Wskazano też brak na zgody rodziców na wykonanie szczepień u dziecka. W pismach z dnia 3 grudnia 2021 r., 1 kwietnia 2022 r. oraz 1 grudnia 2022 r. lekarz z SPZOZ w P. informował, że córka skarżącego nie została poddana zaległym szczepieniom ochronnym. Lekarz wskazywał jednocześnie na brak przeciwwskazań do szczepień. W piśmie z dnia 8 lipca 2024 r. lekarz z podmiotu leczniczego – SPZOZ w P. potwierdził, że D. F. nie została poddana żadnym obowiązkowym i zaległym szczepieniom ochronnym a na karcie szczepień znajduje się notatka pielęgniarki, że matka dziecka nie wyraża zgody na szczepienie. Rodziców wielokrotnie informowano o obowiązku szczepień ochronnych. Przychodnia nie posiada dokumentacji medycznej informującej o przeciwskazaniach do szczepień dziecka. W piśmie z dnia 20 września 2024 r. lekarz z SPZOZ w P. potwierdził brak zaszczepienia dziecka. Wskazał, że ostatnia wizyta lekarska dziecka miała miejsce 14 maja 2024 r. i nie dotyczyła zagadnień wykonywania zaległych szczepień. W opisanych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organów obu instancji o braku podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej. Organy obu instancji trafnie stwierdziły, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W świetle wymienionych wyżej przepisów nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z przepisów ustawowych. Wynika z nich norma prawna, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym. Z uwagi na powyższe, twierdzenia skarżącego jakoby obowiązek szczepień ochronnych wynikał z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego są bezzasadne. W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została ministrowi właściwemu do spraw zdrowia delegacja do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest w dniu 8 marca 2024 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowana okoliczność, że brakujące szczepienia ochronne u D. F. to szczepienia przeciwko: gruźlicy, odrze, śwince, różyczce, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi. Brak wykonania wskazanych szczepień także po wystawieniu tytułu wykonawczego potwierdzają pisma z S. P. Z. O. Z. w P.. Podane wyżej szczepienia i terminy ich poszczególnych dawek zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia, który stanowi, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: 1) błonica; 2) gruźlica; 3) inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b; 4) inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae; 5) krztusiec; 6) nagminne zapalenie przyusznic (świnka); 7) odra; 8) ospa wietrzna; 9) ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis); 10) różyczka; 11) tężec; 12) wirusowe zapalenie wątroby typu B; 13) wścieklizna; 14) zakażenia powodowane przez rotawirusy. Jak wskazano już wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Są to następujące grupy osób: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W konsekwencji, w świetle przywołanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie budzi wątpliwości istnienie i wymagalność obowiązku poddania córki skarżącego D. F., ur. [...] 2014 r. wymienionym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym, zarówno w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, jak i w dacie rozstrzygania w przedmiocie zarzutów skarżącego przez organy obu instancji. Należy również podkreślić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określony w załączniku 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Stąd też bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, ponieważ jego dziecko nie ukończyło jeszcze 11 roku życia oraz, że moment wymagalności dla szczepienia przeciwko gruźlicy wystąpi dopiero w 15 roku życia, a dla pozostałych szczepień w 19 roku życia. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, że córka skarżącego nie została zaszczepiona wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Skoro lekarz z podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko, przesłał do organu pierwszej instancji formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 22 lipca 2021 r., to oznacza, że lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne są u dziecka wymagalne, z uwagi na upływ terminu do ich wykonania oraz brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. W formularzu tym lekarz wskazał, że rodzice nie wyrażają zgody na szczepienia oraz, że nie wykonano dziecku szczepień już na oddziale noworodkowym. Jak wskazano wyżej, w dalszym toku postępowania lekarz wielokrotnie, w odpowiedzi na wezwania organów obu instancji, udzielał informacji zarówno o niewykonaniu szczepień, mimo wystawienia upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego, jak również o braku przeciwwskazań do wykonania szczepień. Nie budzi wątpliwości, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych ani żadnego dokumentu uzasadniającego brak wymagalności ich wykonania. Skarżący w treści skargi ani na etapie postępowania administracyjnego nie powoływał też żadnych okoliczności dotyczących stanu zdrowia córki D. F., które mogłyby wskazywać na istnienie przeciwwskazań do szczepień. Skarżący w skardze wskazał wprost, że w obawie o zdrowie córki i możliwe powikłania, które wystąpiły u starszego dziecka uznał, iż bezpieczniej będzie wstrzymać się ze szczepieniami. Skarżący powołuje się zatem na swoje subiektywne przekonanie co do możliwości wystąpienia powikłań. Natomiast, jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, tylko lekarz kierując się wiedzą medyczną, może stwierdzić istnienie przeciwwskazań do szczepień. Trzeba jednocześnie zauważyć, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 ustawy). Zgodnie z ust. 4 art. 17 ustawy, po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Zgodnie z art. 17 ust. 10 pkt 6 ustawy wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 10 ust. 3 rozporządzenia). Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Przepisy ustawy i rozporządzenia przewidują zatem tryb ustalenia, czy dziecko kwalifikuje się do szczepienia w określonym terminie. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wynikająca z art. 17 ust. 2 ustawy konieczność poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza powinność poddania się również badaniom kwalifikacyjnym, w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18 oraz z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 3090/19). Wbrew zatem stanowisku skarżącego, poddanie się takiemu badaniu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Nie ma więc racji skarżący, że w odniesieniu do badania kwalifikacyjnego po stronie pacjenta istnieje dowolność w jakim terminie oraz czy w ogóle podda się tej czynności medycznej. Niepoddanie przez rodzica dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu i w związku z tym niewystawienie stosownego zaświadczenia nie stanowi zatem przesłanki wskazującej na niewykonalność obowiązku szczepienia u dziecka. Niezasadne jest też stanowisko o braku wymagalności obowiązku z powołaniem się na okoliczność, że konkretyzacja terminu szczepienia należy każdorazowo do lekarza. Terminy podania poszczególnych szczepień są bowiem określone w powołanych wyżej przepisach, z czym wiąże się ich wymagalność. Lekarz ocenia jedynie czy podanie szczepionki jest możliwe w danym dniu, ze względu na stan zdrowia dziecka. Tylko w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej, w toku której lekarz specjalista może określić okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W niniejszej sprawie tego rodzaju przeciwwskazania nie zostały stwierdzone w opisanym trybie. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej małoletniej nie wynika, aby obowiązek szczepień został w stosunku do niej odroczony. Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z treścią znajdujących się w aktach administracyjnych pism lekarza z S. P. Z. O. Z. w P., rodzice D. F. byli wielokrotnie informowani o braku u dziecka przeciwwskazań do szczepienia, jednakże w dalszym ciągu nie zgłaszali się z dzieckiem na szczepienie. Jak już wyjaśniono, procedura poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, na które składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. W okolicznościach sprawy chybione jest zatem powołanie się strony na brak badania kwalifikacyjnego, w sytuacji gdy w pismach z dnia 22 lipca 2021 r., 1 kwietnia 2022 r., 1 grudnia 2022 r., 18 lipca 2023 r., 23 lutego 2024 r., 8 lipca 2024 r. oraz 20 września 2024 r. lekarz z przychodni informował, że skarżący nie poddał swojego dziecka zaległym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, przy braku przeciwwskazań do ich wykonania. Ze wskazanych pism lekarza oraz pozostałych zgromadzonych w sprawie dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący uchyla się od wykonania u córki obowiązkowych i wymagalnych szczepień. Uchylanie się od szczepień obejmuje również brak poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia. W odniesieniu do kwestii niewydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym wskazać też należy, że zgodnie z odnośnikiem znajdującym się na wzorze zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zaświadczenie to jest wypełniane przez lekarza w przypadku gdy szczepienie odbywa się w placówce innej niż badanie pacjenta. Zaznaczyć należy, że w aktach sprawy znajduje się zarówno zgłoszenie rodziców/opiekunów prawnych uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych, którego treść potwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych do podania szczepień, jak też późniejsze pisma z podmiotu leczniczego zawierające jednoznaczne stwierdzenia lekarza o braku medycznych przeciwwskazań do szczepienia dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień. Zasadne jest stanowisko organu, że jedynie lekarz jest uprawniony do stwierdzenia istnienia albo braku przeciwskazań do szczepienia. W okolicznościach sprawy takie przeciwwskazania nie zostały stwierdzone. Stosownie do powołanego już wyżej przepisu art. 17 ust. 5 ustawy, w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Jak wyjaśniono w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023, a także w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2024, szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidulanego planu szczepień – indywidulanego kalendarza szczepień, zwanego dalej "IKSz". Trzeba jednak podkreślić, że potrzeba ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień w związku z wcześniejszym zaniechaniem przez ojca dziecka poddania córki obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w terminach przewidzianych przepisami prawa, co spowodowało konieczność wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie może być uznana za mogącą podważyć legalność tytułu wykonawczego oraz prowadzonego na tej podstawie postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego ani jakiejkolwiek dokumentacji medycznej wskazującej na istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień u jego córki. Sąd nie podziela zaprezentowanego w skardze stanowiska, że Minister Zdrowia zastępując rozporządzeniem z dnia 27 września 2023 r (Dz.U. z 2023r. poz. 2077 ) Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego odnośnie kalendarza szczepień ochronnych, przekroczył delegację ustawową zawartą w artykule 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nie uwzględniając danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak analizy zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). Stanowiska tego nie potwierdzają również przywołane w skardze orzeczenia. Zauważyć należy, że powołany przez skarżącego dla poparcia tego zarzutu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1709/23 dotyczył sprawy, w której przedmiotem było badanie legalności postanowienia wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego dotyczącego przymusowego wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wszczętego przed dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, to jest przed dniem 13 listopada 2023 r. Tego rodzaju sytuacja występowała również w powołanej w skardze sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (wyrok z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt III SA/Po 319/24). Natomiast taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W wyroku z dnia 18 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się też do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w zakresie powoływanej przez skarżącego kwestii. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny w późniejszym orzecznictwie nie podzielił stanowiska wyrażonego między innymi w wyroku z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1709/23, uchylającym postanowienia organów w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzakucyjnego (por. wyrok z dnia 24 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 2218/21 i powołane tam orzecznictwo). Podsumowując, dokumenty zgromadzone w toku postępowania, w tym formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych jednoznacznie wskazują, że skarżący uchyla się od realizacji obowiązku poddania małoletniej szczepieniom ochronnym. Zasadność takiego stwierdzenia wynika również z treści skargi. Ponadto przed wydaniem tytułu wykonawczego lekarz poinformował organ pierwszej instancji, że rodzice dziecka nie rozpoczęli uzupełniania zaległych szczepień ochronnych. Brak realizacji tego obowiązku, mimo skierowanego do skarżącego upomnienia, powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Opiekę nad małoletnią córką sprawuje między innymi skarżący, jako ojciec dziecka. Na skarżącym spoczywa więc wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b tego artykułu. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym. Zarzuty podniesione w tym zakresie w skardze uznać więc należy za bezpodstawne. Dokumenty zgromadzone w toku postępowania nie wskazują, aby skarżący podejmował kroki w celu wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. Przeciwnie, dokumenty te wskazują na brak zgody skarżącego na wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych u jego córki. Jeszcze raz wymaga zaś podkreślenia, że w świetle przytoczonych wcześniej przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (art. 17 ust. 2, 3 i 4) o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do podania szczepionki dziecku decyduje każdorazowo wyłącznie lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Z tych względów stwierdzić należy, że wobec niewykonania obowiązku wskazanego w upomnieniu, wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie w oparciu o ten tytuł postępowania egzekucyjnego było prawidłowe. Trzeba również wskazać, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza także niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581). Zgodnie z tym przepisem pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Informacja, o której mowa w art. 9 dotyczy stanu zdrowia pacjenta. Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mają prawo do uzyskania od osoby wykonującej zawód medyczny przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez nią uprawnieniami. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 15 ustawy o prawach pacjenta przepisy dotyczące zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych stosuje się, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej. Taką odrębną ustawą jest między innymi ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na obowiązkowe szczepienie ochronne, wręcz odmiennie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13, z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13, z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542). Skarżący kwestionując legalność postanowień organów obu instancji nietrafnie odwołuje się do art. 31 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że wolność człowieka podlega ochronie prawnej (ust. 1). Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje (ust. 2). Jednocześnie ust. 3 powołanego artykułu przewiduje, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z ostatnio przytoczonego przepisu wynika zatem, że chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również, że stosownie do art. 95 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń oraz chorób zakaźnych u ludzi, i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).