I SA/Ol 197/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-12-22

Skład orzekający: Andrzej Błesiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny i jest dopuszczalne jedynie w toku postępowania sądowego lub w sytuacji zainicjowania nowego postępowania mającego na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania głównego czyni rozpoznanie tego wniosku bezprzedmiotowym, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego dotyczącego jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek został złożony po stwierdzeniu prawomocności postanowienia o odrzuceniu skargi. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane lub oddalane na różnych etapach postępowania, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej i umorzenia odsetek za zwłokę postanawia: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę W. Z. (dalej jako skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu od skargi. W dniu 9 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na wniesienie jej przez nieuprawniony podmiot – osobiście przez skarżącego oraz odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 29 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 9 września 2014r. odrzucające skargę kasacyjną z uwagi na wniesienie zażalenia przez nieuprawniony podmiot – osobiście przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2014r., sygn. akt II FZ 1892/14 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 9 września 2014r. odmawiające przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2014r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 29 września 2014r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 3 marca 2015r. WSA w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2015r., sygn. akt II FZ 292/15 oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 3 marca 2015r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. W konsekwencji zarządzeniem z dnia 26 maja 2015r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 29 września 2014r. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie od postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 29 września 2014r., którym odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2014r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej z uwagi na nieuiszczenie wpisu od zażalenia. Postanowieniem z dnia 21 września 2015r., sygn. akt II FZ 690/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na wyżej wskazane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 czerwca 2015r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 7 października 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 169 p.p.s.a., stwierdził, że postanowienie z dnia 17 lipca 2014r. o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 21 września 2015r. Wnioskiem złożonym w dniu 9 października 2015r., a następnie uzupełnionym w dniu 23 listopada 2015r. poprzez złożenie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (j.t. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania, jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012r., sygn. akt I OZ 776/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd". Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Łd 1348/10 postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy ma charakter incydentalny, a zatem ma rację bytu dopóty, dopóki postępowanie główne nie zostanie prawomocnie zakończone. W sytuacji, gdy postępowanie przed sądem zostało prawomocnie zakończone (wyrokiem lub postanowieniem), kwestia prawa pomocy staje się bezprzedmiotowa. Postępowanie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej i umorzenia odsetek za zwłokę zostało prawomocnie zakończone. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w przedmiocie odrzucenia skargi z dnia 17 lipca 2014r., stało się prawomocne od dnia 21 września 2015r. Tym samym skarżący kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożył już po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2015r., sygn. akt II SA/Bd 355/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Kr 591/14. Mając na uwadze powyższe za zbędne należało uznać rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych względów, na podstawie art. 249a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło