III SA/Lu 92/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na rozstrzygnięcie protestu L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. L. Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie (dalej w skrócie: LAWP lub Agencja) poinformowała skarżącego o odrzuceniu jego wniosku o dofinansowanie o numerze ewidencyjnym [...] pt. "Wprowadzenie w firmie P.U.H. S. W. innowacji produktowej w oparciu o nowoczesne technologie mobilnych ekranów LED i ekranów multimedialnych" złożonego w odpowiedzi na konkurs nr 01/RPOWL/1.2/2012 w ramach Osi Priorytetowej I. Przedsiębiorczość i Innowacje Działania/Poddziałania 1.2 RPO WL 2007-2013 po dokonaniu oceny merytorycznej. W uzasadnieniu wyjaśniła, że pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonej dokumentacji konkursowej poprzez przedłożenie wiarygodnych dokumentów potwierdzających posiadanie przez wnioskodawcę środków finansowych na realizację projektu. W dniu [...] listopada 2012 r. wnioskodawca przedłożył uzupełnienia/poprawki do wniosku o dofinansowanie wraz z kopią poświadczonej notarialnie umowy przedwstępnej pożyczki. Organ stwierdził, że przedłożona umowa, zawarta pomiędzy J. M. – pożyczkodawcą, a S. W. – pożyczkobiorcą, na kwotę 1.200.000,00 zł, pod warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku pożyczkobiorcy o uzyskanie dofinansowania i podpisania w tym przedmiocie przez niego umowy o dofinansowanie, nie spełnia wymogów konkursowych z uwagi na fakt, że jest to umowa przedwstępna pożyczki. W ocenie organu jest to dokument niewiarygodny, gdyż nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że umowa przedwstępna dojdzie do skutku. Pobocznie organ stwierdził, że pożyczkodawca w żaden sposób nie udokumentował, że jest w posiadaniu środków finansowych niezbędnych do realizacji inwestycji w wysokości wskazanej w umowie. Zgodnie z pkt E9 wniosku o dofinansowanie wartość kosztów kwalifikowanych projektu wynosi 1.842.786,00 zł, wartość wnioskowanego wsparcia wynosi 699.959,04 zł, wkład własny wnioskodawcy wynosi 798.240,96 zł. Wnioskodawca zaś jest zobligowany do udokumentowania posiadania odpowiednich środków finansowych, niezbędnych do realizacji projektu w wysokości odpowiadającej równowartości przynajmniej wkładu własnego. Zdaniem organu wnioskodawca dokonując uzupełnienia dokumentacji nie wykazał posiadania środków finansowych na realizację projektu. W dniu [...] stycznia 2013 r. Agencja rozstrzygnęła protest skarżącego podtrzymując swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. W. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie protestu, zarzucając naruszenie w trakcie procedury konkursowej ogólnego kryterium merytorycznego, polegającego na dokonaniu niewłaściwej analizy złożonej w postępowaniu dokumentacji – poprzez uznanie, że projekt nie spełnia kryterium wykonalności projektu pod względem finansowym, podczas gdy we wniosku wykazano spełnienie tego warunku zgodnie z wytycznymi. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Agencję. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie podziela poglądu, który dyskryminuje znaczenie umowy przedwstępnej w stosunku do umowy pożyczki jako dokumentu potwierdzającego spełnienie warunków finansowych ubiegającego się o dotację. Skarżący wskazał, że jedynym powodem, który zadecydował o tym, iż strony zawarły umowę przedwstępną, a nie umowę pożyczki były względy fiskalne. Przy zawarciu umowy pożyczki należało zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnej. Przy umowie przedwstępnej takiej konieczności nie było. W odpowiedzi na skargę Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że z art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), dalej: u.z.p.p.r. wynika, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 30e u.z.p.p.r. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia merytorycznej oceny projektu objętego wnioskiem skarżącego o dofinansowanie, a w szczególności w części odnoszącej się do kryterium oceny techniczno-ekonomicznej "Projekt jest wykonalny pod względem finansowym". Z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. wynika, że instytucja zarządzająca powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Równy dostęp do pomocy oraz transparentność reguł oceny wniosków mogą być zapewnione tylko wtedy, gdy zostały opracowane i upublicznione przejrzyste kryteria wyboru projektów, a oceny instytucji zarządzającej opierać się będą na stosowaniu tych właśnie kryteriów (art. 26 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 2, art. 29 u.z.p.p.r.). Biorąc zatem pod uwagę powyższe regulacje oceny projektów dokonuje się w oparciu o dokumentację konkursową dostępną publicznie, na stronach internetowych instytucji zarządzającej. W związku z tym dokumenty, określające m.in. cele danego działania w ramach osi priorytetowej, zasady i kryteria ocen projektów, a także wytyczne dla wnioskodawców powinny stanowić podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez LAWP oceny projektu. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Wprowadzenie w firmie P.U.H. S. W. innowacji produktowej w oparciu o nowoczesne technologie mobilnych ekranów LED i ekranów multimedialnych" złożonego w ramach I Osi Priorytetowej, Działania 1.2 RPO WL 2007-2013 w odpowiedzi na konkurs nr 01/RPOWL/1.2/2012, ogłoszony na stronie internetowej Agencji w dniu 31 stycznia 2012 r. Na dokumentację konkursową składały się między innymi: Instrukcja wypełniania wniosku, Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie, Wytyczne dla Wnioskodawców ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007-2013, Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 Uszczegółowienie Programu (dalej: Uszczegółowienie), Kryteria wyboru projektów w ramach I i II Osi Priorytetowej oraz Informacja o środkach odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w ramach systemu realizacji programu operacyjnego. Z Uszczegółowienia w zakresie dotyczącym Działania 1.2 "Dotacje inwestycyjne dla mikroprzedsiębiorstw" wynika, że celem tego Działania jest poprawa konkurencyjności mikroprzedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą dłużej niż 2 lata, realizujących innowacyjne projekty inwestycyjne na terenie województwa lubelskiego. Cel zostanie zrealizowany poprzez wsparcie przedsięwzięć inwestycyjnych związanych z unowocześnieniem oferty produktowej i technologicznej mikroprzedsiębiorstw. Wsparcie udzielone w ramach Działania pozwoli na dokapitalizowanie projektów inwestycyjnych mających na celu wprowadzenie innowacji procesowej, produktowej, organizacyjnej i marketingowej w mikroprzedsiębiorstwach prowadzących działalność gospodarczą dłużej niż 2 lata (pkt 12 – Cel i uzasadnienie działania – str. 24 Uszczegółowienia). Z Wytycznych dla wnioskodawców wynika, że ocena merytoryczna wniosku jest dwuetapowa: ocena techniczno-ekonomiczna i ocena strategiczna. Ocenie strategicznej poddawane są tylko te wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę techniczno-ekonomiczną. Ocena techniczno-ekonomiczna jest weryfikowana dwoma wartościami : TAK/NIE. Wniosek, który uzyskał negatywną ocenę techniczno-ekonomiczną jest odrzucany (nie podlega dalszej ocenie w oparciu o kryteria strategiczne). W niniejszej sprawie podstawą odrzucenia wniosku skarżącego było stwierdzenie, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego oceny techniczno-ekonomicznej "Projekt jest wykonalny pod względem finansowym". Z opisu kryterium wynika, że kryterium ocenia czy wartość planowanych kosztów ma zapewnione finansowanie w przedstawionych w projekcie źródłach finansowania. Oceniający weryfikuje możliwości finansowe wnioskodawcy związane z realizacją projektu. Wnioskodawca obowiązany jest wykazać, że ma zapewnione środki finansowe na realizację projektu. Zgodnie z Wytycznymi dla wnioskodawców, na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że ma zapewnione wystarczające środki finansowe na realizację projektu. Wykazanie (udokumentowanie) środków finansowych możliwe jest m. in. przez: 1) przedstawienie dokumentów finansowych za trzy ostatnie zamknięte lata obrachunkowe, z których będzie jasno wynikało, że zysk netto przekracza 50% wartości kosztów kwalifikowalnych oraz przedsiębiorca posiada stabilną sytuację finansową; 2) przedstawienie innych dokumentów finansowych potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu, tj.: promesy po weryfikacji zdolności finansowej dokonanej przez bank, aktualnego wyciągu z rachunku bankowego potwierdzonego przez pracownika banku podpisem i pieczęcią bankową lub zawierającego adnotację o tym, że dany wyciąg jest wygenerowany elektroniczne na podstawie art. 7 ustawy Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140 z 1997 r., poz. 939 z późn. zm.), oraz że nie wymaga podpisu ani stempla, umowy pożyczki sporządzonej w formie aktu notarialnego; 3) przedstawienie innych dodatkowych dokumentów potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu z zastrzeżeniem, że dodatkowe dokumenty będą podlegały indywidualnej ocenie przez członków KOP lub ekspertów zewnętrznych. W ocenie LAWP, skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że projekt jest wykonalny pod względem finansowym, ponieważ nie udokumentował posiadania środków finansowych na realizację projektu. W pkt E9 wniosku o dofinansowanie wskazano, że koszty całkowite projektu wynoszą 1.842.786,00 zł, wartość wsparcia, o które ubiega się skarżący wynosi 699.959,04 zł, zaś wkład własny wnioskodawcy - 798.240,96 zł. Wartość zysku przedsiębiorstwa skarżącego za ostatni okres obrachunkowy oraz okres bieżący wnosi łącznie 170.000,00 zł. Organ uznał, że przedłożona przez skarżącego umowa przedwstępna pożyczki z dnia [...] marca 2012 r., sporządzona w formie aktu notarialnego, uniemożliwia ocenę, czy w momencie składania wniosku skarżący posiada potencjał finansowy, niezbędny do realizacji projektu. Z umowy wynika bowiem, że pożyczkodawca (J. M.) zobowiązuje się zawrzeć ze S. W. umowę pożyczki na kwotę 1.200.000,00 zł, pod warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku S. W. o uzyskanie dofinansowania i podpisania w tym przedmiocie przez skarżącego umowy o dofinansowanie. Skarżący uważa, że w ramach omawianego kryterium należy wykazać istnienie i rozmiar źródeł finansowania. Zdaniem skarżącego, nieprawidłowa jest ocena, że posiadanie środków pieniężnych musi być udokumentowane przez wykazanie stosownej kwoty na koncie bankowym. Skarżący podkreśla, że Wytyczne dla wnioskodawców nie zawierają zamkniętego katalogu dokumentów potwierdzających spełnienie warunków finansowych. Wprawdzie w dokumentacji konkursowej przyjęto, że tylko umowa pożyczki sporządzona w formie aktu notarialnego potwierdza spełnienie warunków finansowych, jednak w ocenie skarżącego umowa przedwstępna i umowa pożyczki w sposób identyczny gwarantują uzyskanie finansowania inwestycji. Zawarcie tych umów nie przesądza, że środki zostały przekazane. Podzielić należy stanowisko LAWP, że przedłożona przez skarżącego umowa przedwstępna pożyczki uniemożliwia ocenę, czy skarżący faktycznie posiada wystarczające środki finansowe na realizację projektu. W pkt F5 wniosku o dofinansowanie skarżący złożył oświadczenie, że posiada środki finansowe zabezpieczające płynną i terminową realizację całości projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie. Posiadanie tych środków mógł skarżący wykazać w sposób określony w Wytycznych dla wnioskodawców, niekoniecznie poprzez wykazanie posiadania określonej kwoty na koncie bankowym. Jak wskazano wyżej, dokumentacja konkursowa dopuszcza przedstawienie różnych dokumentów, w tym także innych niż wymienione w Wytycznych, muszą to być jednak dokumenty pozwalające na ocenę, że "wartość planowanych kosztów ma zapewnione finansowanie w przedstawionych w projekcie źródłach finansowania", czyli inaczej mówiąc dokumenty te mają potwierdzić, że wnioskodawca wykazał, że ma zapewnione środki finansowe na realizację projektu. Tymczasem wnioskodawca przedstawił tylko umowę przedwstępną pożyczki, z której wynika, że zawarcie umowy pożyczki i wypłacenie skarżącemu kwoty pożyczki uzależnione jest od spełnienia warunku, którym jest uzyskanie przez skarżącego dofinansowania i podpisanie umowy o dofinansowanie projektu. Nie wdając się w rozważania co do dopuszczalności zawarcia umowy przedwstępnej pod warunkiem, zauważyć należy, że z istoty umowy przedwstępnej, uregulowanej w art. 389 kodeksu cywilnego wynika, że jej przedmiotem jest zobowiązanie się do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej. Umowa przedwstępna nie rodzi obowiązku świadczenia przedmiotu umowy przyrzeczonej. W przypadku zawarcia umowy przedwstępnej pożyczki przyszły pożyczkodawca nie jest zatem zobowiązany do świadczenia kwoty pożyczki. Zobowiązanie to powstanie dopiero z chwilą zawarcia umowy pożyczki. Zgodnie bowiem z art. 720 kodeksu cywilnego dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Jest zatem istotna różnica między umową przedwstępną pożyczki a umową pożyczki i nie można między tymi umowami stawiać znaku równości, jak czyni to