I SA/Ol 362/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa w toku postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn nr "[...]" postanawia odrzucić skargę. W dniu 5.10.2005r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego z dnia "[...]".05.2005r., sygn. akt "[...]", w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku przez A. U. po zmarłej matce- M. U. ("[...]"- akta administracyjne). A. U., w związku z nabyciem spadku, złożył w dniu 7.12.2005r. w Urzędzie Skarbowym zeznanie podatkowe wraz z załącznikami ("[...]" akta administracyjne). Po wstępnej analizie złożonego zeznania Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał skarżącego do podwyższenia wartości nieruchomości będącej przedmiotem spadku - wartości lokalu mieszkalnego o pow. 75,84 m 2 do kwoty 140.000 zł oraz - cz. działki o pow. całkowitej 829 m 2 do kwoty 40.000 zł położonych w O. przy "[...]" ("[...]" akt administracyjnych). Wobec braku porozumienia pomiędzy skarżącym a organem co do wartości przedmiotu spadku organ podatkowy powołał biegłego. W dniu 9.03.2006r. skarżący otrzymał sporządzone przez biegłego operaty szacunkowe określające wartość rynkową użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i nieruchomości lokalowej ("[...]"akt administracyjnych). A. U. stawił się w dniu 2.06.2006r. w Urzędzie Skarbowym gdzie zapoznał się z okazanym materiałem dowodowym w sprawie oraz oświadczył, iż ewentualne uwagi lub zastrzeżenia wniesie w ustawowym terminie ("[...]"akt administracyjnych). Pismem z dnia 06.06.2006r. wniesionym do Dyrektora Izby Skarbowej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazał, iż od początku postępowania Urząd Skarbowy odmawia mu udostępnienia aktów notarialnych stanowiących podstawę wyceny porównawczej, czym narusza art. 178 ustawy Ordynacja podatkowa ("[...]" akt administracyjnych) i dlatego wnosi o udostępnieniu mu wszystkich aktów notarialnych. Dyrektor Izby Skarbowej przekazał zgodnie z art. 234 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej cyt. jako k.p.a.) wniesione wezwanie do organu podatkowego, przed którym toczy się postępowanie ("[...]"akt administracyjnych) i poinformował jednocześnie skarżącego o przekazaniu sprawy wg właściwości. Zarzut naruszenia art. 178 Ord. pod. skarżący zawarł także w piśmie skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego ("[...]"akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia "[...]"06.2006r., nr. "[...]"; Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił udostępnienia aktów notarialnych stanowiących podstawę wyceny porównawczej wartości rynkowej nieruchomości ("[...]"akt administracyjnych). Dodatkowo organ I instancji poinformował skarżącego, że wezwanie skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej, stosownie do art. 234 k.p.a. zostanie rozstrzygnięte w decyzji, którą organ ten wyda w sprawie nabycia spadku po M. U. (k. "[...]"akt administracyjnych). Pismem z dnia 29.06.2006r. wniesionym do Dyrektora Izby Skarbowej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżący ponownie wezwał do usunięcia naruszenia prawa na zasadzie art. 52 § 4 p.p.s.a. ("[...]"akt administracyjnych). Dyrektor Izby Skarbowej zgodnie z art. 234 k.p.a. przekazał wniesione wezwanie organowi I instancji ("[...]"akt administracyjnych), o czym poinformował skarżącego. Niezależnie od wniesienia ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa skarżący w dniu 5.07.2006r. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu aktów notarialnych ("[...]"akt administracyjnych). Zażalenie owo jest w trakcie rozpoznawania. W dniu 17.07.2006r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na odmowę usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniesionej skargi A. U. podniósł, iż w dniach 06.06.2006r. i 29.06.2006r. wezwał na piśmie Izbę Skarbową do usunięcia naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy, jednakże Izba Skarbowa przekazała jego pisma do Urzędu Skarbowego, czym faktycznie odmówiła usunięcia naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że co prawda na początku organ I instancji odmówił skarżącemu okazania żądanych aktów notarialnych nie wydając jednak na początku w tym przedmiocie postanowienia. Mimo tego skarżący nie złożył na takie działanie skargi bądź zażalenia na bezczynność lecz wezwał organ II instancji do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem organu odwoławczego ze względu na toczące się postępowanie podatkowe w sprawie nie może mieć zastosowania wskazany przez skarżącego przepis art. 52 § 4 p.p.s.a. Dlatego wezwanie skarżącego zostało zakwalifikowane jako skarga o której mowa w art. 227 k.p.a. i zgodnie z art. 234 k.p.a. przekazane do rozpoznania organowi I instancji, który wydał postanowienie o odmowie okazania dowodów, od którego skarżący wniósł zażalenie. Podniósł, że informował skarżącego o tym, iż zgodnie z art. 234 k.p.a. wniesiona skarga zostanie rozstrzygnięta w decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Dodatkowo wskazał, że wniesienie skargi do sądu jest niedopuszczalne, albowiem w związku z toczącym się postępowaniem skarżącemu służą zwykłe środki zaskarżenia. Skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a. nie uprawnia skarżącego do wniesienia skargi sądowej. Skargi i wnioski uregulowane w Dziale VIII nie podlegają sądowej kontroli. Ustawodawca przewidział odpowiedni tryb załatwiania skarg wnoszonych przez stronę w toku postępowania (art. 234 § 1 k.p.a.) i organ właściwy do załatwienia skargi nie ma wyboru co do sposobu jej załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalna. Sądy administracyjne rozpoznają sprawy administracyjne, to znaczy sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których stosuje na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych . Zgodnie z art. 3 §2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., orzekają także w sprawach, w których z mocy przepisów ustaw szczególnych przewidziana jest kontrola sądowa administracji publicznej. Skarga, która została wniesiona przez A. U. nie należy jednak do żadnej z wyżej wymienionych kategorii spraw, podlegających właściwości sądu administracyjnego. W szczególności nie można jej zaliczyć do spraw z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie wspomniane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (uprzednio odpowiednik w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uprawnienie należy traktować jako element szerszej kategorii pojęciowej, jaką jest prawo podmiotowe. Oznacza ono prawo do żądania od kogoś oznaczonego zachowania. Obowiązek należy zaś postrzegać jako powinność obciążającą podmiot prawa (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006r., I OSK 928/05; postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 1998 r., I SAB/Ka 16/98, ONSA 1999, nr 2, poz. 74, s. 297). Czynności te i akty muszą mieć charakter prawnie wiążący. Jak podkreśla M. Bogusz, oznacza to, że wpływają one na sytuację tego podmiotu w taki sposób, że same tę sytuację wyznaczają bądź wywołują określony skutek prawny, jakie obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (M. Bogusz, "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA", Samorząd Terytorialny 2000, nr 1-2, s. 182-183). Skarga wniesiona przez skarżącego jest w istocie skargą uregulowaną w art. 227 k.p.a. W literaturze podkreśla się, iż skarga taka musi odpowiadać jednocześnie dwóm warunkom: nie posiadać cech środka prawnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych i zawierać zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (por. E. Iserzon, J. Starościak., "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory, komentarze", Warszawa 1970, s. 241). Skarga tego rodzaju uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (por. wyrok NSA 1.12.1998r., III SA 1636/97, niepubl.). Na czynność informującą o sposobie załatwienia sprawy skarga do sądu administracyjnego nie służy (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10.05.2005r., II SA/Bk 276/05, ZNSA 2005/2-3/115; postanowienie NSA z dnia 23.07.2001r., II SAB 213/00, LEX nr 54555). W sytuacji gdy w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne zostanie złożona skarga, na podstawie art. 234 k.p.a., podlega ona rozpoznaniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. W przedmiotowym przypadku oznacza to, iż zostanie ona rozpatrzona w decyzji, którą organ podatkowy wyda kończąc postępowanie. Od tej decyzji będzie zaś przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, oceni zaś prawidłowość rozstrzygnięcia także w zakresie dotyczącym zachowania przepisów postępowania i wpływu ewentualnych naruszeń prawa na wynik sprawy (decyzji). Skoro zatem przedmiot wniesionej skargi nie podlega sądowej kontroli nie znajduje zastosowania podawana przez skarżącego podstawa prawna z art. 53 § 2 p.p.s.a. Tryb wnoszenia skargi przewidziany w tym przepisie może zostać bowiem uruchomiony tylko pod warunkiem, że w danej sprawie dopuszczalna jest w ogóle droga postępowania sądowoadministracyjnego. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż organ II instancji przekazał skargę do rozpoznania organowi I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o odmowie okazania Dodatkowo podnieść należy, iż efektem rozpatrzenia skargi przez organ I instancji było wydanie postanowienia o odmowie okazania dowodów, na które skarżący wniósł zażalenie, będące w trakcie rozpatrywania przez organ II instancji W związku z powyższym na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji .