I SA/Ol 421/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-24
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Anna Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ może określić wysokość tej opłaty w drodze decyzji, stosując "uzasadnione szacunki", w tym średnią ilość odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ jest uprawniony do określenia tej opłaty w drodze decyzji, stosując "uzasadnione szacunki", w tym średnią ilość odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Jest to dopuszczalne, gdy deklaracja nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji, a strona nie dokonała jej korekty. Organ prawidłowo zastosował art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, opierając się na porównaniu z podobnymi obiektami hotelarskimi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla obiektu hotelarskiego. Po złożeniu deklaracji przez spółkę cywilną, firma odbierająca odpady zgłosiła przepełnienie pojemników i brak segregacji. Kontrola wykazała puste pojemniki, co wzbudziło wątpliwości organu co do danych w deklaracji. Po kilku postępowaniach i uchyleniach decyzji, organ I instancji określił opłatę na podstawie "uzasadnionych szacunków", porównując obiekt z innymi o podobnym charakterze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili m.in. wadliwe oznaczenie strony postępowania i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W., J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję A ( dalej jako organ I instancji, Związek) z "[...]" określającą M. W. i J.i W. (dalej jako strona, skarżący) wspólników spółki A (dalej jako Spółka) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. oraz od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 lutego 2018 r. strona złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za obiekt, który podzielony jest na dwie nieruchomości z częścią hotelową, gastronomiczną, rekreacyjną, konferencyjną (katalog otwarty) oraz domki holenderskie. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obejmowała wywóz 1 pojemnika o pojemności 1100 l segregowanych odpadów komunalnych, 4 razy w miesiącu.
W dniu 23 lipca 2018 r. firma realizująca odbiór i transport odpadów – Spółka B stwierdziła przepełnienie pojemników i występowanie odpadów wokół pojemników oraz brak segregacji w pojemnikach. Informację o tym fakcie wraz ze sporządzonymi zdjęciami przekazano organowi. W oparciu o w/w informacje organ skontrolował w dniu 27 lipca 2018 r. nieruchomość pod względem ilości, rodzaju oraz częstotliwości odbioru pojemników. Na miejscu stwierdzono, iż pojemniki były prawie puste zaś z informacji uzyskanych od wykonawcy usługi wynikło, iż nie odbierał on odpadów z przedmiotowej nieruchomości między stwierdzeniem nadmiaru odpadów i brakiem segregacji (23 lipca 2018r.) a dniem kontroli (27 lipca 2018 r.).
W konsekwencji organ wszczął w dniu "[...]" postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a następnie wezwał Spółkę do wyjaśnienia wątpliwości w zakresie sposobu zagospodarowania odpadów miedzy 1 dniem 16 lipca 2018 r. a 27 lipca 2018 r. oraz podania ilości miejsc noclegowych w obiekcie oraz ilości miejsc udostępnionych w części konsumpcyjnej wewnątrz oraz na zewnątrz obiektu. Strona nie odpowiedziała na to wezwanie.
W dniu 10 sierpnia 2018 r. firma realizująca odbiór i transport odpadów - poinformowała organ po raz kolejny o braku stosowania zasad segregacji oraz nadmiarze odpadów na terenie nieruchomości przesyłając zdjęcie fotograficzne przepełnionego kontenera.
Decyzją z dnia "[...]" organ I intonacji określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości od 1 lipca 2018 r. w wysokości 6520 zł.
Decyzja powyższa została uchylona w ramach kontroli instancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]". Kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy uznał, że konieczne jest uzupełnienie postępowanie w zakresie sposobu obliczenia opłaty z uwzględnieniem pojęcia "uzasadnionych szacunków".
Po ponownym rozpatrzeniu, decyzją z dnia "[...]" organ I instancji określił Spółce wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wg wyliczenia: - w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. w kwocie 20 352 zł przyjmując do podstawę wymiaru opłaty wywóz 10 pojemników 1100 1 x 4 odbiory x 163 zł + 1 pojemnik 360 l x 4 odbiory x 66 zł za każdy miesiąc; - od 1 października do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 8904 zł przyjmując do podstawy wymiaru opłaty wywóz 4 pojemników 1100 1 x 4 odbiory x 163 zł + 1 pojemnik 360 1 x 4 odbiory x 66 zł za każdy miesiąc.
Kolegium, decyzją z dnia "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na decyzję tę strona, jako wspólnicy Spółki wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i zarzucili w niej m. in. wadliwe skierowanie decyzji bezpośrednio do spółki cywilnej, podczas gdy adresatem decyzji o określeniu wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi winni być właściciele nieruchomości.