skarżący. Także powoływanie się na konsensualny charakter umowy pożyczki jest nieuzasadnione. Okoliczność, że do zawarcia umowy pożyczki dochodzi na skutek samego porozumienia stron i dla powstania skutków prawnych złożonych oświadczeń nie jest konieczne wydanie przedmiotu pożyczki nie zmienia istoty zobowiązania pożyczkodawcy. Podkreślenia wymaga, że skarżący ubiegając się o dofinansowanie powinien spełnić wymagania określone w systemie realizacji, w szczególności powinien wykazać, że posiada środki na realizację przedsięwzięcia. Z przedstawionego przez skarżącego aktu notarialnego wynika natomiast jedynie, że skarżący dopiero zobowiązał się do zawarcia umowy w przyszłości. W chwili składania wniosku skarżący nie dysponował zatem kwotą 1.200.000,00 zł, o której mowa w umowie. Nie przedstawił też umowy pożyczki tej kwoty, która to umowa – jeśli byłaby zawarta w formie aktu notarialnego – uznawana jest w warunkach konkursu za dokument świadczący o posiadaniu środków na realizację przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że skarżący nie przedstawił innych dokumentów, z których wynikałoby, że posiada środki finansowe na realizację projektu. W ramach kryterium "Projekt jest wykonalny pod względem finansowym" wnioskodawca powinien wykazać, że ma zapewnione środki na realizację projektu. Przez "wykonalność pod względem finansowym" należy rozumieć wykazanie istnienia i rozmiaru źródeł finansowania w sposób określony systemem realizacji programu operacyjnego, w treści formularza wniosku oraz załączników obligatoryjnych, stanowiących o formalnej kompletności wniosku w rozumieniu kryteriów formalnych, jak i załączników składanych dodatkowo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2011 r., II GSK 305/11 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2010 r., I SA/Lu 831/10 i z dnia 28 kwietnia 2011 r., III SA/Lu 160/11). Samo wskazanie źródeł finansowania w treści formularza nie jest wystarczające dla uznania, że powyższe kryterium zostało spełnione. Również wskazanie środków, które wnioskodawca może uzyskać w przyszłości nie uczyni zadość wymaganiom określonym w dokumentacji konkursowej. Wnioskodawca jest zobowiązany do wykazania, że jest w posiadaniu odpowiednich środków niezbędnych do realizacji projektu, a nie jedynie wskazania, że ma możliwość pozyskania takich środków w przyszłości. W przedstawionym stanie faktycznym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że LAWP błędnie nie uznała umowy przedwstępnej pożyczki za dokument potwierdzający wykonalność finansową projektu w sytuacji, gdy Wytyczne dla wnioskodawców nie zawierają zamkniętego katalogu dokumentów potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu. W świetle Wytycznych dla wnioskodawców, udokumentowanie środków finansowych możliwe jest m. in. przez przedstawienie innych dokumentów finansowych potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu (str. 122 Wytycznych dla wnioskodawców). W pkt 2 enumeratywnie wyliczono inne dokumenty finansowe potwierdzające posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu. Tymi dokumentami są promesa po weryfikacji zdolności finansowej dokonanej przez bank, aktualny wyciąg z rachunku bankowego potwierdzony przez pracownika banku podpisem i pieczęcią bankową lub zawierający adnotację o tym, że dany wyciąg jest wygenerowany elektroniczne na podstawie art. 7 ustawy Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140 z 1997 r., poz. 939 z późn. zm.), oraz że nie wymaga podpisu ani stempla, umowa pożyczki sporządzona w formie aktu notarialnego. Wytyczne wyraźnie więc wskazują na umowę pożyczki sporządzoną w formie aktu notarialnego oraz promesę bankową. Przedwstępna umowa pożyczki, zawarta pomiędzy skarżącym a J. M. – osobą fizyczną, nie zalicza się do wyżej wymienionych dokumentów. Podsumowując stwierdzić należy, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu pt. " Wprowadzenie w firmie P.U.H. S. W. innowacji produktowej w oparciu o nowoczesne technologie mobilnych ekranów LED i ekranów multimedialnych" została przeprowadzona w sposób nienaruszający prawa, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. Organ w sposób jasny i zrozumiały uzasadnił przyczyny odrzucenia wniosku skarżącego. Zarzuty skargi ze wskazanych wyżej przyczyn nie zasługiwały tym samym na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.