I SA/Ol 435/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-07-12

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany żądaniem wierzyciela umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli zobowiązany złożył zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany żądaniem wierzyciela umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel, będący dysponentem postępowania egzekucyjnego, ma prawo żądać jego umorzenia, a organ egzekucyjny nie ma swobody działania w tym zakresie ani obowiązku badania zasadności samego żądania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów i postępowanie w przedmiocie umorzenia na żądanie wierzyciela są odrębnymi instytucjami.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i uchyleniu czynności egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku VAT. Spółka wniosła zarzuty dotyczące m.in. nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek i opłat egzekucyjnych. Wierzyciel (Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego) zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, a następnie organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym stosowanie niewłaściwej podstawy prawnej umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B., W. Spółka A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności egzekucyjnych oddala skargę N. Sp. j. w T. (dalej jako "strona", "zobowiązana", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności egzekucyjnych. Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – marzec 2011r., w łącznej kwocie należności głównej 6.350.434 zł. Zawiadomieniem z dnia "[...]". Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia przysługującego zobowiązanej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono stronie w dniu "[...]". Pismem z dnia "[...]". Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc m. in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm. dalej jako u.p.e.a.) - w odniesieniu do kwoty odsetek obliczonych bez uwzględnienia przerw w ich naliczaniu, spowodowanych przewlekłością postępowania kontrolnego, w toku którego ustalono podstawę do określenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz objęto egzekucją opłaty za czynności egzekucyjne, powstałe na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku we wskazanej części skutkowało wszczęciem przez organ postępowania w trybie art. 34 u.p.e.a. i zwróceniem się do wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, o wyrażenie stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia "[...]"r., organ ten uznał zaś powyższy zarzut za nieuzasadniony, co postanowieniem z dnia "[...]"r. podtrzymał Dyrektor Izby Skarbowej w związku z wniesionym zażaleniem. Natomiast zarzut dotyczący nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie nieruchomości został rozpoznany przez organ egzekucyjny w trybie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a.. Postanowieniem z dnia "[...]", Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za zasadną w zakresie nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej w kwocie 844.792,57 zł za zajęcie nieruchomości, ustalając wysokość tej opłaty na 34.200 zł. W pozostałym zakresie skargę zaś oddalił. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]", umorzył postępowanie odwoławcze w tym przedmiocie. Z akt sprawy wynika również, że pismem z dnia "[...]"r., wierzyciel - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zwrócił się do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a więc na żądanie wierzyciela. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia "[...]"r., działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 60 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. oraz uchylił czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości, dokonaną zawiadomieniem z dnia "[...]".. Jednocześnie, z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie Wierzyciela, które nastąpiło przed dniem rozpoznania wniesionych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia "[...]"r., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r.. Pismem z "[...]"r. zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Kolejnym pismem z dnia "[...]"r. zobowiązana wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z "[...]"r., żądając jego uchylenia w całości. Zobowiązana powtórzyła argumentację prezentowaną w piśmie z dnia "[...]"W uzasadnieniu podniosła zastrzeżenia dotyczące postępowania w sprawie zarzutów, tj. dotyczące treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r.. Zdaniem skarżącej, umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie Wierzyciela w przypadku braku wskazania przez niego przyczyn wystąpienia z żądaniem umorzenia - stanowi naruszenie podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Ani organy podatkowe, ani organy egzekucyjne, nie mają uprawnień do dowolnego wszczynania i umarzania postępowań egzekucyjnych, a to ze względu na negatywne konsekwencje, które dotykają podatnika, wobec majątku do którego skierowano egzekucję. Strona podniosła, że organ egzekucyjny powinien w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazać zobowiązanemu dlaczego wierzyciel dochodzonych należności odstąpił od dalszego prowadzenia egzekucji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił uwagę, że przedmiotem oceny jest w sprawie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r., wydane przez organ egzekucyjny na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 60 § 2 u.p.e.a.. Powołując treść art. art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się na żądanie wierzyciela organ odwoławczy podniósł, że zastosowanie ww. przepisu wymaga wyraźnej i jednoznacznej inicjatywy wierzyciela, zmierzającej do umorzenia postępowania egzekucyjnego (a więc cofnięcia wniosku o prowadzenie egzekucji administracyjnej). Organ egzekucyjny jest związany żądaniem przez wierzyciela umorzenia egzekucji i nie jest uprawniony do działania z urzędu w tym zakresie oraz badania, czy i która z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. zachodzi. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podniósł, że takie działanie uprawnione jest wyłącznie w przypadku, gdy żądanie umorzenia egzekucji pochodzi od zobowiązanego (por. wyrok NSA w Szczecinie z dnia 12 maja 1999 r., sygn. akt SA/Sz 2413/97). Nawet wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym jest uprawniony do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1469/07), co w praktyce wiąże się z umorzeniem postępowania egzekucyjnego z urzędu. Organ odwoławczy powołał również treść art. 59 § 3 u.p.e.a. zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Dalej podkreślił, że konstrukcja powołanego przepisu oznacza pierwszeństwo zastosowania trybu z art. 34 § 4 u.p.e.a., o ile został on zainicjowany przez zobowiązanego. Zainicjowanie postępowania w przedmiocie zarzutów i ewentualne ich uwzględnienie, a przez to - umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., czyniłoby bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie na podstawie art. 59 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołując orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Po 108/11) podał, że odrębną kwestią jest natomiast to, iż niezależnie od złożonych przez zobowiązanego zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny obowiązany jest do monitorowania pojawienia się w sprawie przesłanek negatywnych prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a., warunkujących umorzenie tego postępowania. W okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego zobligowany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w związku z żądaniem Wierzyciela. Organ pierwszej instancji nie miał w tym zakresie swobody działania, gdyż Wierzyciel - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, będący dysponentem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, pismem z dnia "[...]"r. zwrócił się z wyraźnym i jednoznacznym żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do korelacji pomiędzy przepisami art. 34 § 4 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 § 4 u.p.e.a., co w świetle art. 59 § 3 u.p.e.a czyniłoby bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie w trybie art. 59 ustawy. Pismo Wierzyciela z dnia "[...]"r., zawierające żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostało złożone bowiem przed dniem rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., w oparciu o który Wierzyciel sformułował swe żądanie, stanowi samodzielną oraz obligatoryjną przesłankę umorzenia egzekucji. Z brzmienia powołanego przepisu, ani następnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wynika obowiązek uzasadnienia przez Wierzyciela ww. żądania. Skoro dodatkowych informacji w powyższym zakresie nie przedstawił Wierzyciel w treści pisma z dnia "[...]"r., to organ egzekucyjny nie mógł ich zawrzeć w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia "[...]". Ustosunkowując się do podnoszonej przez skarżącą kwestii negatywnych konsekwencji wszczynania i umarzania postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, iż wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec majątku zobowiązanej związane było z brakiem dobrowolnego uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń - marzec 2011 r. Odpowiedzialność za negatywne konsekwencje w tym zakresie ponosi zatem sama Spółka. Odnośnie konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazano, że składając pismem z dnia "[...]"r. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zobowiązana sama żądała wydania rozstrzygnięcia, skutkującego umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie Wierzyciela doprowadziło zatem do stanu, o który wnosiła skarżąca Spółka w treści zarzutów. Organ odwoławczy podkreślił, że w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. oraz uchylenia zajęcia nieruchomości, brak jest obecnie jakichkolwiek negatywnych skutków prowadzonej egzekucji na podstawie ww. tytułu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona skarżąca, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie przepisów prawa: - art. 59 § 1 pkt 2 i 9 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutu umorzenia postępowania egzekucyjnego na mocy niewłaściwej podstawy prawnej; w ocenie strony umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mogło nastąpić na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (na żądanie wierzyciela), powinno natomiast nastąpić na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie złożonych zarzutów, zgodnie z trybem przewidzianym w art. 34 § 4 u.p.e.a. - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 124 § 1 i § 2, art. 138 § 1 i § 2, w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.), w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., poprzez podnoszony brak odniesienia się przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wszystkich zastrzeżeń skarżącej, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w konsekwencji wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, - art. 105 § 1, w zw. z art. 8 oraz art. 11 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zarzutu o niepoinformowaniu strony o przyczynach umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono, że w sprawie doszło do odebrania skarżącej prawa do rozpoznania zgłoszonych przez nią zarzutów, wyłącznie z uwagi na żądanie przez wierzyciela umorzenia postępowania. Zdaniem zobowiązanej nie sposób uznać za słuszny sposób działania organu I instancji prowadzący do ograniczenia prawa podatnika do korzystania z przysługujących mu z mocy prawa środków ochrony. Skarżąca ponownie podniosła, że organ nie miał uprawnień do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., z pominięciem oceny wniesionych zarzutów, w szczególności okoliczności świadczących o tym, że objęty egzekucją obowiązek nie istnieje w zakresie: - odsetek za zwłokę obliczonych bez uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek spowodowanych przewlekłością postępowania kontrolnego, którego ustalenia stanowiły podstawę do określenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, - opłat egzekucyjnych powstałych na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 uznał za niezgodne z Konstytucją, Kwestie te nie zostały zweryfikowane, a wiec nie rozstrzygnięto, czy postępowanie egzekucyjne toczące się wobec Skarżącej było zgodne z prawem. W ocenie skarżącej wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zwalnia organu egzekucyjnego od weryfikacji, czy nie zaszła inna z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanka umorzenia postępowanie egzekucyjnego. Wskazując na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W jej ocenie, organ odwoławczy nie dochował obowiązku całościowego rozpatrzenia sprawy, w szczególności nie odniósł się do zarzutów zażalenia. Ponadto w sprawie nie poinformowano strony o przyczynach podjęcia przez Wierzyciela decyzji o złożeniu żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje : Na mocy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyższego unormowania sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości, obejmującej stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowienia. Kontrola zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym obejmuje zatem kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Celowe jest ponadto przywołanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c), pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a., w myśl którego, skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie stwierdzenia kwalifikowanych przyczyn określonych w pkt 2 i pkt 3 ww. przepisu. Wobec tak określonej kognicji Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przesłanych do kontroli sądu akt administracyjnych, jak również treści wniesionej skargi, zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami dotyczyła oceny zasadności stanowiska organów egzekucyjnych w zakresie umorzenia prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. o nr "[...]", postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia podjętych w jego toku czynności egzekucyjnych. W związku z umorzeniem postępowania organy obu instancji zgodnie stwierdziły bowiem brak podstaw do kontynuowania egzekucji, w sytuacji, gdy wierzyciel pismem z dnia "[...]"zwrócił się z żądaniem umorzenia postępowania. Natomiast zdaniem strony skarżącej, rozstrzygając w tym przedmiocie organy przyjęły niewłaściwą podstawę prawną umorzenia powołując art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zamiast pkt 2 tego paragrafu. Nie odniosły się też do wszystkich zastrzeżeń skarżącego, nie przeprowadziły postepowania dowodowego i wadliwie uzasadniły rozstrzygnięcie oraz pominęły zarzut niepoinformowania strony o przyczynach umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku analizy akt sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do uznania słuszności tych zarzutów. Stwierdził natomiast, że stanowisko organu jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją. Podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, że postępowanie egzekucyjne wszczynane jest przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym także tytuł wykonawczy pod kątem wymogów formalnych, stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a.. Organ ten nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ostatnie zdanie powołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności określenia należności stanowiącej podstawę egzekucji. Nie może tym samym wkraczać w kompetencje innego organu, który badał sprawę merytorycznie. Prowadziłoby to bowiem w istocie do dublowania działalności poszczególnych organów. Dlatego też ocena przesłanek określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a., w tym co do powoływanego przez stronę skarżącą nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę naliczonych bez uwzględnienia przerw w ich naliczaniu, należy tylko do wierzyciela. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, organ egzekucyjny nie może z urzędu, samodzielnie weryfikować przesłanki nieistnienia obowiązku, wynikającego z treści tytułu egzekucyjnego. W sytuacji zatem, gdy wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania wszczętego na podstawie skierowanego wcześniej tytułu wykonawczego, to wbrew stanowisku strony skarżącej, organ ten stosując art. 29 u.p.e.a., nie miał uprawnień do samodzielnego badania zasadności i wymagalności określonego tym tytułem obowiązku. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r., którym umorzono wszczęte na postawie tytułu wykonawczego z dnia z dnia "[...]"r., postępowania egzekucyjne zostało poprzedzone jednoznacznie sformułowanym żądaniem wierzyciela, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. W ocenie Sądu, oparte na tym żądaniu stanowisko organu, nie budzi zastrzeżeń. Organ egzekucyjny prawidłowo wyjaśnił skarżącemu, że był związany żądaniem wierzyciela w tym zakresie. Należy w pełni zgodzić się z argumentacją organu, iż organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego nie posiadał swobody działania po otrzymaniu pisma wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, zawierającego żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że Wierzyciel pismem z dnia "[...]"r., zgodnie z przysługującym uprawnieniem, zażądał umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego, zaskarżonym postanowieniem działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 60 § 2 u.p.e.a., zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. oraz uchylił czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości, dokonaną zawiadomieniem z dnia "[...]". Trafne jest również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.. W tym miejscu wskazać należy, że art. 34 u.p.e.a. oraz art. 59 u.p.e.a. wprowadzają dwie odrębne instytucje (dwa odrębne środki ochrony prawnej - zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, rozpoznawane w odrębnych postępowaniach). Skutkiem powyższego, w toku postępowania, prowadzonego na podstawie przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a., oceniane może być jedynie wystąpienie przesłanek z art. 33 § 1 u.p.e.a., nie zaś jak wskazuje strona - przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. Ocena wystąpienia przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. może natomiast nastąpić wyłącznie w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 59 u.p.e.a. Nie mógł zasługiwać także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 54 § 5 u.p.e.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a.. Wskazane przepisy nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie, której istotą jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarga na czynność, wnoszona na podstawie art. 54 u.p.e.a. została rozpoznana przez organy w odrębnym trybie, w związku z zastrzeżeniami strony dotyczącymi nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie nieruchomości. Jak wynika z akt, postanowieniem z dnia "[...]"r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za zasadną w zakresie nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie nieruchomości w kwocie 844.792,57 zł, w konsekwencji czego określił wysokość tej opłaty na kwotę 34.200 zł, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]"r., umorzył zaś postępowanie odwoławcze. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość ponownie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie z art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.. Wskazane przepisy stanowią całkowicie odrębne instytucje. Błędne jest twierdzenie strony, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone "z uwagi na jego bezprzedmiotowość". W sprawach dotyczących zobowiązanej, za bezprzedmiotowe zostało uznane postępowanie administracyjne odnośnie rozpoznania zarzutów. Jak bowiem wynika z akt, postanowieniem z dnia "[...]"r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" które postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"r. utrzymano w mocy. Wskazane postanowienie jest przedmiotem badania przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 436/17. W tym miejscu wskazać należy, że w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny działając na podstawie art. 60 § 2 u.p.e.a., uchylił czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. W związku z powyższym brak jest obecnie jakichkolwiek negatywnych skutków prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r.. Zdaniem Sądu, strona w niniejszej sprawie nie wykazała jaki wpływ na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie egzekucyjne, a co za tym idzie na wynik sprawy, ma podnoszony w skardze brak należytego uzasadnienia zarówno stanowiska organu egzekucyjnego, jak i zajętego wcześniej stanowiska wierzyciela. Słusznie zaś zauważył organ, że u.p.e.a. nie zawiera regulacji określających obowiązek wierzyciela w zakresie uzasadnienia żądania umorzenia egzekucji. Reasumując podnieść należy, iż wydając zaskarżone postanowienie zasadnie organ egzekucyjny uznał, że zachodziła podstawa do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z kontrolą tego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził zaś, aby działania tego organu naruszały powołane w skardze przepisy prawa, tj. art. 59 § 1 pkt 2 i 9 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 124 § 1 i § 2, art. 138 § 1 i § 2, w zw. z art. 126 k.p.a.. Z akt wynika, że organy dokonały prawidłowej oceny okoliczności sprawy na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób dokładny przedstawia jego podstawy faktyczne i prawne, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a.. Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem tego postanowienia doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło