I SA/Ol 619/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka (sprawozdawca), sędzia WSA Andrzej Błesiński, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2012r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania L.R., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2012 r. w wysokości 1.003 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że podatnik, jako właściciel samochodu ciężarowego marki STAR 200 o nr rej. "[...]", powinien był stosownie do art. 9 ust. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.l.", w terminie do dnia 15 lutego 2012 r. złożyć deklarację na podatek od środków transportowych (DT – 1) oraz uiścić I ratę tego podatku. Niewypełnienie przez podatnika powyższych wymogów, pomimo wezwania organu I instancji z dnia 7 marca 2012 r., stanowiło podstawę wszczęcia postępowania podatkowego, a następnie wydania przez ten organ decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych na 2012 r. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazało, że w myśl art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Stosownie zaś do art. 11 ust. 1 u.p.o.l. podatek jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Ponadto organ powołał również treść art. 9 ust. 6 pkt 1 i 3 ustawy, zgodnie z którym podatnicy są zobowiązani składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru (...) oraz uiszczać podatek od środków transportowych, bez wezwania, na rachunek właściwego organu podatkowego. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynikało, że podatnik w dniu 21 stycznia 2008 r. nabył pojazd marki Star 200 o nr rej. "[...]", rok prod. 1977, o dopuszczalnej masie całkowitej 10.750 kg. Z informacji otrzymanej ze Starostwa Powiatowego z dnia 21 marca 2012 r. wynikało zaś, iż podatnik nie wyrejestrował pojazdu czasowo z ruchu. Uwzględniając powyższe ustalenia, organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2012 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w świetle których strona nie używa danego środka transportu, gdyż został on rozebrany na podzespoły, organ II instancji podkreślił, że dopóki podatnik nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu czy też o czasowe wycofanie go z ruchu, dopóty istnieje względem niego obowiązek podatkowy Ponadto, w ocenie organu, ustawodawca nie połączył powstania obowiązku podatkowego z możliwością wykorzystywania, a wyłącznie z faktem posiadania zarejestrowanego środka transportowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję strona zarzuciła niezgodność ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP i zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu podatkowego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analizując ustalenia faktyczne, podstawę prawną decyzji oraz ocenę dowodów dokonaną przez organy podatkowe, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia. Spór w sprawie sprowadzał się do tego, czy nabyty przez L.R. samochód ciężarowy marki STAR 200 o nr rej. "[...]" podlegał w 2012 r. podatkowi od środków transportowych stosownie do uregulowań ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.). Niesporne było natomiast, że skarżący stał się właścicielem tego pojazdu na mocy umowy kupna – sprzedaży z dnia 21 stycznia 2008 r. (k. 2 akt adm.). W świetle niekwestionowanych przez stronę postępowania materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, poprzednim właścicielem pojazdu był Z.K., który w dniu "[...]" zarejestrował pojazd w Starostwie Powiatowym (k. 1 akt adm.). Wobec ogólnego charakteru zarzutów nieformalnej skargi złożonej przez stronę za punkt wyjścia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznać należało brzmienie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zakres przedmiotowy podatku od środków transportowych określony został w art. 8 u.p.o.l. Na gruncie tego przepisu ustawodawca ustanowił zamknięty katalog rodzajów środków transportu podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, obejmujący m.in. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton (art. 8 w pkt 1 u.p.o.l.). Zakres podmiotowy, w tym również kwestie dotyczące powstania i wygaśnięcia obowiązku podatkowego, reguluje natomiast art. 9 u.p.o.l. Zauważyć przy tym należy, że w niniejszej sprawie niesporna była kwestia rodzaju środka transportowego i jego własności, zaś od początku postępowania skarżący kwestionował ocenę organów podatkowych co do tego, że ciąży na nim obowiązek podatkowy jako na właścicielu środka transportu. Odwołując się zatem do art. 9 ust. 1 u.p.o.l., wskazać należy, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych; przy czym jak właścicieli traktuje się jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Według zaś art. 9 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa natomiast z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Ponadto stosownie do art. 9 ust. 4b u.p.o.l. zarejestrowanie środka transportowego oznacza jego rejestrację, z wyjątkiem rejestracji czasowej, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że przy powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych znaczenie ma fakt zarejestrowania, przy czym chodzi tutaj o zarejestrowanie po raz pierwszy przez pierwszego właściciela. W przypadku nabycia pojazdu już zarejestrowanego, tak jak to miało miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy, obowiązek podatkowy powstaje u nabywcy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty, na co wskazuje powołany wyżej art. 9 ust. 4 u.p.o.l. Tym samym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie jest uzależniony od faktycznego użytkowania pojazdu, lecz jego zarejestrowania, i jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wygasa z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Przedstawiona w tym zakresie ocena organów podatkowych w pełni koresponduje ze stanowiskiem doktryny, jak i jednolitym orzecznictwem sądowym (L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Lex; wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1473/06, z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 330/05, z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 520/2007, z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1094/07, z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1587/10). W świetle powyższego, akceptacji Sądu nie mogło zyskać stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż podatek od środków transportowych jest nienależny, gdyż samochód ciężarowy, z którym to wiąże się określone przez organ I instancji zobowiązanie podatkowe, fizycznie już nie istnieje. W świetle bowiem powołanego wyżej art. 9 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży m.in. na osobach fizycznych będących właścicielami środków transportowych. W kontekście zaś brzmienia art. 9 ust. 4 u.p.o.l. nie może budzić wątpliwości, że wygaśnięcie obowiązku podatkowego jest następstwem wyłącznie stałego lub czasowego wycofania pojazdu z ruchu. Nie wystarczy zatem faktyczne wycofanie z ruchu środka transportowego z uwagi na uszkodzenia, zużycie czy zutylizowanie, bowiem koniecznym jest jego wyrejestrowanie w trybie przewidzianym przepisami prawa (p. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt: I SA/Gd 396/09, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść przy tym należy, że stanowisko sądów administracyjnych w omawianej kwestii było stronie skarżącej znane, albowiem zostało jej wyłożone w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 665/09, którym oddalono jej skargę na decyzję w przedmiocie zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2008 r. Lektura uzasadnienia tego wyroku Sądu wskazuje natomiast, że istotne dla określenia zobowiązania podatkowego fakty i okoliczności nie uległy zmianie w porównaniu do stanu niniejszej sprawy, w szczególności skarżący w dalszym ciągu nie doprowadził do wyrejestrowania pojazdu lub jego czasowego wycofania z ruchu. Sąd nie podzielił ponadto argumentacji skargi kwestionującej zgodność przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP. Aczkolwiek skarżący nie wskazał, w czym konkretnie upatruje przyczyn owej niezgodności, Sąd badając sprawę w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., tj. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdził, by przywołane wyżej unormowania naruszały zasady określone w Konstytucji RP. Wręcz przeciwnie, zdaniem Sądu, przepisy omawianej ustawy mieszczą się w granicach swobody regulacyjnej pozostawionej ustawodawcy. Są także zgodne z Konstytucją RP, która w zakresie odnoszącym się do prawa podatkowego ustanawia w art. 84 i art. 217 tzw. zasadę władztwa daninowego. Z zasady tej wynika legitymacja dla działań Państwa, mających na celu obciążanie obywateli podatkami, które stanowią podstawę wpływów do budżetu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego przeznaczonych na realizację zadań publicznych. W myśl zatem postanowień Konstytucji RP regulowanie zobowiązań podatkowych jest obowiązkiem każdego obywatela. Oznacza to, że nakładanie danin jest uprawnione i co do zasady nie jest traktowane jako pozbawianie własności (p. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 563/10, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu natomiast do zarzutu skargi dotyczącego niezgodności przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z zasadami współżycia społecznego, wskazać należy, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej jest sprawowana w oparciu o kryterium zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W niniejszej sprawie kontrola ta obejmuje ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji pod kątem jej słuszności, celowości, czy też zasad współżycia społecznego, które są pojęciem znanym prawu cywilnemu. Jedynym kryterium kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest natomiast zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, tj. przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisami Ordynacji podatkowej. Reasumując, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje z mocy prawa, co wynika wprost z przepisów art. 9 ust. 1 i 4 u.p.o.l.. Fizyczna likwidacja pojazdu, czy brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Tym samym obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, i wygasa jedynie w sytuacjach wskazanych w art. 9 ust. 4 u.p.o.l. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę jako bezzasadną.