Rozpatrując skargę w ramach autokontroli Kolegium uchyliło decyzję z dnia "[...]" i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało bowiem, że zaistniała konieczność uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji obu instancji, które skierowane były nieprawidłowo do spółki cywilnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 500/19, umorzył postępowanie sądowe.
Następnie decyzją z dnia "[...]" Związek określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. w kwocie 20352 zł oraz od 1 października do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 8904 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Kolegium, decyzją z dnia "[...]", ponownie uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż organ winien był doręczyć decyzję, jak i postanowienie o wszczęciu postępowania każdemu wspólnikowi z osobna. Zwrócono również uwagę na omyłkę w nazwisku wspólników - adresatów decyzji.
W następstwie powyższego organ I instancji, decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a następnie decyzją z dnia "[...]" określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. w kwocie 20352 zł oraz od 1 października do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 8904 zł.
W dniu "[...]" Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" a następnie decyzją z dnia "[...]" stwierdziło jej nieważność.
Po rozpatrzeniu zaś wniesionego odwołania od decyzji z dnia "[...]", Kolegium uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż znajdujący się w aktach sprawy materiał nie może być traktowany, jako dowód w sprawie i dlatego na tym etapie postępowania wątpliwości budzi zaistnienie przewidzianej w art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach podstawy do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Decyzją z "[...]" organ I instancji ponownie określił Spółce wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wg wyliczenia: - w okresie od 1 lipca do 30 września 2018 r. w kwocie 20 352 zł przyjmując do podstawy wymiaru opłaty wywóz 10 pojemników 1100 l x 4 odbiory x 163 zł + 1 pojemnik 360 l x 4 odbiory x 66 zł za każdy miesiąc; - od 1 października do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 8904 zł przyjmując do podstawy wymiaru opłaty wywóz 4 pojemników 1100 l x 4 odbiory x 163 zł + 1 pojemnik 360 l x 4 odbiory x 66 zł za każdy miesiąc. W uzasadnieniu powołując się na art. 6 o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazując, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji dlatego wydając decyzję organ wziął pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Przy wyliczeniu opłaty za obiekty o podobnym charakterze organ zakwalifikował obiekty hotelarskie zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika wodnego, nieleżące na terenie największych miast Związku (np. G., W.), dysponujące między innymi barem/restauracją, basenem/spa/sauna, ogródkiem, przy tym powinien przy standardowych usługach hotelowych oferować organizację imprez okolicznościowych, spotkań firmowych, konferencji (katalog otwarty). Organ podał, że powyższe kryteria spełniło 11 obiektów, z których 7 zadeklarowało 3 zbiórkę selektywną, 5 nieselektywną, wszystkie miały opróżniane pojemniki w systemie cotygodniowym. Łącznie kwalifikowane podmioty oferowały 1841 miejsc noclegowych. Ze względu na sezonowość badany czas został podzielony na dwa okresy, od lipca do października i od października do grudnia. W tym okresie dochodziło do zmian w deklaracjach i zmniejszenia objętości pojemników. W związku z tym nie badano zmniejszenia ilości oferowanych miejsc noclegowych a stosunek zapotrzebowania na pojemniki do ilości oferowanych miejsc. I tak między lipcem na październikiem obiekty potrzebowały łącznie pojemników o pojemności 130555 l. Przy 1841 miejscach noclegowych daje to 70,92 l na osobę. Spółka mając 160 miejsc potrzebuje pojemników o pojemności 11346,44 co daje 11 pojemników 1100l oraz 1 pojemnik 360l.Między październikiem a grudniem dwa obiekty zawiesiły działalność. Pozostałe, nie zmieniając częstotliwości odbiorów, zmniejszyły objętość pojemników łącznie do 53760 l. Przy 1797 miejscach noclegowych daje to 29,92 l na osobę. Zatem w tym okresie obiekt potrzebował pojemników o pojemności 4786,64 l co daje 4 pojemniki 1100l, 1 pojemnik 360l oraz 1 pojemnik 120 l. W dalszej części uzasadnienia szczegółowo przedstawiono sposób wyliczenia średniej ilości odpadów.
Utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji Kolegium przywołało treść art. 3 ust. 1, art. 6c ust. 2 u.c.p.g., art. 3 ust. 2a u.c.p.g., 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1439 ze zm., dalej zwanej jako u.c.p.g.). Wskazując, że korzystając z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. w związku z art. 3 ust. 2a, Zgromadzenie Związku, podjęło uchwałę nr V/13/2017 z dnia 1 grudnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki (Dz. Urz. Woj. Warm.- Maz. z dnia 6 grudnia 2017 r., poz. 4919), którą objęło systemem odbierania odpadów komunalnych - nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Przepis § 3 ust. 1 tej uchwały stanowi, że od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne zbierane w sposób selektywny ustala się stawkę za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100 l w wysokości 95 zł. W § 3 ust. 2 postanowiono, iż od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jeżeli odpady są zbierane w sposób nieselektywny ustala się wyższą stawkę za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100l w wysokości 163 zł.
Stosownie do brzmienia art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta (odpowiednio zarząd związku międzygminnego) określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy (odpowiednio zgromadzenie związku międzygminnego) metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających nieruchomościach o podobnym charakterze.
Z przepisu tego wynika, zatem w ocenie organu odwoławczego, iż na gruncie u.c.p.g. ustanowiono obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie tymi odpadami albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji właściwy organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazano, że organ I instancji, opierając się na zdjęciach i raportach przekazanych przez firmę wywozową, działając na podstawie powyższego przepisu, zasadnie zakwestionował wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na zebranie odpadów w sposób niezgodny z tym, co zostało zadeklarowane przez stronę. Z akt sprawy, bowiem wynika, iż firma realizująca odbiór i transport odpadów zgłosiła, iż ostatni odbiór odpadów z nieruchomości nastąpił w dniu 16 lipca 2018 r., a po tej dacie odbiory nie były możliwe, ze względu na zamkniętą altanę śmietnikową oraz nadmiar odpadów uniemożliwiających dostęp do pojemników, jak też brak segregacji. Przeprowadzając kontrolę w dniu 27 lipca 2018 r. pracownicy Związku stwierdzili, że pojemniki są puste i nie ma nadmiaru odpadów pomimo faktu, iż odpady nie zostały odebrane przez podmiot do tego upoważniony. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. Prawidłowo, więc organ I instancji uznał, że doszło do złożenia niewłaściwie sporządzonej deklaracji przez Spółkę, co skutkowała koniecznością wszczęcia postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W przytoczonym unormowaniu art. 6o ust. 1 u.c.p.g ustawodawca ustanowił specjalny tryb weryfikacji deklarowanych danych, w zakresie ustalenia tej opłaty wskazując na "dostępne dane" albo "uzasadnione szacunki" (alternatywa rozłączna), które stosuje się przy braku deklaracji lub istnieniu "uzasadnionych wątpliwości", co do zawartych w nich danych. Jak podkreślił organ odwoławczy ważne jest to, że drugi parametr określenia wysokości opłaty stosuje się tylko wówczas, gdy brakuje danych właściwych dla wybranej przez radę gminy (związek międzygminny), metody. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przyjął drugi parametr określenia wysokości opłaty, tj. "uzasadnione szacunki", mając na uwadze fakt, iż uchwała nr V/13/2017 z dnia 1 grudnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki, takiej metody nie określa.
Analiza dalszego fragmentu przytoczonego przepisu wskazuje, że przy ustaleniu wielkości opłaty w oparciu o "uzasadnione szacunki", uwzględnia się średnią ilość odpadów komunalnych powstających na "nieruchomościach o podobnym charakterze". Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wypełnił zalecenia zawarte w decyzji Kolegium z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]" . Wytypował obiekty hotelarskie zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika wodnego, które nie znajdują się na terenie największych miast regionu (np. G., W., itp.), dysponujące m. in. barem/restauracją, basenem/spa/sauną, ogródkiem, które poza standardowymi usługami hotelarskimi oferują organizację imprez okolicznościowych, spotkań firmowych, konferencji, itp. Jest to, zatem działalność i lokalizacja podobna do tej, która dotyczy odwołującej się Spółki. Organ dokonał analizy liczby miejsc hotelowych oraz liczby deklarowanych przez te podmioty pojemników na odpady i częstotliwości ich opróżniania. Analiza ta dała podstawę do ustalenia danych niezbędnych do obliczenia wysokości opłaty należnej od Spółki.
Odnosząc się do zastrzeżeń zawartych w odwołaniu wyjaśniono, że w stosunku do tego rodzaju nieruchomości ustawodawca przewidział mechanizm, który nie nakłada na organ obowiązku skrupulatnego i konkretnego ustalenia wielkości wytwarzanych odpadów. Trudno uznać, że byłoby to wykonalne. Zakłada on natomiast, że wszystkie podmioty danej branży, dysponujące podobnymi obiektami, zlokalizowanymi w podobnych warunkach, wytwarzają także podobną ilość odpadów komunalnych. Trudno zakładać, że goście korzystający z usług innych niż strona obiektów wytwarzają tych odpadów znacząco więcej. Nie zasługuje w szczególności na uwzględnienie argument dotyczący możliwości niepełnej obsady pokoi lub domków. Nie jest to przecież cecha charakterystyczna tylko dla działalności odwołującej się Spółki, lecz dotyczy także pozostałych podmiotów podejmujących działalność hotelarską. W toku postępowania uwzględniony natomiast został zarzut sezonowości prowadzonej działalności. Liczba pojemników w okresie od 1 października do 31 grudnia została znacząco zmniejszona.
Z wymienionych powodów uznano, że rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu, co uzasadnia utrzymanie go w mocy.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżyła strona, wnosząc o:
1 uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Związku,
2. w przypadku nieuwzględnienia żądania z pkt 1o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,
3. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. prawa procesowego, t.j. art. 133 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g przez ich niewłaściwe zastosowanie i skierowanie decyzji bezpośrednio do spółki cywilnej, podczas gdy adresatem decyzji o określeniu wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi winni być współwłaściciele nieruchomości, czyli wspólnicy spółki cywilnej,
2. prawa procesowego, t.j. art. 122orazart. 187 O.p., t.j. zasady prawdy obiektywnej i kompletności materiału dowodowego zebranego w sprawie, poprzez całkowitą marginalizację wyjaśnień strony i niedoniesienie się do jej twierdzeń w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Zarządu,
3. prawa procesowego, t.j. art. 121 O.p.,t.j. zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażającej się w prowadzeniu postępowania przez Zarząd pomimo braku jakichkolwiek zaleceń pokontrolnych w Protokole Kontroli nr "[...]" z dnia "[...]", w szczególności braku zalecenia o konieczności zmiany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Dodatkowo, mając na uwadze konieczność wszechstronnego zbadania sprawy i ustalenia prawdy obiektywnej, skarżący wnieśli również o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków:
1. R. K. - pracownika biurowego oraz S. C. (S. C.) - pracownika technicznego, na okoliczność zasad segregacji i zbierania odpadów, częstotliwości wywożenia odpadów, wykonywania obowiązków przez firmę komunalną, przebiegu kontroli przeprowadzanej w dniu 27 lipca 2018 r. na nieruchomości;
2. A. S., D. L. oraz E. B. - pracowników Związku na okoliczność przebiegu kontroli w dniu - 27 lipca 2018 r. poczynionych ustaleń, zachowania i zastrzeżeń czynionych przez pracowników kontrolowanej jednostki.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że najważniejszy w sprawie wydaje się zarzut niewłaściwego oznaczenia strony postępowania i wadliwe doręczanie decyzji będących podstawą powstania zobowiązania podatkowego. Co więcej, w ich ocenie, w sposób wadliwy zostało w ogóle wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie, albowiem adresatem nie byli wspólnicy spółki cywilnej, współwłaściciele nieruchomości, a swego rodzaju stroną postępowania ustanowiono obiekt hotelarski posadowiony i zarządzany przez nich.
Ponadto skarżący zwrócili uwagę, że w przypadku współwłasności nieruchomości obowiązkiem organu jest ustalenie, czy któryś ze współwłaścicieli samodzielnie faktycznie włada nieruchomością, a nadto czy istnieje zawarta przez współwłaścicieli pisemna umowa wskazująca podmiot obowiązany do wykonywania obowiązków wynikających z ustawy. Organ ogranicza się od ponad dwóch lat do traktowania jako strony w sprawie obiektu hotelarskiego, a nie nich, wspólników spółki cywilnej, rzeczywistych współwłaścicieli.
Przechodząc do meritum zarzucono, naruszenie przez organy zasady zaufania. Wskazano, że kontrola przeprowadzona w dniu 27 lipca 2018 r. nie pociągała za sobą żadnych konsekwencji w postaci zleceń pokontrolnych, w szczególności poprzez złożenie nowej deklaracji. Wszelkie ustalenia faktyczne oparto zaś o jeden incydent w tymże dniu, gdzie stwierdzono jakoby pojemniki na odpady nie były przepełnione, były prawie puste. Organ zupełnie pominął wyjaśnienia pracowników obiektu, gdzie próbowano wytłumaczyć, ze odpady są wstępnie zbierane w osobnym miejscu, a następnie segregowane przez pracownika w pojemniki komunalne. W momencie kontroli, odpady nie były przesortowane, nie mogły, zatem zapełniać przedmiotowych pojemników. Nie sposób jednak wyciągnąć wniosku z tej sytuacji, że odpadów w ogóle nie było na terenie nieruchomości. Żaden przepis prawa nie nakazuje gromadzenia odpadów w ściśle określonym miejscu, odpady mogły być magazynowane z różnych względów w innym miejscu. Przedstawiciele organu ograniczyli się do sporządzenia fotografii pojemników.
Podkreślono, że to na organie spoczywa obowiązek dowodzenia istotnych dla sprawy faktów w związku, z czym należy stwierdzić, że przedstawiciele organu I instancji powinni byli kompleksowo odnieść się do zgromadzonego materiału dowodowego, wyjaśniając przy tym, zgodnie z zasadą przekonywania zawartą w art. 124 O.p., dlaczego odmówił wiarygodności określonym dowodom, a także wręcz z góry ograniczyli postępowanie dowodowe do własnych założeń.
Organy podatkowe nie powinny, zatem wydawać decyzji procesowych na podstawie jedynie wycinka materiału dowodowego, bez odniesienia się do innych dowodów świadczących na korzyść strony. Organ nie powinien był, zatem pomijać okoliczności i dowodów świadczących na korzyść strony, jako że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, takie działanie należy ocenić jednoznacznie negatywnie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Strona skarżąca nie ustosunkował się do wniosku w wyznaczonym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że kontrolowana decyzja z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymująca w mocy decyzję Związku A z "[...]" określająca M. W. i J. W. wspólnikom spółki A wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. oraz od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. - nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej postawionego zarzutu dotyczącego niewłaściwego oznaczenia strony postępowania, należy uznać że jest on nieuzasadniony.
Zauważyć należy, że stroną niniejszego postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. oraz od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., po uprzednim uwzględnieniu skargi przez Kolegium w ramach autokontroli (decyzja znak: "[...]" z dnia "[...]") byli M. W. i J. W., jako wspólnicy spółki A. Zarówno bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzja organu pierwszej instancji jak i zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego została skierowana i doręczona do skarżących jako wspólników spółki cywilnej.
Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że występujące w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji sformułowania dotyczące "opłaty należnej od Spółki" jest jedynie skrótem związanym z faktem prowadzenia działalności gospodarczej w tej formie i nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zarówno w literaturze przedmiotu jak również w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że konkretyzacja prawa następuje w rozstrzygnięciu decyzji, natomiast uzasadnienie ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. W razie rozbieżności interpretacyjnej między osnową decyzji, a jej uzasadnieniem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja (por. m.in. wyrok NSA z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18).
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie istota sporu dotyczy tego, czy w stanie faktycznym zaistniały przewidziane w art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach, podstawy do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Innymi słowy spór dotyczy tego, czy w sprawie istniały uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji złożonej przez skarżących.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania w danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja ma przy tym charakter bezterminowy, wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zmiany okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji. Zgodnie zaś z art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta upoważniony został do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających w nieruchomościach o podobnym charakterze. Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty, następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.).
Z powołanych przepisów wynika, że wysokość opłaty określana jest w uchwale rady gminy, a obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również od tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane czy też nie. Obowiązek uiszczenia opłaty nie jest zatem uzależniony od wykonania, częściowego wykonania czy też niewykonania przez gminę obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest bowiem ceną za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że w zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1579/15, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt. I SA/Gd 542/16 czy WSA w Kielcach z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. I SA/Ke 377/16). W świetle tego orzecznictwa właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadów komunalnych.
Charakter tej opłaty uzasadnia przyjęcie, że jest to danina, o jakiej traktuje art. 3 pkt 8 O.p. (np. wyrok WSA w Opolu z dnia 17 listopada 2017 r., sygn akt I SA/Op 375/17). Ponadto w judykaturze wskazuje się, że na opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie składają się jedynie koszty odbierania, transportu, zbierania, wywozów odpadów, ale także koszty funkcjonowania całego systemu obejmujące dodatkowo koszty odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, koszty tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych i obsługi administracyjnej tego systemu (m.in. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn akt II FSK 958/16; wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2017 r.,sygn akt II SA/Lu 984/16). Podkreśla się także, że pobieranie tej opłaty jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Takie stanowisko Sąd w pełni akceptuje w niniejszej sprawie.
Stwierdzić należy, że podmioty zobowiązane do uiszczenia omawianej opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie.
Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, podzielić należy pogląd wyrażony przez WSA w Białymstoku w wyroku z 11 kwietnia 2018r (sygn. akt I SA/Bk 84/18) zgodnie z którym przepisy u.c.p.g. należy interpretować pod kątem celu ich wprowadzenia oraz celu różnicowania stawek opłaty. Nowoczesna gospodarka odpadami komunalnymi skupia się przede wszystkim na minimalizacji wytwarzania odpadów i ich zagospodarowaniu, poprzez selektywną zbiórkę odpadów komunalnych oraz zbiórkę i powtórne wykorzystanie surowców wtórnych. Wprowadzenie właściwych i skutecznych mechanizmów wspierających selektywną zbiórkę odpadów i powtórne wykorzystanie produktów uznano za niezbędne do uzyskania założonych celów. Jednym z takich mechanizmów jest selekcja odpadów komunalnych w miejscu ich powstania, a więc już w gospodarstwach domowych. We wszystkich krajach rozwiniętych, system selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest szeroko stosowany i jak wykazują badania, jest on bardzo skuteczny w zmniejszeniu objętości odpadów kierowanych na wysypiska.
Powyższy sposób wykładni przepisów u.c.p.g., na co zwrócił uwagę WSA w Olsztynie w ww. wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r., jest zgodny z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L 312/3 z 22 listopada 2008r.). W preambule powołanej dyrektywy wskazano, że zasada "zanieczyszczający płaci" jest wiodącą zasadą na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Wytwórca odpadów i posiadacz odpadów powinni gospodarować odpadami w sposób, który gwarantuje wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego (pkt 26). W pkt 28 zaznaczono, że dyrektywa powinna pomóc Unii Europejskiej zbliżyć się do "społeczeństwa recyklingu", dążącego do eliminacji wytwarzania odpadów i do wykorzystywania odpadów jako zasobu. W szczególności szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska wymaga stosowania środków, których celem jest zapewnienie segregacji u źródła, zbieranie oraz recykling priorytetowych strumieni odpadów. Zgodnie z tym celem, a jednocześnie jako środek ułatwiający lub usprawniający potencjał odzysku, odpady powinny być zbierane selektywnie, jeżeli jest to wykonalne technicznie, ekonomicznie i z punktu widzenia środowiska, zanim zostaną poddane czynnościom odzysku prowadzącym do najlepszego dla środowiska wyniku całkowitego. Dalej zauważono, że zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami i z celem utworzenia "społeczeństwa recyklingu" państwa członkowskie powinny popierać stosowanie odpadów posegregowanych w wyniku recyklingu, takich jak papier z odzysku, i o ile to możliwe, nie powinny wspierać składowania lub spalania takich odpadów (pkt 29). Podkreślono, że z punktu widzenia hierarchii postępowania z odpadami i w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych pochodzących ze składowania odpadów na składowiskach, ważne jest stwarzanie korzystnych warunków dla zbierania selektywnego i właściwego przetwarzania bioodpadów na potrzeby produkcji bezpiecznego dla środowiska kompostu i innych materiałów opartych na bioodpadach. (pkt 35). W pkt 42 preambuły odwołano się do instrumentów ekonomicznych jako tych, które mogą odegrać decydującą rolę w osiąganiu celów zapobiegania powstawaniu odpadów i gospodarowania nimi. Stwierdzono, że państwa członkowskie powinny stwarzać zachęty dla stosowania takich instrumentów na odpowiednim poziomie.
Przenosząc powyższe wywody na realia przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że firma realizująca odbiór i transport odpadów zgłosiła, iż ostatni odbiór odpadów z nieruchomości położonej w "[...]" nastąpił w dniu 16 lipca 2018 r., a po tej dacie odbiory nie były możliwe, ze względu na zamkniętą altanę śmietnikową oraz nadmiar odpadów uniemożliwiających dostęp do pojemników, jak też brak segregacji. Przeprowadzając kontrolę w dniu 27 lipca 2018 r. pracownicy Związku stwierdzili, że pojemniki są puste i nie ma nadmiaru odpadów pomimo faktu, iż odpady nie zostały odebrane przez podmiot do tego upoważniony. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.
W dniu 10 sierpnia 2018 r. firma realizująca odbiór i transport odpadów – Spółka B poinformowała organ po raz kolejny o braku stosowania zasad segregacji oraz nadmiarze odpadów na terenie nieruchomości "[...]" przesyłając zdjęcie fotograficzne przepełnionego kontenera.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji zasadnie uznał w oparciu o:
- informacje pozyskane od firmy realizującej odbiór i transport odpadów oraz
- okoliczności wynikających z przeprowadzonej przez pracowników Zwiazku w dniu 27 lipca 2018 r. kontroli,
że w niniejszej sprawie doszło do złożenia niewłaściwie sporządzonej deklaracji przez spółkę A, co skutkowała koniecznością wszczęcia postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że z akt sprawy wynika że 14 lutego 2018 r. spółka A złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość pod adresem "[...]". Pod wskazanym adresem funkcjonuje przedsiębiorstwo "[...]". Obiekt podzielony jest na dwie nieruchomości z częścią hotelową, gastronomiczną, rekreacyjną, konferencyjną (katalog otwarty) oraz domki holenderskie. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obejmowała wywóz 1 pojemnika o pojemności 1100 l segregowanych odpadów komunalnych, 4 razy w miesiącu.
Zdaniem Sądu organ podatkowy opierając się na zdjęciach i raportach przekazanych przez firmę wywozową jak również informacjach z przeprowadzonej na miejscu kontroli, zasadnie zakwestionował wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Wskazać należy, że dla przyjęcia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 833/17).
W pełni podzielić należy stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 18 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 984/18, iż zasada racjonalnego ustawodawcy nakazuje przyjęcie założenia, zgodnie z którym dla ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami, o której mowa w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g., nie ma znaczenia krąg osób winnych niezgodnego z uprzednio złożoną deklaracją zbierania i wyrzucania odpadów komunalnych. Należy uznać, iż podmiot zobowiązany na gruncie rzeczonej ustawy do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami ponosi pełną i wyłączną odpowiedzialność za faktyczne segregowanie odpadów. Przepisy proceduralne nie nakładają na organy obowiązku udowodnienia, jaki podmiot dokonuje naruszenia zasad selektywnej zbiórki odpadów. Istotne z punktu widzenia omawianej regulacji pozostaje udowodnienie rzeczywistego sposobu segregowania odpadów, a raczej jego braku, kwestia zawinienia w tym względzie pozostaje poza obszarem zainteresowań regulacji. Powyższe niejako wynika również z istoty dowodzenia - w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, których zaistnienie się neguje. W świetle powyższego od organów podatkowych nie można żądać każdorazowego indywidualizowania podmiotów dokonujących nieprawidłowości w zakresie zbiórki odpadów.
Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że to na podmiocie, do którego przypisane są poszczególne pojemniki na odpady spoczywa obowiązek dbałości o prawidłowe segregowanie odpadów i niedopuszczanie do możliwości dostępu do tychże pojemników osób trzecich. Sposób realizacji obowiązków określonych w przepisach u.u.c.p.g. pozostaje w gestii podmiotu który odpowiada za zadeklarowane pojemniki ze wszystkimi z konsekwencjami stąd wynikającymi.
W niniejszej sprawie przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stał się podstawą wszczęcia postępowania wobec strony skarżącej oraz wydania decyzji. Przepis ten uprawnia organ do określenia opłaty, w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie stosuje się do obowiązków wynikających z ustawy bądź naliczył opłatę w nieprawidłowej wysokości, nie dokonał korekty deklaracji np. w sytuacji gdy faktyczna ilość odebranych odpadów jest odmienna od zadeklarowanej. W wypadku stwierdzenia rozbieżności organ zobowiązany jest ustalić prawidłową wysokość opłaty za okresy, w którym powstał i uległ konkretyzacji obowiązek jej uiszczenia. Z tego punktu widzenia należy uznać za dopuszczalne określenie wysokości "opłaty wstecz" za okresy, co do których potwierdziły się wątpliwości organu odnośnie danych zawartych w złożonej deklaracji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r., sygn akt I SA/Gd 559/18; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn akt I SA/Rz 396/17).
Dyspozycja art. 6o u.c.p.g. wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Treść tego przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w zw. z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wypełniła co prawda obowiązek złożenia deklaracji, jednakże zadeklarowana dla obiektu tej wielkości ilość pojemników w świetle stwierdzonych nieprawidłowości - zasadnie wzbudziła wątpliwości organu pierwszej instancji co do zgodności deklaracji z rzeczywistą ilością generowanych odpadów.
Przesłanka "uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji" wyznacza zakres materiału dowodowego gromadzonego w tym postępowaniu, a ustawodawca zawarł znacznie niższy poziom pewności co do zaistnienia określonego stanu faktycznego, uzasadniający wszczęcie postępowania w tym trybie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Po 105/19 oraz powołane tam orzecznictwo).
Należy zauważyć, że przepisy u.c.p.g. w sposób autonomiczny, choć nawiązujący do treści art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej, kształtują metodę oszacowania podstawy określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji. Otóż, jak wspomniano ,art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stanowi, że organ w takiej sytuacji bierze pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Metodę tę można określić jako metodę porównawczą, z tym że punktem odniesienia w tym wypadku jest średnia ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Szacując podstawę opłaty nie jest usprawiedliwione stosowanie przez organ odmiennych metod, jeśli organ nie wykaże, że ze względu na szczególnie uzasadnioną sytuację niemożliwe było zastosowanie owej metody porównawczej (art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q u.c.p.g.). Należy również zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie art. 6o u.c.p.g. dostrzegł trudności, jakie mogą się pojawić na etapie określania wysokości opłaty. Dopuszczono w tym zakresie odstąpienie od udowodnienia okoliczności mających znaczenia dla sprawy na rzecz uprawdopodobnienia, które ma nastąpić w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 1162/14).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że wyliczając należną od strony skarżącej opłatę organ pierwszej instancji w pełni wypełnił zalecenia zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: "[...]" oraz z dnia "[...]" oraz znak: "[...]" z dnia "[...]".
W ocenie Sądu organ I instancji zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g w sposób właściwy przyjął drugi parametr określenia wysokości opłaty, tj. "uzasadnione szacunki", mając na uwadze fakt, iż., uchwała nr V/13/2017 z dnia 1 grudnia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty i ustalenia stawki za pojemniki, takiej metody nie określa.
Wykonując wytyczne organu odwoławczego zasadnie przy wyliczeniu opłaty za obiekty o podobnym charakterze organ zakwalifikował obiekty hotelarskie zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika wodnego, nieleżące na terenie największych miast Związku A (np. G., W.) dysponujące między innymi: barem/restauracją, basenem/spa/sauna, ogródkiem, przy tym powinien przy standardowych usługach hotelowych oferować organizację imprez okolicznościowych, spotkań firmowych, konferencji (katalog otwarty).
Organ podatkowy ustalił, że powyższe kryteria spełniło 11 obiektów, z których 7 zadeklarowało zbiórkę selektywną, 5 nieselektywną, wszystkie miały opróżniane pojemniki w systemie cotygodniowym. Łącznie kwalifikowane podmioty oferowały 1841 miejsc noclegowych. Ze względu na sezonowość badany czas organ podzielił na dwa okresy, od lipca do października i od października do grudnia. W tym okresie dochodziło do zmian w deklaracjach i zmniejszenie objętości pojemników. W związku z tym nie badano zmniejszenia ilości oferowanych miejsc noclegowych a stosunek zapotrzebowania na pojemniki do ilości oferowanych miejsc. I tak między lipcem na październikiem badane przez organ obiekty potrzebowały łącznie pojemników o pojemności 130555 l. Przy 1841 miejscach noclegowych daje to 70,92 l na osobę.
Organ I instancji trafnie zauważył, że strona skarżąca mając 160 miejsc potrzebuje pojemników o pojemności 11346,44 co daje 11 pojemników 1100 l oraz 1 pojemnik 360 l.
Między październikiem a grudniem organ I instancji wskazał, że spośród wymienionych obiektów o podobnym charakterze dwa obiekty zawiesiły działalność. Pozostałe, nie zmieniając częstotliwości odbiorów, zmniejszyły objętość pojemników łącznie do 53760 l. Przy 1797 miejscach noclegowych daje to 29,92 l na osobę. Zatem w tym okresie obiekt strony skarżącej potrzebował pojemników o pojemności 4786,64 l co daje 4 pojemniki 1100 l, 1 pojemnik 360 l oraz 1 pojemnik 120 l.
W ocenie Sądu podzielić należy argumentację organu, że goście korzystający z usług innych niż strona skarżąca obiektów nie wytwarzają tych odpadów znacząco więcej. Nie zasługuje w szczególności na uwzględnienie podnoszony przez stronę skarżącą argument dotyczący możliwości niepełnej obsady pokoi lub domków.
Zdaniem Sądu trafnie organ wskazał, że nie jest to przecież cecha charakterystyczna tylko dla działalności strony skarżącej, lecz dotyczy także pozostałych podmiotów podejmujących działalność hotelarską.
Zauważyć należy, że w toku postępowania organ uwzględnił podnoszony przez stronę zarzut sezonowości prowadzonej działalności. Liczba pojemników w okresie od 1 października do 31 grudnia została znacząco zmniejszona.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, a co zaakceptował organ odwoławczy. Stan faktyczny ustalony został w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, a organy dokonały wszechstronnej oceny tego materiału bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie w ocenie Sądu było prawidłowe i doprowadziło do zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwalał na zastosowanie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Organ dokonał poprawnej analizy liczby miejsc hotelowych oraz liczby deklarowanych przez te podmioty pojemników na odpady i częstotliwości ich opróżniania. Analiza ta dała podstawę do ustalenia danych niezbędnych do obliczenia wysokości opłaty należnej od strony skarżącej.
Reasumując, organ - co do zasady - był uprawniony do obciążenia strony skarżącej opłatą za gospodarowanie odpadami, skoro treść deklaracji była odmienna od stanu rzeczywistego, a strona skarżąca jej nie skorygowała w taki sposób, aby odzwierciedlała ten stan.
Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej - art. 122 w zw. z art. 187 O.p. W toku postępowania organy podatkowe przeprowadziły rzetelne i skrupulatne postępowanie dowodowe. W toku postępowania zgromadzony został materiał dowodowy, który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej analizie. Wnioski wyprowadzone z tej analizy są logiczne i spójne. Tym samym stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe w zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 i art. 191 O.p. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 ww. ustawy, zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Konkludując, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Końcowo zauważyć należy, że złożony na s. 2 skargi wniosek o dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd. W świetle przywołanego przepisu Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło