I SA/Ol 326/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte z ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia W zażaleniu z dnia 23 maja 2016r., na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, skarżący W. Z. (dalej jako wnioskodawca, strona, skarżący) zawarł kolejny (czwarty) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Na wezwanie z dnia 30 czerwca 2016r. przedłożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) z dnia 11 lipca 2016r. W dniu 5 lipca 2016r. wpłynęło do tut. Sądu pismo strony z wnioskiem o przyznanie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Ze złożonego aktualnie przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.100 zł netto oraz wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w wysokości 800 zł. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazał, że ponosi następujące wydatki: opłaty za mieszkanie - 500 zł, alimenty - 600 zł, koszty egzekucji 1.000 zł, rata do ZUS 600 zł oraz koszty wyżywienia. Z pisma przedłożonego w dniu 5 lipca 2016r. wynika nadto, że skarżący pozostaje z małżonką w separacji faktycznej oraz pomimo wspólnego zamieszkiwania nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Ustalono że treść wniosku z dnia 11 lipca 2016r. jest zbieżna z uprzednio złożonymi formularzami. Postanowieniami starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 17 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Ol 326/15, jak też referendarza sądowego w WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 326/15, odmawiano skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. WSA w Olsztynie odpowiednio postanowieniami z dnia 29 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Ol 326/15, z dnia 4 listopada 2015r. sygn. akt I SA/Ol 326/15 i z dnia 9 maja 2016r. sygn. akt I SA/Ol 326/15 również odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 września 2015r. sygn. akt II FZ 744/15, postanowieniem z dnia 18 lutego 2016r. sygn. akt II FZ 1010/15, oraz postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016r. sygn. akt II FZ 352/16 oddalił zażalenia skarżącego od wyżej wskazanych postanowień sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest wniosek złożony po prawomocnym rozpoznaniu uprzednio złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania, nie może ulegać wątpliwości, że wniosek taki podlega ocenie przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 165 p.p.s.a., tj. przepisu uzależniającego uchylenie bądź zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie od stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy. Podkreślenia wymaga, że przyjęty w art. 165 p.p.s.a. tryb uchylania lub zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę odmiennych, w stosunku do pierwotnie złożonego wniosku o prawo pomocy, założeń odnoszących się do trybu procedowania uruchomionego przez stronę na skutek kolejnego wniosku o prawo pomocy. Przyjmowany jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych kierunek wykładni art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.p.s.a. wskazuje na zniesienie obowiązku sądu lub organu sądowego rozpoznającego wniosek o prawo pomocy dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. w sytuacji, gdy ustalone zostanie, że strona nie powołała nowych (zmienionych) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., II FZ 285/16, publ. CBOiS). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym przyjmuje się, że jeżeli argumentacja rozpoznawanego wniosku jest tożsama z argumentacją wniosku uprzednio rozpoznanego, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności lub podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, bądź też utrzymuje się stan niepewności Sądu co do wiarygodności składanych przez wnioskodawcę oświadczeń, korzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2016 r., I GZ 263/16, publ. CBOiS). Odnosząc powyższe wnioski na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że treść wniosku z 11 lipca 2016 r. nie wskazuje, by możliwe było na jego podstawie przyjęcie odmiennych ustaleń w zakresie sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy prowadzących do stwierdzenia, że zmieniły się w sposób znaczący okoliczności sprawy. We wniosku tym, inicjującym kolejne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, strona powołuje bowiem te same okoliczności, co we wniosku poprzednio rozpoznanym tj.: brak możliwości wykonywania dodatkowych prac zarobkowych, pogarszający się stan zdrowia, konieczność uiszczania alimentów na żonę i opłacania kosztów egzekucyjnych. W odróżnieniu od pierwszego wniosku skarżącego złożonego w tej sprawie skarżący wykazał dodatkowo raty na ZUS w wysokości 600 zł. Niemniej jednak wykazywane, w rozpoznawanym aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wydatki tak jak we wszystkich uprzednich wnioskach, bilansują się z dochodami wykazanymi przez wnioskodawcę. Ponadto w dalszym ciągu utrzymuje się stan niepewności co do wiarygodności składnych przez niego oświadczeń oraz brak wyjaśnień zasadniczych kwestii będących podstawą odmowy przyznania prawa pomocy w rozpoznawanych uprzednio wnioskach. Ustalenie to prowadzi do stwierdzenia, że kolejny wniosek skarżącego oparty jest na tożsamej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie zakończonych postępowaniach w sprawie przyznania prawa pomocy. Skoro zaś analiza wniosku o prawo pomocy złożonego w dniu 11 lipca 2016 r. ujawnia, że nie zostały spełnione warunki, od których istnienia uzależnione jest skuteczne żądanie merytorycznego rozpoznania kolejnego wniosku o prawo pomocy, to należało stwierdzić, że okoliczności sprawy wskazują na zbędność rozpoznania wniosku i zasadność umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w oparciu o normę z art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na możliwość zastosowania art. 249a p.p.s.a. w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2016 r., I GZ 204/16 (publ. CBOiS.). Z tego względu, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.