I SA/Ol 712/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W.Z. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 czerwca 2016 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji zajętego świadczenia emerytalnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówiła W.Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, podnosząc, że nie przemawia za tym sytuacja materialna wnioskodawcy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2.080 zł netto oraz wynagrodzenia z umowy zlecenia w wysokości 600 zł. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Ponosi miesięczne wydatki z tytułu opłat za mieszkanie - 500 zł, zakupu lekarstw - 300 zł, alimentów - 600 zł, kosztów wyżywienia - 500 zł oraz egzekucji, 600 – 800 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosił wprawdzie, że pojawiły się nowe okoliczności związane z pogorszeniem stanu zdrowia uniemożliwiającym wykonywanie prac zarobkowych, jak również z tym, że jedynym źródłem dochodu jest emerytura, czy z egzekucją administracyjną w wyniku której doszło do zajęcia świadczenia emerytalnego strony oraz w całości wynagrodzenia z tytułu umowy na zlecenie - jednak okoliczności te nie zostały uprawdopodobnione. W rezultacie, sytuację bytową i rodzinną strony Referendarz oceniła jako pozostającą bez zmian w odniesieniu do sytuacji rozważanej w poprzednio wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach. Tym samym, nie ma Jej zdaniem podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska jedynie w oparciu o niepotwierdzone twierdzenia skarżącego o pogorszeniu stanu zdrowia. Ponadto wnioskodawca w dalszym ciągu nie wyjaśnił kwestii dotyczących partycypacji w kosztach utrzymania mieszkania i opłatach za media oraz ewentualnego dochodu i majątku posiadanego przez współmałżonkę, z którą wspólnie zamieszkuje. W sprzeciwie skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, dotyczący jego sytuacji materialnej. W uzasadnieniu podniósł, że jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura, z której reguluje alimenty na żonę w kwocie 600 zł miesięcznie, a także ponosi koszty utrzymania mieszkania i leczenia. Z żoną pozostaje w faktycznej separacji i prowadzi odrębne gospodarstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako: "p.p.s.a.", od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy ma wyjątkowy charakter i jest stosowana w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, to jest, gdy wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w postępowaniu. Brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką przyznania pomocy prawnej jest wykazanie braku środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania. Według przywołanej regulacji to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, a zatem na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć kosztów postępowania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego wynika, że badaniu podlegała przedstawiona we wniosku sytuacja materialna strony w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W wyniku tej oceny stwierdzono, iż skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Z poczynionych ustaleń wynika, że osiąga on dochody ze świadczenia emerytalnego i umowy zlecenia w łącznej wysokości 2.680 zł miesięcznie, co przy rozsądnym gospodarowaniu powinno zagwarantować zabezpieczenie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w sprawie. Na uwadze należy mieć również, że ocenę w zakresie sytuacji materialnej skarżącego i możliwości poniesienia kosztów postępowania, Sąd wyraził już we wcześniejszych postanowieniach, wydanych w sprawie w dniach 2 lutego oraz 8 kwietnia 2016 r.. Zdaniem Sądu, także na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Analizując treść jego oświadczeń zawartych we wnioskach z dnia 16 listopada 2015 oraz 7 marca i 30 maja 2016 r., a także niemal identycznych w swym brzmieniu sprzeciwów z dnia 4 stycznia, 29 marca i 27 czerwca 2016 r., należy uznać, iż przedstawiona w nich sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy jest zasadniczo tożsama. Nie ma zatem podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu jedynie w oparciu o niepotwierdzone stosownym dowodem, twierdzenie skarżącego o pogorszeniu stanu jego zdrowia, uniemożliwiającym dodatkowe zatrudnienie. Wskazać również należy że złożony obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym z wniosków poddanych ocenie tut. Sąd w sprawach o sygn. akt I SA/Ol 280/12, I SA/Ol 504/12, I SA/Ol 197/14, I SA/Ol 264/15, I SA/Ol 326/15, I SA/Ol 404/15, I SA/Ol 568/15, I SA/Ol 711/15, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II GZ 94/16, II FZ 878/15, II FZ 130/16, II FZ 1009-1010/15). Skarżący miał zatem świadomość ciążącego na nim obowiązku wykazania okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy. Zdaniem Sądu, referendarz sądowy słusznie uznała, że przedstawione w sprawie okoliczności nie wskazują na konieczność zakwalifikowania skarżącego do osób wymagających pomocy w zakresie ponoszenia kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.