I SA/Ol 648/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-11-20
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek o funkcji mieszkalno-biurowej, nabyty przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako biurowy, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli w momencie nabycia był w złym stanie technicznym i wymagał remontu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek, który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako biurowy, a został nabyty przez przedsiębiorcę, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę jest decydujący, a nie sposób jej faktycznego wykorzystania. Zły stan techniczny budynku w momencie nabycia, który wymagał remontu, nie stanowi "względów technicznych" wyłączających opodatkowanie wyższą stawką, jeśli istnieje możliwość przeprowadzenia remontu i adaptacji.Stan faktyczny
Skarżący nabyli budynek o funkcji mieszkalno-biurowej, który w ewidencji gruntów i budynków został sklasyfikowany jako biurowy. Budynek ten był w złym stanie technicznym i wymagał remontu. Skarżący prowadzili działalność gospodarczą i twierdzili, że budynek nie był wykorzystywany do tej działalności, a jedynie niewielka jego część została zgłoszona na potrzeby firmy. Organy podatkowe uznały budynek za związany z działalnością gospodarczą i opodatkowały go wyższą stawką, argumentując, że decyduje fakt posiadania przez przedsiębiorcę oraz dane z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, powołując się na zły stan techniczny i faktyczne wykorzystanie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 listopada 2013r. sprawy ze skarg K. D., K. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2008, 2009, 2010 i 2011r. oddala skargi
Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]", wymienionymi w sentencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta z dnia "[...]" nr 1"[...]", nr 2"[...]", nr 3"[...]" i nr 4"[...]" w sprawie wymiaru K. i K. D. podatku od nieruchomości odpowiednio na 2008r., 2009r., 2010r. i 2011r.
Z motywów decyzji oraz akt podatkowych wynika następujący stan spraw :
Decyzjami z dnia 5 stycznia 2011r. i z dnia 28 grudnia 2010r. Prezydent wymierzył K. i K. D. podatek od nieruchomości na 2008r., 2009r. i 2010r. za budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 240 m2 i grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.338 m2, które znajdują się w O. przy ul. Z. 1D.
W wyniku rozpatrzenia odwołań od tych decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 18 lipca 2011r. uchyliło decyzje organu I instancji i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że bez wyjaśnienia okoliczności, na którą powoływała się strona, iż znaczna część budynku nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż wymaga remontu, tj. czy należy ją zakwalifikować jako względy techniczne powodujące, że budynek nie może zostać uznany za związany z działalnością gospodarczą, nie jest możliwe dokonanie oceny prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości.
Prezydent ponownie wymierzył K. i K. D. podatek od nieruchomości. Decyzją z dnia "[...]" nr 1"[...]" objął okres od marca do grudnia 2008r. i wyliczył podatek na kwotę 4.253 zł za budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 234,89 m2 i grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.338 m2, które znajdują się w O. przy ul. Z. 1D. Decyzją z dnia "[...]" nr 2"[...]" organ wyliczył podatek w związku z ww. nieruchomościami na kwotę 5.320 zł za cały 2009r., a decyzją z dnia "[...]" nr 3"[...]" - 5.502 zł za cały 2010r.
Za 2011r. Prezydent wymierzył podatek od nieruchomości w decyzji z dnia "[...]" nr 4"[...]" w kwocie 4.812 zł za ww. nieruchomości. Wskazał przedmiot opodatkowania w następujący sposób: budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 234,89 m2 i grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.338 m2, za okres od stycznia do listopada 2011r., a za okres od listopada do grudnia 2011r. – budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 18,02 m2, grunty pozostałe o pow. 1.338 m2 oraz budynek mieszkalny o pow. 216,87 m2.
W odwołaniach od tych decyzji podatnicy zarzucili, że decyzje są niesprawiedliwe i nie uwzględniają faktycznego wykorzystania prywatnej własności na cele związane z działalnością gospodarczą. Podnieśli, że budynek nie służył prowadzeniu działalności gospodarczej, zakupili go z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, a po wyremontowaniu jednego pomieszczenia zgłosili 20 m2 do prowadzonej działalności gospodarczej. Dodali, że w tamtym okresie budynek w całości nie nadawał się do użytku.
Zarzucili także, że budynek został samowolnie zakwalifikowany przez urzędników jako biurowy, co jest niedopuszczalne, a dodatkowo żądanie teraz zapłaty kwoty ok. 20.000 zł podatku za lata 2008-2011 jest niemoralne. Nadmienili, że przeprowadzona w sprawach opinia biegłego J.L. z listopada 2012r. nie odzwierciedla stanu budynku w latach poprzednich, bowiem na dzień sporządzania opinii budynek był już po remoncie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło złożonych odwołań. Organ odwoławczy w uzasadnieniach ww. decyzji z dnia "[...]" uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowego wymiaru zobowiązań w podatku od nieruchomości na 2008r., 2009r., 2010r. i 2011r.
Przedstawił treść art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2006r., nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l. Na podstawie dołączonej do akt umowy notarialnej z dnia 5 lutego 2008r. Rep. A. nr "[...]" organ wyjaśnił, że podatnicy nabyli budynek o powierzchni użytkowej 240 m2, którego funkcja została określona jako mieszkalno - biurowa. Takie samo przeznaczenie budynku wpisane zostało do księgi wieczystej, co wynika z odpisu z dnia 18 lutego 2008r. Wraz z budynkiem podatnicy nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 1338 m2 położonego w O. przy ul. Z. 1D. W informacji o posiadanych nieruchomościach z dnia 23 czerwca 2008r. podatnicy wskazali jako związaną z działalnością gospodarczą tylko powierzchnię budynku 20 m2. Pozostała powierzchnia 220 m2 wykazana została jako mieszkalna. W ewidencji budynków nabyty przez podatników budynek określony został jako biurowy. K. i K. D. są wpisani do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorcy.
Organ odwoławczy podał, że z punktu widzenia prawa podatkowego przy rozbieżnych informacjach o funkcji lub sposobie wykorzystania budynku czy gruntu prymat należy dać informacjom z ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m. in. podstawę wymiaru podatków i opłat. Jeżeli zatem budynek położony przy ul. Z. 1D miał w ewidencji budynków wpisaną funkcję biurową i znalazł się w posiadaniu przedsiębiorców, to co do zasady powinien być traktowany jako związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ dodatkowo zauważył, że jeżeli odwołujący się zamierzali przeznaczyć go na inne cele, np. mieszkalne, to powinni byli doprowadzić do zmian w ewidencji budynków, co też uczyniono dniu 20 października 2011r. Od tej daty sporny budynek posiada funkcję mieszkalną i podlega opodatkowaniu stawką jak od budynków mieszkalnych (w części mieszkalnej) i od gruntów pozostałych.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny Kolegium wyjaśniło, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Regulacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie zawiera warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Nie ma tu znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Przesądzające jest to, że sporne nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy. Tym samym organ I instancji nie był zobligowany do ustalania czy nieruchomości te (budynek i grunty) wchodziły w skład przedsiębiorstwa podatnika.
W ocenie Kolegium nie zaistniał też określony w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątek pozwalający na opodatkowanie będących w posiadaniu przedsiębiorcy nieruchomości stawkami niższymi, tj. sytuacja, kiedy przedmiot opodatkowania nie jest obecnie i nie może być w przyszłości wykorzystywany trwale do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organ odwoławczy przedstawił rozumienie pojęcia względów technicznych. W jego ocenie z ustaleń dokonanych przez organ podatkowy I instancji wynika, iż nie można uznać, że względy techniczne stanowiły przeszkodę w wykorzystywaniu budynków należących do odwołujących się do działalności gospodarczej. Wskazał, że przeszkoda czy przeszkody techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej muszą być nie tylko obiektywne, ale i trwałe. Chodzi, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. o sytuacje, gdy ze względów technicznych nieruchomość "nie jest i nie może być" wykorzystywana w prowadzeniu firmy. Nie są nimi przeszkody okresowe, zwłaszcza takie jak remont, modernizacja, adaptacja, lub względy ekonomiczne, np. brak środków na podjęcie działalności gospodarczej w danym obiekcie czy też na przeprowadzenie remontu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt I SA/GI 792/07). Tak więc brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej winien mieć charakter trwały.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie neguje faktu złego stanu technicznego nieruchomości w momencie zakupu. O obniżeniu stawki podatkowej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą nie można jednak mówić w sytuacji , gdy istnieje możliwość przeprowadzenia remontu, modernizacji, adaptacji, które doprowadziłyby budynki do stanu pozwalającego na ich wykorzystanie. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie a argumentacja odwołań tylko powyższe potwierdza. Prezydent zarówno nie był uprawniony, jak i nie on dokonywał klasyfikacji ewidencyjnej spornego budynku. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta powiatu (zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Kolegium nie dopatrzyło się również uchybienia zasadom prawdy obiektywnej (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa), praworządności (art. 120 ustawy) oraz przekonywania stron (art. 124 ustawy). Organ I instancji rozpoznając sprawę dokonał ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 191 ustawy), zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 ustawy), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 122 ustawy). SKO oceniło, że organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy przydatny do wydania decyzji oraz dokonał wszechstronnej i trafnej jego oceny, właściwie stosując przepisy prawa materialnego i procesowego. W treści decyzji organ podatkowy, w kontekście normy prawnej wynikającej z art. 210 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, przedstawił argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje stanowisko.
Organ odwoławczy poinformował stronę o treści art. 239a ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazał, że z kwestionowanych decyzji wynika, że nie został im nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem w stosunku do strony wobec decyzji nieostatecznych nie byłoby prowadzone ewentualne postępowanie egzekucyjne.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wszystkie ww. decyzje SKO z dnia "[...]", K. i K. D. wnieśli o:
– uchylenie zaskarżonych i poprzedzających je decyzji w całości oraz przekazanie spraw do ponownego rozpoznania,
– wstrzymanie płatności podatków do czasu rozpatrzenia spraw,
– rozpoznanie spraw na jednej rozprawie,
– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że każda nieruchomość, będąca w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, nie zaklasyfikowana jako mieszkalna, jest traktowana jako związana z działalnością gospodarczą i tym samym opodatkowana wyższą stawką jak od gruntów, budynków i budowli faktycznie wykorzystywanych w działalności gospodarczej, co prowadzi do naruszenia art. 2, 20 i 32 Konstytucji RP.
W treści skarg wskazali, że w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną należy oddzielić jego majątek prywatny od majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej. Powołali się w tym zakresie na orzecznictwo tj . wyroki NSA: z dnia 12.06.2012r. sygn. akt II FSK 2288/10 i z dnia 8.07.2012r. sygn. akt. II FSK 32/11. Skarżący wyjaśnili, że budynek kupili jako budynek mieszkalno-biurowy (taki wpis widniał w księdze wieczystej i w akcie notarialnym) mimo, że od kilku lat budynek ten nikomu nie służył w prowadzeniu działalności gospodarczej. W spornym okresie nie wiedzieli o błędnym oznaczeniu budynku w ewidencji gruntów i budynków jako lokal biurowy. Oznaczenie takie uznali za ustalone bez wiedzy podatnika, samowolnie przez urzędnika, bliżej nieustalonego, bez żadnych podstaw prawnych i dokumentów. Pomimo protestów w tym zakresie żaden urzędnik nic nie zrobił w celu ustalenia powodu takiego zakwalifikowania budynku. Stwierdzono, że w ewidencji gruntów i budynków nie ma możliwości wpisania budynku mieszkalno-biurowego. Budynek można określić tylko jako biurowy albo mieszkalny. Ktoś ustalił, że jest to budynek biurowy i tak wpisał do ewidencji bez uzgodnienia tego z kimkolwiek. Starania o przekwalifikowanie budynku na mieszkalny w ewidencji budynków przyniosły oczekiwany skutek, jednak dopiero od października 2011r. budynek otrzymał funkcję wyłącznie mieszkalną.
Skarżący podkreślili, że budynek ten nigdy nie był budynkiem biurowym, tylko w pewnym okresie był budynkiem mieszkalno-biurowym, w księdze wieczystej jest on określony jako budynek mieszkalno-biurowy. Natomiast po nabyciu budynku i wyremontowaniu jednego pomieszczenia do stanu używalności zgłosili to pomieszczenie budynku tymczasowo (o pow. 20 m2) tylko i wyłącznie dlatego, aby budynek nie stał pusty po włamaniu, zgłoszonym na policji. Budynek ten był w całości w tamtym okresie nienadający się do użytku.
Powołanie biegłego, który wydał opinię odnośnie stanu technicznego nieruchomości w dniu 8 listopada 2012r., gdy budynek ma już funkcję mieszkalną w końcówce remontu, skarżący uznają za nie do przyjęcia. Biegły stwierdził aktualny stan przedmiotu opodatkowania, który może być ze względów technicznych wykorzystywany do dowolnej działalności właścicieli. Z opinii nie wynika, aby ocena ta odnosiła się do wykorzystania budynku w latach 2008, 2009, 2010 i 2011. Skarżący podkreślili, że w latach 2008-2012 sporny budynek nie był i nie mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej, ponieważ jego zdewastowany stan techniczny nie pozwalał na wykorzystywanie budynku na inne cele przed przeprowadzonym remontem. Skoro zatem biegły w opinii nie stwierdził, że budynek od 2008 do 8 listopada 2012r. nadawał się do eksploatacji, to niesłuszne są decyzje wymiarowe, a tym samym decyzje SKO są nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawach.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2013r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol od 648 do 651/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalej prowadzić je pod sygn. akt I SA/Ol 648/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w aktach materiał dowodowy był pełny i wystarczający do wydania zaskarżonego aktu. W przypadku oceny pod względem zgodności z prawem decyzji podatkowych Sąd bierze pod uwagę to, że zakres postępowania dowodowego wyznaczony jest przepisami materialnego prawa podatkowego, określającymi obowiązek podatkowy i sposób jego wykonania.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u.p.o.l opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej., a w myśl art. 3 ustawy podatnikami są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Art. 4 u.p.o.l stanowi o podstawie opodatkowania, natomiast art. 5 u.p.o.l określa stawki podatkowe, ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania przedmiotów opodatkowania. Najwyższe stawki podatkowe stosuje się do opodatkowania gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definiuje pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (....), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionują stanowisko organów podatkowych odnośnie do klasyfikacji budynku jako budynku biurowego, jego związku z działalnością gospodarczą, a ponadto nieuwzględnienia przesłanki względów technicznych, których istnienie w tej sprawie, zdaniem skarżących, uzasadnia zły stan techniczny budynku w momencie jego nabycia.
W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy dał podstawy do wniosków sformułowanych w decyzjach organów obu instancji.
Bezsporne jest, że skarżący na podstawie umowy notarialnej z dnia 5 lutego 2008r. Rep. A. nr "[...]" nabyli budynek o powierzchni użytkowej 240 m2, którego funkcja została określona w umowie jako mieszkalno - biurowa. Wraz z budynkiem nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 1338 m2 położonego w O. przy ul. Z. 1D. Wynikający z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. obowiązek informacyjny w tym zakresie wypełnili dopiero w dniu 23 czerwca 2008r. Wskazali w informacji, ze budynek jest mieszkalny oraz, jako związaną z działalnością gospodarczą powierzchnię 20 m2., powierzchnia 220 m2 wykazana została jako mieszkalna.
Bezsporne jest też, że w ewidencji budynków nabyty przez skarżących budynek określony został jako biurowy, a obydwoje małżonkowie prowadzą odrębne działalności, są wpisani do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorcy.
Faktem jest też podnoszona przez skarżących okoliczność, że posiadali oni także inne nieruchomości mieszkalne jak i niemieszkalne, częściowo wykorzystywane do działalności gospodarczej.
Odnosząc się do argumentacji skarg w kwestii braku wiedzy o tym, że nabywany budynek w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowany był jako biurowy, należy wskazać, że z aktu notarialnego i księgi wieczystej nie wynikała też wyłącznie funkcja mieszkalna, jak to skarżący podali w informacji z dnia 23. 06.2008r. Z § 2 aktu notarialnego wynika ponadto, że do umowy przedłożono i okazano wypis z rejestru budynków, wydany przez Urząd Miasta, dnia 5 lutego 2008r. Zatem w chwili zawierania umowy skarżący wiedzieli, a przynajmniej powinni byli wiedzieć o klasyfikacji budynku.
Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że z punktu widzenia prawa podatkowego przy rozbieżnych informacjach o funkcji lub sposobie wykorzystania budynku czy gruntu prymat należy dać informacjom z ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m. in. podstawę wymiaru podatków i opłat. W wyroku z dnia 5.03.2013r. sygn. akt II FSK 1399/11 (lex 1305426) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Jednolicie przyjmuje się, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przed właściwymi organami". Podobnie w wyroku z dnia 11.07.2012r. sygn. akt II FSK 2632/10 (ONSA i wsa 5(56).2013 poz. 85) NSA stwierdził, że "organy podatkowe są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów i nie są uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji (....)".
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy nabyty budynek, według zapisu w ewidencji gruntów i budynków był budynkiem biurowym, jak również grunt miał klasyfikację Bi (inne tereny zabudowane) bez znaczenia pozostaje okoliczność wykorzystywania tego budynku tylko w części na działalność gospodarczą.
W aktach sprawy znajduje protokół z oględzin budynku, przeprowadzonych z udziałem biegłego z zakresu budownictwa inż. J.L., wraz z dokumentację fotograficzną (na zewnątrz widnieje logo firmy K. D.). Dowody te zostały przeprowadzone już po remoncie budynku i zmianie klasyfikacji, niemniej nie budzi wątpliwości, że od początku skarżący artykułowali zamiar wykorzystywania budynku do działalności (vide - pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23.02.2008r. - k.93 akt) a jedynie zakres owego wykorzystywania nie był sprecyzowany. W ewidencji gruntów i budynków budynek określony był jako biurowy zgodnie z zasadą, że, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem (vide szczegółowa analiza przepisów i zasad klasyfikacji budynków zawarta w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 27.04.2009r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSA i wsa 5(32) 2009r.. poz. 88). Należy też zauważyć, że skarżący wskazywali na zamiar wykorzystywania budynku na cele mieszkalne dopiero w przyszłości (miały w nim zamieszkać córki, po osiągnięciu pełnoletniości).
Analizując w aspekcie brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l zarzuty skarg o braku podstaw do opodatkowania budynku stawką najwyższą w związku z tym, że był on nabyty na cele prywatne a nie do celów działalności przedsiębiorców, (którymi są skarżący), Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że z uwagi na brzmienie tego przepisu, o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami w najwyższej wysokości, decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania, które to wobec braku stosownej definicji w ustawie podatkowej, należy rozumieć w znaczeniu, o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego (wyrok NSA z dnia 17 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nieistotny jest również cel nabycia nieruchomości, pochodzenie środków na jej zakup, czy też okoliczność, że nieruchomość wchodzi bądź nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Z powyższych względów w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że analizowany przepis nie uzależnia opodatkowania nieruchomości od sposobu jej wykorzystywania przez podatnika (wyroki NSA z dnia 20 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1888/07, Lex nr 495385, wyrok NSA z dnia 17 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, Lex 528078, wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009r., sygn. akt II FSK 1354/07, Lex 478297).
Zdaniem Sądu organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uznając, że co do zasady sam fakt posiadania gruntu, budynku niemieszkalnego lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku nieruchomego. Stwierdzić więc należy, że bez znaczenia dla sposobu opodatkowania tym podatkiem jest argument skarżących, że w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną istotne jest rozróżnienie opodatkowania nieruchomości, które są wykorzystywane na cele działalności gospodarczej i nieruchomości, które są wykorzystywane na cele niezwiązane z tą działalnością. Jedyne bowiem rozróżnienie, jakie w odniesieniu do przedsiębiorcy czyni w tym względzie ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., dotyczy opodatkowania budynku mieszkalnego wraz ze związanym z nim gruntem. Poszukiwanie zatem innych względów, które takie różnicowanie majątku nieruchomego przedsiębiorcy miałoby uzasadniać, jest w świetle ww. przepisu nieuprawnione.
Zauważyć przy tym należy, że w powołanym w skardze wyroku z dnia 18 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 32/11 (Lex nr 1225657), Naczelny Sąd Administracyjny, aczkolwiek wskazał na potrzebę rozróżniania majątku osoby fizycznej, to jednak stwierdził, iż "nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel."
Wbrew więc intencji skarżących, wyrok ten przemawia za trafnością stanowiska organów podatkowych, albowiem bezsporne jest w rozpoznawanej sprawie, że nabyty budynek był od czerwca 2008r. i nadal jest wykorzystywany do działalności prowadzonej przez K. D.
Sąd nie podzielił ponadto stanowiska w zakresie podnoszonej przez skarżących kwestii dotyczących przesłanki "względów technicznych", której istnienie, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine, skutkuje wyłączeniem z opodatkowania podwyższoną stawką przedmiotu opodatkowania znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy. Organ odwoławczy wskazał, że przez względy techniczne należy rozumieć trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie (p. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. akt II FSK 2128/09, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz liczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, np.: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011r., sygn. akt I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010r., sygn. akt I SA/Bd 659/10, Lex nr 747050, w Gdańsku z dnia 10 września 2009r. sygn. akt I SA/Gd 137/09, Lex nr 525706).
Sąd podziela stanowisko SKO, że zły stan techniczny budynku w momencie zakupu, nie uzasadniał zastosowania niższej stawki podatku, gdyż istniała możliwość przeprowadzenia remontu, modernizacji, adaptacji. Remont został przeprowadzony, a budynek, według opinii biegłego, nadaje się do wykorzystania na dowolny cel. Należy przy tym zauważyć, że pewną konsekwencją związania budynku z działalnością gospodarczą K. D. jest również okoliczność, ze wszystkie faktury za prace remontowe były wystawione na nią. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, iż ze względów ekonomicznych remont nie ograniczył się do jednego roku.
Tym samym Sąd uznał, że w sprawie nie zachodziła przesłanka względów technicznych, która wymaga, by przedmiot opodatkowania nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sformułowanie "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej" oznacza, że powyższa przesłanka musi posiadać cechę trwałości. Odnosi się ona zatem do czasu teraźniejszego, jak również do przyszłego. Względy techniczne nie mogą mieć charakteru przejściowego.
Stwierdzając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego ani procedury podatkowej Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło