III SAB/Lu 25/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta postępowania w przedmiocie weryfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz J. P. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. P. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta postępowania administracyjnego w sprawie weryfikacji zapisu w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej jako: k.p.a., w związku z art. 12 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a. oraz 104 § 2 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez: - bezczynność w prowadzonym postępowaniu administracyjnym; - prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny i przewlekły; - podejmowanie czynności i gromadzenie dokumentów nieprzyczyniających się do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty; - naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez sposób prowadzenia postępowania oraz treść rozstrzygnięć w zaskarżonym postępowaniu; - wydawanie decyzji umarzających bez faktycznego przeprowadzenia postępowania dowodowego; - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa; - ignorowanie żądań strony dotyczących dołączenia dokumentów do prowadzonego postępowania. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli postępowania organu, stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta, stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w końcu o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wyczerpująco opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które w jego opinii jest "niezwykle proste i banalne", zaś ciągłe umarzanie prowadzonego postępowania przewleka je w czasie i nie zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego, ani nie przyczynia się do dokładnego wyjaśnienia istoty sprawy. Skarżący podniósł, że nie może rodzić żadnych problemów przedstawienie przez organ prowadzący to postępowanie prawnego dokumentu wydzielenia działki numer [...] z ujawnionej w księdze wieczystej działki numer [...]. Skarżący podkreślił, że jedynie prawny dokument potwierdzający wydzielenie działki [...] może stanowić podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków nowej działki o numerze ewidencyjnym [...]. W ocenie skarżącego, skoro w ewidencji gruntów i budynków wpisana jest działka o numerze ewidencyjnym [...], organ musi dysponować prawnym dokumentem jej wydzielenia. Właściciel nie dokonywał wydzielenia działki numer [...] z posiadanej działki [...] i nie posiada żadnego dokumentu stwierdzającego dokonanie takiego wydzielenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta (dalej jako "organ" lub "organ I instancji") wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że J. P. w dniu [...] kwietnia 2014 r. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego wyjaśniającego procedurę powstania działki nr [...]. Od tego czasu prowadzonych było szereg postępowań w tej sprawie, zarówno na szczeblu administracyjnym jak sądowym. Organ podkreślił, że w sposób wyczerpujący oraz zgodnie przepisami postępowania administracyjnego udzielał odpowiedzi na licznie wpływające pisma. Żadne z pism nie pozostało bez odpowiedzi. W toku trwającego postępowania, dokonał także rozstrzygnięć na gruncie przepisów k.p.a., więc w żadnym wypadku nie można mówić o celowej bezczynności Prezydenta Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie weryfikacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Na wstępie stwierdzić należy, ze skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie ponaglenia w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. Przy tym okoliczność nieuwzględnienia ponaglenia nie ma wpływu na rozpoznanie skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Istotny jest fakt wyczerpania przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga również, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają jedynie terminy do wniesienia skargi w związku z zaskarżeniem określonych aktów i czynności (art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a.), łącząc je z aktem lub czynnością, które strona zaskarża do sądu. Przewlekłość postępowania organu stwarza zaś stan, w którym wniesienie skargi nie jest ograniczone terminem. Jedynym warunkiem niezbędnym wniesienia skargi jest zaś uprzednie wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 857/11). W niniejszej sprawie skarżący spełnił formalne warunki wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W piśmie z dnia [...] września 2018 r. skarżący wniósł do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ponaglenie. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. uznał powyższe ponaglenie za uzasadnione. Podkreślić należy, że celem instytucji ponaglenia unormowanej w art. 37 k.p.a. jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji w trybie postępowania administracyjnego. Jeżeli działanie to nie przyniesie zamierzonego przez stronę skutku, to strona może wnieść skargę na bezczynność czy przewlekłość w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Skarżący skorzystał z powyższego uprawnienia i po wniesieniu ponaglenia złożył skargę na bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania przez organ I instancji. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji w przedmiocie weryfikacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Pojęcie przewlekłości zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. i obejmuje sytuację, w której postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W takim przypadku stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia lub organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie akceptowany jest pogląd, że pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy czas trwania postępowania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości, prawidłowości i zasadności czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności naruszają zasadę koncentracji materiału dowodowego, zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce, gdy organowi można zarzucić niezachowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie albo prowadzenie czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1956/12 oraz z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. II OSK 3274/14). Ponadto do przewlekłości postępowania dochodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnie usprawiedliwionych okolicznościach sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje również przypadki prowadzenia przez organ czynności w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 stycznia 2019 r., sygn. III SAB/Gd 75/18; wyrok WSA w Olsztynie z 19 lutego 2019 r., sygn. II SAB/Ol 109/18). Stwierdzenie, że postępowanie organu można zakwalifikować jako dotknięte przewlekłością wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2013 r., sygn. II OSK 549/13 oraz z dnia 7 marca 2013 r., sygn. II OSK 34/13). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Przepis art. 35 § 1 - 3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem, niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie pismem z [...] października 2017 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu z dniem [...] września 2017 r. postępowania w sprawie weryfikacji poprawności ujawnienia danych w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B. P., dotyczących działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W zawiadomieniu organ wezwał skarżącego do dostarczenia wszelkiej dokumentacji świadczącej o tym, że wpis w rejestrze gruntów i budynków dotyczący ujawnienia działki nr [...] jest dotknięty wadą i nie odpowiada stanowi faktycznemu wynikającemu z uchwały scaleniowej z roku 1995. W piśmie z [...] października 2017 r. skarżący wniósł o dołączenie szeregu dokumentów, podnosząc jednocześnie, że znajdują się one w dyspozycji organu. Dopiero w piśmie z [...] listopada 2017 r. organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania i 7 dniowym terminie do zapoznania z aktami sprawy. Zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. zostało doręczone stronie [...] grudnia 2017 r. Pismem z [...] listopada 2017 r. skarżący złożył ponaglenie, które L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. uznał za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] grudnia 2017 r. Organ odwoławczy zarządził także wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezydenta Miasta umorzył w całości postępowanie w sprawie sprostowania wpisu w rejestrze gruntów i budynków, wszczęte na wniosek skarżącego z [...] kwietnia 2014 r., uzupełniony w kolejnych pismach: z [...] maja 2016 r., [...] czerwca 2016 r., [...] kwietnia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. Po rozpatrzeniu odwołania J. P., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., decyzją z [...] czerwca 2018 r. uchylił powyższą decyzję z [...] grudnia 2017 r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu zawiadomieniem z [...] października 2017 r. W dniu [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy i złożył do akt na piśmie wyjaśnienia co do zebranych materiałów, zaś na okoliczność okazania dokumentacji dotyczącej postępowania sporządzona została notatka służbowa. Pismem z [...] września 2018 r. skarżący złożył ponaglenie, które organ wyższej instancji postanowieniem z [...] października 2018 r. uznał za uzasadnione i zarządził wyjaśnienie przyczyn, jak i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie i podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Organ odwoławczy podniósł, że sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, a nawet gdyby istniała potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania, maksymalnie w terminie do [...] lipca 2018 r., to jest miesiąca od dnia wydania przez organ odwoławczy decyzji z [...] czerwca 2018 r. Decyzją z [...] września 2018 r. Prezydent Miasta orzekł o umorzeniu w całości wszczętego z urzędu postępowania w sprawie sprostowania wpisu w rejestrze gruntów i budynków. Tym samym podniesiony w skardze zarzut bezczynności nie zasługiwał na uwzględnienie i skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu. Mając na uwadze przedstawiony wyżej przebieg postępowania stwierdzić należy natomiast, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Prezydent Miasta prowadził postępowanie przewlekle, bowiem od dnia wszczęcia postępowania do dnia załatwienia sprawy przez organ upłynął blisko rok. Postępowanie zostało wszczęte [...] września 2017 r., zaś decyzję wydano dopiero [...] września 2018 r. Należy przy tym zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, organ już od 2014 r. prowadzi różne postępowania z wniosku skarżącego, dotyczące działki nr [...]. Wprawdzie żądania skarżącego formułowane były w różny sposób, nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący od początku kwestionuje tryb wydzielenia (utworzenia) działki nr [...], a w konsekwencji prawidłowość ujawnienia tej działki w ewidencji gruntów. Żądania skarżącego były kilkakrotnie rozpoznawane przez organy obu instancji, stan faktyczny i dokumentacja dotycząca wydzielenia działki nr [...] jest więc organowi znana. Nie było zatem żadnych przeszkód do zakończenia postępowania wszczętego z urzędu w terminie określonym w art. 35 § 2 k.p.a. Nawet jednak gdyby przyjąć, że w sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym uzasadnione było wezwanie skarżącego do dostarczenia wszelkiej dokumentacji świadczącej o wadliwości wpisu w ewidencji gruntów, to zauważyć należy, że już 30 października 2017 r. wpłynęła do organu odpowiedź skarżącego na powyższe wezwanie i nie było przeszkód do zakończenia postępowania. Tymczasem organ nie zakończył tego postępowania, wydał natomiast [...] grudnia 2017 r. decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącego. Było to działanie nieprawidłowe, o czym przesądził organ II instancji, uchylając decyzją z [...] czerwca 2018 r. decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2017 r. i umarzając postępowanie prowadzone przez ten organ. Jednocześnie w decyzji z [...] czerwca 2018 r. organ II instancji wyraźnie wskazał, że organ I instancji powinien niezwłocznie zakończyć postępowanie wszczęte z urzędu. Z akt administracyjnych wynika, że powyższa decyzja została przesłana organowi I instancji w dniu jej wydania, czyli [...] czerwca 2018 r. Mimo polecenia niezwłocznego zakończenia postępowania, organ I instancji dopiero [...] sierpnia 2018 r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jak wynika jednak z akt sprawy, ani organ II instancji, ani organ I instancji rozpoznający sprawę ponownie nie przeprowadzały żadnego postępowania dowodowego, wymagającego zapoznawania strony z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Zawiadomienie o zakończeniu postępowania mogło być zatem wysłane skarżącemu niezwłocznie po otrzymaniu decyzji organu II instancji. Przewlekłość postępowania prowadzonego z urzędu nie budzi więc wątpliwości. Podkreślić należy, że postępowanie to mogło być zakończone już w grudniu 2017 r., gdyby organ wydał prawidłową decyzję, odnoszącą się do postępowania prowadzonego z urzędu, a nie decyzję dotyczącą postępowania prowadzonego na wiosek. Sąd uznał jednak, że przewlekłość postępowania organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide wyrok WSA w Opolu z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Op 19/16). W niniejszej sprawie stwierdzona przewlekłość postępowania organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem niezałatwienie sprawy w terminie wynikało nie wynikało z oczywistego lekceważenia obowiązków przez organ. Przebieg prowadzonych przez organ I instancji od 2014 r. postępowań wskazuje na niedostateczną analizę prawną zgłaszanych przez skarżącego żądań, co wynika raczej z braku wiedzy niż z zawinionego niedopełniania obowiązków. Dodać należy, że stan faktyczny sprawy jest dosyć rozbudowany, co niewątpliwie w pewnym stopniu także mogło wpłynąć na długość postępowania w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, stwierdził przewlekłość postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdzając jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałej części sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając, że nie zachodzi bezczynność oraz nie ma podstaw do wymierzeniu organowi grzywny. Ponadto w ocenie sądu wymierzenie grzywny, jako środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, powinno być stosowane w szczególnych przypadkach, gdy działania organu noszą znamiona rażącego naruszenia prawa, np. gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.