III SO/Lu 10/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie grzywny Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu za nieprzekazanie w terminie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie postanawia: odmówić wymierzenia grzywny. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. pełnomocnik A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wymierzenie grzywny Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca złożyła skargę na decyzję organu osobiście, w jego siedzibie w dniu [...] września 2010 r. Odpowiedź na skargę przekazano do sądu dopiero w dniu [...] października 2010 r. W tej sytuacji organ dopuścił się naruszenia obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). Wskazano także, że w innej, powiązanej z badaną, sprawie skarżącej skarżony organ w ogóle nie przekazał skargi, gdyż uchylił swą decyzję, ale dokonał tego również po upływie terminu przekazania sprawy do sądu. Podniesiono także, że również w innych sprawach skarżącej organ dopuszczał się naruszeń terminów załatwiania spraw. W odpowiedzi na wniosek Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny poinformował, że opóźnienia, o których mowa we wniosku powstały z powodu niekompletnego przedstawienia materiałów postępowania w sprawie przez organ I instancji oraz koniecznością uzupełnienia tych materiałów. Wskazał także, iż pełnomocnik skarżącej po złożeniu skargi przedstawiał kolejne pisma, w związku z czym zachodziła potrzeba ustosunkowania się do nich. Ponadto wskazano, iż w miesiącu październiku został doręczony organowi wyrok WSA w Lublinie w innej, podobnej sprawie. Wskazania zawarte w tym wyroki miały też znaczenie dla kwestii rozstrzyganych w badanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W badanej sprawie skarga została przekazana do sądu, ale jak słusznie zauważono we wniosku – po upływie 30-dniowego terminu wskazanego w przytoczonym przepisie. W tym miejscu należy zauważyć, że w świetle aktualnych poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy administracyjnej po upływie terminu 30-dniowego nie skutkuje ani umorzeniem postępowania, ani oddaleniem wniosku o ukaranie grzywną z tej tylko przyczyny (por. uchwałę NSA z 3 listopada 2009 r.; II GPS 3/09; ONSAiWSA 2010/1/2 oraz postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2010 r.; I OZ 78/10; LEX nr 558239). Ocena zasadności zastosowania żądanego przez wnioskodawczynię środka wymaga odwołania się do funkcji, jaką pełni grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie przedmiotowa grzywna wymierzana organowi, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto podkreśla się, iż rozstrzygając o wymiarze grzywny, ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, to jest przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie WSA w Lublinie z 5 kwietnia 2007 r.; II SO/Lu 51/06; LEX nr 516645). Podobny pogląd zaprezentował NSA w wyroku z 5 marca 2008 r.; II OSK 774/06; LEX nr 490151): "Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Niemniej jednak określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając tą kwestię, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jeżeli w szczególności sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie jak najbardziej zasadne" (podobnie NSA w postanowieniu z 19 listopada 2008 r.; I OZ 850/08 LEX nr 528357). W badanej sprawie skarga została wniesiona do organu w dniu [...] września 2010 r., zatem powinna zostać przekazana do sądu do dnia [...] października 2010. Nieco ponad dwutygodniowe opóźnienie w przekazaniu skargi organ tłumaczy zaniedbaniem organu I instancji, który nie przedstawił wszystkich materiałów w sprawie, koniecznością ustosunkowania się do pism pełnomocnika wnioskodawczyni wnoszonych po złożeniu skargi oraz potrzebą uwzględnienia wskazówek zawartych w orzeczeniu WSA w Lublinie, zapadłym w podobnej sprawie. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wymierzenie grzywny Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu na podstawie art. 55 p.p.s.a. nie jest uzasadnione i stałoby w sprzeczności z funkcjami tego instrumentu prawnego. Niewątpliwie funkcja dyscyplinująca odpadła w chwili, gdy skarga, choć z opóźnieniem została do sądu przekazana. W zakresie funkcji represyjnej należy wskazać, że opóźnienie nie było znaczące i nie miało negatywnego wpływu na sytuację prawną strony, a przedstawione przez organ przyczyny uchybienia nie świadczą o lekceważeniu procedury, lecz mają charakter obiektywny. Odnosząc się do argumentu strony związanego ze skargą na inną decyzję, w której organ uwzględnił skargę już po terminie, w którym powinien ją przekazać do sądu, należy stwierdzić, że argumenty te nie mają związku z badaną sprawą i nie mogą rozstrzygać o zasadności wymierzenia grzywny w niniejszej sprawie. Godzi się jedynie na marginesie wyjaśnić, że organ może uwzględnić skargę do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.