I SA/Ol 107/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 27 grudnia 2024 r., nr 362/OR14/2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w [...] z 8 października 2024 r., 2) Zasądza od Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie na rzecz strony skarżącej G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 3 lipca 2023 r. G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako: "strona", "spółka", "skarżąca") zwróciła się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] o udzielenie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku strona załączyła kopie 9 faktur VAT potwierdzających sprzedaż pszenżyta, kukurydzy oraz rzepaku podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez nie produkcją zwierzęcą. Decyzją z 8 października 2023 r. wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Kierownik BP") na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", w związku z §3 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a i b, pkt 3-4, §5 ust. 1 i 2, §6 ust. 4, §7 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz.U. z 2023 r. poz. 762, ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 21 kwietnia 2023 r.", w nawiązaniu do §13zzg ust. 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187, ze zm.), dalej jako: "rozporządzeniem z 27 stycznia 2015 r.", odmówił przyznania stronie wnioskowanej pomocy finansowej, ze względu na brak do zadysponowania do płatności wolnych środków będących jeszcze w dyspozycji ARiMR w ramach Budżetu I, jak i Budżetu II, gdyby nie wprowadzono zastępczej formy wsparcia. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy") decyzją z 27 grudnia 2024 r. zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. W pierwszej kolejności Dyrektor OR przytoczył treść §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. oraz wyjaśnił, że w ramach centralnego naliczania pozytywnie zweryfikowane wnioski były naliczane według kolejności złożenia, z uwzględnieniem daty i godziny złożenia wniosku w Platformie Usług Elektronicznych ARiMR. Naliczanie według kolejności złożenia skutkowało automatycznym przypisaniem wyliczonej kwoty pomocy dla danego rolnika z jednego z dwóch budżetów, określonych w: - rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2023/739 z 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającym środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii, (Dz.Urz. UE L z 2023 r. nr 96, str. 80), dalej jako: "rozporządzenie 2023/739" - tzw. Budżet I, - rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2023/1343 z 30 czerwca 2023 r. ustanawiającym środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz.Urz. UE L z 2023 r. nr 168, str. 22), dalej jako: "rozporządzenie 2023/134" - tzw. Budżet II. Następnie organ odwoławczy wskazał, że naliczanie kwoty pomocy i jej zatwierdzanie w systemie informatycznym AUREA odbywało się na poziomie Centrali ARiMR (w Departamencie Płatności Bezpośrednich). W przypadku, gdy kwota pomocy z danego wniosku (według kolejności złożenia) nie została uwzględniona w środkach dla Budżetu I oraz Budżetu II, z uwagi na wyczerpanie środków z przedmiotowych budżetów w ramach centralnego naliczania wniosek zostawał oznaczony jako "Brak budżetu" i dla tak oznaczonego wniosku w systemie AUREA generowana była decyzja o odmowie przyznania pomocy. Reasumując Dyrektor OR podał, że w 2023 r. w okresie od 1 czerwca do 31 lipca rolnicy składali wnioski o przyznanie pomocy do zbóż i roślin oleistych, która finansowana była ze środków unijnych i środków krajowych. Pomoc ta zgodnie z §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. przyznawana była według kolejności złożenia wniosku i do limitu 799 mln zł (do wysokości sumy kwoty środków przewidzianych w Budżecie I i Budżecie II). Zatem organ odwoławczy potwierdził słuszność stanowiska Kierownika BP i podkreślił, że odmowa przyznania pomocy dla wnioskodawcy podyktowana była wyczerpaniem środków z przedmiotowych budżetów. Wyjaśnił dodatkowo, że ze względu na wyczerpanie puli środków w ramach naboru I (tj. od 1 czerwca do 31 lipca) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjął działania zmierzające do ich dodatkowego pozyskania. W związku z tym rolnicy, w tym skarżąca, dla których wniosek nie został zakwalifikowany do pomocy, z uwagi na przekroczony limit środków finansowych w danym naborze otrzymywali z ARiMR informację o przedłużonym terminie na wydanie decyzji do 30 listopada 2023 r., którą doręczono stronie w dniu 18 września 2023 r. Działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwoliły na uruchomienie dla tych rolników dodatkowego naboru (tzw. naboru II), który odbył się w okresie od 6 do 31 października 2023 r. [na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 19 września 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1965)]. O powyższym poinformowała ARiMR chociażby na stronie internetowej w komunikacie z 11 października 2023 r.: Wsparcie krajowe dla producentów zbóż i roślin oleistych - nabór trwa - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Portal Gov.pl (www.gov.pl) czy też komunikacie z 20 października 2023 r.: Wsparcie krajowe dla producentów zbóż i roślin oleistych - kto spełnił warunki, a nie dostał pomocy w naborze prowadzonym do 31 lipca, może złożyć wniosek jeszcze raz. Termin upływa 31 października - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Portal Gov.pl (www.gov.pl). W ramach naboru II wsparcie można było otrzymać po spełnieniu warunków kwalifikowalności (na podstawie wniosków składanych od 1 czerwca do 31 lipca 2023 r.) i w przypadku nieprzyznania pomocy ze względu na wyczerpanie środków finansowych - w ramach tzw. naboru I. Dlatego też rolnicy, dla których wniosek nie został zakwalifikowany do pomocy, z uwagi na przekroczony limit środków finansowych w naborze I, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie skarżącej, do 30 listopada 2023 r. otrzymywali decyzje odmawiające przyznania pomocy współfinansowanej ze środków unijnych. To potwierdzało spełnienie warunków kwalifikowalności i umożliwiało rozpatrzenie wniosków w ramach dodatkowego II naboru finansowanego z budżetu krajowego (składanych w okresie od 6 do 31 października 2023 r.). O powyższym poinformowała ARiMR chociażby na stronie internetowej w komunikacie z dnia 6 grudnia 2023 r.: https://www.gov.pl/web/arimr/pomoc-do-zboz-i-roslin-oleistych-odmowna-decyzja-dotyczaca-przyznania-pomocy-w-ramach-naboru-zakonczonego-31-lipca-umozliwia-rozpatrzenie-wniosku-zlozonego-do-31-października. Dyrektor OR podał, że ARiMR informowała zainteresowanych o możliwości ubiegania się o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. ARiMR prowadziła szeroko zakrojoną kampanię informacyjną, by rolnicy, którzy nie skorzystali z pomocy w naborze I mogli skorzystać z niej w naborze II. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że wnioskowanie o pomoc niesie za sobą szereg obowiązków i ograniczeń, które muszą być przestrzegane, aby pomoc otrzymać. W przypadku, gdy producent rolny nie jest zorientowany w przepisach, zasadach przyznawania pomocy i innych aspektach związanych ze składanymi przez niego wnioskami lub z takich czy innych względów nie zna przepisów, może powierzyć tę kwestię podmiotowi doradczemu czy innej osobie trzeciej. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie decyzję organu odwoławczego zaskarżono w całości. Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie stwierdzenie ich nieważności w całości oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji o przyznaniu spółce pomocy oraz o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 2, art. 7, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. i art. 10a ust. 1a pkt 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199, ze zm.), dalej jako: "ustawa o Agencji", poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady praworządności, w tym zasady niedziałania prawa wstecz, zasady ochrony interesów w toku, zasady pewności prawa oraz prawa do równego traktowania, a także podważenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w następstwie zmiany zasad przyznawania pomocy w trakcie trwającego naboru oraz toczącego się postępowania administracyjnego, tj. zastosowania zasady kolejności składania wniosków zamiast rozdysponowania pomocy z zastosowaniem współczynnika korygującego zgodnie z treścią §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku 3 lipca 2023 r., wskutek czego skarżąca nie uzyskała wsparcia mimo spełniania wszystkich kryteriów formalnoprawnych otrzymania pomocy wynikających z obowiązujących przepisów, 2) art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji z pominięciem powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz rozporządzenie 2023/739, 3) art. 40 ust. 2 TFUE, art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2023/739 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, wydanie decyzji na podstawie nieobiektywnych kryteriów, z naruszeniem zasady niedyskryminacji, równego dostępu do środków oraz konkurencyjności, z pominięciem bezpośredniego zastosowania przepisów rozporządzenia 2023/739, a to w następstwie zastosowania §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. (w brzmieniu obowiązującym od 12 lipca 2023 r.) wadliwie wdrażającego rozporządzenie 2023/739 i bezzasadnego zastosowania kryterium kolejności składania wniosków w miejsce obowiązującego pierwotnie współczynnika korygującego, 4) naruszenie §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, tj., 3 lipca 2023 r. poprzez zaniechanie stosowania współczynnika korygującego oraz rozpatrzenie wniosku spółki według kolejności złożenia wniosków, w następstwie czego pozbawiona została prawa pomocy, mimo spełniania wszystkich kryteriów formalnoprawnych jej uzyskania, 5) art. 12 k.p.a. i §7 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zaniechanie szybkiego załatwienia sprawy w terminie, w sytuacji gdy postępowanie nie wymagało zbierania dowodów, informacji ani wyjaśnień. Skarżąca zauważyła, że po złożeniu wniosku 3 lipca 2023 r. nastąpiła zmiana treści §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r., co stanowi okoliczność kluczową dla oceny prawidłowości przebiegu postępowania i trafności wydanej decyzji. Nowelizacja ww. rozporządzenia weszła w życie 12 lipca 2023 r. zmieniając treść §6 ust. 4 w ten sposób, że zamiast współczynnika korygującego wprowadzono kryterium kolejności składania wniosków. Tym samym w trakcie naboru wniosków dokonano istotnej z punktu widzenia beneficjentów zmiany prawa, która wprowadziła nowe, pozamerytoryczne kryterium w postaci kolejności wpływu wniosków. Bez jakiegokolwiek uprzedzenia, z pominięciem reguł transparentności oraz w sposób oczywiście sprzeczny z treścią art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2023/739 arbitralnie zróżnicowana została sytuacja wnioskodawców w zależności od daty, w której złożyli oni wnioski. Nie przewidziano przy tym żadnych reguł intertemporalnych. W rezultacie doszło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz i ochrony interesów w toku, bowiem nowa treść normy prawnej (§6 ust. 4 w brzmieniu obowiązującym od 12 listopada 2023 r.) stosowana była również do zdarzeń (złożonych wniosków), które miały miejsce przed jej wejściem w życie, pomimo że z kolejnością składania wniosków prawo nie wiązało dotąd żadnych skutków prawnych. W takich okolicznościach prawnych wydane zostały kolejne decyzje Kierownika BP oraz skarżona decyzja Dyrektora OR odmawiające skarżącej pomocy z konsekwentnym powoływaniem jako podstawy prawnej takich decyzji §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w wersji obowiązującej od 12 lipca 2023 r. oraz faktu wyczerpania puli pomocy. Dlatego też przedstawiona przez organy ARiMR argumentacja kwestionująca znajomość zasad przyznawania pomocy przez stronę jest jej zdaniem nieuprawniona i nieadekwatna do okoliczności sprawy. Spółka wskazała, że obowiązująca do 12 lipca 2023 r. treść §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. zapewniała jej możliwość partycypacji w pomocy niezależnie od terminu i kolejności złożenia wniosku. Nie było zatem podstaw do jakichkolwiek obaw o to, że termin złożenia wniosku może mieć wpływ na otrzymanie lub nieotrzymanie pomocy. Nieoczekiwana zmiana zasad przyznawania pomocy w dniu 12 lipca 2023 r. w toku trwającego naboru zaskoczyła spółkę, gdyż wprowadziła negatywne skutki prawne związane ze zdarzeniami mającymi miejsce w przeszłości. Skarżąca z pewnością złożyłaby wniosek wcześniej, gdyby miała świadomość, że termin złożenia wniosku może być kluczowy dla decyzji o przyznaniu pomocy. Odpowiadając na skargę Dyrektor OR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie ustosunkowała się do wniosku Dyrektora OR o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji należało orzec, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wobec tego zaskarżoną decyzję należało uchylić. Istota sporu w sprawie dotyczy tego, czy organy ARiMR naruszyły prawo odmawiając przyznania pomocy finansowej skarżącemu działającemu w sektorze zbóż i nasion oleistych, który poniósł straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, wobec wyczerpana środków na ten cel, w sytuacji gdy decyzję o odmowie przyznania tej pomocy w przypadku I naboru wydano 29 listopada 2023 r. (decyzja pierwotna), a przyjmowanie wniosków w kolejnym II naborze zakończono 31 października 2023 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy w/cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ustawy o Agencji. Zgodnie z §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. (w brzmieniu obowiązującym od 12 lipca 2023 r.) pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w §4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w: 1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz 2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa. Przepis o tej treści ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie §1 pkt 6 lit. b, z uwzględnieniem §2 rozporządzenia zmieniającego z 7 lipca 2023 r. Natomiast z §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. (w brzmieniu obowiązującym do 12 lipca 2023 r.) wynikał, że w przypadku gdy kwota pomocy wynikająca ze wszystkich złożonych wniosków, o których mowa w §4 ust. 1 pkt 1, przekracza sumę kwoty środków, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażoną w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa, stosuje się współczynnik korygujący. Dla prawidłowości postępowania Dyrektora OR (a wcześniej Kierownika BP) zasadnicze znaczenie ma: (-) ocena charakteru działania organu, który nie zachował wynikającego z przepisów prawa terminu wydania decyzji, wskazując, że oczekuje na uzyskanie przez Ministerstwo nowych środków pomocowych, (-) ocena charakteru zmiany prawodawczej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych dokonana rozporządzeniem z dnia 7 lipca 2023 r. Znaczenie ma również to: (-) czy zgodna z prawem i wystarczająca dla odmowy przyznania omawianej pomocy finansowej producentowi rolnemu jest sama okoliczność wyczerpania środków pomocy w pierwotnym naborze; (-) czy odmowa przyznania pomocy wyłącznie z tego powodu może nastąpić niezależnie od celu i przyjętego systemu udzielania pomocy rolnikom z danego sektora upraw w określonym czasie budżetowym; (-) czy na rozpoznanie skargi mają wpływ okoliczności dodatkowe występujące w sprawie – wniosek strony z 3 lipca 2023 r. został załatwiony poprzez wydanie przez Kierownika ARiMR decyzji dopiero 30 listopada 2023 r. (a ostateczna decyzja w sprawie zapadła dopiero 27 grudnia 2024 r.), dlatego kluczowa staje się ocena wpływu opóźnienia w rozpoznaniu sprawy na uprawnienia strony w zakresie ubiegania się o udzielenie omawianej pomocy w kolejnym naborze. Nie ma przy tym sporu co do tego, że skarżąca spełniła warunki przyznania omawianej pomocy. Na wstępie rozważań zauważyć należy, że rozporządzeniem zmieniającym z 7 lipca 2023 r. wprowadzono nowe zasady przyznawania środków pomocowych, dokonując zmiany §6 ust. 4, zgodnie z którą (jak już wskazano wcześniej) pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa. Nadto w rozporządzeniu tym przewidziano zmianę §7, zgodnie z którą kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do dnia 15 września 2023 r. Strona, zgodnie z regulacją obowiązującą w dacie złożenia wniosku winna złożyć wniosek w terminie od 1 czerwca 2023 r. do 14 lipca 2023 r. (§5 ust. 1 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r.), co też zrobiła i co miało miejsce w dniu 3 lipca 2023 r. Miała tym samym prawo się spodziewać przyznania środków zgodnie z obowiązującym wówczas (do 12 lipca 2023 r.) prawem i wskazaną w tym czasie zasadą, zgodnie z którą, w przypadku gdy kwota pomocy wynikająca ze wszystkich złożonych wniosków, o których mowa w §4 ust. 1 pkt 1, przekracza sumę kwoty środków, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2023/739, wyrażoną w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa, stosuje się współczynnik korygujący (§6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w brzmieniu obowiązującym do 12 lipca 2023 r.). Obowiązujący wówczas §7 ww. rozporządzenia stanowił ponadto, że kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie 60 dni liczonym od dnia następującego po dniu 30 czerwca 2023 r. (rozstrzygnięcie winno zapaść do końca sierpnia 2023 r. według §7 w brzemieniu obowiązującym do 12 lipca 2023 r., natomiast po zmianie tego przepisu, czyli w brzmieniu od 12 lipca 2023 r. – powinno to nastąpić do 15 września 2023 r.). Pismem z 15 września 2023 r. (doręczonym stronie 18 września 2023 r.) organ poinformował skarżącą, że decyzja nie zostanie wydana w tym terminie. Jako uzasadnienie przesunięcia terminu wskazano, że pomoc jest naliczana według kolejności zgłaszania wniosków, naliczona kwota pomocy wynikająca ze zgłoszonych wniosków przekracza sumę środków pomocowych, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania zmierzające do przyznania zwiększonych środków, co umożliwi realizację pomocy dla wszystkich wnioskujących, spełniających warunki do jej przyznawania. Organ wskazał, że w związku z tym wydanie decyzji w sprawie przyznania pomocy nastąpi do dnia 30 listopada 2023 r. Decyzja Kierownika BP została wydana 29 listopada 2023 r. (doręczona stronie 5 grudnia 2023 r.). W decyzji odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy, z uwagi na wyczerpanie środków pomocy. Z powołaniem się jednocześnie na §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. (w brzmieniu obowiązującym od 12 lipca 2023 r.) stanowiącego, że pomoc przyznawana jest według kolejności złożenia wniosku. Jednocześnie ustawodawca rozporządzeniem z 19 września 2023 r. (zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), wprowadził nową regulację umożliwiającą przyznanie środków kolejnym rolnikom, co miało zniwelować niekorzystne skutki uprzedniej dokonanej zmiany rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r., wykluczającej możliwość uzyskania pomocy przez rolników którzy złożyli wnioski w późniejszym terminie (wykluczała ich kolejność złożonego wniosku, jeśli środki uległy wyczerpaniu zgodnie z §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w nowym brzmieniu). Do niniejszego rozporządzenia dodano też §13zzg, w myśl którego w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w §2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; 2) który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. (ust. 2) Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 31 października na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. .... (ust. 4) Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych. Gdyby więc wniosek skarżącej został rozpoznany w terminie (do końca sierpnia - według starych zasad, czy też według §7 obowiązującego od 12 lipca 2023 r. do 15 września 2023 r.) i oddalony, mogłaby ona złożyć kolejny wniosek o przyznanie pomocy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że działanie organu, który w piśmie z 15 września 2023 r. wskazywał skarżącej na przesunięcie terminu wydania decyzji jako uzasadnione oczekiwaniem na nowe środki pomocowe, należy zakwalifikować jako wprowadzenie strony w błąd. Pismo o takiej treści wywoływało bowiem przekonanie, że organ oczekuje na przyznanie tych środków w celu wydania korzystnej dla niej decyzji. Jego sformułowanie należy też traktować jako zapewnienie pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej. Nie było zatem podstaw do podejmowania dodatkowych czynności przez stronę postępowania. Natomiast ze stanowiska Dyrektora OR wynika, że organy ARiMR już przed 15 września 2023 r. wiedziały, dla których wniosków z I naboru zabrakło środków finansowych. Wynika to jasno z zaskarżonej decyzji, w której podano, że ze względu na wyczerpanie puli środków w ramach naboru I (prowadzonego od 1 czerwca do 31 lipca) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjął działania zmierzające do ich dodatkowego pozyskania. W związku z tym rolnicy, w tym strona, dla których zabrakło środków finansowych, otrzymywali z Agencji informację o przedłużonym terminie na wydanie decyzji do 30 listopada 2023 r. Dopiero więc z uzasadnienia decyzji Kierownika BP z 29 listopada 2023 r. skarżąca dowiedziała się, że nastąpiło wyczerpanie puli środków w ramach naboru I. Należy przy tym zauważyć, że o tym, że dla producentów rolnych, którzy nie otrzymają omawianej pomocy (z uwagi na przekroczenie na ten cel środków – o czym miał świadomość Kierownik OR już na etapie kierowania do strony pisma z 15 września 2023 r.) przygotowano możliwość wystąpienia z kolejnym wnioskiem w terminie do 31 października 2023 r. (po spełnieniu, co istotne warunku nieotrzymania pomocy w pierwszym naborze w 2023 r., czyli po wydaniu stosownej decyzji, co miało miejsce dopiero 30 listopada 2023 r., a ostatecznie 27 grudnia 2024 r.) – Kierownik BP wiedział co najmniej od publikacji rozporządzenia z 19 września 2023 r., normującego warunki przyznania tej samej pomocy w ramach naboru II. Powinien był zatem dokonać stosownego rozstrzygnięcia przed terminem (czyli przed 31 października 2023 r.) umożliwiającym udział w II etapie naboru (dającym szansę na skuteczne złożenie wniosku). Organ wydał jednak decyzję, jak już wskazano wcześniej dopiero 29 listopada 2023 r. (doręczenie nastąpiło 5 grudnia 2023 r.), co i tak spowodowało zamknięcie możliwości ubiegania się przez stronę o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych w kolejnym II naborze. Gdyby zatem organ wydał decyzję w przewidzianym przepisami prawa terminie, do czego był zobligowany przepisami prawa, to dopiero wówczas byłoby możliwe złożenie kolejnego wniosku na podstawie przepisów rozporządzenia z 19 września 2023 r. (które weszło w życie 22 września 2023 r.) zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Do tego momentu i tak było to niemożliwe, gdyż strona nie wiedziała jaki będzie końcowy rezultat postępowania wszczętego wnioskiem z 3 lipca 2023 r. (a dowiedziała się o nim ostatecznie dopiero 27 grudnia 2024 r.). Organ odwoławczy całkowicie więc pomija, że skarżąca mogła spełnić warunek nieotrzymania pomocy w I naborze dopiero wtedy, gdy otrzyma w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie organu rozpoznającego jej wniosek z 3 lipca 2023 r. Przepis jest jasny w tej materii. Z §13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika bowiem, że pomoc przysługiwała producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r., i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. Stwierdzenie, że producent nie otrzymał tej pomocy następuje w trybie przewidzianym w §7 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do 15 września 2023 r. (wcześniej zaś sprzed nowelizacji do końca sierpnia 2023 r.). I nie ma w tym zakresie znaczenia praktyka informacyjna opisywana przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (s. 5). Skoro organy ARiMR stosują przepisy prawa, jak zaakcentował to Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu podjętej decyzji, to jedynie rozstrzygnięcie podejmowane w formie decyzji z §7 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. mogło stanowić podstawę ustalenia praw i obowiązków skarżącej. A okazało się to podstawą oceny spełnienia przez stronę wymogu nieotrzymania pomocy w II naborze. Przy czym sama praktyka ARiMR o informowaniu na stronie internetowej przez zamieszczenie komunikatów niczego w tym zakresie nie zmienia. Komunikaty nie są bowiem źródłem prawa w systemie prawnym. Niemniej ze sformułowania w komunikacie z 20 października 2023 r.: "(...) nie dostał pomocy w naborze prowadzonym do 31 lipca, może złożyć wniosek jeszcze raz. Termin upływa 31 października (...)" – nie wynika czy chodzi o sam brak wypłaty i w jakim terminie, czy też o otrzymanie przez ubiegającego się o pomoc informacji o tym, że nie otrzymają wsparcia i w jakiej formie ma ona być udzielona. Istotny okazał się tu natomiast przepis §13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., który wiąże uzyskanie wsparcia z wykazaniem, że rolnik "nie otrzymał tej pomocy" – pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. Stwierdzenie, że producent pomocy nie otrzymał, następuje w trybie przewidzianym w §7 tego rozporządzenia, zgodnie z którym Kierownik ARiMR miał obowiązek wydać decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do 15 września 2023 r. W okolicznościach sprawy, wobec treści zawiadomienia z 15 września 2023 r., to wydania takiej decyzji skarżąca miała podstawy się spodziewać. Dopiero po jej otrzymaniu mogła wystąpić z wnioskiem w kolejnym naborze. W tej sytuacji wydanie decyzji o odmowie przyznania pomocy po 31 października 2023 r., kiedy to upływał termin na wystąpienie z kolejnym wnioskiem (w II naborze) – traci swój sens, jest nieskuteczne i bezcelowe. Nie zmienia tego zapis § 13zzg ust. 3 pkt 4 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., zgodnie z którym wniosek o udzielenie pomocy z naboru II zawiera oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o omawianą pomoc o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w rozporządzeniu z 21 kwietnia 2023 r. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 125/24). Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy strona, po wystosowaniu 3 lipca 2023 r. wniosku, miała podstawy oczekiwać (na pozytywne rozstrzygnięcie I naboru) i dopiero po otrzymaniu decyzji z 29 listopada 2023 r. dowiedziała się o rozstrzygnięciu i odmowie przyznania pomocy (a ostatecznie 27 grudnia 2024 r.). Wobec otrzymania decyzji po zakończeniu naboru II skarżąca nie mogłaby i tak skutecznie ubiegać się o pomoc w ramach II naboru. Co istotne też, w zawiadomieniu Kierownika ARiMR z 15 września 2023 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie nie ma jednoznacznej informacji o przyczynach zwłoki. Strona postępowania nie może się jej domyślać. W zawiadomieniu powołano §6 ust. 4 i §7 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r., art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 i art. 36 K.p.a. Zawiera ono wyłącznie informację o podejmowaniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi działań, które umożliwią realizację pomocy dla wszystkich wnioskujących spełniających warunki do jej przyznania. Nie poinformowano natomiast skarżącej, że nie otrzyma pomocy z obecnego naboru mimo spełnienia warunków do jej przyznania i możliwości ubiegania się o nią w nowym trybie. Skoro Kierownik ARiMR już przed 15 września 2023 r. wiedział (skoro takie pismo wystosował), że skarżąca nie otrzyma wnioskowanej pomocy z naboru I, to co najmniej od ogłoszenia rozporządzenia z 19 września 2023 r. powinien był wydać decyzję w sprawie przyznania omawianej pomocy. Już wtedy opublikowano warunki udzielenia pomocy w II naborze w 2023 r. Postępowanie Kierownika ARiMR narusza więc standardy prawa. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań i opóźnień, do których się nie tyle nie przyczyniła, co były spowodowane przez ten organ. Sąd zauważa przy tym, że termin wyznaczony do składania wniosków w II naborze: 31 października 2023 r., jest terminem nieprzekraczalnym. Oznacza to zarazem, że termin ten ma charakter materialnoprawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zarówno termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jak i termin do dokonania zmiany wniosku mają charakter materialnoprawny i nie podlegający przywróceniu (por. wyroki NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 i z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 497/10; wyroki: WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13 i z 29 września 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 457/15 oraz WSA w Olsztynie z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 616/15). W tej sytuacji termin do złożenia wniosku o przyznanie w 2023 r. pomocy finansowej w II naborze ma charakter materialny, a jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania wnioskowanej pomocy. Zawiadomienie z 15 września 2023 r. wprowadzało (jak już zauważono wcześniej) w błąd producenta rolnego. Takie działanie organu było w omawianej sytuacji niedopuszczalne. Należy też zauważyć, że sprawa skarżącej nie wymagała zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień. Sposób zatem jej załatwienia godzi w zasadę szybkości i prostoty postępowania, której stosowanie nie wyłącza art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji. Stosownie do art. 12 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§2) (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 125/24). Nadto, właściwa wykładnia §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w powiązaniu z §13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., dodanym w całości przez rozporządzenie z 19 września 2023 r., jest powiązana z celem omawianej pomocy finansowej. Przepisy wprowadzono w reakcji na negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie dla producentów rolnych, którzy faktycznie ponoszą skutki wojny (np. na skutek przywozu zboża technicznego z Ukrainy). W związku z tym opracowano pakiet pomocowy, w ramach którego rolnicy otrzymują wsparcie na utrzymanie dochodowości ich gospodarstw. Pomoc ta miała na celu ustabilizowanie polskiego rynku rolnego. Cel norm prawnych, odkodowany wprost z przepisów analizowanych rozporządzeń z 21 kwietnia 2023 r. i z 19 września 2023 r. wskazuje, że chodzi o wsparcie producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży w zakresie zbóż i roślin oleistych (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 125/24). Kierownik BP zablokował więc skarżącej możliwość ubiegania się o pomoc finansową z zastosowaniem §13zzg ust. 1 pkt 2 i §13zzg ust. 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Organ swoim działaniem pozbawił stronę chociażby potencjalnej możliwości otrzymania omawianej pomocy finansowej, co narusza konstrukcję udzielania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w okolicznościach sprawy jedynie wydanie decyzji odmownej w terminie umożliwiającym skuteczne złożenie wniosku o przyznanie pomocy w ramach naboru II umożliwiało (potencjalnie) skarżącej skorzystanie w 2023 r. z omawianej pomocy finansowej. Postępowanie organu naruszało zatem standardy prawa, a jego działanie sprzeczne było z zasadą praworządności. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań i opóźnień, do których się nie przyczyniła, a które były celowo spowodowane przez organ. Analogicznej oceny dokonał zarówno WSA w Gdańsku w wyrokach z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 134/24 i z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 135/24, jak i WSA w Olsztynie w wyroku z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 125/24.). Sąd podziela stanowisko i ocenę zawartą w uzasadnieniu tych rozstrzygnięć. Negatywne należy również ocenić zmianę prawodawczą rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. dokonaną rozporządzeniem z 7 lipca 2023 r. W analizowanej sprawie strona złożyła wniosek o przyznanie pomocy w przewidzianym prawem terminie (tj. 3 lipca 2023 r.) i miała prawo oczekiwać, że zostanie on rozpoznany na postawie przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia. Tymczasem, w związku ze zmianą zasad przyznawania pomocy przez prawodawcę (co miało miejsce 12 lipca 2023 r.), uległa ona zasadniczej zmianie. Zdaniem sądu, takie działanie prawodawcy uznać należy za wadliwe, jest bowiem ono sprzeczne z zasadą pewności prawa. Strona bowiem została zaskoczona i to już po złożeniu wniosku z 3 lipca 2023 r. (kiedy obowiązywały jeszcze korzystniejsze dla niej przepisy rozporządzenia z kwietnia 2023 r. – sprzed nowelizacji z 12 lipca 2023 r.) nowymi mniej korzystnymi dla niej rozwiązaniami, które skutkowały tym, że nie otrzymała ona wnioskowanej pomocy. O tyle jest to istotne, że osoby, które nabyły określone uprawnienie wynikające z przepisów obowiązującego prawa mają prawo oczekiwać jego realizacji. Zmiana natomiast rozporządzenia doprowadziła w istocie do działania prawa wstecz (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 134/24 i z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 135/24), niekorzystnego dla skarżącej (gdzie wprowadzono zapis, że pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków), pozbawiającego ją tym samym możliwości otrzymania stosownej pomocy (taką możliwość dawał bowiem §6 ust. 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. (w brzmieniu obowiązującym do 12 lipca 2023 r.), z którego wynikało, że przypadku gdy kwota pomocy wynikająca ze wszystkich złożonych wniosków, przekraczała sumę kwoty środków zastosowanie miał współczynnik korygujący. Jak zauważył też WSA w Gdańsku w przywołanym już wyroku z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 135/24 przepis wprowadzający z dniem 12 lipca 2023 r. nowy, mniej korzystny sposób rozpatrywania wniosków o pomoc finansową, wyłączył możliwość uzyskania pomocy przez wszystkie podmioty, które spełniały materialnoprawne przesłanki jej udzielenia, lecz złożyły wnioski zbyt późno, kiedy to już środki finansowe przeznaczone na realizację mechanizmu wsparcia wyczerpały się, naruszając zasadę ochrony praw nabytych oraz nakaz dochowania odpowiedniej vacatio legis. Wprowadzenie w takich warunkach wobec podmiotów, które już nabyły uprawnienia materialnoprawne do pomocy finansowej, zasady rozpoznawania wniosków według kolejności wpływu, pozbawiającej prawa do pomocy, doprowadziło do naruszenia zasady zaufania do organów państwa i prawa (wynikającej z art. 2 Konstytucji RP). Na żadnym etapie postępowania organy ARiMR nie podnosiły przy tym, aby skarżąca nie spełniła materialnoprawnych przesłanek do przyznania pomocy finansowej, o którą wystąpił. Jak podkreślał ponadto Naczelny Sąd Administracyjny przepisy przejściowe są funkcją wyprowadzanej z konstytucyjnej zasady państwa prawnego zasady prawidłowej legislacji oraz zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa. Dają bowiem pewną ochronę praw nabytych lub interesów w toku, albo też ochronę ekspektatyw dobrze ukształtowanych, szczególnie istotną wówczas, gdy prawodawca zmieniając prawo zmierza do pogorszenia sytuacji prawnej jego adresatów. Podobnie jak vacatio legis mogą zapewnić zachowanie przez pewien czas korzystniejszych uprawnień wynikających ze "starego" prawa, mimo zastąpienia go nową regulacją prawną jej adresatów w tym zakresie. (por. wyrok NSA z 21 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1629/15). Co prawda pewność prawa nie oznacza jego niezmienności, zaś rozporządzenie z 7 lipca 2023 r. zawiera przepis przejściowy, to jednak jego brzmienie nie zapewnia stronie (jak zauważył WSA w Gdańsku) wystarczającej ochrony praw nabytych. Zgodnie bowiem z §2 ww. rozporządzenia do postępowań w sprawach o udzielenie pomocy wymienionej w §1 rozporządzenia zmienianego w §1 wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w §1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Przepis ten nie spełnia zatem roli zapewniającej przez pewien odpowiedni czas zachowanie korzystniejszych uprawnień wynikających z przepisów dotychczas obowiązujących. Jak słusznie też zauważyła strona nie można ustanawiać i stosować przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami mającymi miejsce w przeszłości, przed wejściem w życie nowo ustanowionych regulacji, i z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych tymi normami. Jak zauważył też WSA w Olsztynie w wyroku z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 274/22 przyjmowane przez ustawodawcę nowe unormowania nie mogą zaskakiwać ich adresatów, którzy powinni mieć czas na dostosowanie się do zmienionych regulacji i spokojne podjęcie decyzji co do dalszego postępowania (zob. wyrok z 7 lutego 2001 r. K 27/00). Także w uchwale z 10 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 1/06) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakaz działania prawa wstecz stanowi podstawową zasadę obowiązującą w państwach demokratycznych. Polega ona na tym, że nie należy stanowić norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione regulacje prawne do zdarzeń, które wystąpiły przed wejściem w życie normy prawnej. Zasada niedziałania prawa wstecz jest zatem dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną do organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Mimo że nie została wyrażona wprost w Konstytucji, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego w państwie, opartym na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość". Słusznie też podniosła strona w odwołaniu, że §6 ust. 4 w brzmieniu obowiązującym od 12 lipca 2023 r. pozostaje w sprzeczności z treścią §1 ust. 3 rozporządzenia nr 2023/739, w myśl którego środki kompensujące rolnikom straty powinny być podejmowane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, w tym uwzględniać poniesione przez nich straty gospodarcze (pamiętając jednocześnie, że został on wprowadzony już w trakcie naboru I, po złożeniu przez stronę wniosku z 3 lipca 2023 r. i zmieniając ten przepis w sposób niekorzystny dla skarżącej). Reasumując, zarówno wadliwość działania prawodawcy, jak i organów ARiMR doprowadziły do utraty przez skarżącą należnych jej uprawnień. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy rozstrzygniecie I instancyjne jest zatem wadliwa. Sąd uznał również za wadliwą decyzję ją poprzedzającą. W postępowaniu administracyjnym doszło (oprócz tych wskazanych bezpośrednio wcześniej) do naruszenia norm prawa procesowego: art. 8, art. 11 w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., §6 ust. 4 i §7 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. w powiązaniu z §13zzg ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. oraz art. 10a ust. 1a pkt 1 ustawy o Agencji, które uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Sąd nie znalazł jednocześnie podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi. W szczególności, że większość z nich nie znalazła stosownego uzasadnienia. A nie jest rolą sądu doszukiwanie się motywów stawianych w skardze zarzutów. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 §2 i §4 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz wynagrodzenie w kwocie 480,00 zł. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.