I SA/Ol 323/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-06-09

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Zofia Skrzynecka, Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, mimo że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został przerwany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Wskazano, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (okres do przedawnienia krótszy niż 3 miesiące) była spełniona w momencie wydania postanowienia. Nadanie rygoru umożliwiło przerwanie biegu przedawnienia, a jego uchylenie skutkowałoby niemożnością egzekwowania należności z powodu przedawnienia. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej, że przerwanie biegu przedawnienia wyklucza możliwość utrzymania rygoru.
Stan faktyczny
Spółka A skarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, argumentując, że po skutecznym przerwaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie istniały już podstawy do utrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r., sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Spółki A w K.D., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]", w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe od grudnia 2003 roku do listopada 2004 r.. W motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, możliwość nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności została podyktowana potrzebą zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Podstawę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym rygor ten może być nadany w sytuacji, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że przepis art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uwzględniając powyższe regulacje prawne, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczyło nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do listopada 2004 r. i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za grudzień 2003 r. oraz styczeń i luty 2004 r.. Na skutek wydania tej decyzji powstała kwota nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 1.836.682 zł oraz kwota zobowiązania podatkowego w wysokości 2.766.514 zł. Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść art. 70 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe od grudnia 2003 r. do listopada 2004 r., upływał z dniem 31 grudnia 2009 r.. W związku z powyższym prawidłowo organ I instancji uznał, iż w sprawie występuje przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Jak podano w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, organ I instancji mógł mieć obawę, że nie zostanie uiszczone należne zobowiązanie ze względu na krótki okres pomiędzy wydaniem decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego, a terminem przedawnienia oraz w związku ze znaczną wysokością zobowiązania podatkowego. Dobrowolne wykonanie decyzji organu kontroli skarbowej było wątpliwe tym bardziej, iż jak wynika z tego rozstrzygnięcia, konieczność określenia zobowiązania podatkowego w odmiennej wysokości niż deklarowana wynikała z nieprawidłowości rozliczania się podatnika z budżetem Państwa. Powyższe, w ocenie organu, jednoznacznie potwierdzało, iż w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Odnosząc się do zarzutów Spółki, iż nie zachodzi potrzeba dalszego utrzymywania rygoru natychmiastowej wykonalności, organ II instancji podniósł, że nadanie tego rygoru umożliwiło zastosowanie środków egzekucyjnych, powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia. Uchylenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności spowodowałoby natomiast powrót do stanu sprzed wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i brak możliwości egzekwowania należności ze względu na ich przedawnienie z upływem 31 grudnia 2009 r.. Ograniczenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić poprzez zastosowanie instytucji przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, np. wstrzymania postępowania egzekucyjnego, czy zwolnienia spod egzekucji zajętych składników majątkowych. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze strona, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji podniosła zarzut naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 i art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazała, że nie kwestionowała samej dopuszczalności nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Spółka zgodziła się z oceną, iż w chwili wydania postanowienia przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności okres pozostały do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług był krótszy niż 3 miesiące. Podniosła jednocześnie, iż na skutek zastosowanego środka egzekucyjnego w dniu 8 grudnia 2009 r. doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2003 r. do listopada 2004 r.., wobec czego od dnia 9 grudnia 2009 r. biegnie na nowo pięcioletni termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Tymczasem, jak wynika z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest każdorazowo dopuszczalne tylko w tych przypadkach i tylko w takim zakresie, w jakim zachodzi prawdopodobieństwo (obawa), że zobowiązanie podatkowe wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane. Rygor natychmiastowej wykonalności nie może zatem znaleźć zastosowania, gdy prawdopodobieństwo (obawa) niewykonania zobowiązania nie istnieje. Powyższe obligowało Dyrektora Izby Skarbowej do ustalenia, czy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w dalszym ciągu zachodziły przesłanki stosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na fakt, iż od dnia 9 grudnia 2009 r. biegnie na nowo pięcioletni termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, organ II instancji powinien był stwierdzić brak podstaw do utrzymania w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności. Wobec skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie istniała również obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane do czasu upływu terminu przedawnienia. W ocenie skarżącej, uchylenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wywołuje skutek ex nunc, a zatem nie ma wpływu na skuteczność środków prawnych podjętych w okresie funkcjonowania przedmiotowego postanowienia w obrocie prawnym. Zastosowanie środków egzekucyjnych wywołało skutek materialnoprawny w postaci przerwania biegu przedawnienia, który nie zostanie udaremniony w przypadku późniejszego uchylenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie skarżącej, powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie prawa (wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 202/09). Spółka podniosła, że utrzymanie przez organ II instancji postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji spowodowało w istocie, że znalazła się Ona w dyskryminacyjnym położeniu w porównaniu do podatników, będących adresatami nieostatecznych decyzji określających zobowiązania podatkowe, w przypadku których okres pozostały do przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest krótszy niż 3 miesiące i nie został zastosowany rygor natychmiastowej wykonalności. W przeciwieństwie bowiem do tego rodzaju podatników, w przypadku skarżącej nie tylko nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, ale także zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które może doprowadzić do wyegzekwowania całości lub części zobowiązania podatkowego oraz wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. Strona wniosła ponadto o przeprowadzenie przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzupełniającego postępowania dowodowego ze wskazanych w petitum skargi dokumentów, w tym m.in.: bilansu, rachunku zysków i strat za rok finansowy 2009, odpisu pełnego KRS Spółki B, odpisów tytułów wykonawczych, odpisów zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych oraz odpisów postanowień wydanych przez organ egzekucyjny i organ nadzoru w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje wyłącznie w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku kontroli legalności zaskarżonego postanowienia na podstawie wymienionych przepisów Sąd nie znalazł podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Uznał tym samym, iż zarzuty skargi, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w zaistniały przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", którą określono Spółce A, podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe od grudnia 2003 roku do listopada 2004 r.. Zgodnie z art. 239 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei, stosownie do treści art. 239b § 1 decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl § 2 art. 239b Ordynacji, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak wynika z przywołanych przepisów, dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę zwykłą, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo jej zaistnienia. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b Ordynacji pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane (p. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009r. o sygn.akt: I SA/Wr 1440/09; WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2009r. o sygn. akt: III SA/Wa 1598/09; WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 stycznia 2010r. o sygn. akt: I SA/Go 620/09, opubl. CBOIS). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że art. 239b § 1 § 2 Ordynacji organy zastosowały prawidłowo. Słusznie tym samym przyjęły, że zaistniała w sprawie przesłanka zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w punkcie 4. W związku z jej zastosowaniem w sposób przekonywujący uprawdopodobniły również, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, wskazując m.in., że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczyło nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z "[...]", którą określono kwoty nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług oraz kwoty zobowiązań w tym podatku w znacznej wysokości (odpowiednio 1.836.682 zł i 2.766.514 zł). Podnosząc, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wskazał na treść art. 70 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe od grudnia 2003 r. do listopada 2004 r. upływał zaś z dniem 31 grudnia 2009 r.. w związku z czym w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności niewątpliwie istniała przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ze względu na krótki okres pomiędzy wydaniem decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego, a terminem przedawnienia oraz w związku ze znaczną wysokością zobowiązania podatkowego organ mógł mieć uzasadnioną obawę, że należne zobowiązanie nie zostanie uiszczone. Nie budzi przy tym zastrzeżeń ocena organu, iż dobrowolne wykonanie decyzji organu kontroli skarbowej było wątpliwe w sytuacji, gdy jak wynika z decyzji wymiarowej konieczność określenia zobowiązania podatkowego w odmiennej wysokości niż deklarowana wynikła z nieprawidłowości rozliczania się podatnika z budżetem Państwa. Nadanie decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności umożliwiło zatem zastosowanie środków egzekucyjnych powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia Sąd nie podzielił zarzutów Spółki, iż w okolicznościach sprawy nie zachodziła potrzeba dalszego utrzymywania przez organ II instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Słuszną jest bowiem argumentacja organu w tym zakresie, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia pierwszoinstancyjnego rodziłoby skutek w postaci powrotu do stanu sprzed wydania rozstrzygnięcia i braku możliwości egzekwowania należności określonych decyzją Dyrektora UKS z dnia "[...]", wobec ich przedawnienia z upływem 31 grudnia 2009 r.. Ograniczenie postępowania egzekucyjnego może natomiast nastąpić poprzez zastosowanie instytucji przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, np. wstrzymania postępowania egzekucyjnego, czy zwolnienia spod egzekucji zajętych składników majątkowych. Z powyższych względów przy ocenie okoliczności jak i dowodów w niniejszej sprawie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów, ani uznania administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze, wniosku o przeprowadzenie przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność m.in. trudnej sytuacji gospodarczej skarżącego, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego w następstwie wydania zaskarżonego postanowienia, ze wskazanych przez stronę dokumentów, w tym (m.in.: bilansu, rachunku zysków i strat za rok finansowy 2009, odpisu pełnego KRS Spółki B, odpisów tytułów wykonawczych, odpisów zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych oraz odpisów postanowień wydanych przez organ egzekucyjny i organ nadzoru w postępowaniu egzekucyjnym). W tym zakresie zauważyć należy, iż kwestię wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" Sąd rozstrzygnął postanowieniem wydanym w dniu "[...]". Odnośnie zaś przeprowadzenia wnioskowanego postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego w następstwie wydania zaskarżonego postanowienia, zwrócić należy uwagę, iż w świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zakres kompetencji sądu administracyjnego dotyczy sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl § 2 tego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargi na akty organów administracji z punktu widzenia ich legalności, Sąd związany jest - na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) - granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 tej ustawy). Orzekając w danej sprawie sąd administracyjny pełni tym samym wyłącznie funkcje kasacyjne badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem. Potwierdzeniem powyższej zasady jest treść art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd administracyjny może wprawdzie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak zatem wynika z cytowanego przepisu przeprowadzenie dowodu ma charakter ograniczony i jedynie uzupełnia materiał dowodowy badanej sprawy. Przeprowadzenie postępowania dowodowego z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.165). W doktrynie podnosi się również (p. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.), iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę ceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (p.wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., V SA 671/00, Lex nr 50129). Z art. 106 § 3 wynika, że sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku przeprowadzenia z urzędu postępowania zmierzającego do poszukiwania dowodów z dokumentu (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., I FSK 260/05, niepubl.). W toku postępowania, którego przedmiotem była ocena prawidłowości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", w tym zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 239b § 1 pkt 4 i § Ordynacji podatkowej, Sąd nie mógł podejmować czynności dowodowych w celu zbadania prawidłowości wszczęcia i przebiegu postępowania egzekucyjnego prowadzonego po wydaniu tej decyzji, co nie tylko wykracza poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona, ale skutkować by też mogło koniecznością prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w zakresie znacznie wybiegającym poza funkcje sądu administracyjnego. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również to, iż Sąd nie stwierdził aby w toku postępowania organy naruszyły przepisy prawa, skargę Spółki A, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło